Phân tích được các nguyên tắc chung về dùng thuốc cho phụ nữ thời kỳ cho con bú... CÁC NỘI DUNG CHÍNH 3 -Tầm quan trọng của sữa mẹ - Mục tiêu sử dụng thuốc trên phụ nữ cho con
Trang 1Sử dụng thuốc cho
PHỤ NỮ THỜI KỲ CHO CON BÚ
1
Bộ môn Dược lâm sàng
Trường Đại học Dược Hà Nội
Trang 2Mục tiêu bài học
1 Trình bày được các yếu tố quyết định lượng thuốc
trẻ nhận từ sữa mẹ khi sử dụng thuốc cho phụ nữ cho con bú
2 Phân tích được các nguyên tắc chung về dùng thuốc cho phụ nữ thời kỳ cho con bú
Trang 3CÁC NỘI DUNG CHÍNH
3
-Tầm quan trọng của sữa mẹ
- Mục tiêu sử dụng thuốc trên phụ nữ cho con bú
- Các yếu tố quyết định lượng thuốc trẻ nhận từ sữa mẹ
-Các thuốc ảnh hưởng đến khả năng bài tiết sữa
- Nguyên tắc chung trong sử dụng thuốc cho con bú
Trang 4TẦM QUAN TRỌNG CỦA SỮA MẸ
1 Cung cấp dinh dưỡng tối ưu
2 Kháng thể cho trẻ tránh một số nhiễm khuẩn
3 Tăng sự “kết nối” MẸ - CON
4 Rẻ tiền
5 Lợi ích cho mẹ
Trang 55
Giảm nguy cơ mắc các bệnh (so với sữa công thức):
LỢI ÍCH CỦA SỮA MẸ ĐỐI VỚI TRẺ
Tăng huyết áp Béo phì
Viêm da dị ứng Hen phế quản Đột tử ở trẻ sơ sinh
Viêm dạ dày – ruột
Viêm tai giữa
Nhiễm trùng đường tiểu
Bệnh đường hô hấp dưới
Đái tháo đường
Breastfeeding and Medication
Trang 8KHI SỬ DỤNG THUỐC TRÊN PHỤ NỮ CHO CON BÚ
Trang 9CÁC NỘI DUNG CHÍNH
9
-Tầm quan trọng của sữa mẹ
- Mục tiêu sử dụng thuốc trên phụ nữ cho con bú
- Các yếu tố quyết định lượng thuốc trẻ nhận từ sữa mẹ
- Các thuốc ảnh hưởng đến khả năng bài tiết sữa
- Nguyên tắc chung trong sử dụng thuốc cho con bú
Trang 10MỤC TIÊU SỬ DỤNG THUỐC Ở PNCCB
• Điều trị được bệnh của mẹ
• Tránh cho trẻ bị dùng & chịu ADR của thuốc
• Duy trì cho trẻ bú mẹ, duy trì nguồn sữa mẹ
Chú ý các nhóm thuốc:
- Vận chuyển được qua sữa mẹ và có nguy cơ gây TDKMM
- Làm thay đổi mùi vị và lượng sữa
Trang 11CÁC NỘI DUNG CHÍNH
11
-Tầm quan trọng của sữa mẹ
- Mục tiêu sử dụng thuốc trên phụ nữ cho con bú
- Các yếu tố quyết định lượng thuốc trẻ nhận từ sữa mẹ
-Các thuốc ảnh hưởng đến khả năng bài tiết sữa
- Nguyên tắc chung trong sử dụng thuốc cho con bú
Trang 121 Việc dùng thuốc của mẹ
- Thuốc, liều, đường dùng
- Đặc điểm DĐH của mẹ
2 Việc bài tiết sữa của mẹ
- Lượng sữa tiết ra
- Thành phần và pH của sữa
3 Tuổi của trẻ
CÁC YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH LƯỢNG THUỐC
TRẺ NHẬN ĐƯỢC KHI BÚ MẸ
Trang 1313
4 Tính chất của thuốc
=> Ưu tiên thuốc có sinh khả dụng đường uống thấp
=> Ưu tiên thuốc có tỷ lệ gắn protein cao
=> Ưu tiên thuốc có chất CH không còn hoạt tính
CÁC YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH LƯỢNG THUỐC
TRẺ NHẬN ĐƯỢC KHI BÚ MẸ
Trang 1414
4 Tính chất của thuốc
=> Ưu tiên thuốc có thời gian bán thải ngắn
=> Ưu tiên thuốc có trọng lượng phân tử cao
- Tính tan trong lipid
=> Ưu tiên thuốc có độ hòa tan thấp trong lipid
CÁC YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH LƯỢNG THUỐC
TRẺ NHẬN ĐƯỢC KHI BÚ MẸ
Trang 1515
5 Việc bú mẹ của trẻ
nồng độ đỉnh trong huyết tương)
6 Tỉ lệ nồng độ thuốc trong sữa/huyết tương
7 Liều dùng tương đối của trẻ
15
CÁC YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH LƯỢNG THUỐC
TRẺ NHẬN ĐƯỢC KHI BÚ MẸ
Trang 16ẢNH HƯỞNG ĐẶC TÍNH CỦA THUỐC ĐẾN TỈ LỆ NỒNG ĐỘ THUỐC TRONG SỮA/HUYẾT TƯƠNG
Trang 1717
LIỀU DÙNG TƯƠNG ĐỐI CỦA TRẺ
-Lượng sữa trẻ bú = 0,15 L/kg
-LD tương đối= lượng thuốc trẻ bú/LDmẹ x 100%
→ Phù hợp để đánh giá nguy cơ của thuốc
17
Trang 18Tỉ lệ nồng độ thuốc sữa/huyết tương và liều
tương đối của một số thuốc
Trang 19- Liều tương đối của trẻ < 10%
- Tỉ lệ nồng độ thuốc trong sữa so với huyết tương < 1
- Tỷ lệ thuốc gắn với protein huyết tương >90%
- Trọng lượng phân tử thuốc > 200 dalton
- Thuốc không hấp thu qua đường uống hoặc sinh khả dụng đường uống thấp (trừ một số trường hợp thuốc
không hấp thu nhưng gây kích ứng mạnh đường tiêu hóa của trẻ)
- Thuốc được khuyến cáo sử dụng trên trẻ
Các đặc điểm có thể dùng để cân nhắc một thuốc được coi là an toàn trong thời gian cho con bú
Trang 20 Insulin
Heparin
Lựa chọn thuốc an toàn cho trẻ khi dùng thuốc
cho PNCCB
Trang 2121
Insulin
Breastfeeding and medication
Trang 22Heparin
Breastfeeding and medication
Trang 24Atenolol
Trang 2525
Labetalol
Trang 26Một số thuốc thường dùng an toàn cho trẻ khi
Trang 2727
TÁC DỤNG KMM CỦA MỘT SỐ THUỐC
LÊN TRẺ KHI DÙNG THUỐC CHO PNCCB
Atenolol Chậm nhịp tim, tím tái, hạ HA
Ciprofloxacin Viêm đại tràng giả mạc
Dapsone Thiếu máu tan máu
Diazepam Thờ ơ, buồn ngủ, bú kém
Doxepin An thần, ngừng hô hấp
Erythromycin Hẹp môn vị
Fluoxetine Đau bụng, kích thích, an thần
Indometacin Co giật
Lithium Bất thường sóng T
Naproxen Chảy máu kéo dài, xuất huyết
Phenytoin Methaemoglobinaemia
Trang 29CÁC NỘI DUNG CHÍNH
29
-Tầm quan trọng của sữa mẹ
- Mục tiêu sử dụng thuốc trên phụ nữ cho con bú
- Các yếu tố quyết định lượng thuốc trẻ nhận từ sữa mẹ
- Các thuốc ảnh hưởng đến khả năng bài tiết sữa
- Nguyên tắc chung trong sử dụng thuốc cho con bú
Trang 30CÁC THUỐC ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG BÀI TIẾT SỮA
Trang 31CÁC NỘI DUNG CHÍNH
31
-Tầm quan trọng của sữa mẹ
- Mục tiêu sử dụng thuốc trên phụ nữ cho con bú
- Các yếu tố ảnh hưởng khả năng vận chuyển thuốc vào sữa
- Lựa chọn thuốc cho PNCCB
- Các thuốc ảnh hưởng đến khả năng bài tiết sữa
- Nguyên tắc chung trong sử dụng thuốc cho con bú
Trang 32NGUYÊN TẮC CHUNG TRONG SỬ DỤNG
THUỐC Ở PNCCB
1 Hạn chế tối đa dùng thuốc
2 Cân nhắc lợi ích nguy cơ cho cả mẹ và con trước khi quyết định dùng thuốc
3 Chọn thuốc an toàn cho trẻ bú, thải trừ nhanh
Trang 335 Nên uống thuốc ngay sau khi cho trẻ bú xong
6 Nếu không được cho trẻ bú khi đang dùng thuốc cần vắt sữa bỏ đi và dùng sữa ngoài thay thế Sau khi ngừng thuốc cần chờ thêm một thời gian thích hợp (khoảng 4 lần t1/2) rồi mới cho trẻ bú lại
NGUYÊN TẮC CHUNG TRONG SỬ DỤNG
THUỐC Ở PNCCB
33
4 Tránh dùng thuốc liều cao, nên dùng trong thời gian ngắn nhất và ngừng ngay khi có hiệu quả
Trang 34Xin trân trọng cảm ơn !