Nghien cu ng dng giao thong thong min (1)

Nghiênăc u,ăđ ăxu tă h ngă há ăti ăc nă h ăh ăđ iăv iăcôngătácătiêuă chu năhóaăITSăt iăVi tăNam……….126 3.2.1.. 1 ITSăIn ell gen ăTrans or ăSys emăl ăs nă h mă aăxãăh ăđ ngăđ ,ănóă há ăhu

NGHIÊNăC Uă NGăD NGăGIAO THÔNG THÔNG MINH (ITS) TRONGăQU NăLụăKHAIăTHÁC,ă I UăHẨNHăGIAOăTHỌNGăVẨăTHUă

Mưăs ăđ tài: DT094039

C quan ch qu n tài : B ăGiaoăthôngăV năt i

C quan ch trì tài : Vi năKhoaăh căvƠăCôngăngh ăGTVT

Ch nhi m tài : TS Nguy năH uă c

HƠăN i,ăthángă4ăn mă2014

L iănóiăđ u

ă ă ăB ăGTVT “Ngh ênă uă ngăd ngăg aoă hôngă hôngăm nhă(ITS)ă rongăqu nălỦăkha ă há ,ăđ uăh nhăg aoă hôngăv ă huă híă rênăh ă h ngăđ ngăôă ôă aoă ăV ă

Nam”ăn yăl ăraăđãăđ ă h ăh năm yăn mă r ăVìănh ngălỦădoăkhá ănhau,ănayăm ă

đ ă n hành Do v y,ăb ă nhăđãă hayăđ ănh uăsoăv ălú ăđ ăv năđ ăbanăđ u:ă

nh uăngh ênă uăv ă ngăd ngă h ă ăđãăv ăđangăđ ă r năkha ă

h ăh năđ ă ,ăm ănhómăngh ênă uăđ ăV năKhoaăh ăv ăCôngăngh ăGTVTă

h nhăl ăv ăs ă hamăg aă ănguy nă aănh uă huyênăg aăqu ă

Nh mă ă g ngă đ ă k ă qu ă ngh ênă uă óă h ă h uă í hă nh ,ă nhómă ngh ênă uă đ nhă

h ngănh ăsau:

 V i nh ng v n đ m i l n đ u đ c đ c p đ n: phân tích l a ch n kh n ng áp

d ng trong đi u ki n Vi t Nam,

 V i nh ng ng d ng đã có: nêu lên các bài h c thành công và ch a thành công;

 V i các nghiên c u khác đã / đang có: t p h p và đ a ra m t s đ xu t riêng;

 V i các thông tin t n m n t nhi u ngu n: t p h p h th ng đ b n đ c có m t

cái nhìn t ng quan và có nhi u thông tin tham kh o

Tuyăđãă óăn ăl ăl ênăh ,ănh ngănhómăngh ênă uăkhôngă h ă huă h ăh ăđ ă á ă hôngă năv ă á ăngh ênă uă/ă ôngă rìnhă ngăd ngăđãă/ăđangă óă ăV ăNamănênă óă h ònăsó ăm ăs ăn ădungăl ênăquan

óă h ă raoă đ ă r ngă rã ,ă b nă h oă đãă đ ă ôngă b ă rênă rangă h ă hu ă

Nhómăngh ênă uăx nă hână h nhă ámă nă á ăđ ngă híălãnhăđ o,ă ánăb ăngh ênă u,ă

á ăđonăv , áănhânăđãăquană âmă ngăh ăv ăg ú ăđ ,ăđ ăb ăl ăV năKhoaăh ăv ăCôngăngh ăGTVTăv ăH ăv năC nhăsá ănhânădân

Chúngă ô ămongă ă ănh năđ ă á ăỦăk nă/ănh năxé ăđ đ ă ăđ ăk ăqu ă t h n.ă

M ăỦăk năx năg ăv ăđ aă h ăe-mail ducnghuu@vnn.vn hay ducnghuu@yahoo.com

X nă hână h nhă ámă n

TMăNhómăngh ênă u

Ch ănh măđ ă TS.ăNguy năH uă

i

M CăL C

THÔNG MINH)……… 1

1.1.ăT ngăquanăv ăITS……… 1

1.1.1 ITS là gì……….1

1.1.2 Tiêu th c h n i c ch ti c n h th n 4

1.1.3 S l c tình hình h t tri n c c n c………15

1 n quan i th c a ……….21

1.2.ăTìnhăhìnhă ngăd ngăITSănóiăchungăvƠăchoăđ ngăôătôăcaoăt cănóiăriêngătrênă th ăgi i……… 21

1.3.ăTìnhăhìnhăgiaoăthôngăđ ngăb ăhi nănayăt iăVi tăNamăvƠăxácăđ nhăm cătiêuă đ iăv iăvi că ngăd ngăITS………30

3 Gia thôn đ n i n t c h t tri n nh n c n nhi u t c ……….30

ă ă ă ă ………30

1.3.1.2 Nh ă ă ă ă ,ăm ă ă y ă â ălàădoăk ô ă óă ô ă /ăd ăl ă ăvàăk ă ……… 33

ă ăvàă ăm ă ă ô ă ă ă ? 35

3 ình hình h t tri n t i i t am x c đ nh m c ti u n d n 35

1.3 ă ă ă ă ă ă ă ă m……… 35

ă c tiêu ăd ……… 48

CH NG 2: NGHIÊN C U V KI N TRÚC ITS………51

2.1 Nh ngăv năđ ăchungăv ă i nătr căITS……….51

h i ni m 51

ă ă ă ă ă o ă ô ă ……….51

ă ă ă ăm ă ă ă ăd ă ………52

ă ă ă ă ă ă ă ăvàă ă ă ng……… 53

u c u chun à t m quan tr n c a i n tr c 54

ă ă mă ……… 54

ă ă ă âyăd ăk ă ……… 54

ă mă ă ………55

3 M c i n tr c 56

2.1.4.C c u t c u thành i n tr c ITS 57

i c x d n i n tr c qu c ia 61

ă âyăd ăk ă ă ă ă ă ă à ă c……… 61

ă ă ă ă ă âyăd ă ă ă ă ă ……… 62

ii

2.2 Nghiênăc uă i nătr căITSăđưăvƠăđangăđ cătri nă haiăt iăchơuă uăvƠăHoaă

K ……… 63

i n tr c t i ch u u 63

i n tr c t i a 67

2.2.2.1 Gi ă ă ……… 67

2.3 Nghiênăc uă i nătr căITSăđưăvƠăđangăđ cătri nă haiăt iăNh tăB năvƠăHƠnă Qu c……… 69

3 i n tr c t i h t n 70

2.3.1.1 ă ă o ă ă n ITS ă ă ……….70

2.3.1.2 ă ă ă ă ă ……… 72

2.3.1.3 ă ă a m ă ă ă ă ăv ă ăl ă ă ă ă ă mă ă o ăk ă ă ……… 74

3 i n tr c à u h ch t n th c a àn u c 75

2.3.2.1 P ă ă ă ăHà ă ……….75

2.4ă.ăNghiênăc uă i nătr căITSăđưăvƠăđangăđ cătri nă haiăt iăTrungăQu căvƠă m tăs ăn cătrong huăv că ôngăNamăÁ……… 78

i n tr c t i run u c 78

2.4.1.1 Nguyên t c c ăv ă ăl ăk ă ă ă ă ă ă .78

4 ă ă ă ăy ă ăk ă ă ă ă ă ă ……… 79

4 ă ă ă ăv ăk ă ă ă ă ……… 79

i n tr c t i m t n c trong khu v c ôn am 82

2.4.2.1 Malaysia: ITS ă ă ă ă ng……… 82

4 ă ă ……… 87

2.4.2.3 Singapore……… 89

2.4.3 nh tình hình th c hi n m t nh m d ch tr n i n tr c

qu c ia m t qu c ia n nh th 92

2 .ăT ngăh ,ă hơnăt chăvƠăđ ăxu tă i nătr căITSă h ăh ăv iăVi tăNam……99

n h à h n t ch c c ài h c inh n hi m c a th i i 99

2.5.2 H ng t i m t i n tr c qu c ia c a i t am 104

ă ă ă ă ă ă v ă ă ă ă oă m ă ă l ă ……… 104

ă ă ă ă ă ă ă ă ă m ă ă ă ă âyăd ă k ă ă ……… 107

CH NG 3: NGHIÊN C U,ă XU T KHUNG CÁC TIÊU CHU N C B N C AăITSăCHOă NG Ô TÔ CAO T C………117

3.1.ăNghiênăc uăh ăth ngătiêuăchu năITSătrênăth ăgi i……… 117

3 n h a c a i c ti u chu n h a 117

iii

3 C c C quan / T ch c tiêu chu n hóa ITS 118

3.1.2.1 T ch ă ă ă ó ă ă ă O……… 118

3.1.2.2 Tiêu chu n hóa ITS châu Âu……… 120

3.1.2.3 Tiêu chu n hóa ITS M ……… 121

3.1.2.4 Tiêu chu n hóa ITS Nh t……… 122

3 3 n quan c c ti u chu n 122

ă ăv ă ă ,ă yă ă ă ă ô ă ă ă ă à ăd ă v ă ……… 123

ă ăv ă ă ,ă yă ă ă ăd ăv ă ă ăd ă .124 ă ăv ă ă ă ,ă yă ăl ă ă ăk ă ă … 125

3.2 Nghiênăc u,ăđ ăxu tă h ngă há ăti ăc nă h ăh ăđ iăv iăcôngătácătiêuă chu năhóaăITSăt iăVi tăNam……….126

3.2.1 c đ nh u c u đ i i ti u chu n qu chu n 126

ă ăy ă ă ……… 126

ă ăy ă ă ng……… 127

3.2.2 d n ti u chu n qu chu n 131

ă ă ă ă ă ă ă ó ă ô ăv ă ă ă o ăv ă âyăd ă ă ă ……… 131

ă o ă oă ă ,ă yă ………132

3.3 Nghiên c u,ăđ ăxu tă hungăcácătiêuăchu năc b năc aăITSăchoăđ ngăôătôă caoăt căVi tăNamăbaoăg m:ăc uătr căchungăc aăh ăth ngătiêuăchu n,ăcácăyêuă c uăđ iăvi cătiêuăchu năhóa……… 134

3.3.1 hun ti u chu n thu t c a h th n the RA 134

3 3 th n ti u chu n qu chu n thu t c n c a h th n ch đ n ô tô ca t c C u tr c chun 134

ă ă ă ó ăl ăv ă ă ô ă ă ă ă à ăd ăv ă … 134 ă ă ă ó ă o ăl ăv ă ăd ăv ă i s ăd ăăk ă ă ITS……… 142

3.4.ăPhơnăt ch,ăl aăch năvƠăchuy năđ iăm tătiêuăchu năt ăh ăth ngătiêuăchu nă qu căt ăv ăITS……… 151

3 Ph n t ch a ch n 151

3 Ph n chu n d ch ti u chu n 151

CH NG 4 NGHIÊN C U NG D NG ITS TRONG QU NăLụ,ă I U HÀNH GIAOăTHỌNGăTRÊNă NG Ô TÔ CAO T C VI T NAM………178

4.1.ăNghiênăc uăt ngăquanăv ămôăhìnhăqu nălỦăđi uăhƠnhăđ ngăôătôăcaoăt căvƠă h ăth ngăđ ngăcaoăt c……….178

M c ti u c a i c qu n ý à đi u hành đ n ca t c 178

à qu n ý đi u hành ia thôn tr n đ n ô tô ca t c 179

iv

3 Mô hình qu n ý đi u hành 181

n quan h t đ n qu n ý đi u hành ia thôn 182

4.2 Nghiênăc uă ngăd ngăITSătrongăqu nălỦăđi uăhƠnhăgiaoăthôngătrênăđ ngă tôătôăăcaoăt căVi tăNam……… 183

th n the dõi i m t tr n đ n ca t c 183

th n đi u ti t d n xe à ra đ n ca t c đi u ti t d n xe tr n àn d n đ n ca t c 185

4 ă ăk ă ……… 185

4 ă ô ă ……… 188

3 u n ý i c d n àn xe tr n đ n ca t c 189

4 ăă u hành giao thông làn cao t c chính……….189

4 ă u hành giao thông trên làn………190

u n ý à x ý c c c ia thôn 194

4 ă ă ……… 194

4 4 ă ă ăd ă(de e o )……… 196

u n ý à x ý c c tình hu n h n c 199

6 th n thôn tin ch n i i xe 200

4.2.6.1 Radio t v ă ă ă oă ă(H )……… 200

4 6 ă y ăd ă ………200

4.2.6.3 Thông tin giao thông cho ng ă ă ă ô ă ăD ……… 203

4 6 4 ăH ă ă ăv ă ă e……… 203

CH NG 5: NGHIÊN C U NG D NG ITS TRONG QU N LÝ THU PHÍ I N T ……… 204

1.ăT ngăquanăv ăcácăbi nă há ăthuă h ătrênăđ ngăcaoăt c………204

n t t qu trình ch c a i c thu h đ n 204

n quan c c i n h thu h tr n đ n ca t c 206

2.ăăNghiênăc uă ngăd ngăITSătrongăqu nălỦăthuă h ăt ăđ ngătrênăđ ngăcaoă t căVi tăNam……… 213

5.2.1 Khái quát 213

h n u c u chun đ i i h th n 215

5.2.3 C u hình h th n thu h đi n t L a ch n côn n h 216

ă ô ă ă F D……… 217

ă ô ă ă y ă ô ă ă ălyă ădà ă ăD ă(Ded edă Short Range Communications)……… 220

5.2.4 Nh ng yêu c u c b n đ i v i thi t b trên xe (OBU) 239

4 ă ă ăk ă ă ă ô ă ă ô ă ă ăv ăk ăO U…… 239

5.2.4.2 ă ă ăv ă ă ……… 241

v

5.2.5 Nh ng yêu c u c b n đ i v i h th ng thi t b bên đ ng (RSU) 247

5.2.5.1 Yêu c u k thu t i v i kh i RSU (kh i phát và kh i thu)…………247

ă ă ă ăv ă ă ……… 251

6 h n u c u c n đ i i h th n x ý d i u 255

5.2.6.1 Yêu c ă i v i h th ng thu th p và x lý d li u t i Tr m thu phí 255 5.2.6.2 Yêu c ă i v i h th ng x lý d li u t i Trung tâm……… 256

7 h n u c u c n đ i run t m i m t thu h 257

5.2.7.1 Yêu c u v Tiêu chu n k thu t……… 257

5.2.7.2 Yêu c u v c u hình……… 258

5.2.7.3 Yêu c u v ch ă ……… 258

3.ăNghiênăc uăs đ ăb ătr ăl ăđ tăh ăth ngăthuă h ăt ăđ ngăd ngăITSătrênă đ ngăcaoăt c,ăđ ăxu tăc c uăv năhƠnh………259

3 Côn n h thu h qua đi n th i di đ n (ý t n đ xu t ch d n th đi m) ………259

3 Côn n h RF D D RC 261

5.3.2.1 B trí l ă t h th ng……… 261

5.3.2.2 C ăv ă à ă ă ăE ……….264

CH NG 6: M T S K T LU N VÀ KI N NGH …… ……….269

6.1.ăT ngăquanăchung………269

6.2.ăM c tiêu ngăd ng……… 270

6.3 Nghiên c u v ki n trúc ITS……… 272

6.4 Khung các tiêu chu n c b n c a ITS cho đ ng ô tô cao t c…………274

6 m c ti u à ti u ch ch ti u chu n qu chu n 274

6 i t n ti u chu n h a 274

6 ă.ăNghiênăc uă ngăd ngăITSătrongăqu nălỦ,ăđi uăhƠnhăgiaoăthôngătrênăđ ngă ôătôăcaoăt căVi tăNam………275

6 th n the dõi i m t tr n đ n ca t c 275

6 th n đi u ti t d n xe à ra đ n ca t c đi u ti t d n xe tr n àn d n đ n ca t c 275

6 3 u n ý i c d n àn xe tr n đ n ca t c 276

6 u n ý c 276

6 u n ý à x ý c c tình hu n h n c 276

6 6 th n thôn tin ch n i i xe 276

6.6 Nghiênăc uă ngăd ngăITSătrongăqu nălỦăthuă h ăđi năt ……… 277

PH L C………278

vi

DANHăM CăB NG

ă ă ăm ăd ăv ă/ă ómăd ăv ă ă eoă ă ă ă ă ó ă ă ă

(ISO) 5

ă ăH ă ă ă 30

ă1.3 ă ăl ng ph ă ă gi ă ă ă ă ăk 31

ă ă ă ă ă 32

ă 4 ă ă ă oă ô ă ă 33

ă ă ôă ă4ă ă ă â ă ăk ă ă 57

ă ă ă ă ă à ăk ă ă ă ă 58

ăă2.2.1 ă ăk ă ă ă â ă ă(F E) 65

ă ă ă ă ă ăd ăv ă ăd ă ă ă ă 73

ă 4 ă ă ă ă ăm ă ăd ăv ă i s ăd ă o ăk ă ă ă ă ă ă ă 81

ă 4 ăD ăv ă i s ăd ă ă ă l y 83

ă2.4.3 Xây d ăk ă ă ă o ă ă ăk ă o ă ă 84

ă2.4.4 ă ă ăv ăd ăv ăvàă ómăd ăv ă oă i s ăd ă ă ă ă 87

ă 4 ă măm ăvàă măy ă ă ă ă o ă ă ă 88

ă2.4.6 C ă ăvàă ă ă ă ă ă o ă ă ă 89

ă 4 ă ă ă ă ăm ă ăd ăv ă i s ăd ă o ăk ă ă ă ă ă ă o e 91

ă 4 ă oă ă ă ă ă ăm ă ă ómăd ăv ă o ă ă ă ă ă gia ăm ă ă ă ă/ăv ăl ă 93

ă ă ăd ăv ă ăvàă yămôă à ă 103

ă ă ă ă ă mă ă ăl ă ă ăd ăv ă oă ă ă ă ă ă ăv ă ă ă m 109

ă ă ă ă ô ă ă ă O/TC204 119

ă ă ă ă ă ă ă ă ô ă ă E / ăvà ISO/TC204 121

ă ă ă ă ô ă ă ă n hóa ITS Nh ă 122

ă ă o ă ă ô ă ă ô ă ă ă ă à ă d ă v ă ă ă hành……….135

ă4 ăP măv ă ăd ă ă ă ómă ă ăd 198

B ng 5.2.1 Ký hi u m t vài lo i thi t b c a các hãng s n xu t ã có Vi t Nam 222

ă ăă oă ă ô ă ă ă 225

ă ăă oă ă ô ă ăD ,ă F Dăvàăm ă ă ô ă ăk 227

ă 4 ăă ă mă ăd ă ă veă F- ă oă ă ă ă 230

vii

ă ăăÁ ăd ăP veă F- ă ă ă ă ă ădà ă ă ă ă

………230

ă 6 ăă oă ă ă ă ăv ă à ălà ă ă ăE ă ă mă ă 234

ă ă ă ă ă yă ăO U 240

ă ă ăm ăvàă ă ă ă ă ă 240

ă 9 ăă ă ă ă ă ă ăO U 241

ă 0 ă ăk ămô ă ă ă ă ăv ă ă ă ă eă(O U) 243

ă ă ăk ămô ă ă ă ă ăv ăm yă ă ăl ăO U 246

ă ă ă ă ăm ă ă 248

ă ă ă ă oă ă ă ăd ăvàă ă ă ă ă 248

ă 4 ă ă ă ăm ălo ă ă ăk 249

ă ă ă ă ă ăl ăk ăk 250

ă 6 ă ăk ămô ă ă ă ă ăv ă ă ă ă ă( U) 254

ă ăD ăm ă ă ă ă ă ăk ăv ă ă 263

B ng 5.3.2 So sánh các ph ă ă ă ăk ă ă ăv ăE 268

viii

DANHăM CăHỊNHăV

Hình 1.1.1 ITS v ă 6ăl ăv c ăd ă 10

H ă ă ă ă ă ă ă 11

Hình 1.2.1 Thô ă ă ă ă 22

H ă ă ô ă ă ă ă 23

H ă ăH ă ă ô ă ă à ăk ă ă 24

H ă 4 ă ă ă ă ă( oă ô ă ôă ) 24

H ă ă ă âmăk mă o ă ă 25

H ă 6 ă ăl ăv ă ă à ă ó 26

H ă ă ă o ă ă 26

H ă ă mă ă 27

H ă 9 ăH ă ăk mă o ă ă oà 28

H ă 0 ăH ă ă me ă mă ă( ) 28

Hình 1 ăH ă ă ă o ăk ă ă– eCall trên xe ô tô 29

H ă ăă ă à ăă ă ă mă 999ăv ă oă ô ă ă ă(ITS) 36

H ă ăH ă ă mă ă oă ô ă ă ă ăă ă y ăP ă â - ă 38

Hình 2.1.1 L ă ăk ă ă o 59

Hình 2 ă y ă ă ăk ă ălo ă ăk ă ăv ăl 60

H ă ă ă ă ă ă ă ă ă Châu Âu 64

H ă ăd ă ă ăF Eă o ă ă ă yă o ă 64

H ă ăăP ă ă ă ă s ă ă ă ă ă ăHo ă 67

H ă2.2.4 S ă ăk ă ă ăl ă ă oă ă ăHo ă ,ă ă ă7.0 (2012) 69

H ă ă ă ă ă ă ă ă ă ăHà ă 77

Hình 2.4.1 ăl ăk ă ă ă ăITS Malaysia 86

H ă ă ó ă ô ăv ă ă ă2 104

H ă ă ăd ăv ăvàă ă ó ă ô ăv ădoă ă ă 105

H ă ă ă ă ă ă ă doă ă ă ă oă m ă ă l ă ……… 107

H ă ă ă mă ă ă ă ă ă ó 117

Hình 3.2.1 Tính t ă ă( ă ă ă ) 130

H ă ă ă ă ă ă ă ă ă 131

H ă ă ă ă ăk ă ă ă ă ă ă eoă 134

H ă3.3.2 S ă ăk ă ă ăl ă ă oă ă ăHo ă ă(2012) 143

ix

H ă4 ăă ăl ăv ăvàăd ăv ă ăd ă o ă l ,ă ă à ă ă oă

180

Hình 4.1.2 S ăk ă ă ă ăl ,ă ă à ă ă oă 182

H ă4 ă ă ă ălà ăd ăvàoă ă oă 185

H ă4 ă ă ă 193

H ă4 ă ă ómăd ăv ăvàăd ăv ă ăd ă ăl ăvàă ăl ă ă ă ng k ă 199

H ă ăă ă à ă ă ă ă ă ă ă 206

H ă ăD ăv ă ă ăk ô ăd 215

H ă ăă ă ă ăd ă ô ă ăD ă ă ăk ăv ă ă ă ă 221

Hình 5.2.3 ă ă ă ă ă ăE 222

Hình 5.2.4 S thu phí theo công ngh RFID hay DSRC 223

H ă ă ă ă d ă ă ă ă ă ă Hă ă k ă ă ă ……….229

H ă 6 ăă ă ă ă ă ă ă ăl ăl ă ô ă ăl ăl ăd ăl 231

H ă ă ă ă ă ă ăD ă( Hz)ăvàă ă ăvôă y ă( 6 ă Hz) 232 H ă ăă ă ă ăd ăE ăv ă mă&ă 233

H ă 9 ăă ă ăd ăk ă ă ăd ă oăm ă ă oă 233

H ă 0 ăă ă à ălà ă ă ăl ă o 233

H ă ă ă ăE ăk ă ăd ă ă ô ă P ăvàăD ă( o ă ) 235

H ă ă â ă ă ă ăE ăk ă 236

Hình 5.2.13 Các ph ă ăk mă ă à ăk o ă ă 237

H ă 4 ăăP â ă ă à ăk o ă ă ă ă ă ă ălà ă ă 237

H ă ă ă ădoăk o ă ă ă ă ă à ăk o ă ă 238

H ă 6 ăă ăv ă ă âyă ădoă ăl ăv ă ô ă 238

H ă ăă eă ă ă oă ă ă ă 241

H ă ăă ă ă ă ă ă ă o ăd ă 260

Hình 5.3.2 Công thu phí ETC và OBU 262

H ă ăăH ă ă ăvàă ă ă ăvàă e 262

Hình 5.3.4 S ă ă ăl ă ă ă ăE 263

Hình 5.3.5 S ă ă ă e ă ă ă ă m 265

H ă 6ă ă y ălă ălàmăv ă ă F D 266

H ă ă ă oă ămod lă e de 266

Hình 5.3.8 S ăk ă ă ă ă o ăv ăv ămod lă e de 266

Hình 5.3.9 Module ASM 266

x

DANHăM CăCÁCăH P

H ă ăă yămôăvàă ă ă ă ô ă ă ô ă 2

H ă ăă ă ă ăk ă ăv ă oă ô ă ông minh (ITS) 2

H ă ă ă âmă ăk ă oă ô ăHàă ă ăd ă ă ă 37

H ă ă mă ă ă ă ă oà ă oă ô ă ă ă ă ăH ă â 39

H ă ăH ă ă ăk ă oă ô ă ă à ă ăH ă ă 40

H ă1.3.4 D ă ă ă mă ă ô ăm ădoă ă ă à ă ăHàă 42

H ă ă ă à ă ă àă ă 0 4/ - ăv ă oă ô ă ô ăm 47

H ă ă ă ăk ă ă ă 51

H ă ă ă ăm yă 52

H ă ă ă ă ăm ă ă ă ăd ă 53

H ă 4 ă ă oă ă óăk ă ă ă ă 54

H ă ă ăd ăv ă ó ăd ăv 61

H ă ă ă ăvàă ă mă ăF E 65

H ă ă ă ă oă ăl nh v ă ă o ăk ă ă ă ă ă ă 72

H ă 4 ăă ă ă ă ă o ă ă ă ă ă 80

H ă 4 ă - o ăH ă ă oă ô ă ich h ă-ăm ăv ăd ă o ă ă ă k ă ă ă ă o e 90

H ă ă ă ă ăv ă ă ă ó ă 118

H ă ăă ă y ă ă ă o ă ă ă o 127

H ă ă ă ă ăv ă ă mă ă ô ă ă ô ă ă o ă ă ă 129

H ă ă ă ă ă ă ó ă ă v ă d ă v ă ô ă ă /ă k mă o ă oă thông………133

H ă ă ă oă ă y ă ô ă ă 147

H ă4 ăD ăv ă ă oă ă ăd ă ă ă ă ă eoă 179

H ă4 ă ăd ă ă 195

H ă ă ă ă ă l ă v ă ă ă ,ă ă vàă ă l ă ă d ă ă ă d ă ă 204

H ă ă ăd ă ă ăE ă ă ă 206

H ă ă ă o ă d ă ă ă ă o ă ă ă ă t s thí mă ă tiên……… 208

H ă 4 ă ăk ăm ă ă 209

H ă ă ă ă ă ô ă ă ăd ă eă ă ă ă ă( 004) 211

H ă ă ă ă ă o ă ô ă ăă ă ă ă y 214

H ă ă ăy ă ă ă ăv ă ă ă ă 215

xi

H ă ă yă ăv ă ăk ăk ă ăvàăk ă ă ăv ă ă ă ăd ăvôă

t y ă ă( F D)ă ă ăd ă óă ăk 224

H ă 4 ă P â ă ă oă ă ă ô ă ă ô ă ă - eă o ă E ă

JICA……….229

H ă ă ă ăk ă ă ă ô ă ă ô ă ă ăv ăk ăO U 240

H ă 6 ă ăy ă ăk ă ă ăv ăk ă ă U 247

H ă ă ăy ă ăk ă ă ăv ăk ă ă U 249

H p 5.2.8 M t sô tiêu chu n và quy chu n k thu t áp d ng cho Trung tâm d li u257 H ă ă ă F D 266

H ă ăP ăm mă oă ă ăE 267

1

ITSă(In ell gen ăTrans or ăSys em)ăl ăs nă h mă aăxãăh ăđ ngăđ ,ănóă há ăhuyă

ăđ ăh uăsu ăv năh nh,ăb oăđ măană o năg aoă hông,ăđ ngă h ănângă aoăh uăqu ăxãăh ăV ăv ăá ăd ngă ôngăngh ă ao,ăITSăgó ă h năquană r ngăđ ă oăraăm ăh ă

th ngăg aoă hôngăv nă ăb năv ng:ăană o n,ă hôngăsu ăv ăb oăv ămô ă r ng

sá hă hêmăl nhăho ,ăh uăqu

H ăCôngă rìnhăs ăg aoă hôngăM (Ins u eăofăTrans or a onăEng neer,ăITE)ăđ aăraăđ nhăngh a:ăITSăl ăv ă ngăh ă á ă ôngăngh ămáyă ính,ă hôngă năv ă h mădò,ă ngă

d ngăv ăđ ngăxáăv ă h ngă năm ăhìnhă h nhăh ă h ngăg aoă hôngăv nă ăđ ngă

b

H ăh ă hôngăm nhăhoáă h ngă năđ ngăb ăNh ă(Veh leăRoadăandăTraff ă

In ell gen eăSo e ,ăVERTIS)ăđ aăraăđ nhăngh a:ăITSăl ăv năd ngă á ă ôngăngh ăđ uă

kh n,ă hôngă n,ă ruy nă nă ênă nănh ănh mă“ hôngă năhoá”,ă“ hôngăm nhăhoá”ăg ăquy ăh ă h ngă á ăb ă oánăs ă ăg aoă hông,ă ăngh năv ă háăho ămô ă r ngă rongă

g aoă hôngă đ ngă b ă l ă h ă h ngă huă nh n,ă đ aă raă á ă hôngă nă g aă ng ,ă xe,ă

đ ng

Cá ă nh ă h ă g ă g aoă hôngă Trungă Qu ă ngă đ aă raă đ nhă ngh a:ă ITSă d aă rênăngh ênă uămôăhìnhălỦălu nă ăs ă h ăy uănh ăsau,ămangă ôngăngh ă hôngă n,ă ôngăngh ă ruy nă n,ă ôngăngh ăđ uăkh năđ nă ăv ă ôngăngh ămáyă ính ăk ăh ăh ălỦă

v năd ngă rongăh ă h ngăg aoă hôngăv nă ,ă oă h nhăm ăh ă h ngăg aoă hôngăquy mô

l n,ă há ăhuyă á ăd ngă o năd n,ă ă h ,ăană o năh uăqu ă ao

T ngăh ă á ăđ nhăngh aăITSă rongăv ăngo ăn ,ăk ăh ă ìnhăhìnhă há ă r nă aă

ITS và cá ăk nhăngh mă h ă ,ăk ăqu ăngh ênă uăđãă năh nhăđ nhăngh aăITSă aă

nhómăngh ênă uănh ăsau:ă H ă ă oă ô ă ô ăm ălàă ă ă oă ô ă

v ăd ăvàă ă ă ă à ă ăk o ă ,ă ô ă ă ă ăăvàoă oă ô ăv ă

ă ă ălàă ô ă ă ă ,ă ô ă ,ă y ă ô ,ăk o ă ă ăl …ă ă

ăk ă ăl ăk ă ă ăy ă ă o ă ,ă ă ăvàă ă ă oă à ă

m ă ă ă oă ô ă óă ă ,ă ă ,ă ă oà ,ă ă ăvàă ă

2

Cóă h ăh uăITSăl ăv ăthôngăquaăngh ênă uămôăhìnhălỦălu nă ăs ă henă h ,ă ăđóăđ aă ôngăngh ă hôngă n,ă ruy nă n,ăđ uăkh năđ nă ăv ă ăh ăh ă h ng… ngă

d ngă rongăh ă h ngăg aoă hôngăv nă ,ăxâyăd ngăh ă h ngăqu nălỦ g aoă hôngăh uă

qu ,ă hínhăxá ,ă ă h ,ă há ăhuyă á ăd ngă rongăm ă h măv ăl n.ăITSăs ăd ngăkhoaă

h ăk ă hu ăh năđ ă rongăv ă h ă l ăm ăquanăh ă hôngăm nhăg aăkhôngăg ană

ng ălá ,ăxeăv ăđ ng.ăNh ăs ăh ă r ăh ă h ngă hôngăm nh,ăxeă ăs ăană o năkh ăv nă

h nh,ăng ălá ă hu năl ,ăd aăv oăb nă há ă hôngăm nhăhóa,ă r ngă há ăv năh nhăxeă

đ ăđ uă h nhă ă u,ăb oăv ăng ,ăxe,ăđ ngăv ă oă h nhă h ă h ngănh ăDoăđóănângă aoă ăđ ăđ ngă h ăh uăsu ăv nă ,ăđ măb oăană o năg aoă hông,ă ă h nă

h ăl ngămô ă r ng,ănângă aoăh uăqu ăs ăd ng tài nguyên

G ng nh ăn ngăl ng,ăm l nhăv ăho ăđ ngăn oă aă onăng ăđ u liên quan

đ nă hôngă n Vìăv yăkhôngă óăgìăl ăkh ăCNTTăng yăm ăxâmănh ,ăhòaăquy năv ă á ă

l nhăv ăkhá ăv ăh ngălo ăngành ho ăđ ngăm ăraăđ ăCNTTăđ ăv ă ăkhíă oăraă khíăđ nă ,ăđ ăv ăho ăđ ngăngânăh ngă oăraăngânăh ngăđ nă ,ăđ ăv oăho ăđ ng ôngăquy nă oăraăChínhă h ăđ nă ,ăCNTTăđ ăv oăg aoă hôngăv nă ăquaă á ă ITS

(Intelligent Transport System - H ă ăgiao thông thông minh)

H ă 1.1 yămôăvàă ă ă ă ô ă ă ô ă

H ă1.1.2 ă ă ăk ă ăv ă oă ô ă ô ăm ă(ITS)

qu ă hoaăh c,ăcôngăngh ătiênăti năvƠoăgiaoăthôngăv năt iăđ căbi tălƠăcôngăngh ăđi năt ,ăthôngă tin,ătruy năthông,ă hoaăh căqu nălỦầăt ngăc ngă h ăn ngăliênă tăgi aă3ăy uăt :ăconăng i,ă

h ngăti năvƠăđ ngăxáăt oăthƠnhăm tăh ăth ngăgiaoăthôngăcóătr ătu ,ăhi uăqu ,ăanătoƠn,ăch nhă xácăvƠăt căth i”

ă ómă ă ă ă à

2 H ăth ngăgiaoăthôngăthôngăminhă ITS ălƠăh ăth ng ngăd ngăcácăcôngăngh ăđi năt ăvƠătruy nă thôngătiênăti nănh mănơngăcaoăn ngăl căvƠăhi uăqu ăc aăh ăth ngăgiaoăthôngăđ ngăb ,ăbaoă

g măthôngătinăchoăng iăthamăgiaăgiaoăthông,ăgiaoăthôngăcôngăc ng,ăvƠăcácăho tăđ ngăth ngă

m iăc aă h ngăti n.ă

The application of advanced electronics and communication technologies to enhance the capacity and efficiency of surface transportation systems, including traveller information, public transportation, and commercial vehicle operations

Source:www.fhwa.dot.gov/innovativefinance/appf_04.htm

T ăđ ă heoă ăs ănhânăv ăs ă hayăđ ă ôngăngh ă(m ăd ngă aăđ nhălu ăMoore)ănh ăsau:ă

g năg ăđô ăv ă huăk ă14ă hángă ăn mă1986ăđ năn mă2007;

g ăđô ăm ă18ă hángă rongăsu ăha ă h ăk ;ă

(Xem Hilbert et al, 2011)

3

3 ITSălƠăm tăh ăth ngăm iă tăn iăcôngăngh ăgiaoăthôngăv năt iăv iăcôngăngh ăthôngătinăvƠă truy năthông

ă O ,ă 0

4 H ăth ngăgiaoăthôngăthôngăminhă ITS ălƠăh ăth ngăcácă ngăd ngă hoaăh că ăthu tătiênăti nă

v iăm cătiêuăcungăc ăcácăgi iă há ,ăd chăv ăh uă chăchoăng iăvƠă h ngăti năthamăgiaăgiaoă thông,ăt ăch căgiaoăthôngăanătoƠn,ăthu năti năvƠăh năch ătaiăn n,ăs ăc ăgiaoăthông

ă ă ă ăv ă ăl , khai thác và oă ă ă oă ,ăD ă oăl ă ă ,ăă

0 ,ăHàă ă emă ă ,ă 0

5 H ăth ngăgiaoăthôngăthôngăminhă ITS ălƠăh ăth ng ngăd ngăcácăcôngăngh ăđ iăv iăhƠngăhóaă vƠădiăchuy năc aăconăng iănh măgi măthi uăs ăch mătr ăvƠăt ngăt nhăanătoƠn.ă ngăd ngăch nhă

c aăcôngăngh ăITSăhi nănayăliênăquanăt iăvi căgiámăsátălu ngăgiaoăthôngăth căt ătrongăt ngăđi uă

i năth iăti t,ăvƠăchuy năt iăcácăthôngătinănƠyăt iăcácăc ăquanăch căn ngăcóăliênăquanăvƠăcôngă

khai chúng

The application of technology to goods and people movement in order to reduced lay and improve safety The main applications of ITS in place to day involve the monitoring of real time traffic flows and weather conditions and transmitting this information to the appropriate authorities and the motoring public

Source:www.i395-rt9-study.com/0B_glossary.html

6 Côngăngh ăgiaoăthôngăthôngăminhă ITS ălƠ côngăngh ă h căv ăvi cănơngăcaoăt nhăc ăđ ngă

giao thông, b o toƠn ngu năn ngăl ng,ăb oăv ămôiătr ngăvƠăc iăthi năt nh anătoƠn.ăCôngăngh ă ITSăbaoăg m thanhătoánă h ăđi năt ,ăc ănh tăthôngătinăng iăthamăgiaăgiaoăthôngăliênăt căvà

đi uă hi năt năhi uăgiaoăthông.ă

Technology that serves to enhance transportation mobility, conservesenergy, protect the environment and improve safety ITS technology includes electronic fare payment, continually updated traveller information and traffic signal controls

Technologies that are designed to more effectively move automobiles and transit, and to convey information to the travelling public ITS can include devices that integrate with traffic signal ystems and allow transit vehicles to have priority over other vehicles; global positioning technology that provides real-time schedule information to riders and electronic fare payment for greater customer convenience

Source:www.cotafasttrax.com/glossary/glossary.php

8 Côngăngh ăgiaoăthôngăthôngăminhă ITS ălƠătênăg iăr tănhi uăcôngăngh ătrênăth ăgi iăchoăx ălỦă thôngătin,ătruy năthông,ăđi uă hi năvƠăđi năt ăcóăth ăgi ăh ăth ngăgiaoăthôngătheoănhi uăcáchă hácănhau,ătrongăđóăbaoăg măqu nălỦăs ă năt căgiaoăthông

A broad range of diverse technologies such as information processing, communications, control, and electronics which can help transportation systems in many ways, including congestion management Source:www.itsdocs.fhwa.dot.gov/JPODOCS/REPTS_TE/hot/glossary.htm

4

1.1.2 i u th c h n i c ch ti c n h th n

Trongă á ă ăl uăv ăITS,ă óănh uă á hă ă năkhá ănhau uăn yăd ăgâyăkhóă

kh năkh ăsoăsánhă á ăh ă h ngăITSăqu ăg aăv ăng ădùngăkhóăh ă h ng.ăCóănh uă

á hă ă n,ă rongăđóănh ngă êuă h ă hínhăl :

a hână heoăd hăv ăm ăITSă ungă ;

b hână heoăl nhăv ă ngăd ng;

c hână heoăquanăh ăg aă á ăb ă h năh ă h nhă aăh ă h ngăg aoă hông;

d Phân theo h ă h ngă h ăb ă ôngăngh

a ă ă ă ă eoă d ăv oă ă ăd ng

M ă á hă ng quan đ ănhìnănh năv ăh ă h ngăITSă aăm ăqu ăg a/vùngălãnhă h ,

l ăxemăh ă h ngăn yă óănh ngăd hăv /nhómăd hăv ăgìăv ăk nă rú ă h ăn o

Các ngăd ngă măn ngănó ă hungă aăITS,ăđ ăg ăl ănh ngăd hăv ă hoăng ă

s ăd ng,ăv ăđ ăs ăx trongă á ănhómăd hăv Các nhóm này l ăđ ăs ăx

thành các m năd hăv (service domain) Danh sách các nhóm d hăv ă rongă12 m n

d hăv ă hoăng ăs ăd ngăđ ăđ nhăngh aăb ăT ă h ă êuă hu năhóaăqu ă ă(ISO)ă

h ăh nă ăb ngă1.1.1 D ănh ên, tùyă heoă heoăđ uăk n,ăITSă á ăn ă óă h ă h ăbaoă

g măm ăs ăd hăv /nhóm / m nă rongădanhăsá hăn y1 Ng ăs ăd ngă á ăd hăv ă

ITS có h ălà áănhân,ă h ă á ăđo năxe,ă h ădoanhăngh ,ă h ăh ă h ngă ăs ăh ă ngă

giao thông h năl nănh ngăd hăv ăITS h ngăkhôngă h ăh năm ă á hă á hăb ădoă ínhăđ uă h ăv ă h ă hu ăl nănhauăg aă húng

K n trúc ITS2 l ăb ăkhungă hoăs ă há ă r n,ăquyăho h,ă r năkha ăv ăv năh nhăITSăh ănh Doă măquană r ngă aănó,ă á ăn ă h ngăđ nhăraăk nă rú ăITSă ă

qu ăg a Víăd , k n rú ăqu ăg aăITSă aăHoaăK đ nhăngh aănh ngăho ăđ ngăv ă

h ăn ngăđ ăyêuă uăđ ăv nh ng d hăv ă hoăng ăs ăd ngă aăITSăl ă9ănhánhă

h ăn ng.ăChúng baoăg mă h ăn ngă a:ăqu nălỦăg aoă hông,ăqu nălỦă h ngă nă

h ngăm ,ăk măsoá ăv ăg ámăsá ă h ngă n,ăd hăv ătrung huy nă(transit), d hăv ă

kh nă ,ăd hăv ă ho hành khách và lái xe,ăd hăv ă h ă r ăđ nă ,ăl uă r ăd ăl u,ăv ă

qu nălỦăxâyăd ngăv ăb oăd ng.ăTh oălu năk ăh năv ăk nă rú ăITSăs ăđ ăđ ă ă ă

h ngăsau

1 ãă óănh uă ăl uăITSăl ăkêă á ăd hăv /nhómăd hăv ăn y

2 ăITSăAr h e ureă( óă ăl uăd hăl ă uă rú -s ru ure,ănh ngăđ uăn yă óă h ăd nă ănh măl năv ăkhá ăn m)

5

B ng 1.1.1 ămi n d ăv 3ă/ă ómăd ăv ă ă eo T

ch c tiêu chu n hóa qu c t (ISO)

G aoă hôngăv ăm ăđ ng

V nă ă ôngă ngă(busăv ă u)

h ngă nă h ngăm

T ngă á ă áănhân Thayăđ ă h ngă h ăv ă hôngă năđaă h ngă h

1.2ăThôngă nă rongă huy nă

Nh ngăđ aăđ m n ăb

uy nă r ă huy năđ

Th ăl /l ă rìnhăđ nhăh ngăv ăđ nhă uy nă hayăđ ă rongă h ngă n

H ngăd năđaă h ngă h ă í hăh

H ngăd năd nhă hoăng ăs ăd ngăxeăđ ăv ăđ ăb

uy nă rongă huy năđ

T ăđ ngăđ nhăh ngă rongăxe nhăh ngăv ăđ nhă uy nă hayăđ ă rongăxeă(d aăv oă hôngă năm ngă h ăg ană h )

H ngăd năđaă h ngă h ă í hăh

H ngăd năd nhă hoăng ăs ăd ngăxeăđ ăv ăđ ăb

1.6ă H ă r ă l ă k ă ho hă huy năđ

L ăk ăho hă huy năđ ă ă rung

L ăk ăho hă huy năđ ă áănhân

L uă r ăd ăl u Khoăd ăl u

2.ă uăh nhă

v ăqu nălỦăg aoă

thông

2.1.ăQu nălỦăg aoă hông

Giám sát giao thông

Qu nălỦăb ăm ă h

Qu nălỦăđ ngă aoă hânăquy nă uă ênă hoăđ uăkh năg aoă hôngă( uă ênă ínăh u)

Qu nălỦăl năđ ngăd ă hòng

Thông báo tình hình giao thông

3 M năd hăv :ăServ eădoma n

6

h ă h ă rongă đ uă kh nă đ ngă aoă ă v ă m ă

đ ng

Qu nălỦănú ăg aoă aoă

Qu nălỦăbã ăđ ăxe

Qu nălỦăg aoă hôngăvùngăl măv

2.2ă Qu nă lỦă s ă ă liên quană ăg aoă hông

Xá ăđ nhăv ăg ámăsá ăs ă

Tr ăg ú ălá ăxeămôă ôă ăh nă r ng

Tr ăg ú ăh nhăkhá hă ăh nă r ng

h ăh ăv ăg ă hóngăh nă r ng

Qu nălỦăv ăg ámăsá ănguyênăv ăl uănguyăh m 2.3ăQu nălỦănhuă u

híăđ ngăb ăb năđ

Qu nălỦăxeăv oăra

Qu nălỦăl năđ ngă óăm ăđ ăs ăd ngăl n

Qu nălỦăg aoă hôngăd aă rênă h ăl ngăkhôngăkhí

2.4ă Qu nă lỦă b oă rìă ă s ă

h ă ngăg aoă hông

Qu nălỦăb oă rìăv ăxâyăd ngăđ ng

B oă rìăđ ngăv oămùaăđông

Qu nălỦăv aăhè

T đ ngăqu nălỦăđ ng

Qu nălỦăvùngăl măv ăană o n

2.5ă K mă soá ă v ă ngă

h ă uână h ăquyăđ nhăg aoă

thông

K măsoá ăxeăv oăra

S ăd ngă á ă h ngă nă óăm ăđ ă h măd ngăl n

C ngă h ă uână h ăđ ăxeăđúngăquyăđ nh

C ngă h ă uână h ă ăđ ăg ăh n

C ngă h ă uână h ă ínăh uăg aoă hông

G ámăsá ăl ngăkhíă h

3 h ngă n

3.1ăC ngă ă mănhìnăl ênă

3.2ă T ă đ ngă đ uă ă

h ngă n

T ăđ ngăđ uă ăđ ngă aoă

T ăđ ngăg ámăsá ăh nhă rìnhă ăđ ă h

V ăb năđúngăg ăđ ăv ă á ă h ngă nă ôngă ng

T ăđ ngăđ uăkh năh nhă rình

Tránhăvaă h măbên

3.4 An toàn G ámăsá ăh ă h ngăbênă rongă h ngă n

Giám sá ăđ uăk năbênăngo ă h ngă n

4.ă Chuyênă h ă 4.1 Thông qua h ngă Cânăđ ng

7

hàng hóa nă h ngăm Thôngăquanăkhôngăd ng

G ámăsá ăană o nă h ngă n 4.2.ă T nă rìnhă qu nă lỦă

h ngă nă h ngăm

T ăđ ngăđ ngăkỦ

T ăđ ngăqu nălỦă h ngă nă h ngăm

T ăđ ngăquaăg aoă 4.3.T ă đ ngă k mă raă ană

4.4.Giám sát an toàn trên

h ngă nă h ngăm

G ámăsá ăh ă h ngăbênă rongă h ngă nă h ngăm

G ámăsá ăh ă h ngă nhăbáoăng ăđ uăkh nă h ngă

nă h ngăm 4.5.ă Qu nă lỦă đ ă v nă ă

huyênă h

Theoădõ ăđ ăv nă ă h ngăm

há ăđ ăv nă ă h ngăm ăđ

Theo dõi container hàng hóa

4.6.ăQu nălỦă hôngă n Thông tTruyă ă hôngă năkhá hăh ng năđ năb nă aăxeăv ăcontainer 4.7.ă S ă qu nă lỦă v ă k mă

soá ă aă á ă rungă âm

Qu nălỦă rangăb ă aă rungă âm

K măsoá ă h ngă năv container

4.8.ă Qu nă lỦă v ă v nă huy nă h ngă hóaă nguyă

T ă h ă h ăh ă á ăb nă há ăană o n,ăanăn nhăv ă

v nă huy năh ngăhóaănguyăh m

5.ă Nhómă d hă

Theoădõ ăđ ăv nă ă ôngă ng

D hăv ăl ăl hă rìnhă hoăg aoă hôngă ôngă ng

há ă h ngă nă h ăv ăg aoă hôngă ôngă ng

L ăk ăho hă hoăd h v ăg aoă hôngă ôngă ng 5.2.ă á ă ngănhuă uăh nhă

khá hă v ă h aă s ă h ngă năg aoă hông

há ă h ngă năv nă huy năng ăkhuy ă

D hăv ă h aăs ă h ngă năg aoă hông

6.ă Nhómă d hă

uăh Theoădõ ăđ ă h ngă nă uăh h ăh ăqu nălỦăv ă uăh ăv ăgiao thông 6.3.ăV ăl uănguyăh măv ă Theoădõ ă h ngă năv nă huy năv ăl uănguyăh m

8

D hăv ă r ăd năd ăh nă r ng

7.ă Nhómă d hă

v ă hanhă oánă

đ nă ă l ênă

quană đ nă g aoă

thông

7.1.ă G aoă d hă ă hínhă

đ nă ăl ênăquanăđ năg aoă

Thanhă oánăđ nă ă hoă híăs ăd ngăd hăv ăđ ă ínhă heoăkho ngă á hăs ăd ng

7.2.ă Tí hă h ă á ă d hă v ă hanhă oánă đ nă ă l ênă quană ăg aoă hông

H ă h ngă hanhă oánăđ nă ă í hăh ănh uăđ ă ngă

8.1.ă Ană n nhă kh ă s ă d ngă

h ngă nă ôngă ng

Báoăđ ngăng m

G ă uăh ăv ă nhăbáoă hoăg aoă hôngă ôngă ng

há ăh năxâmănh

G ámăsá ăg aoă hôngă ôngă ng

o nă hoă ng ă hamă g aă

giao thông

H ă h ngăg ámăsá ă h ngă năkhôngă óăđ ngă ăv ă

ng ăđ ăb

H ă h ngăg ámăsá ă h ngă nă huyênăd ng

8.3.ă T ngă ngă ană o nă hoăng ă nă

G ámăsá ă á ănú ăg aoă ăv ă á ă h ngă nă huyên

d ngă hoăng ă nă

C nhăbáoă hoălá ăxeăv ă á ă h ngă nă hoăng ă nă

8.4.ă mă b oă ană o nă hoă

ng ăđ ăb ă hôngăquaă á ă

nút giao thông minh và các

mô ă r ng

Giám sá ăv ăd ăbáoăm ăn ,ă h yă r u

G ámăsá ăđ aă h n

G ámăsá ăm ăôănh m

ngăkh ă óă h ênă a

K ăho hă h nă ngăkh ă óă h ênă a ăx yăraă hoăm ngă

l ăg aoă hôngăv nă

Tr năkha ă h nă ngăkh ă óă h ênă a ăx yăra 10.3.ă h ă h ă v ă á ă ă

9

11.ă Nhómă d hă

11.2 Giám sát các trang

h ăb ăv ăđ ngă ng

Theo dõ ă v ă l uă nguyă h mă v ă gâyă n ă rongă á ă

đ ngă ngăv ă rangă h ăb

G ă hôngăbáoăkh nă ă hoă á ă ăquană hính

12.ăQu nălỦăd ă

l uăITS

12.4ăD ăl uă ăTrungă âmă

12.6ă D ă l uă qu nă lỦă g aoă

thông D ăl uăqu nălỦăg aoă hông

: ISO 14813-1:2007-02 trong O,ă 00

b ă ăIT ă eoăl ăv ă ăd

TheoăRITAă(V ăQu nălỦăNgh ênă uăv ăSángă oă ôngăngh ă-ăB ăG aoă hôngăHoaă

K , Resear hă andă Innova veă Te hnologyă Adm n s ra onă -ă S.ă De ar men ă ofăTrans or a on)ă hìă óă16 l nhăv ăă ngăd ngă hính Hìnhă1.1 hoă h y,ăđ ngă aoă ă

l ăm ă rongă16ăl nhăv ă hínhăn y

M ăl nhăv ă hínhăl ă óănh uăl nhăv ,ăm ăl nhăv ăl ă óănh uăl nhăv ă on

Ch ngăh n,ăl nhăv ăQu nălỦăđ ngă r ă hínhă(Ar er alămanagemen )ăg mă6ăl nhăv ă

nh :

 G ámăsá ;

 uăkh năg aoă hông;

 Qu nălỦăl năđ ng;

 Qu nălỦăv ăđ ăxe;

 h ăb năthông tin;

 C ngă h

Trongăl nhăv ăG ámăsá ă(Surve llan e)ăl ă h aă h nhăG ámăsá ădòngăg aoă hôngăv ă

G ámăsá ăh ă ng Danh sá hă o năb ă á ăl nhăv ăn y, xem trong (RITA, 2000)

Ph ngăti năgiaoăthôngăthôngăminhă 03ăl nhăv căch nh)

Ană o n

v ă hòng

a ăn n

Qu nălỦ heoă h

h

: RITA (http://www.itsoverview.its.dot.gov/default.asp)

Hình 1.1.1 ITSăv ă 6ăl ăv ă ăd ă

c ă ă ă ă eoă ă ăv ă ă ă ă ă à ă ă ă ă oă ô

C ngănh ăh ă h ngăg aoă hông,ă á ăh ă h ngăITSă ngăbaoăg mă 3ăb ă h nă uă

thành:

 C ăs ăh ă ngăậă ă rênăv ăd ăb ăm ă(nh ăl ăh ă h ngă ínăh uăg aoă hông,ă

l ênăl ,ăđ nă oán,ă r mă huă hí,ă măb n);ăkỦăh uăIă(Infrastructure);

 h ngă năậă á ălo ă h ngă n,ăđ ă r ngăană o n,ăm ăđ ăs ăd ngăđ nă ă

v ăđ nă oánă ênă n;ăkỦăh uăVă(Vehicle);

 Y uă ă onăng ăậ các hành v ,ăs ă hí hăv ăv ăs ăd ngă á ălo ăhìnhăg aoă hông,ăv ănh ngăquyă ăb ăbu ;ăkỦăh uă ă(User) ho ăTă(Traveller)

L uăỦăr ng,ăđ ă hoă n, ng ă aădùngăm ăs ăkỦăh uăđ ănêuălênăm ăquanăh ăn yă

nh ăV2Vă(xeăv ăxe),ăV2Iă(xeăv ăđ ng)…

d ă ă ă ă eoă ă ă ă ă ô ă ă ă ă o ă ă

M tăs ăngh ênă uăg ă h uăv ăs ă há ă r nă a ITS theoăd ngă á ăh ă h ngă h ă

b Theo đó,ăng ă aă óă h ă h aăl hăs ă há ă r nă h ăb ă ôngăngh ăITSă ă r ăđ nănayă heoăbaăg a ăđo n.ăC ă h ănh ăsau:

+ ă o ă ă ă 9 0ă ă ă mă 0 ă ă ă ăk ă ,

11

Giai đo năđ uă ênăl ă h ăk kh ăđ uăv ăngh ênă uăITSă rongănh ngăn mă1970ă

v ă1980.ăT ănh ngăn mă1970,ăm ăs ă ôngă yă hâuăÂuăđãă há ă r nă á ăh ă h ngă h ă

ăh nă há ăsóngăm ămãăkh ăb ăđ uă aă hôngăđ ăsao cho h ănh ngă h ăxeă să

l ênăquanăv thông tinăn y óă h ănh năđ ă hôngăđ ăđó.ă ă ,ăARI,ăm ăh ă h ngă

đ ă há ă hanhăs ăd ngăsóng FMă huyênăv ăđ ngăôă ôă( năs ăđ uă h ),ăđãăđ ăg ă

h uă v oă n mă 1974ă đ ă g mă b ă s ă ùnă ă g aoă hôngă rênă á ă đ ngă aoă

(autobahns) híaăB ă rongăsu ă h ăg anăngh ăhè

T n mă1970, C Qu nălỦă á ăđ ngăb chính Úc đãăl ăđ h ă h ngăđ uă ên baoăg m 30 nút giao thông v ăđènătín hi uă óă ínhăn ng đ u khi n t p trung và có kh ă

n ng đá ă ng giao thông (TRC)

T i Hoa K , h th ng đ nh v xe và h ng d n l ă rìnhădoăchính ph tài tr là giai

đo n đ u c a m t nghiên c u và n l c phát tri n l năh năg i là h ă h ngăg aoă hôngă

thông minh, ITS (Dingus &1996) N mă1973, ăNh ăB n,ăB Ngo ă h ngăv ăCôngă

nghi p (MITI) đãă ă r h th ă u khi n xe toàn di n (CACS) (Dingus 1996 và

Tokuyama1996) T t c các h th ng này đ u chú tr ng ph bi n vi c h ng d n

tuy năđ ng và d a trên các h th ng x lý trung tâm v i các máy tính trung tâm l n

và các h th ng thông tin liên l c Do nh ng h n ch , các h th ng này h a có k t qu

trong ng d ng th c t

H ă1.1.2 ă ă ă ă ITS

Chúăg :

- ARI (Thôngă nă hoăng ălá ăxeăquaăđ ă há ă hanh);

- ERGS (H ă h ngăh ngăd nă uy năđ ngăđ nă );

- TRC (Kh ăn ng đá ă ng giao thông);

- CACS (H ă h ngăđ uăkh năxeă o năd n);

12

- ARTS (H ă h ngăg aoă hôngă hí hă ng);

- TRACS (H ă h ngăđ uăkh nă hí hă ngăg aoă hông);

- RACS (H ă h ngăthông tin liênăl ăv ă ìnhăhìnhđ ng/xe;

- VICS (H ă h ngăđ uăkh năxeă hôngăm nh);

- CIMS (H ă h ngăqu nălỦăđ uăkh nă hôngăm nh);

- ASV (H ă h ngă ênă nă a xe)

+ ă o ă ă ă óă ă ăk ă ă ă ă ă

Trong g a ăđo n hai t n mă198 đ năn mă1994, đ u ki n đ phát tri n ITS đãăđ c

hình thành Công u ă i cách công ngh ,ă h ngăh nănh s raăđ i c a b nh có dungăl ng l n đãăl mă ho v x lý thông tin r h n Nh ngăn ăl ănghiên c u và

phát tri n m ăh ng vào v ăs d ng th c t đã đ c ti n hành Hai d án đãăđ c

ti n hành cùng m t lúc Châu Âu: Ch ngă rình v m t h th ng giao thông Châu Âu

v i hi u qu cao và an toàn h aă ng có (PROMETHEUS), ch y u đ c thành l p

b i các nhà s n xu t ô tô, và d ăán ăs h t ng cho đ ng dành riêng vì s an toàn

xe t i Châu Âu (DRIVE), do C ngăđ ng Châu Âu thành l p Ch ngă rình này b ăđ u

v oăn mă1986ăv là m t ph n c aă h ngă rình EUREKA.ă âyăl m t sáng ki n toàn

Châu Âu nh m nâng cao s c m nh c nh tranh c a châu Âu b ng cách kích thích s phát tri n trong á ăl nhăv ănh công ngh thông tin, vi n thông, ng ămáy, và công

ngh giao thông v n t i D án đ ălãnhăđ o b i 18 nh ă h ă oăôă ô châu Âu, các ăquanănh ăn c v ăh nă40 t ch c nghiên c u

N mă 1991ă ERTICOă (European Road Transport Telematics Implementation

Coordination Organization T ă h ăđ uă h ăv ă h ăh nă ôngăngh ă hôngă n- v nă

thông trong ngành v nă ăđ ngăb ă ăChâuăÂu) đ ă h nhăl ăv ăs ă r ăg ú ă aă

EC óăl ăm ăquanăh ăđ ă á ă ông- ,ăv ăm ă hoă ă ă á ă ă h ă aă hâuăÂuăho ă

á ă ă h ăqu ă ăcó ho ăđ ngăđángăk ă ă hâuăÂuăquană âmăđ năITS.ăNóă oăđ uă

k nă hoăs ăv nă huy năng ăv ăh ngăhóaă ă hâuăÂuăan toàn, đ măb o,ăs hăs ,ăh uă

qu ăv ă ho ămá ă hôngăquaăv ă r năkha ăr ngărã ITS C ă h , ă h ăERTICO:

- Cung c p m t n n t ng hoă á ăđ i tác đ xá ăđ nhnhuă u phát tri nvà tri n

khai ITS;

- Thay m ă á ăđ ă á ăđ mua l ivà qu n lý các d án phát tri nvà tri n khai ITS

do á ă ăquană ôngăl p tài tr ;

- Thi t l p và ban hành á ăđ u ki n khung châu Âu c n thi t cho vi c tri n khai

ITS;

- Nâng cao nh n th c v l i ích c a ITS cho các nhà ra quy ăđ nh và các c v n

N uăđ c áp d ng hi u qu , ITS có th g ú ă uă onăng iăkh ă a ăn n, ti t ki m

đ c th i gian và ti n b ă ngănh ăg mă á ăđ ng c a vi c v n chuy n đ i v i môi

r ng T m nhìn c a ERTICO là m t h th ngăg aoă hôngă hâuăÂuăană o năh n,ăh u

qu h năv ăb n v ngăh n, an ninh h năsoăv i ngày hôm nay Công ngh ITS, k t h p

v i vi ăđ uă ă hí h đángăv ăs ăh ă ng,ăs ăg măs ăùnă ăv ă a ăn năxe, đ ngă h

làm cho m ngăl ăg aoă hôngăană o năh năv ăg mă h uă á ăđ ngă aă húngăđ ăv ă

mô ă r ng

13

Nh t B n, ôngăv ă a d án RACS, v năđã hìnhă h nhă ăs cho h th ng

đ nh v xe hi n nay, b ăđ u v oăn mă1984 Trong n mă1985, m t h th ng qu n lý

giao thông th h th hai đãăđ c l p đ t t i Úc H ă h ngăn y đ c bi t v i tên là

TRACS

Vào n m 1989ă ăHoaăK ,ănhómăC ăđ ngă2000ă(Mobility 2000 group) đ ă h nhă

l ăv ăd năđ năs ăhìnhă h nhă aăh ă h ngăIVHSă M ă(H ă h ngăđ ngăô tô cho xe

thông minh) rongăn mă1990 Nhóm này óă h ăn ngăho ăđ ngănh ăm ă yăbană ă

v năl ênăbangă a B ăG aoă hôngăV nă ăM ăCh ngă rìnhă aăh ă h ngăIVHSăđ ă

đ nhăngh aăl ăm ă h năkhôngă h ă h u,ă r ă h nhă khuônăkh đ ă há ă r nă"m ăh ă

h ngăg aoă hôngăv nă ăđaă h ngă h ăqu ăg aă óăh uăqu k nhă ,ă ungă ăn nă ngă hoăqu ăg aă nhă ranhă rongăn năk nhă ă o nă u,ăv ăđ ăv n huy năng ăv ă

hàng hóa rongăkh ăs ăd ngăn ngăl ngăm ă á hăh uăqu "

N m 1991 là m t t ch c phi l i nhu n, H i ITS M , đ c thành l p đ hú ăđ y

vi c s d ng các công ngh tiên ti n trong các h th ngv n t i m ăđ t Thành viên bao

g m các T p đo n ănhân, các ăquan công l p, á ă r ngăđ i h c và trung tâm

nghiên c u M c tiêu chung là nâng cao s an toàn, an ninh và hi u qu c a h th ng giao thông v n t i Hoa K thông qua ITS Tai n n và s ùn t c giao thông đãăgâyăthi t

h i n ng n v ăng ,ăn ngăsu t lao đ ng, và lãng phí n ngăl ng ITS cho phép ng i

và hàng hóa di chuy n m t cách an toànvà hi u qu h n thông qua m th th ngv n t i

đa h ngă h c T ă h ăITSăM có các t ch c anh em châu Âu và Nh t B n, ngă

nh các chi nhánh Canada, Brazil, và các n ăkhá

đ ăs ă húăỦăv ă rongă ăh ă h ăg ăđ uă ênă ă ar s,ă ênăg ăH ă h ngăg aoă hôngă hôngăm nh(ITS)ăđãăđ ă h ănh n

S phát tri n ôngăngh ă hôngă năv ăv nă hôngă rongăng nhăg aoă hông v n t i và

các l nhăv c ng d ng c a ITS đãăđ c d ki n trong Ch ngă rình khung IV aăLiên

minh châu Âu (1994-1998) ăH ăđ ng và Qu c h i hôngăquaăv oă hángă4ăn mă

1994, ch ngă rình khung th 4 coi công ngh thông tin-vi n thông trong ngành giao

thông v n t i là m t ch đ nghiên c u chính H ăđ ng này đ ăngh ă y ban đ a n ă

dung ng d ng ôngăngh ă hôngă năv ăv nă hôngă rongăng nhăg aoă hông thông v n

t i vào Ch ngă rình Châu Âu (ng yă04ă hángă11ăn mă1994)ăđ ă óă á bi n pháp c n

thi t c p c ngă đ ng nh m th c hi n v ă ngă d ngă ôngă ngh ă hôngă nă v ă v nă

thông trong ngành giao thông v n t i (k ăho hăh nhăđ ng),ăv ăh tr công tác tiêu

chu n hóa trong qu n lý giao thông b ng m i bi n pháp thích h p bao g m vi c nghiên c uvà phát tri n

14

T ch c ITSăNh ăB nă h nhăl ăn mă1994ănh mă hú ăđ yăcông tác ngh ênă u,ă

phát r năv ă h ăh năITSăv ăs ăh ă á ă aăn măB ăl ênăquană ăNh ăB năv ăl ă ă

h l ênăl ă hínhă hoă á ăho ăđ ngăITS liên quan o năb ăkhuăv ăChâuăÁ- Thái BìnhăD ng.ăT ă h ITS Nh ăB năl ăm ăb ă h n aăH Thông tin ênă n và

V nă hôngă o nă u Cá ă hínhăsá hă há ă r năITS baoăg măv ă há ă r nă á ă k nă

rú ăh ă h ng, ngh ênă uăv ă há ă r nă(R&D), tiêuă hu năhóaăv ăh ă á ăqu ă H ă

đ ngăl ênăB ăl măv ăv ăs h ă á ă aă á ă ă h ăqu ăg aăv ăqu ă ănh ăH ă

h ngă nă g aoă hông,ă ng b và giao thông thông minh (Vehicle, Road, and

Traffic Intelligence Society -VERTIS)ă v ă h ă r ă m ă lo ă á ă ho ă đ ng.ă H ă h ngă

VICS (H ă h ngă hôngă nă xe v ă hôngă nă l ênă l ) và h ă h ngATIS (h ă h ngă

thông tin giao thông ênă n) g năđâyăđãăho ăđ ngă ăNh ăB n.ăH ă h ngăVICSăb ă

đ uăho ăđ ngă ă hángăT ăn mă1996ă ăTokyoăv ăOsakaăqua Trung tâm VICS v nă

đ ăh ă r ă aăB ăXâyăd ng,ăB ăV nă hôngăv ăC ăquanăC nhăsá ăqu ăg aăv ăđangă

m ăr ngăkhuăv ăd hăv Trung tâm VICSănh năđ ă hôngă năg aoă hôngătheo h ă

g ană h ă ăTrungă âmăThôngă năg aoă hôngăđ ngăôă ô,ă rongăđóăTrungă âm ăh ă hôngă nă ă ng ăquanăqu nălỦăđ ngăô tô Trung tâm VICSă ungă p thông tin hôngăquaă á ă nhăbáoăbênăđ ngă ngănh ăquaăv ăphát sóng rênă năs ăFM

T ăÚ ăv oăn mă1998,ăh ă h ngăTRACăv ă á ăh ă h ngăđ ngă aoă ăă ông Nam

đ sá ănh ăđ ă h nhăl ăh ă h ngăSTREAMSăVers onă1.ăT ăn mă2007,ăh ă h ngă

STREAMS Version 1 đãăđ ăxâyăd ng ây l ăm ăh ă h ngăg aoă hôngă hôngăm nh

tích h ăđ ăqu nălỦă ínăh uăg aoă hông,ăqu nălỦăs ă ,ăqu nălỦăđ ngă aoă ,ăqu nălỦă

v ă uă ênăxe,ă hôngă năduăl h l ăh nh v ăh ngăd năđ uăxe

ITSS (H ăh ă á ăh ă h ngăg aoă hôngă hôngăm nh - (Intelligent Transportation

Systems Society))ăđ ăqu nălỦă heoăquyăđ nhă aăC ngăl nh v ă uăl ă aăV năK ă

s năv ă nă ă(IEEE) C ăs ă aăH ăITSSă(Thôngă áoăbáoă híă ôngăb ăH ă

đ ngăITS m )ăđãăđ ă h ăl rongăn mă1999.ăM ăđí hă aăH ăl ă ăh ngă

đ ngă á ănh ăkhoaăh ăv ăk ăs ăđangă hamăg a v oă á ăl nhăv ăITS v ăđ ă hú ăđ yăv ă

h ă huyênăngh ă aă á ă h nhăv ênăv ă á ă h ănhánh

S ă há ă r nă m ă aăh ă h ngăg aoă hôngă hôngă m nhăđ ă m ăraăb ă h ngă

trình chính sách giaoă hôngă hungă aăE ă rongănh ngăn mă2001-2010.ăNgo ăra,ă yă

ban ChâuăÂuăđãăb ăđ uă á ă u ăđ mă hánăđ ăđ ăđ ăs ăđ ngă hu năv ăv ăg ă

h uăm ăh ă h ngăg ăkh nă ăcho ă ă á ăxeăm ă rongăn mă2010ă( h ăh năm ăl ă

n mă2014)

V năđ ă ôngăngh ă hôngă n- v nă hôngătrong ng nhăvână xu ăh nă rongă á ă nă

ph mă aăBaăLanăv oăg aănh ngăn mă hínăm ăTrongăn mă1997,ănh uăn ăl ăđãă

h ăh năđ ăxá ă đ nhă h măv ăkhá ăn măv ă các l nhăv ă ngăd ngă aă ôngă ngh ă

thông tin- v nă hôngătrong ng nhăvână ,ă u ă ùng v năđ ăn y ngăđãăđ ămôă ălà

m ănhánhăho ăđ ngăk ă hu nh m í hăh ă ôngăngh ă hôngă năvà ôngăngh ăv nă

thông vào trong l nhăv ăgiao thông Vào ngày 19 thángăbaăn mă2007ă ă òaăánăqu n

Katowice, H ă ôngăngh ă hông tin- v nă hôngă rongăng nhăv n ăBaălanăđã đ ngăkỦă

(PATT) óăl ăm ă ă h ăm ă ăh các thành viên đ nă á ămô ă r ngăkhá ă

15

nhauănh ă ă r ngăđ ăh ,ăv năngh ênă u,ăqu ăg aăv ă ôngă yă ănhânăk nhădoanhă

v nă ,ă óă ùngă hungă m ă êu thông qua các ho ă đ ngă rongă H ă h đ tuyên ruy nă ôngăngh ă hôngă n- v nă hông trong ng nhăvână ăvà các l nhăv ă ngăd ngă

aă ITS hoă g ă khá hă h ngă đaă d ng Ngày 31ă hángă 5ă n mă 2007 th a thu n gi a

PATT và H ăh ă á ăh ă h ngăg aoă hông thông minh Slovakia đãăđ c ký k t liên quană đ n vi c thi t l p các quan h songă h ng và quan h đ i tác gi a hai bên

trongvi c phát tri n h th ng giao thông thông minh trong các n c tham gia ký k t Trongăn mă2008, PATT đãă r thành thành viên c a H ăERTICO-ITS ChâuăÂu,ă ăquană h ăqu năm ng l ă á Hi p h i ITS qu c gia

Vào ngày 26 thángă4ăn mă2007 u ăh ă aă á ănhà sángăl ăH ăh ăh ă h ngă

giao thông thông minh Ba Lanăđãă năh nh M c tiêu c a Hi p h i là hình thành m t

quan h đ i tác ki n th c đ hú ăđ y các gi i pháp ITS, và là m ă h ngă năđ nâng

cao hi u qu v n t i và an toàn đ ăđ ăv i vi c b o v mô ă r ng t nhiên H ăITS Ba

Lan h p tác v i các t ch c ngă châu Âu và trên toàn th gi i

nh ăAus ral a,ăH năqu ,ăS nga ore,ăTrungăqu ,ăH ng Kông Cóă h ănó ,ăh nănayă

o nă uăđãăhìnhă h nhăm ă ôngăngh ăITS,ăkhóă óă h ăxá ăđ nhăm ăđ ă há ă r n,

quy môă há ă r năv ă ăđ ă há ă r nă aă ngăn ăl í ăhayănh u,ăT êuă híă" mă

b oăană o n,ănângă aoăh uăsu ,ăb oăv ămô ă r ng,ă ăk măn ngăl ng"ăl ăkhá ăn mă

m ă êuă aăITSăđangăd năhìnhă h nh D ăđâyăl ăg ă h uăs ăb ăquáă rìnhă há ă r nă

h ă h ngăITSă aăM ,ăNh ,ăChâuăÂuăv Trung Qu

a ă ă ă ă ă ă

Cu i nh ngăn mă60ă aă h ăk ă20,ăM ăb ăđ uăngh ênă uănhánhăđ uă aăh ă h ngăITSăđóăl ăh ă h ngăd năđ ngăđ nă ă(Ele ron ăRou eăGu dan eăSys em,ăERGS) âyă hínhăl ănhánhăs mănh ă rênă h ăg ăv ă r năkha ăngh ênă uăITS,ăm ădùăng ăngh ênă uălú ăđóăkhôngăỦă h ăv ăITS,ăm ălú ăđóă ngăkhôngă óăkhá ăn măITS.ăLú ă

đ uăv ăngh ênă u,ă h ăngh mădoă á ăbangăv ă h nhă h ă năh nhăkhá ănhau

Cu ănh ng n mă80,ăb ă h nănh ênă uă aăbangăCal forn aăđãăngh ênă uă h nhă ôngăh ă h ngă ìmăđ ngă hoăng ălá ă( a hăF nder),ăđ ngă h ă1987ăr ănh uănh ăngh ênă uăITSăđãă h nhăl ăm ă ă h ă h ă hínhă h ăMob l ă2000,ăMob l ă2000ăđãă h nhă ôngă rongăv ă ă rungăv ê ăs ăd ngăs ă â ă rungă aă o năqu ăngh ênă uă

á ănhánhă a ITS N mă1989,ăd ăn ăl ă aăMob l ă2000ăm ălo ăv năk năl ênăquană ăIVHSăđã đ ă hôngăqua

Tháng 8/1990, M ă h nhă l ă ă h ă h ă h ngă xe-đ ngă hôngă m nhă hoá

(Intelligent Vehicle- Road Society of America), IVHSăAMERICAăl ăm ăh ăh ă ă

v nă hoăb ăg aoă hôngăM ă( SDOT),ă h nhăv ênă ă h ăv ă á ău ăv ênă ôngăngh ădoă hínhă h ă l ênă bang,ă hínhă quy nă bang,ă đ ă b uă hínhă quy nă đ aă h ngă ùngă á ă

16

huyênăg aăngh ênă uăv ădoanhăngh ăđ mănh m.ăNh măv ă h ăy uă aăIVHSăl ă

h ngă ă g aoă hôngă ungă ă n ă dungă xá ă đ nhă m ă êu,ă m ă đí h,ă yêuă u,ă k ă

ho hăv ă năh nhă há ă r nă aă á l nhăv ăl ênăquană ăIVHS.ăN mă1994,ăđ ăl ă

ITS AMERICA (Intelligent Transportation Society of America) N mă2001,ăqu ăh ă

M đãă hôngă quaă d ă lu ă h uă qu ă g aoă hôngă m ă đ ă (ISTEA,ă In ermodal Surface

Transportation Efficiency Act), k ăv ngăd aăv oă ôngăngh ă aoă ênă năv ă h ăh ă

g aoă hôngă h ă lỦă nângă aoă h uă qu ă aă m ngă g aoă hông.ă N ă dungă h ă y uă aă

ISTEA là th ăh năh ă h ngăg aoă hôngă hôngăm nh,ănh măg ú ăb ăg aoă hôngă h

h nănh măv ă há ă r nă ôngă á ăITSă rênă o năqu ,ă rongă6ăn mă hínhă h ăs ă h ă660ă r uă SDă hoăv ăngh ênă uăITS.ăT đâyăv ăsau,ăngh ênă uăITSă aăM ă ă

h ngă h ăngh ênă uăr êngă ngăbang,ăđ aă h ngăđ ă h ngănh ă rênă o năqu ăDoăv y,ăC c ngăb ăl ênăbangă h nhăl ă3ă rungă âmăngh ênă uăITSă rênă o năqu ,ă

k nhă híăho ăđ ngă aă rungă âmădoăl ênăbangăv đ aă h ngă ùngăđóngăgó ă uăn mă1996,ăB G aoă hôngăl ênăbangă óăyêuă uăm ăv ăv ă há ă r năITSă“ h nhăl ăh ă

h ngă ăs ăg ao hôngă hôngăm nhă óă ínhă o năqu ă(ITI)ăđ ă ăk mă h ăg anăg aoă hông,ăg mănh ăs ă ă h ngăvong,ănângă aoă h ăl ngăng ădână o năqu ",ăquy

đ nhă ă h ăqu nălỦă hôngă năg aoă hông,ă ă uă ìnhăhu ngăkh nă ,ă hôngă năl ă

h nh ă ngă ngă9ăh ă h ngă onăđóngăva ă ròăk ă uă ăb nă aăk ăho h,ănêuărõăm ă êuă há ă r nă ă2001.ăN mă1997ăl ăho nă h nă“D ălu t H uăqu ăg aoă hôngăm ăđ ă ngăh ”ă h nhă“Lu t G aoă hôngă ngăh ” ISTEAăII,ăđ ăv ăv ă ngăd ngă ôngăngh ă ênă nănh ă h ăn oăđ ănângă aoăh uăn ngă aăm ngăđ ngăb đãă óăquy đ nhă ngă ng.ăN mă1998,ăbanăh nhă“D ălu ă ânăđ ăg aoă hôngăh ngă ă h ăk ă21”ă

TEA-21 (the Transportation Equity Act for the 21 Century), TEA-21 và ISTEA là hai

d ălu ă h ăh nă ínhă h ngănh ă aoăđ ă aă ăquanăl ă há ă rongăk ăho hăđ uă ,ă

há ă r nă aăIVHS/ITS.ăThángă1ăn mă1996,ăB ă r ngăb G aoă hôngăM ,ăôngă enaă uyênăb ăm ă êuă ă2006ă rênă o năqu ăs ă óă75ă h nhă h ă rangăb ăh ă h ngăITSă ngăh ,ăn mă1997ăb ă r ngăm ăSla eră ngănh ăl ăm ă êuăn y,ă h m chí còn

thêm 3 trung tâm thành 78 trung tâm

N mă2001,ăs ăk năkh ngăb “11/9”ăx yăraăkh năg ăg aoă hôngăM ăquană âmă

nh uăh năđ năv năđ ăg ă a,ăđ măb oăg aoă hôngă rongă ìnhăhu ngăx yăraăkh ngăb ă

v ă h măh a.ăCá ăm ă êuăđ ă hú Ủăl ă á ăsânăbay,ă ngăh ngăkhông,ăđ ngă hu ,ă

nh ămáyăh ănhân,ănh ămáyăđ n,ăđ ăn ,ă u,ăh măv ăđ ngă ngăkhí đ ă ngănh ă

á ăs ăk năl nănh ăOlym .ăDoăđóăxu ăh nănhuă uă nă ânăb ngăg aăanăn nhăg aoă hôngăv ăh uăqu ă aăm ngăg aoă hông,ă rênă ăs đó,ă hángă1/2002ă hínhă h ăM ăraă uyênăb “n ăM ăm ăn măk ăho hă h ăh năITS”ăg ărú ăđ yăm nhăngh ênă uă

và há ă r năITS

b ă ă ă ă ă ă

N mă1973,ăB Giao thông côngă h ngăNh ăđ uă ă8ă ăyênănh măxâyăd ngăh ă

h ngăđ uăkh nă ngăh ăôă ôă(CACS,ăCom rehens veăAu omob leăCon rolăSys em).ă

Tr ngăđ mă aăCACSăl ăh ă há ă r năv ăg ámăsá ,ăm ăd ngăh ă h ngă h ă êuă h ngă

nă óă h ă k mă soá ă đ ngă kh ă ho ă đ ngă rênă đ ng.ă Quaă ngh ên u,ă ă 1977ă ă

tháng 6/1978, ăTokyoăđãă óăh nă90ăđ măg aoă ăb ă ríă h ăb ă đ ngăv ă1330ăxeă

17

đ ă rangăb ă h ăb ă đ ngănh năd ngăm ăđ ng Quy môă h ăngh măv ăkho ngă

h ăg anălú ăn yă rênă h ăg ăđ ă o ăl ăs măv ăl năđ ăv ăITS V oăn aăđ uănh ngă

n mă80ă aă h ăk ă20,ăCACSă ă ăđ ăsâuăv ă ngăd ngă h nhăqu ăngh ênă uăđ c Sauăg nă10ăn mă hu năb ,ăs ă nhăsá năh nhă h nhăl ăh ăh ăk ă hu ăqu nălỦă

g aoă hôngăNh ăJTMTAă(Ja anese Traffic Management Technology Asso a on),ă h ă

trách ngh ênă uă há ă r năh ă h ngăđ uăkh năv ă hôngă nă hoăxeă ăg ATICS

(Automobile Traffic Informa onăandăCon rolăSys em),ăbaoăg măngh ênă uăđ uăkh nă ínăh uăg aoă hông,ă ungă ă huă h ă hôngă năg aoă hông,ăngânăh ngăd ăl uăg aoă

thông ngă h ă B ă xâyă d ngă v ă B ă g aoă hôngă ôngă h ngă nă h nhă hêmă m ă

b ăngh ênă uăh ă h ngă hôngă năxe-xe và đ ng-xe

N aăsauănh ngăn mă80ă aă h ăk 20, á ăho ăđ ngăngh ênă uăh ă h ngăg aoă hôngă hôngăm nhă há ă r năr ănhanh.ăT êuăb u l ăh ă h ngă hôngă năđ ng-xe doăB

Xâyăd ngăngh ênă uăRACSă(Road/Au omob leăCommunication System), H ăh ăk ă

hu ăqu nălý g aoă hôngă(JTMTA)ă óăh ă h ngă hôngă năv ă ruy nă năxeă ăg ă ênă năAMTICSă(Advan eăMob leăTraff ăInforma onăandăCommun a onăSys ems)

B ăv oănh ngăn m 90 hínhă h , g ă ôngăngh p và á ănh ăkhoaăh ăb ă

v oăngh ênă uă há ă r nă rênă ăs ăg a ăđo nă h ăh năITS.ăB V nă i, C nhăsá

qu ăg a,ăB Giao thông - Côngă h ng,ăB B uă hính,ăB Xâyăd ngă r năkha ăm ă

lo ă á ănhánhăm ,ă hú ăđ yăv ă há ă r nă ngăd ngăITS.ăCá ănhánhăbaoăg m:ă

+ H ă h ngă ruy nă nă v ă hôngă nă xeă ă g ă VICSă (Veh leă Informa onă andă

Communication System);

+ H ă h ngă qu nă lỦ g aoă hôngă hôngă d ngă TMSă ( n versală Traff ă

Management System);

+ H ă h ngăxeă hôngăm nhă aoă ăSSVSă(Su erăSmar ăVeh leăSys em);

+ Xeăh ăană o nă ênă năASVă(Advan edăSafe yăVeh le);

+ H ă h ngă g aoă hôngă đ ngă b ă ênă nă ARTSă (Advan eă Roadă Traff ă

Systems)

V ă á ăho ăđ ngăn y, Nh ăđã h ăh nănh uăb ăngh ênă u,ă há ă r nă ă h ă

v ă h ă h ngă ITS N mă 1994,ă Nh ă đãă h nhă l ă H ă h ă hú ă đ yă hôngă m nhă hóaă

h ngă năg aoă hôngăđ ngăb ăVERTIS,ă hayă h ă ă uă hínhăsá hănh ăn ă r ăđóă(N A)ă năh nhă h đ oă á ăho ăđ ngăITS,ă ngă ăITSăAmer aăv ăERTICOă a

Châu Âu Thángă6/1995,ăNh ă hínhă h ă hôngăquaă“ h ngă hâmă ăb nă hú ăđ yă aoăđ ăxãăh ă hôngă n”.ăThángă8,ăđ ăraăb nă há ă ăb nă“ ngă ngăs ăd ngă hôngă

nă nă ă hoăxeă ăg ,ăg aoă hôngăv đ ngăb ”.ăB nă há ăn yădoăs ă nhăsá ,ăB ăxâyăd ng,ăB ăg aoă hôngă ôngă h ng,ăB ăb uă hínhăl ênăk ăxâyăd ng.ăN ădungăxâyă

d ngă rênă ăs ă11ăsá hăl ă hú ăđ yăv ă9ă h ngăd n,ă ngă ngă20ăd hăv ăng ădùngă nă há ă r n Thángă7/1996,ă hínhă h ăNh ăđãă h ăđ nh k ăho hă“ hú ăđ y quy

ho hă ngă h h ă h ngăg aoă hôngă hôngăm nhăNh ”.ăN mă1998,ăB Xâyăd ngăđãăxâyăd ngăk ăho hă há ă r nă5ăn măm ă êuănângă aoă h ăl ngăđ ăs ngăv ă hú ă

đ yă há ă r năk nhă ,ă ngăk nhă híă h ăh nă78ăng nă YênăNh ă(kho ngă650ă ă SD)ădùngă hoă ă oăv ăxây d ngăg aoă hông đ yă m nhă ngăd ngă h nhăqu ă

18

ngh ênă uăITS,ă h ăh năđaănguyênăhóaăITS,ăNh ăxá ăđ nhăk ăho hăđ ngă hông

minh (Smartway) và xe thông minh (Smartcar/AVS) T nă rình h ăh năđ ngă hôngă

minh là:

+ N mă1999ăb ăđ u k ăh ăh ă ,ăs năxu ,ăqu nălíăm đ uă ôngă á ,ă

+ N mă2000ă hínhă h ăđ ăxu ăđ aăh ă h ngăđ ngăh ă r ălá ăxeăv oă h ăngh măngh mă huăAHS (Advance cruise-assist Highway System);

+ N mă2001ăho nă h nhă êuă hu năđ ngăb ă hôngăm nhăl ênăquan;ă

+ N mă2002ăv ă ăb năá ăd ngăđ ngăb ă hôngăm nhă rênă á ă uy nă h ăy uă o nă

qu ă

K ăho hăSmar arăARVăl ă rangăb ăh ă h ngăđ oăh ng,ăd năđ ngă rênăxe,ă h ăb ă hôngă nă h ăg anăxe,ă rangăb ălá ă đ ng ăđ ăn mărõă ìnhă r ngăg aoă hôngă h yăxeă rênăđ ng,ă h nă uy năđ ngă ă u,ă h ăh nălá ă đôngăho ăn aă đ ng ăb ,ă

s ă ă h măh aăđ ngăđ t và sóngă h nă ăkhuăv ă ôngăB ăNh ă(Fukush ma)ăv oă hángă3/2011ăđãă h ăh nărõăné ăh uăqu ă aăh ă h ngăITS.ăThôngăquaă á ă hôngă nă ngăh ă ă á ăh ă h ngă huă h ă hôngă năg aoă hôngă aă á ăđo n,ă uy năđ ngăm ă ăquanăđ uăh nhăg aoă hôngăđãănhanhă hóngăxâyăd ngă á ăl ă rìnhă uăh ăh uăqu ă rênăm ngăl ăđ ngăb đãăb ă nă háăn ngăn ,ănh đó đãăgó ă h năđ yănhanhă ôngă

á ă uăh , g mănh đángăk ă h ăh ăv ăm ăm Nh t B nă ngă há ă r năr ă h nhă ôngă ôngăngh thu phí đ nă ăkhôngăd ngăxeăETCă(Ele ron ăTollăColle on),ă ă

u ă2002,ăNh ăđãă óă900ă r m.ăTrangăb ă h ăb ăVICSă hoă3ă r uă170ăng năxe,ă ungă

ăd hăv ăVICSă hoă32ăkhuăv ă rênă o năqu

c ă ă ă ă ă ă â ăÂ

NhánhăITSăs mănh ă aăChâuăÂuăđ ă năh nhăs ăb ăv oănh ngăn mă70ă aă h ă

k 20ă l ă k ă qu ă h ă á ă khoaă h ă v ă k ă hu ă aă m ă s ă n ă hâuă Âuă COST30ă

(Cooperation in the field of Scientific and Technical Reseach), quy ho hă h ngănh ă rênă h măv ă o năChâuăÂuă h ăh năv oă u ănh ngăn mă80.ăN mă1986,ăG ăs nă

xu ăxeăh ăTâyăÂuăđãă ă h ă h ngă rìnhă ROMETHE Să( rogramăforăaăEuro ean

Traffic with Highest Efficiency and Unprecedented Safety - Giao thông châu Âu an

o năv ăh uăqu ănh ).ăCh ngă rìnhăn yăd ă ínhă h ăh nă há ă r nă rongă8ăn măl ă

m ăb ă h nă aă h ngă rìnhăl ênăh ăE REKAăbaoăg măn măm ă êuă há ă r n:ăană

toàn, k nhă , h uăsu t, năí hăv ăb oăv ămô ă r ng.ăTrênăkhíaă nhă ngă h ,ă r ngă âmă aă ROMETHE Săl ă ă nă h ngă n,ă ă húă r ngă hôngăm nhăhóaăxeă ă

K ăqu ă aă h ngă rìnhăn yăđãđ ăbáoă áoă ăh ăngh ăITSă h ăg ăn mă1994ă ă

ar s,ă đóă á ă êuă híă aă h ngă rìnhăđ ăho nă h nh

N mă1988,ă ác thành viênăL ênăm nhă hâuăÂuăđãăkh ăđ ngă h ngă rìnhăđ ngă

b ă huyênăd ngăană o năxeă ă aă hâuăÂuăDRIVEă(Ded a eăRoadăInfrastructue for

Vehicle Safety năEuro e)ănh mă ngă ngă h ăh năană o năg aoă hôngăđ ngăb ,ănângă aoăh uăsu ăv nă ,ăg mănh nhăh ngăxeă ăv ămô ă r ng.ăCh ngă rìnhă

n yăkhá ă ROMETHE Săl ă ROMETHE Sădoă á ă ă h ă ôngăngh ă h ăh nă ònăDRIVEădoănh ăn ă h đ oăngh ênă uă há ă r n,ă húă r ngăngh ênă uă hôngă

m nhăhóaă ăs đ ngăb ăT ă1988-1991ă năh nhă h ngă rìnhăDRIVE-I,ă h ăy uă

+ Qu nălỦ nhuă uăđ ăl (Demand Management);

+ Thôngă năxu ăh nhăv ăg aoă hôngă(Traff ăandăTravelăInforma on);

+ Qu nălỦăg aoă hôngăđôă h í hăh ă(Integrated Inter Urban Traffic Management);

+ H ă r ălá ăxe v ăLá ăxeăh ă ác (Drive Assistance and Cooperative Driving);

+ Qu nălỦ đo năxeăv ăhóaăv nă(Fre gh ăandăFlee ăManagemen );

+ Qu nălỦăg aoă hôngă ôngă ngă( ubl ăTrans or ăManagemen )

Liên minh Châu Âu h ngăn mă h ă hoăv ă h ăh nă h ngă rìnhă120ă r uăEuro.ă

T ă1994-1998ă r năkha ăDRIVE-III,ă ngă óă ên Telematics for Trans or ,ănóăl ăm ă

b ă h nă rongă4ă h ng rìnhăk nă rú ă aăL ênăm nhăChâuăÂu,ă h ngă rìnhăn yăxoayăquanhă v ă nă h nhă ngh ênă uă h ngă h ă v nă ă h ă h ă đ ngă b ,ă đ ng

không, đ ngăs ăv đ ngă h y; ăg ngă h ăh ênăm ngă hôngă năs ăvôă uy năg aoă hôngă rênă h măv ă o nă hâuăÂu.ăN m 1995, h ngă rìnhăv nă ă đ ngăChâu Âu

PROMOTE (Program for Mobility in Transportation in Europe) b ă đ uă h ă h n.ă ROMOTEăkhôngă h ăl ăsuyăd năđ năg nă aă ROMETHE S,ă r ngă âmă há ă r nă aănóăl ă hôngă năd ăđ ngă ăxeă ă ăh ă h ngăqu nălỦăg aoă hôngăv ăh ă h ngăană

o n,ă hamăg aă h ăh năkhôngă h ăhãngă h ă oăxeăm ă ònă ă á ă ôngă yăđ nă ăv ă

b ă h năqu nălỦ đ ngăb

Trênă h ngăd nă h h năh ă h ngăg aoă hôngă hôngăm nh,ăL ênăm nhă hâuăÂuăđãă huăđ ă nă r nă h ă h ,ă ă á ănhánhăm ngăg aoă hôngă(TEN-T)ăđãă ínhă oánă

ă h ăh nă á ă r ngăđ măl ênăquanăITS.ăSoăv ăv ăxâyăd ngă ăs ă h ăh nă h nă ng,ăh ă h ngăqu nălỦăg aoă hôngăv ăh ă h ngă hôngă năg aoă hôngăg măđángăk đ uă

ăb ăbu ,ănh ngăv ăh ă h ngăg aoă hôngă ngă h ă hâuăÂuăl ă ó nhăh ngăquană

r ng.ăT ă1995-1999 các nhánh trong TEN-Tăđ ă h ă340ă r uăEuroă hoă á ă h ngă

h ăv nă ăl ênăquană ă á ănhánhăITS,ă rongăđóđ ăngh ênă uă ínhăkh ă h ,ăl ênăm nhă hâuăÂuăđóngăgó ă50%ăk nhă hí;ăđ ă h ăh nă10%,ă rongăg a ăđo năđ uă aă h ngă rình,ănhánhă hôngăm nhăhóaă hôngă năd hăv ăng ădùngăv đ ngăb đ ăđ uă ă90ă

r uă Euro.ă G a ă đo n 2 (2000-2006), liên m nhă ă ă ungă ă ă hínhă hoă á ă

nhánh ITS

d ă ă ă ă ă a Trung Q

T đ uănh ngăn mă70ă aă h ăk ă20,ăTrungăQu đãăb ăđ uă há ă r năITS,ălú ăđóă

g ăl ă ôngă rìnhăg aoă hông V năngh ênă u khoaăh ăB G aoă hôngăđ ngăb ăv

C c C nhăsá ăB ăk nhăh ă á ,ăl năđ uă ênăTrungăQu năh nhă h ăngh mă ínhă

toán đ uăkh nă ínăh uăg aoă hông.ăT đ uănh ngăn mă80ăđãă o ă r ngăv năd ngă ôngăngh ă aoă há ă r năh ă h ngăg aoă hôngăv nă : qu nălỦăg aoă hôngăđôă h , há ă r nă

r ng rã ăđ uă raăg aoă hôngăđôă h , quy ho h,ăx ălỦ đ ngă h i b ăđ uă năh nhăngh ênă

uă ôngăngh đ uăkh năg aoă hôngăđôă h

20

M đ uă nh ngă n mă 90,ă m ă s ă r ngă đ ă h ă v ă v nă ngh ênă uă đãă b ă đ uăngh ênă uă h ăngh mă ôngăngh đ uăkh năg aoă hôngăđôă h ,ă á ăngh ênă uăn yă

h ăy uăh ălỦălu năv Ủă ngă ăh ă h ngăđ uăkh nă ínăh uă ênă nă aă á ăn ă

há ă r nănh ăM ,ăAnh,ăÚ ănh TRANSIT; SCOOT, SCATS T đóă híăđ mă ă á ă

h nhă h ă B c K nh,ă Th ng H i, Nam Kinh ngă h ă B c K nh,ă Th ng H ,ă

Th m D ng và Hàng Châuăl năl ănh ăh ă h ngăđ uăkh nă aăAnhăv Ú ănh ă

SCOOT và SCATS

uă1996,ăB Khoaăh c Côngăngh ă năh nhăm ălo ă á ăho ăđ ngăh ă á ăv ă

g aoăl uă rênăl nhăv ăITS,ă hú ăđ yăngh ênă uăv ă há ă r năITSă rongăn Ngân

sá hă r ngăđ măqu ăg aăTrungăQu rongăn mă1996ăđ ădùngăđ ăngh ênă uăh ă

h ngă ITS N mă 1997-1998,ă Trungă Qu ă v ă l ênă m nhă Châuă Âuă h ă á ă ungă ă hôngă n,ă raoăđ ăk nhăngh măv ă ă h ă á ăh ăngh ăITSă ăB c Kinh và Brussels,

nh ngă u ă raoăđ ăr ăb í hă hoăv ăn mărõă á ăd ngă aăITSă rongăg ăk ă hu ăv

á ăg ăl ênăquanăkhá ă aăTrungăQu ă

Trongă h ăk đ ăm ă“95”,ăB Giao thôngăTrungăQu ăđ ăraă“ ngă ngă há ă

r năv ăngh ênă uăITSăTrungăQu ”,ăk ăh ă h nhăqu ăqu ă ăv TrungăQu , phân

g a ăđo nă r năkha ăh ă h ngăđ uăkh năg aoă hông,ăh ă h ngă hôngă nălá ăxe,ăđ uăđ ă

h ngă năv ăh ă h ngăđ oăh ng,ăh ă h ngăană o nă h ngă nă ùngăqu nălý thu phí ngă ngă 5ă m ă êuă l nă nă r nă kha ă ngh ênă u,ă ôngă rìnhă hóaă v ă ă h ă h ă

h ng,ă rênă ăs ăn yăá ăd ngă h nhă h ă h nhă uăkhoaăh ă ôngăngh ăv oăv ă ungă

ăs nă h măv ă ôngăngh ăTrongăg a ăđo năn yăr ănh uă huyênăg aăđãăquană âmă ă

h nhăqu ăngh ênă uăk nă rú ăh ă h ngă aăn ăngo ,ă ă năh nhăngh ên uă hână ngăkhôngă rùngăl ăđ ăgó ăỦă r năkha ăngh ênă uăk nă rú ăh ă h ngă a ITS Trung

Qu

Sauăkh ă r ngă ăỦăk n,ăn m 1999, B Khoaăh c Côngăngh ăxá ăđ nhăn ădungă ngă ngă á ănhánhăkhoaăh ă ôngăngh ăl ênăquanăv ă hoă hé ă rungă âmăngh ênă uă ôngăngh ăITSăqu ăg aă hu c S Khoaăh ă ôngăngh đ ngăb ,ăB G aoă hôngă h ă rìăngh ênă u,ă ă rungăh nă100ă huyênăg aă ă á ă r ngăđ ăh ,ăv n,ănh ămáyăv ă

b ă h năl ênăquană hamăg aăngh ênă uă á ănhánhăl ênăquanăITS.ăT ă u ăn mă2000ă

v ăngh ênă uă á ănhánhăđ ăho nă h nh,ăquaă ă hu Ủăk năv ă h nhăs aă rênăm ă

h ngăd n,ă hángă9/2001ă hínhă h ăđ ăk măđ nhăv ăngh mă hu

Trongă h ăk ă “15”ă B Khoaă h c Côngăngh ă há ăđ ngă h ăh nă h ngă rìnhă

“15”ănhánhăkhoaăh ă ôngăngh ă r ngăđ m,ăl nănh ăl “H ă h ngăg aoă hôngă hôngă

m nhăđ năhìnhăv ă r năkha ”.ăNhánhăn yă hôngăquaă r năkha ă ôngăngh ă henă h ,ăxâyăd ngămô ă r ngăv ngădungăm u,ăg ăquy ă r ngăđ măđ uăkh năg aoă hông,ă

ăh ă hôngă năd hăv ,ă hôngă nă ăl ăng n huyênăd ng,ăđ ngăb ă hôngăm nhăv ă

á ă êuă hu n quy h m ngh ênă uămôă h ăv ă ôngăngh ă há ă r năITSă hùăh ă

đ ăđ măTrungăQu ,ăvìăs ă há ă r nă aăITSăTrungăQu ,ăđ ă ăs ngăd ngăv ă ôngăngh ăhóa,ă hú ăđ yă ôngăngh ă h ă oăv ă h ăv ă há ă r n,ă ă nă ôngăngh ă aoă ă oănh ămáyă ruy nă h ng,ă hôngăquaă hôngă năhóaăđ yănhanhă nă rìnhă ôngăngh ă hóa.ăThángă9/2006,ă B ăkhoaă h ă ôngăngh ă ă h ă h ăh nă h ngă

21

rìnhă ôngăngh “1015”ă rongăđóă“M uă ngăd ngă ăh ă ôngăngh ăITSăqu ăg a”ăl ă

h ngă rìnhăquană r ng,ă r ngăđ mă aă h ngă rìnhăl ăngh ênă uăb ă ă ungă ă

d hă v ă g aoă hôngă v nă ă nhână ínhă hóa,ă há ă r nă ôngă ngh ă hôngă m nhă hóaă h ă

h ngăg aoă hôngăv ă ôngăngh ăg aoă hôngăv nă ăană o nă ao,ăk ăh ă h ăv ă h ăvână

h ăB c K nhă2008,ăh ă h ăTh ng H ă2010ăv Áăv năh ăQu ng Châu,ăd aă rênă á ă ôngă rìnhăl năm ngăđ ngă aoă ă huă híăkhôngăd ngăTQăv ăd hăv ă ùngăh ă h ngă

v nă ăLog s T đóă h ăh nă ngăh ă ngăd ngăxâyăd ngă ôngăngh ăITS,ăhìnhă

thành h ă h ngă êuă hu n quy h măv ăh ă h ngăđánhăg á,ănângă aoăn ngăl ăsángă oă ôngăngh ,ăgó ă h nă há ă r nă ôngăngh ,ă hú ăđ yăhìnhă h nhăh ă h ngăm

1.1.4 n quan i th c a ITS

Nhìn chung, á ăl nhăv ă ngădungăh ă h ngăg aoă hôngă hôngăm nhă óă h ăbaoă

g m:ăho ăđ ngă aăxe ,ămáyăbayăv ă uă h y, hòngă h ngă a ăn năvà an toàn, thanh

toán v ăđ nhăg áăđ nă ,ăqu nălỦăcác ìnhăhu ng kh nă ,ăqu nălỦăđ ngă aoă ,ăqu nălỦăs ă ,ăqu nălỦă hôngă n,ă v nă huy năh ngăhóaăđaă h ngă h ,ăqu nălỦă h ă ă

đ ng,ăkha ă há ăv ăb oă rì đ ngăb ,ăqu nălỦăv nă huy n quáă nh,ă hôngă năduăl h

ITS cung ăd h v ă ho m ăng ăs ăd ng ôngăl ăvà ănhân Ng ăs ăd ngă

các l nhăv ă ngăd ngăho ăd hăv ăITSăbaoăg mă ăkhá hăduăl h,ăng ăđ đ ngăd ă

b ă nă h ng,ăng ăs ăd ngă ăs ăh ă ngăg aoă hôngăđ ngăb ăv ăcác nhà v năh nh,ă

qu nălỦăđ ă uăv ă á ănh ăkha ă há ăcác d hăv ă ă u

H ă h ng g aoă hôngă hôngăm nhăITSă í hăh ă ôngăngh ăv nă hông,ăđ nă ăv ă ôngăngh ă hôngă năv ăk ă hu ăg aoă hôngăđ ăl ăk ăho h,ă h ăk ,ăkha ă há ,ăb oă rìă

v ăqu nălỦă á ăh ă h ngăg aoă hông.ăV ă ngăd ngă ôngăngh ă hôngă năv ă hôngă nă

l ênăl ă hoăng nhăv nă ăđ ngăb ăv ăg aoăd nă aănóăv ă á ă h ngă h ăv nă ăkhá ăs ăđóngăgó ăđángăk ă hoăv ă ă h năh uăsu ,ăh uăqu ă aămô ă r ng,ăbaoă

g mă ăh uăqu ăn ngăl ng,ăs ăană o năv ăanăn nhă aăv nă ăđ ngăb ,ăk ăv ă

v nă huy năh ngănguyăh m,ăanăn nhă ôngă ngăv ăvână huy năh nhăkhá hăv ăv nă ă

hàng hóa, đ ngă h đ măb oă á ă h ăn ngă aă h ă r ngăn ăđ aă ngănh ăm ăđ ă ngăkh ăn ngă nhă ranhăv ăv ăl m

ăl ărút ra ă ă mă eoăd ,ă ă ăv ă ă ă ă ăvàă d ă

oă y: v ă ăd ă ă mă ăk o ă ă â ă ă oă ă ă ă ă

giao ô ă mă ă ó ă30 - 35% trong khi v ă ă y ă ă ă ă ă ă

ă ă

1.2 Tình hình ng d ng ITS nói chungăvƠăchoăđ ng ô tô cao t c nói riêng trên th

gi i

Sauănh uăn măđ ăv oă u ăs ng,ăv ă ngăd ngă aăITSăđãă ăm ăđ ăr ng,ă ă

v ă á ăqu ăgia / h nhă h ăđangă há ă r n,ăITSăđ ăxemănh là m ă rongă á ăg ă

há ă há ă r năg aoă hôngăb năv ng.ă ă nă hoăv ăho hăđ nhă hínhăsá hă hoă á ă

qu ăg aăn y,ănh uăngh ênă uăđãă h ngănh ăl t kê nh ngănhómăd hăv uă ênă hoă

ng ăs ăd ngă a ITS ( rongăđóă óănh uălo ăd hăv ăv ngăd ngă rongăm ănhóm)ă hoăg aoă hôngăđôă h ăv ă hoăđ ngăôă ôă aoă nh ăsau:

22

a Thông tin cho hành khách: đ ă r ăg ú ăh nhăkhá hăđ aăraănh ngăquy ăđ nhă ă

h năv ă huy năđ vì h ăb ăđ ăm ăđ ho ămá ăkhi đ ăxeăbusăhayă uăv đ cung

ă hôngă nă ăm ăv ăd ăk nă h ăg anăđ năn ăv ănguyênănhână aăs ă rìăhoãn,ăn uă ó;

b Qu nălý giao thông (v ăv nă )ăđ ăg mănhuă uăđ ăl ă aăxeă ăg ăhóaăv uă ênă hoăxeăbus,ă á ă h ngă nă hôăs ă(Non Motorized Vehicle - NMV)ăv ăng ăđ ă

b ;

c Qu nălý v nă ăh ngăhóaăđ ă ngăh uăqu ă aăv ăv nă huy năh ngăhóaăv ă

g mă á ăđ ngă aăv nă ăh ngăhóaăđ nă ngăđ ng;

d Qu nă lý g aoă hôngă ôngă ngă heoă h ngă đaă h ngă h ă đ đ mă b oă l măđúngă heoăl hă rình,ăđ ăg mă h ănh ă á ăđ ngă aăs ă ăngh nă ngănh đôngăđú ă rongăquáă rìnhăho ăđ ngăv đ đ ăđ ăh uăqu ă rongăv ăs ăd ngănhânăv ênăv ă i

nguyên;

e Thanhă oán đ nă ă rongăv ăbánăvéăg aoă hôngăđaă h ngă h c (víănh ăvéă í hă

h ăs ăd ngă h ă hôngm nhăv ă r mă huă hí,ăk ăho hă h aăs ôă ôăv ăxeăđ ănh ngă ngăbaoăg mă ngăd ngă huă hí ùnă ăđ ănângă aoăh uăqu ăv ăs ă ho ămá ,ă hu nă n);

f Ană o năv ăanăn nhăbaoăg mă ă ôngătác qu nălỦ r ngăh ăkh nă

D ăđâyăl ănh ngă ngăd ngă h ăb nă aăm ăs d hăv ă rongănhómăd hăv đã

đ ăxá ăđ nh ă rênăkèmă heo m êuă ăm ă hú ăv ăm ăđí hăv ă á hă h l măv c

B ng 1.2.1 ungă ăm ă ngăk ă h ă ăh nă hoă o năb ngăd ngăkhá ănhauă aă ôngăngh ăITS

a ómăd ăv ă ô ă ă à ăk

+ ô ă ă ă ă ă ă( oă ô ă ôă ,ă ăôă ôăl ă ,ă oă )

H ă ă ô ă ă ă ă ă

23

ă Tr ăg ú ăduăkhá hăđ aăraănh ngăl aă h năthông minh và làm cho giao

hôngă ôngă ngăđángăđ ă h năh n.ă N ăá ăd ng:ăH ngăKông,ăBr sbane,ăLondonăv ă

Berlin

y ăl ălàmăv Thôngă nă ănh uăh ă h ngăg aoă hôngă ôngă ngăđ ă raoă

đ ă v ă nhau.ă Ch aă s ă l trìnhă v ă h ă g ană đ ă s ă d ngă đ ă lênă k ă ho hă hoă á ă huy năđ ăquaă nh uălo ăhìnhăv nă .ăThôngă nă h ăg ană h ăđ ă h aăs ă ă á ă

đ măk ăn ăv ăđ ăh nă h ă hoăh nhăkhá h.ăM ăh ă h ngă óă h ă huă h ă hôngă n khá ă nhauă b ngă á ă ôngă ngh ă khá ă nhauă nh ngă hôngă nă đ ă h aă s ă heoă m ă

h ngă h ă hung

+ ô ă ă ă ă ă( oă ô ă ôă )

H ă ă ô ă ă ă ă ă

ă Thôngă năh nhăkhá hă h ăg ană h ăđ ă h ăk ăđ ă ngăm ăs ăd ngă

g aoă hôngă ông ngăb ngă á hă ngăs ă nă yă aăd hăv N ăá ăd ng: Singapore,

Br sbane,ăS rasbourg,ăLondonăv ănh uă h nhă h ăkhá

Nguyên lí làmăv Xeăbusăs ăd ngăG Săv ăđ ngăh ă ôngă ămé ăđ ăxá ăđ nhăv ă ríă

aă húngăd ă heoă huy năđ ăThôngă năv ăv ă ríăđ ă ruy nă r ăl ăm ăh ă h ngăx ă

lý trung tâmă óăs ăd ngăk ăn ăkhôngădâyăví d nh G RS.ăH ă h ngă rungă âmăs ă

d ngăv ă ríăh nă ă aăxeăbusăv ăv ă ríănóămu năđ năv ă ínhă oánăxemăxeăbusăđóăs ăđ nă

s măhayă mu năbaoănh êu.ăKho ngăs măhayămu năđóăđ ăs ăd ngăđ ă ănh ăd ăđoánălú ăn oăxeăs ă ănh ngă r măkhá ăd ă uy năđ ng.ăTh ăg ană ăn ăđ ăh nă

h ă rênă á ă ínăh uă nănh nă hayăđ ă ă á ă r măd ng,ăv ă óă h ăđ ăg ă r ă ă ă

h nhă khá hă hôngă quaă SMSă hayă m ngă In erne ă ă r ă g ú ă nh ngă huy nă xeă busă

mu n,ăv ăđ mă h ăg ană aă ínăh uăk măsoá ăg aoă hôngă óă h ăđ ăđ uă h nhă heoă h ăg ană h ă hoă hé ă1ă h ăxeăbusă óă h ă óă h ăg anăđènăxanhălâuăh n.ă

24

+ H ă ă ô ă ă à ăk ă ă n (APIS) ( oă ô ă ôă ,ă ăôă ôăl ă ,ă oă )

Hình 1.2.3 H ă ă ô ă ă à ăk ă ă

ă m ăđí hă aăA ISăl ă á ăđ ngă ăh nhăv ă aăng ălá ăb ngăv ă ungă

ă hôngă năv ă h ăg ană huy năđ ă heoă á ăl aă h nă uy năđ ng.ăS ăd ngă hôngă nă

n y,ăng ălá ăxeă óă h ă ránhănh ngăn ă ăngh năn ng,ăg măá hă ăv ăg ú ăs ăd ngă

h uăqu ăh năn ngăl ă aă á ănhánhăđ ngă ònăl ăN ăá ăd ng:ăNh ăB n,ă hâuăÂu,ă

M ,ăm ă h nă aă hâuăÁ

y ăl ă o ă Dòngă h ngă nă rênă á ănhánhăđ ngăđ ăxá ăđ nhăb ngă

v ăs ăd ngănh ng vòng kín (víănh ă á ăđ ăs ăd ngă rongăh ă h ngăk măsoá ă ínă

h uăg aoă hông)ăv ă h mădòă á ă h ngă năv ă h ăb đ uăv o GPS (N ăá ăd ng xe

bus, taxi hayăl ăm ăđ ă h ngă n) H ăs ăd ă huy năđ ă há ă r nă rongă h ăg ană

h ăv ălá ăxe đ ăkhuyênăv ăm ăđ ùnă ă r ăkh ăh đ ăv oăm ă uy năđ ngăn oăđó.ăThôngă năđ ăh nă h heoănh uăd ngăbaoăg mă ínăh uă nănh nă hayăđ ăbênă

đ ng,ăd nă r ă ă ălá ăxeă hôngăquaă ôngăngh ăm ngăkhôngădâyăho ăl ă ălá ăxeă hôngăquaăSMSăho ăIn erne

b N ómăd ăv ă ăl ă oă ô ăvàă ă

+ ă ă ă ă( oă ô ă ôă )

H ă 4 ă ă ă ă ă( oă ô ă ôă )ă

25

ă M ă r mă huă híăs đ ă ngăd ngă rênăm ăkhuăv ăđ ăg mănhuă uă

đ ăl ă h ngă năg aoă hôngăv ăg măùnă .ăG aoă hôngă ôngă ngăđ ă uă ênă

s ă d ngă nh ngă l nă đ ngă m nă hí N ă á ă d ng: Stockholm, London, Singapore Côngăngh ă ngă ă ngăđangăđ ăs ăd ngăr ngărã ă ănh uă h nhă h ă aăụăv ăNaă

Uy

y ăl ălàmăv Ng ălá ăxeă ó ý đ nhăđ ăv oăkhuăv ă huă híăn oăđóăs ă h ă

hanhă oánă r ăm ăkho nă híăquaăđ nă ho ,ă óă h ăs ăd ngăIn erne ăho ăđ nă ho ă

d ăđ ngăv ă nănh năSMS.ăKh ăm ă h ngă năđ ăv oăv ăđ ăxungăquanhăkhuăv ăùnă ă hìăb năs xeăs ăb đ ăb ăm ăho ănh uă amera.ăN uăng ă h ă ăkho nă óăl ênăquanăđ nă h ăxe đóă hìă h ă r ă híăsauăđóă ăkho năs ăb ăgh ăn ă rênăm ăv o.ăN u khôngă óă nă rongă ăkho n, hìăv ăx ă h ăs đ ăbanăh nh

+ ă âmăk mă o ă ă ă( oă ô ă ôă ,ă ăôă ôăl ă ,ă oă )

H ă ă ă âmăk mă o ă ă ă

ă Cungă ăm ăn ă ă rungăk măsoá ăv heoădõ ăđ ăqu nălý h ă h ngă

g aoă hôngă rongă h nhă h ăv ăg mă h ă híă aă a ăn nă rênăđ ngăv ă aăh ă h ngă

h ngă năg aoă hông N ăá ăd ng:ăB ăK nh,ăLondon,ăMadr d,ăSydney,ăS nga ore

y ăl ălàmăv Trungă âmă h ngăđ ăs ăd ngă hoăv ăk măsoá ă ínăh uă

g aoă hông,ă rungă âmăk măsoá ăg ă ònăl ăm ă rungă âmă h ăh ă hoăv ăd ă huy nă

aă h ngă năv ăd ăl uăđ ăđ ng Trungă âmă óă h ăl ănh uă ăquanăv đ ngăb ,ă

g aoă hông,ăg aoă hôngă ôngă ng,ă nhăsá ,ă á ăd hăv ăkh nă p, ă ăs ăd ngăm ă

trung tâm M ă rungă âmăk măsoá ăh ănh ăho ă óă h ă h nhăl ăm ăs ă rungă âmă huyênă rá hăv ăd ăl uăl ênăk ăv ănhau.ăM ă rungă âmăk măsoá ăh ănh ăs ă h aă

s ăd ăl uă hôngă năv ăk măsoá ă ănh uăh ă h ngăG Săbaoăg măh ă h ngăk măsoá ă

h ngă năđ ăl uă r ă rongămáyă ínhăđ ăb ăsungăb ăCCTV,ă hôngă năđ ănh nă ăqu năă húngă rongă á ăs ă ,ăh ă h ngă hôngă năh nhăkhá hă h ăg ană h ă(RT I),ă

h ă h ngăqu nălỦ g aoă hôngă ôngă ngăv ăv năh nh,ăA ISăv ă ameraăCCTVăs ăh uă

b ă nhă sá ,ă h ngă nă g aoă hông,ă đ ngă óă r mă huă híă v ă á ă ă quană khá ăNhânăv ênă hòngăk măsoá ă h ăh ă r ngăh ăkh nă ăđ ăyêu uăv ă á ăd hă

v ăg aoă hôngăđ ăqu nălíăs ă ,ădòngă h ngă năv ană o n.ăTínăh uă nănh nă hayăđ ă

ă Nângă aoăh uăqu ăv năh nhă aăđo năxe N ăá ăd ng:ăAnh,ăM ,ăNh ,ă

Áo,ă ,ăTh yăS ,v Úc

y ăl ălàmăv h ngă năxá ăđ nhăv ă ríă aă húngăb ngă á hăs ăd ngă ínă

h uăG S.ăNh ngă ínăh uăn yăđ ăg ăl ăb ă h năqu nălý xeăd ăd ngăkỦăh u trên

b năđ ăCh ngă rìnhă h năm măs ăl ăk ăho hă uy năđi hoă hé ă h ăxeă ăđ ăđ ă

l hăh ngăso v ăd ăk nălú ăđ uăb ngănh ng h ngăd năđ nă đ ăg ăl ăng ă

lái xe L hăs ăv ă ríă h ă ă óă h đ ăl uăl ă h ăv ă hoănh ngă hână í hăsauăn y.ă

H ă h ngămáyă ínhă óă h ăg ámăsá ă ìnhă r ngă aă h ngă năv ăbáoă áoăđ ăg ăl ăn uă

b ăkìăs ăk nă ă h ăn oăđóăx y ra

c Nhómăd ăv ă ă o ă

+ ă o ă ( oă ô ă ôă ,ă ô ă )

H ă ă ă o ă ă

27

: Th ă hôngăm nhăđ ăs ăd ngănh ăl ăm ă á hă h ă r ăđ nă ăNh ngă

h ă h ăn yă óă h ăđ ăn ă nă ă á ăđ mă hanhă oán ( á ăngânăh ng,ă aăhàng

nh )ăho ă h mă híăquaăIn erne ăv ăsauăđóăs ăd ngăđ ă h ă r ă hoăh ngăhóaăv ăd hăv ă

N ăá ăd ng:ăLondon,ăBangkok,ă nă

Nguyên l ălàmăv B ngăv ăk ăh ă1ă h ă h ă hôngăm nhăv ă á ă h ăn ngă

khá ănhauănh ăl ămuaăvéă h ngă nă ôngă ngăhayăr ngăh năl ă h ănh nă hanhă oánă

h ăH ă h ngă hanhă oánăđ nă ăkhá ă óă h ăs ăd ngăđ nă ho ăd ăđ ngăđ ămuaăbán.ă

T nămuaăh ngăs ăd năl ă rênăhóaăđ năđ nă ho ăNg ăbánăh ngăs ănh năđ ă nă

ă ôngă ăđ nă ho

+ măthu phí ă ( ăôă ôăl ă ,ă oă )

H ă ă mă ă ă

Tr mă huă hí đ nă ă(ETC)ă ungă ăs ă năl ăh nă hoăv ă hanhă

oán,ăyêuă uăd ngăl ăí ăh n,g mă h ă híăv năh nhăh ă h ngă r mă huă híăv ăh nă h ít

nh ăv ă h ă huădoă hamănh ngăkh ăsoăsánhăv ăh ă h ngă huă híă hôngă h ng N ă

á ă d ng:ă C yL nk,ă Melbourne,ă đ ngă aoă ă ă Malays a,ă v ă á ă đ ngă huă hí ă

Brasil

Nguyên l ălàmăv Nh uăh ă h ngăs ăd ngă h đ nă ă( h ăgh )ăg aoă ăsóngă

ng nă huyênădùng (DSRC) Ng ălá ăxeă h ă r ă r ăb ngă ăkho nă ònăg áă r ăho ă

b ngă h ă hôngăm nhăho ăl ăh ă h ngă rungă âm.ăKh ăm ă h ăxeăđ ăd ăm ă onă

đ ngă hìă mă h đ ăđ ăb ăkhungăd năđ ă h ăT mă h ăm ăquáăh nă hìăh ă h ngă

s ăgh ăn ăv oă ăkho nă áănhână hoăquãngăđ ngăđã đ ăv oă h ăg anăđóă rongăng y.ă

Nh ngăh ă h ngăkhá ăs ăd ngă á hănh năd năs ă h ă đ ngă(A NR)ăđ đ ăb năs ăxe.ăS ă aă h ăxeăđ ăn ăv ă rungă âmăd ăl uăv ă ăkho năng ăs ăd ngăb ă r

đ ăM ăg áăs ă h ă hu ăv oăkho ngă h ăg ană rongăng y.ăN uăkhôngă óă nă rongă ăkho năho ăkhôngă óă mă h ăn oă hùăh ăho ăkhôngă óăs đ ngăkí,ă hìă ameraăs ă

nh năd năv đ ăb năs ăxeăv ăm ăg yă h ăs đ ăg ăđ n

d ómăd ăv ă An toàn và an ninh