Khái niệm: - Bao bì thực phẩm là vật chứa đựng bên ngoài của sản phẩm, có tác dụng đảm bảo số lượng và chất lượng của thực phẩm bên trong.. Chính vì vậy mà công nghệ sản xuất bao bì, phư
Trang 1Bài tập môn: CÔNG NGHỆ BAO BÌ VÀ ĐÓNG GÓI
THỰC PHẨM
HƯỞNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG BAO BÌ VÀ TIÊU CHUẨN VỆ SINH VẬT LIỆU LÀM
KHOA CÔNG NGHỆ THỰC PHẨM
TPHCM 5/ 2019
Trang 2Mục lục
TRANG
LỜI MỞ ĐẦU 4
I-Tổng quan: 5
1.Bao bì: 5
2.Chất lượng bao bì: 7
II-Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng bao bì: 8
1.Chất liệu bao bì (vật liệu bao bì): 8
2.Công nghệ chế tạo bao bì: 8
3.Mực In: 11
4.Sự thôi nhiễm hóa chất từ bao bì vào thực phẩm: 11
III-Tiêu chuẩn vệ sinh vật liệu làm bao bì: 16
1.Bao bì bằng thủy tinh: 16
2.Bao bì bằng nhựa: 18
3.Bao bì bằng kim loại: 19
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
Bao bì thực phẩm là phần tiếp xúc trực tiếp và có ảnh hưởng rất lớn tới chấtlượng thực phẩm Nếu bao bì không đảm bảo an toàn vệ sinh, chất lượng kémhoặc chứa các chất độc hại dễ thôi ra và ngấm vào thực phẩm thì sẽ gây hạicho sức khỏe con người Trên thị trường có các loại bao bì được sản xuất từcác loại nguyên liệu như giấy, thủy tinh, cao su, nhựa tổng hợp và kim loại…Mỗi loại bao bì đều có những quy chuẩn nhất định mà bộ y tế đã đặt ra nhằmđảm bảo sức khỏe cho người dân
Vậy bao bì có mối quan hệ như thế nào với thực phẩm? Chức năng và nhữngquy định cụ thể về an toàn vệ sinh bao bì thực phẩm ra sao? Các yếu tố ảnhhưởng đến chất lượng bao bì là gì? Nhóm chúng em sẽ cố gắng tìm hiểu vàgiải quyết các vấn đề trên Trong quá trình làm tiểu luận, nhóm chúng em khótránh khỏi sai sót, mong thầy thông cảm và góp ý để chúng em hoàn thiệnhơn Cám ơn thầy!
NHÓM TIỂU LUẬN
Trang 4TÌM HIỂU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CHẤT LƯỢNG BAO BÌ VÀ TIÊU CHUẨN VỆ SINH VẬT LIỆU LÀM BAO BÌ
I Tổng quan:
1 Bao bì:
a Lịch sử hình thành và phát triển:
- Xét về lịch sử của bao bì hàng hoá, nhiều nhà nghiên cứu đã tìm ra nhiều
thông tin thật thú vị Từ thời cổ đại, con người đã biết dùng lá cây (như láchuối) làm vật bao gói những sản phẩm khác Đó là những bao bì đầu tiêntrong lịch sử Dần dần, người ta đã biết sử dụng các loại vỏ cây, các loại dathú làm những chiếc giỏ để đựng và vận chuyển những thứ kiếm được từrừng mang về nơi trú ẩn hoặc từ nơi này sang nơi khác và để bảo quản cácsản phẩm đó
- Tuy nhiên, các loại vật liệu này không đáp ứng được nhu cầu chứa đựng
các vật phẩm dạng lỏng và cần bảo quản trong thời gian dài Do vậy, cácloại bao bì bằng gốm sứ đã bắt đầu xuất hiện Tám ngàn năm trước, ngườiTrung Quốc đã biết tạo ra những chiếc bình gốm để chứa đựng và bảo quảncác sản phẩm dạng lỏng và dạng rắn Dù các loại bao bì làm từ đất khi bị đổ
vỡ dễ dàng bị thải loại và rất khó tái sử dụng, nhưng với điều kiện kinh tếlúc đó, loại bao bì này đã phát huy được tác dụng nhất định Các loại bao bì
từ gốm không gây ô nhiễm, không gây nguy hiểm, độc hại cho nước, khôngkhí và môi trường nói chung
- Bao bì bằng thuỷ tinh đã xuất hiện để giải quyết một số khiếm khuyết của
bao bì bằng gốm Trước đây, bốn đến sáu ngàn năm, các loại chai lọ thuỷtinh đã được sử dụng ở Ai Cập Chúng có khả năng tái sinh do có khả năngthu hồi và tái chế Nhưng việc tái sinh lại cũng gặp những khó khăn trongviệc thu hồi từ người sử dụng, việc sử dụng công nghệ “tái sinh” lại có thểgây ô nhiễm không khí Những chai lọ thuỷ tinh không được thu hồi đã gây
ra tác hại với môi trường đất Bao bì bằng thuỷ tinh ngày nay đã được sảnxuất bằng công nghệ mới, tiên tiến Hình thức, kiểu dáng, chủng loại ngàycàng phong phú, đa dạng, vừa có chất lượng cao vừa có tính mỹ thuật
- Công nghiệp bao bì liên tục được phát triển Các loại vật liệu bao bì luôn
được nghiên cứu, công nghệ mới để sản xuất bao bì cũng ngày càng được
Trang 5áp dụng rộng rãi nhằm đảm bảo cho sản phẩm bao bì đáp ứng tốt hơn nhucầu của sản xuất và trao đổi hàng hoá.
- Bao bì bằng chất liệu giấy đã ra đời ở Trung Quốc vào khoảng vài ba ngàn
năm trước Loại bao bì này có khả năng thu hồi, tái chế và thuận tiện tronglưu thông Công nghệ sản xuất bao bì giấy được nhiều nước đang phát triển
áp dụng và ngày càng được hoàn thiện
- Bao bì hàng hoá đang trong quá trình phát triển liên tục từ khi bắt đầu cuộc
cách mạng công nghiệp Từ thuở sơ khai, bao bì được làm thủ công, sốlượng nhỏ và quy cách đơn giản, với tác dụng chủ yếu để chứa đựng, vậnchuyển Ngày nay, với công nghệ sản xuất hiện đại, chất liệu bao bì đadạng, quy cách, mẫu mã, kiểu dáng phong phú, số lượng vô cùng lớn
b Khái niệm:
- Bao bì thực phẩm là vật chứa đựng bên ngoài của sản phẩm, có tác dụng
đảm bảo số lượng và chất lượng của thực phẩm bên trong Nhờ có nhữngthông tin được in trên bao bì sản phẩm giúp cho người sử dụng biết đượcthành phần, cách sử dụng và bảo quản, thời gian sử dụng cũng như nguồngốc của sản phẩm…Bao bì thực phẩm giúp cho việc vận chuyển, bốc dỡ vàlưu kho được thuận tiện, an toàn và không gây ảnh hưởng tới chất lượng,hình dáng của sản phẩm bên trong
Hình Một số loại bao bì thực phẩm
c Chức năng:
- Chức năng đảm bảo số lượng và chất lượng: bao bì thực phẩm có thể
chứa đựng được một khối lượng sản phẩm nhất định, bảo quản thực phẩm
Trang 6trong suốt quá trình từ khi hoàn thành, vận chuyển đến lúc tới tay ngườitiêu dùng Chính vì vậy mà công nghệ sản xuất bao bì, phương pháp đónggói bao bì và chất liệu làm nên bao bì phải an toàn và phù hợp.
- Chức năng trong việc vận chuyển, bốc dỡ và lưu kho: bao bì ngoài việc
chứa đựng sản phẩm bên trong còn phải được thiết kế chắc chắn, có hìnhdạng thích hợp với từng loại thực phẩm và chứa đựng được một khối lượngnhất định thực phẩm Việc này giúp cho công đoạn đóng gói và vận chuyểnhàng hóa được dễ dàng và an toàn hơn
- Chức năng mang thông tin sản phẩm tới người tiêu dùng: bao bì sản
phẩm có in các thông tin về thành phần, hướng dẫn bảo quản, hướng dẫn sửdụng, nơi sản xuất, hạn dùng…để người tiêu dùng có thể nắm bắt đượcnhững thông tin cần thiết cho việc lựa chọn sản phẩm Cách trình bày, màusắc được in trên bao bì sản phẩm còn giúp thu hút khách hàng
d Phân loại:
- Có rất nhiều cách để phân loại bao bì như:
+ Phân loại bao bì theo loại thực phẩm: bánh, kẹo cứng, kẹo mềm, nước có
ga, rượu bia, sữa, bột đường, ngũ cốc…
+ Phân loại theo tính năng, kỹ thuật của bao bì: bao bì vô trùng, bao bì
chịu được áp lực, bao bì chịu nhiệt độ thấp, bao bì có độ cứng…
+ Phân loại theo chất liệu làm bao bì: giấy, bìa cứng, thủy tinh, thép, nhôm,
nhựa…
2 Chất lượng bao bì:
- Một bao bì thực phẩm đạt chất lượng là bao bì phải đảm bảo vệ sinh an toàn
thực phẩm, thông tin trên bao bì phải rõ ràng, mạch lạc, phản ánh chân thậtchất lượng sản phẩm bên trong Bên cạnh đó cũng phải thuận tiện trong quátrình vận chuyển, lưu trữ,…
- An toàn vệ sinh thiết bị, dụng cụ chế biến thực phẩm cũng như vật liệu bao
bì, vật liệu chứa đựng thực phẩm là một phần quan trọng đối với tiêu chuẩn
an toàn vệ sinh thực phẩm, là yếu tố ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng toànphần của sản phẩm
- Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng bao bì:
+ Chất liệu bao bì
+ Công nghệ chế tạo bao bì
+ Mực in
+ Sự thôi nhiễm hóa chất từ bao bì vào thực phẩm
II Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng bao bì:
Trang 71 Chất liệu bao bì (vật liệu bao bì):
- Hiện nay, bao bì được sản xuất từ rất nhiều loại nguyên liệu khác nhau.
Công nghiệp sản xuất bao bì ngày càng phát triển, nhiều nhà máy sản xuất
ra nhiều loại bao bì siêu việt bằng cách ghép nhiều loại bao bì với nhau hay
bổ sung các chất phụ gia trong quá trình sản xuất Vì vậy, nếu nguyên liệuchế tạo bao bì không đảm bảo chất lượng thì bao bì cũng không thể chấtlượng Để thuận tiện cho quá trình kiểm soát cũng như đảm bảo chất lượngbao bì, nhà nước đã có rất nhiều quy định về vật liệu làm bao bì
Một số yêu cầu chung về vật liệu làm bao bì:
- Đảm bảo tính chất cảm quan của sản phẩm còn nguyên vẹn từ khi chế biến
cho đến khi sử dụng
- Phù hợp với từng loại sản phẩm và phương pháp chế biến sản phẩm.
- Giá trị bao bì thực phẩm phải tương ứng với giá trị thực phẩm chứa trong
bao bì Không để bao bì làm tăng giá thành sản phẩm
- Vật liệu dễ gia công và chế tạo.
- Bảo vệ môi trường, khả năng tái chế cao.
2 Công nghệ chế tạo bao bì: Một số công nghệ chế tạo bao bì:
a Bao bì thủy tinh:
- Việc đầu tiên phải làm trong quy trình sản xuất thủy tinh là chuẩn bị
nguyên liệu cát silicat (cát thạch anh) Cát phải sạch và không lẫn sắt, đểthủy tinh trong hơn, vì sắt lẫn trong cát làm cho thủy tinh có màu xanh lục.Nếu không thể tìm thấy cát không có lẫn sắt, người thợ có thể điều chỉnhhiệu ứng màu sắc của thủy tinh bằng việc bổ sung thêm hóa chất manganđioxit
- Bước thứ hai trong quy trình là bổ sung natri cacbonat (Na2CO3) và canxioxit (CaO) vào cát Natri cacbonat (soda) làm hạ thấp nhiệt độ xuống mứccần thiết để chế tạo thủy tinh Tuy nhiên, chất này khiến thủy tinh có thể bịthấm nước Vì vậy, canxi oxit hoặc vôi sống được bổ sung vào để khắcphục nhược điểm đó Oxit trong magiê hoặc nhôm cũng có thể được bổsung, giúp thủy tinh bền hơn Thông thường, các chất phụ gia này chiếm tối
đa khoảng 26% đến 30% hợp chất thủy tinh
- Tiếp theo, các chất hóa học khác được bổ sung để cải thiện tính năng của
thủy tinh tùy theo mục đích sử dụng Chất hóa học tạo màu được bổ sungtheo ý muốn Như nói ở trên, mùn sắt trong cát thạch anh làm cho thủy tinh
có màu xanh lục Vì thế, oxit sắt hoặc oxit đồng được bổ sung để tăng độxanh của thủy tinh Hợp chất lưu huỳnh tác dụng tạo màu vàng, màu hổphách, nâu nhạt hoặc thậm chí màu đen, phụ thuộc vào định lượng cacbonhoặc sắt bổ sung
- Tiếp theo, hỗn hợp được đổ vào nồi nấu kim loại hoặc thùng chứa chịu
nhiệt Hỗn hợp được nung nóng chảy để tạo thành chất lỏng Để chế tạothủy tinh thạch anh, hỗn hợp được nung trong lò luyện bằng gang Đối vớicác loại thủy tinh đặc biệt khác, người làm cần sử dụng nồi nung hay lò
Trang 8nung điện Nhiệt độ nung đối với cát thạch anh không có phụ gia là 2.300
C, đối với cát có thêm natri cacbonat (soda) là 1.500 C
⁰C, đối với cát có thêm natri cacbonat (soda) là 1.500 ⁰C ⁰C, đối với cát có thêm natri cacbonat (soda) là 1.500 ⁰C
- Hỗn hợp được làm đồng nhất và loại bỏ bong bóng (bọt tăm) trong hỗn hợp
thủy tinh lỏng Người ta khuấy đều hỗn hợp để độ đặc đồng đều, và chothêm các chất hóa học như là natri sunfat, natri clorit hay antimon oxit
- Thủy tinh nóng chảy được tạo hình bằng nhiều cách Thứ nhất, rót thủy tinh
nóng chảy vào khuôn và để nguội Đây là phương pháp của người Ai Cập,
và là cách chế tạo thấu kính ngày nay Thứ hai, thủy tinh nóng chảy đượcdồn vào một đầu của ống rỗng, sau đó vừa xoay ống vừa thổi hơi vào ống.Thủy tinh được tạo hình bởi không khí thổi vào trong ống, trọng lực kéothủy tinh nóng chảy ở đầu ống xuống vào giúp tạo hình Thứ ba, thủy tinhnóng chảy rót vào bình chứa thiếc tan chảy để tạo thành giá đỡ và thổi thủytinh bằng khí nitơ nén để tạo hình và đánh bóng Thủy tinh chế tạo theophương pháp này gọi là thủy tinh đánh bóng Đây là cách chế tạo các tấmkính từ những năm 1950
- Trước khi hoàn tất, thủy tinh được làm nguội Thủy tinh được đun nóng để
tăng cường độ bền Quá trình này gọi là tôi luyện, giúp loại bỏ các điểm tụ
có thể sinh ra trong quá trình làm nguội thủy tinh Một khi quá trình nàyhoàn thiện, thì thủy tinh được phủ lớp mạ ngoài, cán mỏng hoặc xử lý bằngcác phương pháp khác để tăng cường độ bền và dẻo dai
b Bao bì giấy:
- Bao bì bằng chất liệu giấy đã ra đời ở Trung Quốc vào khoảng vài ba ngàn
năm trước Loại bao bì này có khả năng thu hồi, tái chế và thuận tiện tronglưu thông Công nghệ sản xuất bao bì giấy được nhiều nước đang phát triển
áp dụng và ngày càng hoàn thiện hơn để thu hút người tiêu dùng như tínhchống hơi nước, hơi gas, tính bền, thẩm mỹ hơn, sử dụng thêm màng nhôm,plastic phủ lên bề mặt giấy,
Trang 9Hình Quy trình sản xuất bao bì giấy
c Bao bì plastic:
- Công nghệ bao bì cũ đã chế tạo ra loại bao bì nilon làm từ nhựa, màng
mỏng như chai lọ, can nhựa, xô nhựa, chậu nhựa bình nhựa và đặc biệt làbao bì nhựa nilon màng mỏng PE Công nghệ ngày càng phát triển vớinhiều loại vật liệu khác nhau với nhiều tính năng ngày càng đa dạng
- Chế tạo màng, bao bì plastic:
+ Dạng tấm được chế tạo đối với sản phẩm plastic cần độ đứng vững cao,plastic được đùn qua khe thẳng, rồi từ đó được dập tạo hình khay, đĩa…+ Những loại chai lọ cũng cần độ đứng vững cao, plastic được đúc khuôn vàthổi thành hình dạng mong muốn
+ Các loại túi bằng plastic mềm dẻo, plastic được cho qua khe hình vành khăncùng với 1 dòng không khí bong bóng plastic trục lăn đỡ trục lănkép màng plastic 2 lớp Từ đó có thể tạo dạng túi chứa đựng bằng cáchcắt theo chiều dài túi và hàn đáy, miệng hở để chứa đựng, sau đó có thể hànmiệng
+ Từ ống trụ cũng có thể được rọc thành 2 lớp màng, các màng này có thểđược ghép với các loại plastic khác bằng phương pháp ép nhiệt hay có khốikeo kết dính tạo thành màng nhiều lớp làm bao bì đựng thực phẩm
Yêu cầu:
- Nguyên liệu plastic nhập liệu không được lẫn nước, trong quá trình đùn ép,
sự quá nhiệt cũng gây hư hỏng cấu trúc của plastic, sự gia nhiệt plastic đếntrạng thái nóng chảy phải thực hiện ổn định cũng như tốc độ nhập liệu phảiđồng nhất
Trang 10- Tốc độ cũng như áp lực dòng khí tạo bong bóng plastic sẽ quyết định độ
dày, độ bền cơ, độ trong suốt, sự mờ đục, độ sáng bóng bề mặt của plastic
d Bao bì kim loại:
- Để sản xuất một bao bì kim loại, cụ thể là một bao bì lon nhôm gồm các
bước sau Đầu tiên, người ta tạo thân lon bằng cách cắt lá nhôm thành cácmảnh hình tròn, sau đó những mảnh này được ép thành lon Tiếp theo, máy
sẽ cắt tiếp nhôm thành các hình tròn có đường kính khoảng 14cm và nénthành hình chung cốc, sau đó sẽ lần lượt được xuất dọc theo máy Một bộphận khác của máy sẽ lau sạch và cuốn thẳng hai bên thành Tiếp theo,những lon nhôm được úp ngược và được đưa đi trên băng chuyền tới máyrửa, sau đó đưa vào máy sấy để sấy khô
- Tùy vào từng loại sản phẩm mà lon khi in sẽ có các yêu cầu về màu sắc
khác nhau Sau khi lon được in màu và tráng 1 lớp vecni bảo vệ thì đượcđưa tiếp vào máy sấy để sấy khô Đến đây thì lon cơ bản đã gần hoàn thành,sau đó người ta sẽ tạo cổ lon và nắp lon tùy vào yêu cầu, đặc tính sản phẩm
3 Mực in:
- Chất lượng của bao bì được thể hiện nhiều qua cách lựa chọn mực in như:
độ bão hòa màu, độ dày lớp mực in, độ sai lệch màu và độ sắc nét
- Mực được sử dụng để in trên bao bì sản phẩm phải tuyệt đối an toàn, không
chứa các chất độc hại có khả năng gây nhiễm độc thực phẩm Đặc biệt,không được phép in vào mặt trong của bao bì là phần tiếp xúc trực tiếp vớithực phẩm Trừ trường hợp loại mực in này đã được kiểm tra, phê duyệt vàcho phép sử dụng của các cơ quan chức năng
- Đối với những loại bao bì thực phẩm có khả năng hâm nóng ở nhiệt độ cao
trong lò vi sóng thì loại mực dùng để in trên bao bì lại càng phải có nhữngyêu cầu khắt khe hơn về mức độ an toàn của sản phẩm Vì nhiệt độ cao cóthể sẽ làm các chất độc hại có trong bao bì và mực in phân hủy và ngấmthẳng vào thực phẩm
4 Sự thôi nhiễm hóa chất từ bao bì vào thực phẩm:
a Nhiễm độc từ mực in vào thực phẩm:
- Đối với việc in trên mặt ngoài bao bì: bao bì plastic sau khi in xong thì cuộn
lại ngay Vì thế mực ở lớp ngoài sẽ dính vào mặt trong của lớp bao bì kế tiếpkhi cuộn tròn lên.Đây là mặt tiếp xúc với thực phẩm Vì vậy nếu mực in này
có chứa kim loại nặng hay các amin thơm, diphenyl và dung môi hữu cơ…thì có thể gây ngộ độc thực phẩm
- Đối với in mặt trong của bao bì hai lớp của lớp tiếp xúc thực phẩm Do có
thể xảy ra trường hợp lớp ngăn cản (lớp trong) bị thấm ướt hoặc thấm chất
Trang 11béo từ thực phẩm hoặc các chất độc hữu cơ, dung môi hữu cơ còn lại sauquá trình in thấm xuyên qua lớp ngăn cản nhiễm vào môi trường chứa thựcphẩm; trường hợp thực phẩm khô như bánh, chocolate sẽ dễ hấp thụ các chấtbốc hơi này gây mất giá trị cảm quan và cũng có thể gây độc, ảnh hưởng sứckhỏe người tiêu dùng.
trang trí bao bì được yêu cầu phải là: phẩm màu cho phép sử dụng trongthực phẩm Các phẩm màu được phép dùng trong thực phẩm với lượng màutối đa cho phép nhiễm vào thực phẩm từ dụng cụ, vật liệu bao bì chứa đựng
theo qui định: “Danh mục các chất phụ gia được phép sử dụng trong
thực phẩm” ban hành kèm theo quyết định số 3742/2001/QĐ-BYT ngày
31/8/2001
b Ảnh hưởng của bao bì kim loại đến chất lượng thực phẩm:
- Nếu trong bao bì kim loại có một số kim loại nặng thì thực phẩm sẽ bị
nhiễm kim loại nặng ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng
- Hiện tượng ăn mòn hóa học cùng với sự bong tróc lớp vecni: Lớp vecni bị
bong tróc tạo ra sự tiếp xúc của lớp oxit thiếc với môi trường thực phẩmdẫn đến thực phẩm bị nhiễm kim loại nặng
- Đối với thực phẩm như thịt, cá… giàu protein có cầu nối di-sunfua, khi tiệt
trùng loại protein này dễ bị biến tính, đứt vỡ liên kết di-sunfua tạo H2S Nếulớp vecni phủ bên trong hộp có chứa ZnO sẽ tạo ra ZnS có màu trắng Nếulớp vecni bị bong tróc sẽ tạo ra SnS có màu tím và FeS có màu nâu đen,
giảm chất lượng của thực phẩm
Trang 12Hình Bao bì kim loại
c Ảnh hưởng của bao bì thủy tinh đến chất lượng thực phẩm:
- Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường chất lượng đã từng khuyến cáo không nên
sử dụng những loại cốc thủy tinh in hình hoa văn, hoạt hình với màu sắc rực
rỡ Vì trong nhiều lần lấy mẫu xét nghiệm hàng kém chất lượng ngoài thịtrường đều cho kết quả có chứa hàm lượng độc tố Pb, kim loại nặng Cadimicao vượt mức cho phép (gấp hàng nghìn lần so với tiêu chuẩn tham khảo)
- Khi hàm lượng độc tố trong các sản phẩm thủy tinh được đưa vào cơ thể,
lượng chì sẽ phóng ra các gốc tự do, thâm nhập vào các bộ phận, tích lũytrong xương, gây ảnh hưởng đến hệ thần kinh và máu… gây nhiễm độcnặng, thậm chí tử vong
- Vì vậy, biện pháp tốt nhất hiện nay đối với người tiêu dùng là nói “không”
với những sản phẩm thủy tinh có in hình, hoa văn có màu sắc rực rỡ bênngoài, không ghi rõ xuất xứ nguồn gốc, không ghi rõ hàm lượng chì trên bềmặt và sản phẩm có giá thành quá rẻ
Trang 13Hình Bao bì thủy tinh
d Ảnh hưởng của bao bì giấy đến chất lượng thực phẩm:
- Bao bì giấy có tính dễ thấm, dễ rách, dễ phân hủy nên bao bì làm hoàn toàn
từ giấy chỉ bao gói được một vài loại thực phẩm và sử dụng trong thời gianrất ngắn
- Xuất xứ của giấy và công nghệ làm ra giấy, phương pháp bảo quản giấy…
là những yếu tố có thể ảnh hưởng đến chất lượng thực phẩm Nếu giấy còncác chất độc thì nó sẽ ảnh hưởng đến chất lượng của thực phẩm, có thể gâyngộ độc, gây bệnh cho người sử dụng thực phẩm đó
- Trong thực tế người ta thường tăng tính chống thấm, chống rách cho bao bì
giấy bằng cách phủ và tráng lên bề mặt giấy các chất như PE, PP, PET hoặcmàng nhôm, sáp Khi đó nó lại mang một phần tính chất của bao bì nhựagây ảnh hưởng tới thực phẩm và sức khỏe người tiêu dùng
- Do đó, nếu có sử dụng giấy để bao gói thực phẩm ăn sẵn, cần tránh các loại
giấy nhuộm màu, có in chữ
Trang 14Hình Bao bì giấy
e Ảnh hưởng của bao bì nhựa đến chất lượng thực phẩm:
- Các hạt nhựa tái chế được làm ra từ những sản phẩm nhựa Nó thường chứa
nhiều chất độc hại như hàm lượng kim loại nặng rất cao (Pb, Cd) Vì vậy,nhựa tái chế bị cấm dùng trong mặt hàng nhựa thực phẩm
- Tuyệt đối không dùng các thùng nhựa đã đựng hóa chất để đựng thức ăn
hay các loại thực phẩm lỏng Cần lưu ý, khi cần đựng dầu ăn, nước mắm,dầu thực vật, rượu thuốc,… nên dùng chai PET (mới hay đã đựng nước tinhkhiết) vì loại chai này có độ an toàn cao về vệ sinh thực phẩm
- Đối với cơ thể, các dẫn chất thải ra từ bao bì trong một số điều kiện nhất
định như khi dùng bao bì đó chứa lâu ngày các loại chất lỏng (rượu, nướcmắm, nước), dùng bao bì đó chế biến thức ăn nóng (đựng canh nóng, nướcnóng, chế mỳ ăn liền…) thì khi xâm nhập vào cơ thể, chúng có thể:
+ Làm xáo trộn nội tiết: các chất BzBP (benzylbutylphtalat), DBP(dibutylphtalat) có tác động như một hormon nữ Trẻ bị nhiễm phtalat sẽdậy thì trước tuổi đến 3 năm
+ Gây ung thư: chất PCB (polychlorinatbiphenyl) khi tiếp xúc với mô sốngtạo ra chất careinogen (tác nhân gây ung thư)
+ Gây các bệnh khác: dẫn chất phtalat làm đảo lộn quá trình trao đổi chất,ảnh hưởng không có lợi đến hệ hô hấp, gây xơ cứng mô, xơ cứng độngmạch, đầu độc các nơron thần kinh dẫn đến bệnh Parkinson
- Một số các hóa chất khác có thể gây nguy hiểm như:
+ Styrene, Ethylbenzene tích lũy có thể gây ung thư cho người IARC xếp
Trang 15loạn hệ thống nội tiết, gây ức chế cơ quan sinh sản ở nam giới và gây dậythì sớm ở nữ giới Về khả năng gây ung thư thì IARC xếp vào hạng 3 tứckhông có bằng chứng gây ung thư cho người Phơi nhiễm liên tục có thểlàm tổn thương gan.
+ Bisphenol A có thể ảnh hưởng xấu đến khả năng sinh sản của cả nam và
nữ, làm thay đổi chức năng của hệ miễn dịch, gây rối loạn hành vi và khảnăng nhận thức Về lâu dài, nó có thể gây tổn thương não bộ, gây ra cănbệnh Alzheimer và một số bệnh ung thư
+ Melamine sẽ gây sạn thận nếu có sự hiện diện của Acid Cyanuric,
Formaldehyde lâu dài có thể gây ung thư, làm tổn thương hệ hô hấp
- Vì những tác hại kể trên mà người tiêu dùng cần:
Hạn chế dùng bao bì nhựa dẻo để chứa hay gói thực phẩm nóng, nhất làthực phẩm nhiều béo
Hạn chế bọc thực phẩm nhiều béo bằng màng mỏng PVC, nhất là khihâm nóng hay chế biến trong lò vi sóng
Hạn chế chứa thực phẩm trong các chén bát bằng nhựa Melamine –Formaldehyde, chai lọ bằng Polycarbonate để hâm nóng trong lò vi sóng
Nên cẩn trọng khi dùng bao bì PET hay Polycarbonate chứa thức ănchua (có tính acid) để hâm nóng vì Polymer có thể bị thủy phân acid dướitác dụng nhiệt làm tăng mức thôi nhiễm Bisphenol A hay Acid Terephthalicvào thực phẩm
Đối với nhà sản xuất, không dùng nhựa tái chế để sản xuất bao bì thựcphẩm do nguy cơ có tạp chất có thể ảnh hưởng xấu đến sức khỏe
Hình Bao bì nhựa đựng thực phẩm