1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

Luyện viết chữ hoa cho học sinh lớp 3

84 336 1

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 84
Dung lượng 2,53 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Việc dạy chữ viết hoa được tiến hành theo một quá trình từ nhận diện,tập tô, tập viết nét cơ bản đến viết từng chữ cái; từ viết đúng đến viết thànhthạo, viết đẹp.Căn cứ vào chương trình

Trang 1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC

======

NGÔ THỊ LAN ANH

LUYỆN VIẾT CHỮ HOA CHO HỌC SINH LỚP 3

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Phương pháp dạy học Tiếng Việt

HÀ NỘI – 2018

Trang 2

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

KHOA GIÁO DỤC TIỂU HỌC

======

NGÔ THỊ LAN ANH

LUYỆN VIẾT CHỮ HOA

CHO HỌC SINH LỚP 3

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Phương pháp dạy học Tiếng Việt

Người hướng dẫn khoa học

TS LÊ THỊ LAN ANH

HÀ NỘI - 2018

Trang 3

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên em xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến cô giáo Lê Thị LanAnh, người đã tận tình chỉ bảo và giúp đỡ chúng em trong suốt thời giannghiên cứu và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp

Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong khoa Giáo dục Tiểuhọc cùng các thầy cô của trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 2 – những ngườithầy, người cô luôn nhiệt tình giảng dạy, không chỉ truyền thụ những kiếnthức mà thầy cô còn cho chúng em những kinh nghiệm sống trong suốt quátrình học tập tại trường Em cũng xin gửi lời cảm ơn tới các thầy cô trong thưviện nhà trường đã tạo điều kiện thuận lợi nhất cho em trong quá trình tìm tòi

và nghiên cứu đề tài

Qua đây, em xin gửi lời cảm ơn tới cô giáo Chủ nhiệm và các em họcsinh lớp 3G trường Tiểu học Uy Nỗ - Đông Anh - Hà Nội đã tạo điều kiệncho em trong quá trình thực hiện đề tài

Đặc biệt, em xin gửi lời cảm ơn đến bố mẹ của em – người đã luôn lolắng, quan tâm và động viên em vượt qua mọi khó khăn trong suốt thời gian

em học tập xa nhà

Cuối cùng, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến những người bạn –những người đã luôn bên cạnh động viên, giúp đỡ và quan tâm em trong suốtthời gian vừa qua

Em xin trân trọng cảm ơn!

Hà Nội, tháng 4 năm 2018

Người thực hiện

Ngô Thị Lan Anh

Trang 4

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi Những kết quả vàcác số liệu trong luận văn chưa được công bố dưới bất cứ hình thức nào Tôihoàn toàn chịu trách nhiệm về sự cam đoan này

Hà Nội, tháng 4 năm 2018

Người thực hiện

Ngô Thị Lan Anh

Trang 5

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 2

3 Mục đích nghiên cứu 4

4 Đối tượng nghiên cứu 4

5 Phạm vi nghiên cứu 4

6 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

7 Phương pháp nghiên cứu 4

8 Cấu trúc khóa luận 5

NỘI DUNG CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC LUYỆN VIẾT CHỮ HOA CHO HỌC SINH LỚP 3 6

1.1 Cơ sở lí luận của việc luyện viết chữ hoa cho học sinh lớp 3 6

1.1.1.Chữ viết 6

1.1.2 Một số vấn đề về việc dạy luyện viết chữ hoa cho học sinh lớp 3 10

1.1.3 Kĩ năng và rèn kĩ năng luyện viết chữ hoa cho học sinh lớp 3 15

1.1.4 Đặc điểm của học sinh lớp 3 17

1.2 Cơ sở thực tiễn của việc luyện viết chữ hoa cho học sinh lớp 3 21

1.2.1 Nội dung chương trình và phân bố thời lượng 21

1.2.2 Những thuận lợi và khó khăn khi dạy chữ viết hoa cho học sinh lớp 3 24

1.2.3 Phương pháp dạy tập viết chữ hoa 28

1.2.4 Quy trình dạy một bài luyện viết chữ hoa cho học sinh lớp 3 31

1.2.5 Thực trạng dạy viết chữ hoa cho học sinh lớp 3 ở trường tiểu học 34

Kết luận chương 1: 37

CHƯƠNG 2MỘT SỐ BIỆN PHÁP LUYỆN VIẾT CHỮ HOA CHO HỌC SINH LỚP 3 VÀ THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 37

2.1 Một số biện pháp luyện viết chữ hoa cho học sinh lớp 3 37

Trang 6

2.1.1 Rèn chữ mẫu của người giáo viên 37

2.1.2 Chú trọng đến điều kiện cơ sở vật chất 41

2.1.3 Quy trình luyện viết chữ hoa 47

2.1.4 Kĩ thuật rèn chữ hoa cho học sinh 55

2.2 Thực nghiệm sư phạm 59

2.2.1 Mục đích thực nghiệm 59

2.2.2 Đối tượng thực nghiệm 60

2.2.3 Địa điểm thực nghiệm 60

2.2.4 Thời gian thực nghiệm 60

2.2.5 Chuẩn bị thực nghiệm 60

Chọn cả giáo viên và lớp thực nghiệm 60

2.2.6 Tiến hành thực nghiệm 61

2.2.7 Nội dung thực nghiệm 61

2.2.8 Tiêu chí đánh giá 70

2.2.9 Kết quả thực nghiệm 70

Kết luận chương 2: 72

KẾT LUẬN 73

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Trang 7

Từ xa xưa, vấn đề chữ viết đã rất được coi trọng Cha ông ta dùng câuthành ngữ “Văn hay chữ tốt” để khen người chữ đẹp, học rộng tài cao Đặcbiệt, cố thủ tướng Phạm Văn Đồng cũng rất coi trọng vấn đề này: “Chữ viếtcũng là biểu hiện của nết người Dạy cho học sinh viết đúng, viết cẩn thận,viết đẹp là góp phần rèn luyện cho các em tính cẩn thận, tính kỉ luật, lòng tựtrọng đối với thầy cô và bạn đọc bài vở của mình” Điều đó chứng tỏ vấn đềchữ viết được quan tâm như thế nào.

Tập viết là một trong những phân môn có tầm quan trọng đặc biệt ở tiểuhọc, nhất là đối với các lớp đầu cấp Phân môn Tập viết trang bị cho học sinhtiểu học bộ chữ cái tiếng Việt và những yêu cầu về kĩ thuật để sử dụng bộ chữcái này trong học tập và giao tiếp Với ý nghĩa này, tập viết không những cóquan hệ mật thiết tới chất lượng học tập của các môn học khác mà còn gópphần rèn luyện một trong những kĩ năng hàng đầu của việc học tiếng Việttrong nhà trường đó là kĩ năng viết chữ

Học sinh viết chữ đúng, viết chữ đẹp, có tốc độ nhanh là một trong nhữngthuận lợi để tiếp thu bài, có điều kiện để ghi chép bài học tốt, nhờ vậy kết quảhọc tập trở nên cao hơn Ngược lại, các em viết xấu và viết chậm sẽ ảnhhưởng không nhỏ tới chất lượng học tập Như vậy, chúng ta có thể nói việc

Trang 8

rèn chữ viết là một việc đặc biệt quan trọng trong quá trình học tập của họcsinh tiểu học.

Có thể nói chữ viết phần nào phản ánh được trình độ văn hóa của một conngười cũng như của một xã hội Không những chữ viết làm phương tiện giaolưu, học tập, nghiên cứu, truyền thụ tri thức, mà chữ viết còn thể hiện ócsáng tạo, tính cẩn thận và khiếu thẩm mĩ của con người Ngày nay, mặc dù cónhiều phương tiện in ấn hiện đại song chữ viết vẫn có vai trò vô cùng quantrọng đối với xã hội nhất là đối với công tác giáo dục “ Nét chữ- nết người”.Chữ viết hoa theo mẫu hiện hành là chữ hoa đẹp nhưng lại rất khó viết,đặc biệt là đối với các em học sinh lớp đầu cấp, bởi các nét cong nét lượnmềm mại trong một con chữ viết hoa thay đổi liên tục Để tạo dáng thẩm mĩcác nét cơ bản ở chữ cái viết hoa thường có nhiều biến điệu, không “thuầntúy” như ở chữ cái viết thường

Đối với học sinh lớp 3, các em vừa mới từ lớp 2 lên, bước đầu mới làmquen với cách viết chữ hoa cỡ vừa và nhỏ, kĩ năng viết của các em còn nhiềuhạn chế Các em chỉ mới viết ở mức độ tương đối, nét chữ còn vụng về, tốc

độ viết còn chậm và độ điêu luyện chưa cao Khi các em lên lớp 3, yêu cầu vềchữ viết sẽ cao hơn, có chiều sâu hơn Học lớp 3 các em một lần nữa đượccủng cố chữ viết đặc biệt là chữ viết hoa

Vậy làm thế nào để nâng cao chất lượng viết chữ hoa cho học sinh lớp 3?

Đó là câu hỏi mà mọi giáo viên tiểu học cần phải quan tâm Bản thân là mộtngười giáo viên tiểu học tương lai, nhìn thấy tầm quan trọng của việc rèn chữnói chung và luyện viết chữ hoa nói riêng, tôi đã lựa chọn nghiên cứu và đi

sâu tìm hiểu đề tài “Luyện viết chữ hoa cho học sinh lớp 3”.

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Từ lâu việc rèn luyện chữ viết cho học sinh tiểu học đã được nhiều tác giảnghiên cứu:

Trang 9

Trong Tạp chí Giáo dục Tiểu học, số 4, năm 2000, tác giả Nguyễn Hữu

Cao đã đưa ra kinh nghiệm về dạy chữ viết, rèn nết người Đề cao sự gươngmẫu về chữ viết của người giáo viên, bồi dưỡng cho học sinh lòng yêu thích

và sự quyết tâm rèn luyện chữ viết

Trong cuốn Chữ viết và dạy chữ viết ở Tiểu học, NXB Đại học Sư phạm,

năm 2002, tác giả Lê A đã nghiên cứu vấn đề về chữ viết, nguồn gốc của chữviết tiếng Việt Đặc biệt, tác giả bàn kĩ về việc tổ chức dạy học Tập viết,Chính tả ở Tiểu học và đã đưa ra các bước hướng dẫn luyện tập để học sinhviết đúng, đẹp và nhanh hơn

Trong cuốn Hướng dẫn luyện viết chữ đẹp, NXB Đại học Sư phạm, tháng

8 năm 2009, tác giả Đặng Thị Trà đã đưa ra các nguyên tắc, các phương pháp

và kinh nghiệm dạy luyện viết chữ đẹp Đăc biệt, tác giả còn phân tích kĩ cấutạo, cách viết của từng chữ viết thường và chữ viết hoa

Trong cuốn Dạy và học tập viết ở Tiểu học, NXB Giáo dục Việt Nam,

năm 2010 do Trần Mạnh Hưởng chủ biên, tác giả đã đi sâu nghiên cứu nhữngvấn đề về mục đích, nhiệm vụ, nội dung và các phương pháp dạy học tập viếttrong phân môn Tập viết ở các lớp 1, 2, 3 theo chương trình tiểu học mới Tácgiả đưa ra các nét cơ bản, nét hoa trong chương trình tiểu học hiện hành, cáchgọi tên và phân loại các nét, quy trình viết các chữ cũng như hướng dẫn cơbản nhất về viết chữ Ngoài ra, tác giả còn dành hẳn một phần để giới thiệumột vài biện pháp viết chữ đẹp dành cho học sinh, giáo viên và gợi ý về một

số bài tập luyện viết cơ bản nhất

Như vậy, từ lịch sử nghiên cứu vấn đề, chúng ta có thể thấy được việcluyện viết chữ đẹp cho giáo viên cũng như học sinh là một vấn đề đang đượcrất nhiều người, nhiều nhà nghiên cứu quan tâm Tuy nhiên chưa có ai nghiêncứu sâu về vấn đề luyện viết chữ hoa cho học sinh lớp 3, vì vậy chúng tôi

Trang 10

cũng mạnh dạn triển khai nghiên cứu vấn đề “Luyện viết chữ hoa cho họcsinh lớp 3”

3 Mục đích nghiên cứu

Đề xuất một số biện pháp luyện chữ hoa cho học sinh tiểu học, góp phầnnâng cao dạy học tập viết chữ hoa nói riêng và phân môn Tập viết nói chung

4 Đối tượng nghiên cứu

Cách thức viết chữ hoa cho học sinh tiểu học

5 Phạm vi nghiên cứu

Trong khuôn khổ thời gian cho phép nên ở đề tài này chúng tôi dừng lạinghiên cứu cách luyện viết chữ hoa cho học sinh lớp 3 ở trường Tiểu họcDương Hà- huyện Gia Lâm- thành phố Hà Nội và trường Tiểu học Uy Nỗ-huyện Đông Anh- thành phố Hà Nội

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

6.1 Tìm hiểu cơ sở lí luận của việc luyện viết chữ hoa cho học sinh lớp 36.2 Tìm hiểu cơ sở thực tiễn của việc luyện viết chữ hoa cho học sinh lớp 36.3 Đề xuất các biện pháp dạy luyện viết chữ hoa cho học sinh lớp 3

6.4 Thực nghiệm sư phạm để kiểm nghiệm tính khả thi của các biện pháp

7 Phương pháp nghiên cứu

Khóa luận của chúng tôi đã sử dụng những phương pháp sau:

Phương pháp nghiên cứu tài liệu

Trang 11

8 Cấu trúc khóa luận

Ngoài phần Mở đầu và phần Kết luận, nội dung khóa luận có cấu trúc 2chương:

Chương 1: Cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn của việc luyện viết chữ hoa cho học sinh lớp 3

Chương 2 Một số biện pháp luyện viết chữ hoa cho học sinh lớp 3 vàthực nghiệm sư phạm

Trang 12

NỘI DUNG

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC LUYỆN

VIẾT CHỮ HOA CHO HỌC SINH LỚP 3 1.1 Cơ sở lí luận của việc luyện viết chữ hoa cho học sinh lớp 3

1.1.1.Chữ viết

1.1.1.1 Lịch sử hình thành chữ viết

Chữ viết là một hệ thống kí hiệu bằng đường nét được sử dụng để ghilại ngôn ngữ âm thanh theo dạng văn bản Với sự ra đời của chữ viết, hoạtđộng giao tiếp bằng ngôn ngữ của con người được chuyển từ dạng âm thanh –thính giác sang dạng đường nét – thị giác Do đó, nó trở nên chính xác, chuẩnmực hơn, có thể tiến hành trong một thời gian lâu bền, trong một không gianrộng lớn Nếu ngôn ngữ là hệ thống kí hiệu thì chữ viết là hệ thống kí hiệucủa kí hiệu Chữ viết có quan hệ mật thiết với ngôn ngữ nhưng không thểđồng nhất ngôn ngữ với chữ viết

Chữ Hán vào Việt Nam bắt đầu từ thiên niên kỉ thứ nhất trước côngnguyên theo con đường giao lưu văn hóa Hiện nay, ở Việt Nam còn lưu giữđược một số hiện vật có chữ Hán, như đỉnh cổ có khắc chữ tượng hình (chữHán cổ) Điều này chứng minh được rằng chữ Hán cổ xuất hiện ở Việt Namkhá sớm và thực sự trở thành phương tiện ghi chép và truyền thông trongngười Việt kể từ những thế kỉ đầu công nguyên trở đi Đến thế kỉ VII – XI,chữ Hán và tiếng Hán ngày càng được sử dụng rộng rãi ở Việt Nam Thời kìnày chữ Hán được sử dụng như một phương tiện giao tiếp, giao lưu kinh tếthương mại với Trung Quốc Đó là do Việt Nam bị ách đô hộ của triều đìnhphong kiến phương Bắc trong khoảng thời gian hơn một ngàn năm vì vậy hầuhết các bài văn khắc trên tấm bia đều bằng chữ Hán Qua đó, chúng ta có thểthấy rằng chữ Hán có tầm ảnh hưởng to lớn như thế nào đối với nền văn hóa

Trang 13

của người Việt Nam xưa Từ sau thế kỉ X, tuy Việt Nam giành được độc lập

tự chủ và thoát khỏi ách thống trị của triều đình phong kiến phương Bắcnhưng chữ Hán và tiếng Hán vẫn tiếp tục là một phương tiện quan trọng đểphát triển nền văn hóa Việt Nam

Trong quá trình phát triển đó đến đời Quang Trung, người Việt đã sángtạo ra chữ Nôm (Nôm theo âm Việt cổ được hiểu là Nam, âm này vẫn còn lưugiữ cho đến ngày nay trong một số thổ âm như ở Quảng Nam) Sự ra đời củachữ Nôm đóng vai trò to lớn trong lịch sử phát triển của dân tộc Việt Khithực dân Pháp thiết lập nền đô hộ ở nước ta, chữ Nôm đi vào thời kì suy tàn

và thay vào đó là sự ra đời của chữ Quốc ngữ Chữ Quốc ngữ không phải dongười Việt sáng tạo ra mà do các nhà truyền giáo người châu Âu sáng tạo ra.Theo tác giả Đoàn Thiện Thuật trong cuốn “Ngữ âm tiếng Việt”, lúc đầu cácnhà truyền giáo phương Tây theo thói quen đã dùng chữ viết quen thuộc của

họ để ghi chép và học tiếng Việt vì mục đích truyền giáo chứ không phải vìlợi ích và sự phát triển của dân tộc Việt Vì tính chất tự phát ấy nên cách ghicủa các giáo sĩ cũng không có sự thống nhất với nhau Trong tập thể các nhàtruyền giáo ấy, công lao đầu tiên phải nhắc đến các giáo sĩ người Bồ ĐàoNha Chữ Quốc ngữ ở thời buổi đầu còn chịu nhiều ảnh hưởng của cách ghi

âm theo tiếng nước ngoài, chưa phản ánh một cách khoa học cơ cấu ngữ âmtiếng Việt Trải qua bao công sức của nhiều thế hệ người Việt, qua nhiều giaiđoạn cách tân hợp lí hóa lối ghi tự mẫu Latinh của các cha cố phương Tây,chữ Quốc ngữ đã tỏ rõ sức mạnh thần kì của nó khi biểu thị cách phát âm đacung bậc của tiếng Việt (có 6 thanh) trình bày được tư tưởng cùng bộc bạchmọi tâm trạng cảm xúc của người Việt Nam Như A.G Haudricout đã chứngminh rằng: “Tiếng Việt đã trải qua một quá trình phát triển từ không có thanhđiệu dẫn tới có một hệ thống thanh điệu như hiện nay” Chữ Quốc ngữ là chữđơn giản về hình thể kết cấu, tiện lợi về mặt hành chức, sử dụng các chữ cái

Trang 14

Latinh hầu như đã thông dụng trên toàn thế giới Ở chữ Quốc ngữ, giữa chữ

và âm, giữa cách viết và cách đọc có sự phù hợp ở mức độ khá cao Như vậy,

từ khi hình thành vào những năm đầu thế kỉ thứ XVII đến khi được công nhậnvào năm 1882, quá trình xây dựng chữ Quốc ngữ trải qua một thời gian dàivới gần hai thế kỉ Trong quá trình xây dựng và hoàn thiện, chữ Quốc ngữ đãchứa trong mình nó những ưu điểm và hạn chế nhất định

1.1.1.2 Quá trình hoàn thiện chữ viết

Trước Cải cách giáo dục năm 1981, mẫu chữ viết (chữ Quốc ngữ) đượcdạy và học trong trường tiểu học về cơ bản là mẫu chữ phổ biến, thường dùngtrong xã hội Hầu hết các chữ viết thường, chữ viết hoa trong bảng chữ mẫuđều có chiều cao 1 đơn vị (1 cor) và 2 đơn vị, chữ viết có nét thanh nét đậm

Trong cải cách giáo dục, từ năm 1981 đến tháng 9/1986, mẫu chữ viếtdạy ở trường Tiểu học có nhiều thay đổi với mẫu chữ thường dùng nên dưluận có nhiều ý kiến phê phán, nhất là chữ viết thường bỏ đi những “nétbụng”, “nét hất”, chữ viết hoa gần giống với chữ in hoa ở dạng đơn giản nhất,chữ số viết tay gần với chữ số in

Từ năm 1986 – 1987, Bộ giáo dục đã đưa ra thông tư về việc nâng caochất lượng dạy và học viết chữ ở trường phổ thông cơ sở Theo đó, vẫn giữ lạichiều cao các con chữ trong bảng chữ cái và chữ số như trước đây nhưng điềuchỉnh lại các chữ cái viết thường trở lại có “nét bụng”, “nét hất”, riêng cácchữ hoa đơn giản và chữ số hầu hết như không có gì thay đổi so với chữ cảicách giáo dục Đáng lưu ý ở thông tư này là đã đưa ra bảng chữ hoa giới thiệucho học sinh các lớp cuối cấp 1 với chiều cao chữ cái hầu hết là 2,5 đơn vị,riêng hai chữ G, Y có độ cao 4 đơn vị.

Thực hiện Nghị quyết 40 của Quốc hội khóa X và chỉ thị của Thủtướng Chính phủ về tiến độ triển khai Chương trình Tiểu học mới bắt đầu từlớp 1 năm học 2002 – 2003, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã báo cáo với Thủ

Trang 15

tướng Chính phủ về kế hoạch điều chỉnh mẫu chữ viết trong nhà trường tiểuhọc khi triển khai chương trình Tiểu học mới Theo đó, Bộ Giáo dục và Đàotạo đã tổ chức các cuộc hội thảo dạy và học chữ viết ở trường tiểu học tại HàNội và Thành phố Hồ Chí Minh, trong đó đưa ra dự thảo về bảng mẫu chữviết thường dùng trong trường tiểu học Hội thảo đã nhận được nhiều ý kiếnđóng góp quý báu của các nhà nghiên cứu khoa học và nhân văn, khoa học sưphạm, các giáo viên và cán bộ quản lí giáo dục cùng nhiều lực lượng xã hội

1.1.1.3 Đặc điểm cơ bản của mẫu chữ viết hoa hiện hành

Chiều cao các chữ cái viết hoa là 2,5 đơn vị, riêng hai chữ cái viết hoa

G, Y được viết với chiều cao 4 đơn vị Ngoài 29 chữ cái viết hoa theo kiểu

1 thì bảng chữ cái viết hoa còn cung cấp thêm 5 mẫu chữ cái viết hoa kiểu 2:

F, Z, J, W, f để sau khi học xong học sinh có quyền lựa chọn và sử dụng.

Hình dạng của các chữ cái viết hoa trong bảng mẫu chữ viết trongtrường tiểu học về cơ bản đã kế thừa và được chỉnh sửa lại từ bảng chữ hoagiới thiệu cho học sinh các lớp cuối cấp tiểu học Mỗi chữ cái viết hoa thường

có nét cong, nét lượn, tạo dáng thẩm mĩ của hình chữ cái, bảo đảm cách viếtliền nét và hạn chế số lần nhấc bút Vì vậy, so với chữ cái viết thường, các nét

cơ bản của chữ cái viết hoa thường biến điệu

Trang 16

Ví dụ, chữ o khi viết thường thì chữ o được tạo bởi nét cong kín (nét

cơ bản) nhưng khi viết chữ O hoa thì ngoài nét cong kín còn có nét lượn

vào trong ở phần cuối chữ

1.1.1.5 Cách thể hiện mẫu chữ viết hoa trong bảng mẫu chữ hiện hành

Mẫu chữ được thể hiện ở 4 dạng: chữ viết đứng, nét đều; chữ viết đứng,nét thanh nét đậm; chữ viết nghiêng, nét đều; chữ viết nghiêng, nét thanh nétđậm

Mẫu chữ cái viết hoa trong bảng mẫu chữ đã ban hành được trình bàytrên khung kẻ ô vuông để dễ dàng xác định tọa độ, cụ thể: mỗi đơn vị chiềucao hay chiều rộng đều được tách làm đôi, tạo thành 4 ô vuông nhỏ Do đónếu coi những đường kẻ ngang trong khung chữ là những dòng kẻ trong vở ô

li của học sinh thì các chữ cái trong bảng mẫu chữ chính là chữ viết theo cỡchữ vừa Cách trình bày như vậy sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho việc dạy họctập viết ở trường tiểu học (dễ xác định điểm đặt bút, điểm dừng bút, quy trìnhviết chữ, có sự tương ứng nhất định với vở ô li của học sinh)

1.1.2 Một số vấn đề về việc dạy luyện viết chữ hoa cho học sinh lớp 3

1.1.2.1 Một số quy định về dạy và học viết chữ hoa

Vụ Giáo dục Tiểu học đã có công văn số 5150/TH ngày 17/6/2002 nêu

rõ về một số quy định dạy và học viết chữ trong trường tiểu học nhằm hướngdẫn thực hiện mẫu chữ viết trong trường tiểu học do Bộ Giáo dục và Đào tạoban hành

Trong trường Tiểu học, học sinh học viết chữ viết hoa theo kiểu chữviết đứng, nét đều là chủ yếu Ở những nơi có điều kiện thuận lợi, giáo viên

có thể dạy hoặc giới thiệu thêm cách viết chữ thường, chữ viết hoa theo kiểuchữ viết nghiêng, nét thanh, nét đậm

Trang 17

Việc dạy chữ viết hoa được tiến hành theo một quá trình từ nhận diện,tập tô, tập viết nét cơ bản đến viết từng chữ cái; từ viết đúng đến viết thànhthạo, viết đẹp.

Căn cứ vào chương trình Tiểu học, nội dung và yêu cầu dạy học phânmôn Tập viết ở từng lớp được xác định trong sách giáo khoa Tiếng Việt, từ đóthiết kế thành bài học cụ thể trong vở Tập viết và hướng dẫn dạy học trongsách giáo viên tương ứng cho mỗi lớp

1.1.2.2 Mục tiêu, nhiệm vụ của phân môn Tập viết

Tập viết giúp cho học sinh rèn luyện năng lực đọc thông viết thạo đểlàm tiếng nói về mặt văn tự Học sinh phải được rèn luyện năng lực đọc thôngviết thạo bởi vì hai năng lực này có quan hệ mật thiết với nhau Đây chính làđiểm khác biệt giữa người được học với người không được học Tiếng Việt

Tập viết là một phân môn thiên về thực hành do đó rèn kĩ năng viếtđúng, viết đẹp cho học sinh là việc làm cần thiết

b Nhiệm vụ

- Về kiến thức

Truyền thụ, trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản về chữ viết

và kĩ thuật viết chữ Về chữ viết, học sinh có thể biết được cấu tạo của bộ chữcái Latinh ghi âm tiếng Việt Học sinh biết vị trí của dấu thanh, dấu phụ, cáckhái niệm về liên kết chữ cái, khái niệm về dòng kẻ, đường kẻ, về tọa độ viết

Trang 18

chữ và tên gọi của các nét chữ Từ đó hình thành cho học sinh biểu tượng về hình dạng, kích thước, độ cao, sự cân đối cũng như tính thẩm mĩ của chữ viết.

- Về kĩ năng

Rèn cho học sinh các thao tác viết chữ từ đơn giản đến phức tạp, gồm

kĩ năng viết các nét, kĩ năng liên kết nét để tạo chữ cái hoặc chữ ghi tiếng, kĩnăng xác định khoảng cách vị trí cỡ chữ trên vở ô li để hình thành thuyết ứngmẫu rõ ràng, nhanh và đẹp

- Về thái độ

Thông qua hoạt động luyện viết chúng ta còn rèn luyện cho học sinhnhững phẩm chất đạo đức như: cẩn thận, kiên trì, khiếu thẩm mĩ, óc quan sát Luôn có ý thức rèn luyện chữ viết cho học sinh trong mọi lúc, mọi nơi,mọitiết học Giúp các em trở nên yêu thích, hứng thú học tập và rèn luyện chữviết, tạo tâm lí thoải mái nhất cho các em luyện viết trong các tiết học

1.1.2.3 Các nguyên tắc dạy luyện viết chữ hoa

Nguyên tắc dạy học tập viết là sự cụ thể hóa của các nguyên tắc dạyhọc tiếng Việt cho phù hợp với đặc thù của phân môn Do vậy, có thể kể tới

ba nguyên tắc dạy học Tập viết là phát triển lời nói, phát triển tư duy và tínhđến đặc điểm của học sinh

Trong phân môn Tập viết, nguyên tắc phát triển lời nói yêu cầu giáo

viên phải cho học sinh rèn luyện một cách tỉ mỉ và kĩ lưỡng các kĩ năng viếtchữ từ đơn giản đến phức tạp, từ viết nét cơ bản đến liên kết các nét thành chữcái, từ liên kết các chữ thành chữ ghi âm, ghi vần hoặc ghi tiếng, từ viết đúngquy trình, tọa độ đến viết đẹp và nhanh

Việc rèn kĩ năng viết chữ cho học sinh cần được thực hiện phối hợp vớicác kĩ năng khác như tập đọc, tìm hiểu nội dung của từ ngữ và bài viết ứngdụng Có như vậy, kĩ năng viết chữ và các kĩ năng lời nói khác của học sinhmới được hình thành một cách đầy đủ và vững chắc

Trang 19

Ví dụ, tuần 16 của lớp 3, khi dạy viết bài ứng dụng:

Một cây làm chẳng

nên non

Ba cây chụm lại nên hòn

núi cao.

Ngoài việc rèn cho học sinh viết đúng chữ M hoa, liên kết chữ M

với chữ a đứng sau, liên kết các chữ cái thành chữ ghi âm, vần, tiếng, giáo

viên còn cần giải thích ngắn gọn ý nghĩa của câu tục ngữ để các em hiểu nộidung cơ bản của bài viết ứng dụng, thêm vốn vào hành trang ngôn ngữ chocác em giao tiếp sau này

Ngoài ra, nguyên tắc phát triển lời nói còn đòi hỏi giáo viên phải sửdụng linh hoạt hệ thống câu hỏi mở giúp học sinh tìm hiểu chữ viết và kĩ thuậtviết chữ, từ đó hỗ trợ cho việc hình thành kĩ năng viết chữ ở các em

Khi dạy học tập viết, nguyên tắc phát triển tư duy yêu cầu gáo viên

phải làm cho học sinh biết và hiểu ý nghĩa của các từ ngữ, câu và bài ứngdụng mà các em được luyện viết.Do vậy, giải nghĩa từ khó là việc làm vôcùng cần thiết trong quá trình dạy tập viết Bên cạnh đó, giáo viên cũng cầnphải rèn luyện các thao tác, phẩm chất tư duy trong quá trình dạy tiếng Đểthực hiện được các yêu cầu đó, giáo viên cần gợi ý cho học sinh phân tích vànhận xét chữ viết, sau đó so sánh tìm kiếm tương đồng và sự khác biệt giữacác chữ Chính việc làm này làm cho nhận thức về cấu tạo chữ, kĩ năng viếtchữ của học sinh được hình thành một cách vững chắc ở học sinh

Trong hoạt động dạy luyện viết chữ hoa cho học sinh lớp 3, nguyên tắc

tính đến đặc điểm của học sinh yêu cầu trước hết là giáo viên cần tìm hiểu đặc

điểm tâm lí và sinh lí của học sinh để có các biện pháp dạy học cho phù hợp

Ví dụ, khi quan sát chữ viết, học sinh chủ yếu thường tập trung nhìn nhậnhình dáng của chữ mà ít chú ý đến quy trình viết Chính vì vậy, nhiều emkhông viết đúng quy trình do không xác định được chính xác vị trí, chiềuhướng của nét chữ, không viết liền mạch các nét hoặc các chữ cái Giáo viên

Trang 20

cần phải nắm được điểm này để hướng dẫn học sinh không chỉ quan sát hìnhdáng, kích thước của chữ viết hoa mà còn phải quan sát cả quy trình viết chữ,

kĩ thuật liên kết các nét chữ, xác định điểm đặt bút và dừng bút để từ đó biếtviết chữ đúng kĩ thuật Bên cạnh đó, học sinh tiểu học không có khả năng tậptrung chú ý lâu, chóng mệt mỏi, mau chán học vì vậy mà cần phải biết cách tổchức giờ học một cách nhẹ nhàng, thay đổi hình thức hoạt động, cho học sinhnghỉ ngơi ngắn hoặc có thể kết hợp với các trò chơi một cách hợp lí để tạo sựthoải mái cho các em Mặt khác, để việc dạy học đạt kết quả tốt, cũng cầnphải tính đến trình độ tiếng Việt của học sinh khi dạy các em tập viết Giáoviên cần phân loại học sinh thành các nhóm theo trình độ hiểu biết về tiếngViệt nói chung, về chữ viết nói riêng để giao nhiệm vụ vừa sức với từng nhómhọc sinh Tất cả những đặc điểm trên của học sinh nếu được giáo viên quantâm đúng mức sẽ góp phần nâng cao hiệu quả dạy học luyện viết chữ hoa nóiriêng, dạy học tiếng Việt nói chung

Do có đặc điểm riêng về nhiệm vụ và nội dung dạy học, hoạt động dạyluyện viết chữ hoa cần tuân theo nguyên tắc phối hợp các bộ phận cơ thể vànguyên tắc thực hành

Trong hoạt động luyện viết chữ hoa cho học sinh, nguyên tắc phối hợp

các bộ phận cơ thể yêu cầu học sinh phải phối hợp một cách đúng mức các bộ

phận cơ thể với nhau trong quá trình viết Hoạt động viết có liên quan đếnnhiều bộ phận của cơ thể: mắt để xác định mẫu chữ, tư thế ngồi, phổi và lưng,cách cầm bút liên quan đến các ngón tay, bàn tay và cánh tay, hình dáng kíchthước chữ trong vở có liên quan đến mắt nhìn Do vậy, khi hướng dẫn họcsinh tập viết giáo viên cần phối hợp đồng bộ cho các em theo đúng quy định:ngồi đúng tư thế, cầm bút đúng cách, khoảng cách với vở là 30 cm để đầu họcsinh không cúi quá, không tì sát vào bàn, ngồi thẳng lưng, vị trí ngồi viết phải

đủ ánh sáng

Trang 21

Nguyên tắc thực hành trong dạy luyện viết chữ hoa có cơ sở là nhiệm

vụ của phân môn Tập viết và các nội dung dạy học Tập viết Trong phân mônTập viết không có tiết lí thuyết riêng về chữ viết và kĩ thuật viết chữ Các kiếnthức và kĩ năng được hình thành một cách tự nhiên thông qua việc luyện viết

Vì vậy, viết là một công việc đòi hỏi sự làm việc cẩn thận, tỉ mỉ, có tráchnhiệm cao, theo một quy trình nghiêm ngặt, cần phải coi trọng nguyên tắcthực hành tức là coi dạy luyện viết là dạy một kĩ năng Chữ hoa gồm nhiềunhóm chữ có đặc điểm riêng về cấu tạo, từ đó có quy trình viết chữ khônggiống nhau Do vậy, nên thực hành viết các chữ theo nhóm chữ hoa có cùngcấu tạo, kĩ năng viết chữ hoa sẽ mau chóng được nâng cao Để các kĩ năngviết chữ hoa của học sinh được hình thành một cách tự nhiên và chắc chắn,nên cho các em thực hành luyện viết ở hai mức độ Mức độ thứ nhất, tập viếtđúng hình dáng, cấu tạo, quy trình viết các nét chữ và chữ hoa Mức độ thứhai, tập liên kết các chữ hoa với các chữ cái (viết liền mạch) Trong quá trìnhluyện kĩ năng viết chữ hoa cho học sinh, giáo viên cần chú ý cho các em phântích chữ mẫu và quy trình viết chữ viết hoa Cần nhắc học sinh ngồi đúng tưthế, để vở, cầm bút đúng cách, phối hợp một cách uyển chuyển các bộ phận

cơ thể tham gia vào viết chữ Việc đánh giá sản phẩm chữ viết hoa của họcsinh phải gắn liền với việc đánh giá các hoạt động viết chữ hoa của học sinh

1.1.3 Kĩ năng và rèn kĩ năng luyện viết chữ hoa cho học sinh lớp 3

1.1.3.1 Kĩ năng

Có nhiều cách định nghĩa khác nhau về kĩ năng Những định nghĩa nàythường bắt nguồn từ góc nhìn chuyên môn và quan niệm cá nhân của ngườiviết Tuy nhiên hầu hết chúng ta đều thừa nhận rằng kĩ năng được hình thànhkhi chúng ta áp dụng kiến thức vào thực tiễn Kĩ năng học được do quá trìnhlặp đi lặp lại một hoặc một nhóm hành động nhất định nào đó Kĩ năng luôn

có chủ đích và định hướng rõ ràng

Trang 22

Vậy, kĩ năng là năng lực hay khả năng của chủ thể thực hiện thuần thụcmột hay một chuỗi hành động trên cơ sở hiểu biết (kiến thức hoặc kinhnghiệm) nhằm tạo ra kết quả mong đợi.

1.1.3.2 Viết chữ

Viết được hiểu là việc vạch những đường nét tạo thành chữ

Viết chữ là ghi ra những nội dung muốn nói đã được sắp xếp theo quytắc chính tả để diễn đạt ý tưởng đó

1.1.3.3 Chữ hoa

Chữ hoa là hệ thống kí hiệu thể hiện chữ viết bằng các nét cong nétlượn mềm mại, tạo dáng thẩm mĩ của hình chữ viết, thường có nhiều biếnđiệu trong các nét cơ bản Chữ hoa thường dùng để viết các chữ cái đầu âmtiết thứ nhất của một câu hoàn chỉnh hay tên riêng, tên địa lí, tên cơ quan tổchức và hơn thế chữ hoa còn thể hiện biện pháp tu từ trong tiếng Việt

Chữ cái viết hoa được xem là chữ hoa viết đẹp phải có được sự cân đối

về kích thước trong từng con chữ và chữ viết có độ nghiêng (độ xiên) đồngđều Khi viết, cần có sự linh hoạt giúp cho đường nét chữ cái viết hoa có được

sự mềm mại, uyển chuyển

Chữ hoa viết đẹp ở mức cao hơn nữa là thể hiện được những nét hoa

mĩ, nét viết có thanh đậm, thể hiện được cá tính, cảm xúc của người viết Họcviết chữ hoa đẹp là học phương pháp viết mới đồng thời là quá trình sửa bỏthói quen viết cũ

1.1.3.4 Kĩ năng luyện viết chữ hoa

Kĩ năng viết chữ hoa là khả năng hay năng lực của chủ thể triển khaiđúng đắn các hành động viết và kĩ thuật viết để tạo ra sản phẩm chữ viết hoatheo những mục đích yêu cầu cụ thể trên cơ sở chủ thể (học sinh) đã biết vềcác thao tác thực hiện hành động viết

1.1.3.5 Biện pháp rèn kĩ năng luyện viết chữ hoa cho học sinh

Trang 23

Là các biện pháp được thực hiện trong quá trình dạy học viết chữ hoacho học sinh để giải quyết vấn đề các em gặp phải trong quá trình học viết, đểhọc sinh đạt được sự phát triển kĩ năng viết chữ hoa đúng, đẹp giúp các emcải thiện kĩ năng viết chữ hoa.

1.1.4 Đặc điểm của học sinh lớp 3

độ của con chữ nên nét chữ không đủ độ rộng, độ cao và không đúng mẫu

Ở học sinh lớp 3, tri giác của các em thường gắn với hành động, vớihoạt động thực tiễn của trẻ Đối với các em, tri giác sự vật có nghĩa là phảilàm một cái gì đó với sự vật, như cầm, nắm, sờ, và những gì phù hợp vớinhu cầu, những gì tham gia trực tiếp vào cuộc sống và hoạt động, những gìgiáo viên chỉ dẫn thì mới được các em tri giác

Nhận thấy điều này giáo viên cần phải thu hút trẻ bằng các hoạt độngmới, mang màu sắc, tích chất đặc biệt khác lạ so với bình thường, khi đó sẽkích thích trẻ cảm nhận, tri giác tích cực và chính xác

Trang 24

Tư duy mang đậm màu sắc xúc cảm và chiếm ưu thế ở tư duy trực quanhành động Các phẩm chất tư duy chuyển dần từ tính cụ thể sang tư duy trừutượng khái quát Khả năng khái quát hóa phát triển dần Tuy nhiên, hoạt độngphân tích, tổng hợp kiến thức còn sơ đẳng cho nên trẻ thường phải dựa vào từ

để tìm ra chữ, dựa vào câu để tìm ra các từ và thường lĩnh hội tài liệu học tậpcục bộ, một chiều

Tưởng tượng của học sinh lớp 3 đã phát triển phong phú hơn so với họcsinh lớp 1, lớp 2 nhờ có bộ não phát triển và vốn kinh nghiệm ngày càng dầydặn Tuy nhiên, tưởng tượng của các em còn đơn giản, chưa bền vững và dễthay đổi

Qua đây, giáo viên phải phát triển tư duy và trí tưởng tượng của các embằng cách biến các kiến thức "khô khan" thành những hình ảnh có cảm xúc,đặt ra cho các em những câu hỏi mang tính gợi mở, thu hút các em vào cáchoạt động nhóm, hoạt động tập thể để các em có cơ hội phát triển quá trìnhnhận thức lý tính của mình một cách toàn diện

Ở lứa tuổi học sinh lớp 3, chú ý có chủ định của trẻ còn yếu, khả năngkiểm soát, điều khiển chú ý còn hạn chế Ở giai đoạn này chú ý không chủđịnh chiếm ưu thế hơn chú ý có chủ định Trẻ lúc này chỉ quan tâm chú ý đếnnhững môn học, giờ học có đồ dùng trực quan sinh động, hấp dẫn có nhiềutranh ảnh,trò chơi, Sự tập trung chú ý của trẻ còn yếu và thiếu tính bền vững,chưa thể tập trung lâu dài và dễ bị phân tán trong quá trình học tập Vì vậy,các em sẽ dễ quên điều cô giáo dặn vào cuối buổi học, bỏ sót chữ cái trong từ,

bỏ sót từ trong câu

Biết được điều này giáo viên nên giao cho trẻ những công việc hay bàitập đòi hỏi sự chú ý của trẻ và nên giới hạn về mặt thời gian, điều này là vôcùng quan trọng và ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả bài viết của trẻ

1.1.4.2 Đặc điểm tâm lí

Trang 25

Tâm lý học sinh lớp 3 chưa ổn định, có thể thay đổi dưới tác động giáodục của gia đình, nhà trường và xã hội Trẻ thường thiếu tính kiên trì luyệntập, khó thực hiện được các động tác đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mỉ Trong khi đó,việc rèn luyện các thao tác tập viết chữ hoa lại đòi hỏi sự kiên trì, tỉ mỉ vàkhéo léo cao Ở học sinh lớp 3, tính bắt chước cũng là đặc điểm quan trọng,trẻ bắt chước người lớn, bạn bè cũng như các nhân vật trong phim, trongsách, Thực chất, bắt chước là “con dao” hai lưỡi Trẻ bắt chước cả cái xấulẫn cái tốt Cho nên, mọi hành động, cử chỉ, nét chữ của giáo viên cần phảimẫu mực để học sinh noi theo.

Hệ xương còn nhiều mô sụn, xương sống, xương hông, xương chân,xương tay đang trong thời kỳ phát triển nên dễ bị cong vẹo, gẫy dập, Do đókích thước bàn ghế, tư thế ngồi học sẽ ảnh hưởng lớn đến sự phát triển cơ thểcủa trẻ, trẻ ngồi bàn quá cao hay quá thấp, ngồi viết không đúng tư thế, sẽlàm vẹo cột sống, để lại di chứng cả đời Vì thế mà trong các hoạt động vuichơi, trong các tiết học giáo viên cần phải chú ý quan tâm, chú ý đến tư thếngồi học, dáng đi, chạy nhảy ở các em để đề phòng cong vẹo, gù xương ở trẻ.Không nên cho các em mang vác các vật quá nặng, trách để học sinh ngồi viếtquá lâu, làm những việc quá tỉ mỉ sẽ gây mệt mỏi ở các em

Tay trực tiếp điều khiển quá trình viết của trẻ Các cơ và xương bàn taycủa trẻ đang trong độ phát triển nhiều chỗ còn sụn nên cử động các ngón tay

Trang 26

vụng về, chóng mệt mỏi Khi cầm bút, các em có tâm lí sợ rơi Điều này gâynên một phản ứng tự nhiên là các em cầm bút chặt, các cơ tay cứng nên khó

di chuyển Muốn có thói quen viết chữ nhẹ nhàng, thoải mái, trước hết họcsinh phải biết kỹ thuật cầm bút bằng ba ngón tay (ngón trỏ, ngón cái và ngóngiữa), bàn tay phải có điểm tựa là mép cùi của bàn tay Cầm bút phải tự nhiên,không cầm quá chặt sẽ khó vận động, nếu lỏng quá sẽ không điều khiển đượcbút Nếu các em cầm bút sai kỹ thuật bằng 4 đến 5 ngón tay, khi vận động cổtay, cánh tay các em sẽ mau có cảm giác mệt mỏi, sức chú ý kém, kết quả chữviết sẽ không đúng và đẹp được

Hệ cơ đang trong thời kỳ phát triển mạnh nên các em rất thích các tròchơi vận động như chạy, nhảy, nô đùa, Vì vậy, giáo viên nên đưa các tròchơi vận động từ mức độ đơn giản đến phức tạpvà đảm bảo sự an toàn cho trẻvào việc dạy luyện viết chữ hoa cho học sinh lớp 3

Hệ thần kinh cấp cao đang hoàn thiện về mặt chức năng, do vậy tư duycủa các em chuyển dần từ trực quan hành động sang tư duy hình tượng, tưduy trừu tượng Do đó, các em rất hứng thú với các trò chơi trí tuệ như đố vuitrí tuệ, các cuộc thi trí tuệ, Dựa vào cơ chế sinh lý này mà giáo viên nêncuốn hút các em trong các tiết dạy luyện viết chữ hoa bằng cách đưa ra cáccâu hỏi nhằm phát triển tư duy của các em

Trẻ tiếp thu hình ảnh chữ viết qua mắt nhìn Vì vậy, nếu chữ viết đượctrình bày với kích thước quá nhỏ hoặc ánh sáng kém thì các em phải cúi sátxuống để nhìn cho rõ chữ từ đó dẫn đến các em bị cận thị Trong thời gianđầu, có thể các em nhận ra đúng hình chữ nhưng lại chưa thể ghi lại đủ hìnhdáng của mẫu chữ Chỉ sau luyện tập, viết đi viết lại nhiều lần thì các em mớiviết đúng mẫu

Khi đã hiểu được những đặc điểm của học sinh lớp 3, giáo viên tuyệtđối không được nóng vội Nên dùng sự kiên nhẫn, tình yêu thương và những

Trang 27

lời lẽ dạy bảo nhẹ nhàng, hợp tình hợp lý để hướng trẻ định hình được cáchrèn chữ hoa một cách có hiệu quả cũng như hình thành nhân cách tốt đẹp ởtrẻ Song song với việc cung cấp tri thức của các môn học, người giáo viêncần giúp học sinh rèn chữ viết hoa làm sao chuyển dần từ kĩ năng viết chữ trởthành kĩ xảo, nết người cho học sinh.

1.2 Cơ sở thực tiễn của việc luyện viết chữ hoa cho học sinh lớp 3

1.2.1 Nội dung chương trình và phân bố thời lượng

1.2.1.1 Nội dung chương trình

Nội dung và yêu cầu tập viết lớp 3 luôn bám sát nội dung bài học củasách giáo khoa Tiếng Việt lớp 3 Theo đó, trong cả năm học, học sinh sẽ đượchọc toàn bộ bảng chữ cái viết hoa do Bộ Giáo dục và Đào tạo mới ban hành,gồm 29 chữ cái viết hoa kiểu 1 và 5 chữ cái viết hoa kiểu 2

Bài viết ứng dụng là các tên riêng, sau đó là câu thành ngữ, ca dao, tụcngữ.Nội dung bài viết luôn đảm bảo tính thừa kế, khi viết học sinh có thể ônlại kĩ năng viết các chữ viết hoa đã luyện ở các bài viết trước đó

Học sinh viết đúng, nhanh các kiểu chữ thường và chữ hoa cỡ nhỏ, viết

rõ ràng, đều nét một đoạn văn ngắn

Học sinh viết đúng hình dạng, quy định chữ viết, đảm bảo khoảng cáchđều nhau giữa các chữ, tăng thêm tính thẩm mĩ của các trang vở Tập viết.Thực hành viết ứng dụng (câu, đoạn văn ngắn) nhằm bước đầu hoàn thiện kĩnăng viết chữ ở giai đoạn thứ nhất (lớp 1, 2, 3) của chương trình Tiểu học.Yêu cầu trên đòi hỏi giáo viên vừa phải tăng cường hướng dẫn học sinh thựchành luyện tập viết chữ (chữ hoa, chữ thường) vừa kết hợp củng cố nhữngkiến thức về mẫu chữ viết (hình dạng và kích cỡ chữ, cấu tạo nét), về các thaotác, kĩ thuật viết chữ (quy trình viết, nối nét, khoảng cách, )

Ngoài ra, phân môn Tập viết lớp 3 còn rèn luyện cho học sinh nhữngphẩm chất đạo đức tốt đẹp như: tính cẩn thận, tính kỷ luật và khiếu thẩm mỹ

Trang 28

1.2.1.2 Phân bố thời lượng

Chương trình tập viết lớp ba gồm có31 tiết, mỗi tuần có 1 tiết tập viết,mỗi tiết 40 phút Trong 1 tiết học sinh chủ yếu ôn lại chữ viết hoa đã học ởlớp 2, viết một hàng đến hai hàng từ ứng dụng và viết một đến hai hàng câuứng dụng phù hợp với nội dung chủ đề của từng chủ đề cụ thể Đặc biệt là họcsinh được tập viết các chữ nghiêng ở cuối tiết học và luyện tập viết ởnhà.Phân môn Tập viết ở lớp 3 gồm các bài học sau:

Tuần 1: Ôn chữ hoa A

Tuần 2: Ôn chữ hoa Ă,

 Tuần 3: Ôn chữ hoa B

Tuần 4: Ôn chữ hoa C

Tuần 5: Ôn chữ hoa C (tiếp

theo) Tuần 6: Ôn chữ hoa D, Đ

Tuần 7: Ôn chữ hoa E, Ê

Tuần 8: Ôn chữ hoa G

Tuần 10: Ôn chữ hoa G (tiếp

theo) Tuần 11: Ôn chữ hoa G

(tiếp theo) Tuần 12: Ôn chữ hoa H

Tuần 13: Ôn chữ hoa I

Tuần 14: Ôn chữ hoa K

Tuần 15: Ôn chữ hoa L

Tuần 16: Ôn chữ hoa M

Tuần 17: Ôn chữ hoa N

Tuần 19: Ôn chữ hoa N (tiếp

theo) Tuần 20: Ôn chữ hoa N

(tiếp theo) Tuần 21: Ôn chữ hoa

O, Ô, Ơ

Trang 29

Tuần 22: Ôn chữ hoa P

Tuần 23: Ôn chữ hoa Q

Tuần 24: Ôn chữ hoa R

Tuần 25: Ôn chữ hoa S

Tuần 26: Ôn chữ hoa T

Tuần 28: Ôn chữ hoa T (tiếp

theo) Tuần 29: Ôn chữ hoa T

(tiếp theo) Tuần 30: Ôn chữ hoa

U

Tuần 31: Ôn chữ hoa V

Tuần 32: Ôn chữ hoa X

Tuần 33: Ôn chữ hoa Y

Tuần 34: Ôn chữ hoa F, W, J, f, Z

(kiểu 2)

1.2.1.3 Vở Tập viết 3 (hai tập)

Chương trình Tập viết ở lớp 3 chủ yếu là ôn luyện các chữ cái viết hoa

và viết thường đã học ở lớp 1 và lớp 2 Vì vậy, nội dung bài Tập viết trongsách giáo khoa Tiếng Việt 3 được cụ thể hóa thành các yêu cầu luyện tậptrong vở Tập viết 3 như sau:

+ Ôn luyện cách viết chữ cái viết hoa hoặc tổ hợp chữ ghi âm đầu có chữ cáiviết hoa, như: Gi, Ŷ ; luyện viết ứng dụng các tên riêng, các câu ca dao, tục

ngữ hay các câu thơ có số lượng chữ dài hơn lớp 2 đồng thời học cách trìnhbày bài, câu thơ, đoạn văn

+ Cuối năm học, vào tuần 34 có 1 tiết ôn tập cách viết một số chữ hoa kiểu 2.Riêng các tuần 9, 18, 27, 35 là các tuần ôn tập, sách giáo khoa không ấn địnhnội dung tiết dạy Tập viết trên lớp nhưng vở Tập viết 3 vẫn biên soạn nộidung ôn luyện để học sinh có thể rèn kĩ năng viết chữ và trình bày bài

Trang 30

Nội dung mỗi bài tập viết lớp 3 được trình bày trên 2 trang vở có chữmẫu cỡ nhỏ trên dòng kẻ li Cấu trúc cụ thể như sau:

- Trang lẻ, tập viết ở lớp, thường có những yêu cầu sau:

+ 2 dòng chữ viết hoa cỡ nhỏ, bao gồm 1 dòng ôn lại chữ cái viết hoa hoặc tổhợp chữ ghi âm đầu có chữ viết hoa, 1 dòng củng cố thêm về 1-2 chữ cái viếthoa hoặc tổ hợp chữ ghi âm đầu có chữ viết hoa xuất hiện trong tên riênghoặc câu ứng dụng

+ 2 dòng viết ứng dụng tên riêng theo cỡ nhỏ

+ 4 dòng viết ứng dụng câu tục ngữ, ca dao hoặc thơ theo cỡ nhỏ

+ Tập viết nghiêng, thường gồm 3 dòng và chủ yếu tập trung vào luyện viếttên riêng

- Trang chẵn, luyện viết ở nhà:

+ Gồm các chữ hoa, tên riêng và một số từ ngữ trong câu ứng dụng, cần đặcbiệt lưu ý luyện tập về kĩ thuật nối nét và luyện viết lại câu ứng dụng đã học ởtrên lớp

+ Tập viết nghiêng

Chú ý: Bốn tuần ôn tập được biên soạn cho học sinh có thể luyện viết

ở trên lớp hoặc ở nhà, gồm những đoạn thơ, đoạn văn hoặc bài hát ngắn giúpcác em trau dồi kĩ năng viết chữ và trình bày đẹp

1.2.2 Những thuận lợi và khó khăn khi dạy chữ viết hoa cho học sinh lớp 3

1.2.2.1 Thuận lợi

Trong những năm gần đây, việc rèn chữ cho học sinh tiểu học được BộGiáo dục, Sở Giáo dục, đặc biệt là Ban giám hiệu, các thầy cô giáo và các bậcphụ huynh rất quan tâm Chính vì thế mục tiêu rèn chữ cho học sinh Tiểu họcnói chung và rèn chữ hoa cho học sinh lớp 3 nói riêng đã được đặt lên hàngđầu

- Về phía giáo viên:

Trang 31

+ Đa số giáo viên nhiệt tình, ham học hỏi Giáo viên nắm bắt được yêu cầuđổi mới phương pháp một cách cơ bản, việc sử dụng đồ dùng tương đối hiệuquả Qua các phương tiện thông tin đại chúng như: ti vi, sách, báo, giáo viêntiếp cận nhanh chóng với các phương pháp đổi mới dạy học.

+ Mỗi giáo viên đã được trang bị bộ dạy chữ tập viết chữ hoa Hơn thế, giáoviên còn được tham dự những chuyên đề về phân môn Tập viết, phân mônChính tả và các cuộc thi “Viết chữ đẹp”, “Triển lãm vở sạch chữ đẹp” đểhọc hỏi và trau dồi kinh nghiệm

- Về phía học sinh:

+ Ở độ 8 – 9 tuổi của học sinh lớp 3, các em đa số rất ngoan, dễ vâng lời ,nghe lời cô giáo, thích học tập và thi đua với các bạn, dễ khích lệ động viên,khen thưởng,

+ Học sinh lớp 3 đang là lứa tuổi rất thích học và ham học Hàng ngày các emđều được luyện chữ trên bảng con, bảng lớp, vở ô ly, vở tập viết in, Hàngtuần, học sinh đều có thêm tiết học để luyện viết thêm Học sinh được học haihuổi trên ngày nên có nhiều thời gian để rèn cho học sinh học tập được nhiềukết quả hơn

+ Nội dung của các bài tập viết rõ ràng, phù hợp và cụ thể, đặc biệt học sinhcòn được luyện thêm về cách viêt chữ nghiêng

+ Ngoài ra, các em còn được trang bị đầy đủ sách vở, được học trong một môitrường có thiết bị dạy học hiện đại, hấp dẫn học sinh, phù hợp với tâm lý lứatuổi của các em

- Về phía phụ huynh:

+ Có được sự quan tâm về việc học tập của con em mình của một số phụhuynh có ý thức trách nhiệm không “khoán trắng” cho nhà trường, cho giáoviên Cùng với giáo viên phụ huynh quan tâm đến việc học tập của các em

Trang 32

trong việc: chuẩn bị đầy đủ đồ dùng học tập, sách vở, thường xuyên nhắc nhở

và tạo điều kiện tốt cho con em mình đến lớp cũng như học tập ở nhà

1.2.2.2 Khó khăn

Tuy nhiên, cùng với những thuận lợi trên, việc dạy luyện viết chữ hoacho học sinh lớp 3 cũng gặp không ít khó khăn

- Về phía giáo viên:

+ Việc dạy học sinh lớp 3 viết chữ hoa là một công việc chiếm khá nhiều thờigian và công sức của giáo viên Muốn học sinh tiểu học viết được đúng mẫuchữ, cỡ chữ để tiến tới viết nhanh viết đẹp thì người giáo viên phải uốn nắntừng li từng tí, phải tỉ mỉ chỉ bảo cho các em Chính vì vậy, nhiều giáo viên rất

“ngại” khi rèn sửa chữ viết cho học sinh

+ Một số giáo viên vẫn chưa nắm được mẫu chữ mới hiện hành, khi giới thiệuvới học sinh các nét và quy trình viết các chữ hoa còn lúng túng Chữ viết củagiáo viên còn thiếu mẫu mực, tùy tiện Đây chính là nguy cơ lớn nhất làm chochất lượng chữ viết ngày càng kém đi

+ Giáo viên còn lúng túng trong việc sử dụng các phương pháp và tổ chức dạyhọc Khó khăn nhất đối với giáo viên là trình độ tin học còn hạn chế nên việcthiết kế giáo án điện tử rất vất vả và mất nhiều thời gian.Việc thiết kế giáo ánđiện tử chưa có nhiều kinh nghệm nên việc lựa chọn màu sắc, phông nền hayphông chữ, chọn hiệu ứng đôi khi còn chưa phù hợp

+ Đồ dùng dụng cụ phục vụ cho môn học còn thiếu Tranh ảnh minh họa cósẵn phục vụ cho các tiết dạy luyện chữ hoa còn hạn chế Giáo viên còn phai tựlàm thêm đồ dùng dạy học để tạo sinh động cho tiết dạy nên mất nhiều thờigian đầu tư

- Về phía học sinh:

+ Do đặc điểm tâm lý lứa tuổi, các em nhanh nhớ nhưng cũng mau quên nênkhông ít học sinh có thái độ tiêu cực, lười biếng, cẩu thả khi viết, mức độ tập

Trang 33

trung thực hiện các yêu cầu của bài học chưa cao Các em còn ham chơi, thiếu

sự tập trung chú ý, thiếu sự kiên nhẫn ảnh hưởng đến việc tiếp thu bài học.+ Trình độ học sinh trong lớp học không đồng đều Bên cạnh những em pháttriển, học tốt, tiếp thu nhanh vẫn còn một số em yếu về mặt thể chất, bé nhỏhơn so với các bạn bình thường kèm theo đó là sự phát triển chậm về trí nhớ,học trước quên sau, chậm tiến Điều đó dẫn đến chữ viết của học sinh trongcùng một lớp cũng không đồng đều, nhiều em viết chữ quá cứng, viết xấu,chữ còn bị biến dạng so với chữ mẫu, nhiều học sinh kĩ thuật viết liền mạchchưa đúng, học sinh mắc những lỗi khác nhau nên gặp khó khăn trong việcsửa lỗi cho học sinh

+ Nhiều học sinh chưa có ý thức và thiếu quyết tâm trong việc rèn chữ hoa,chỉ muốn viết xong càng nhanh càng tốt, tư thế ngồi, cách cầm bút nhiều emchưa đúng

+ Đến lớp 3, bên cạnh thuận lợi là học sinh đã được làm quen và thuộc hếtcác mặt chữ viết hoa thì đây cũng là một khó khăn trong việc luyện chữ hoacho học sinh sao cho đúng, cho đẹp Học sinh đã quen với nét chữ, cách viếtcủa mình nên để học sinh bỏ được thói quen viết chưa đúng, chưa đẹp củamình thì cần phải có khoảng thời gian dài và người dạy cũng như người họcphải thật kiên trì

+ Đồ dùng học tập của học sinh chưa đảm bảo, vở tập viết của học sinh cònmỏng nên khi viết dễ bị nhòe

- Về phía phụ huynh học sinh:

Phần lớn là thiếu sự quan tâm của cha mẹ học sinh, nhiều phụ huynhhọc sinh không có thời gian lẫn khả năng kèm cặp con em mình trong việc rènchữ hoa Thậm chí nhiều phụ huynh còn không ngần ngại nói ra suy nghĩ củamình là cho con đi học để biết đọc, biết viết rồi thôi

Trang 34

1.2.3 Phương pháp dạy tập viết chữ hoa

Trong quá trình học tập, học sinh luôn giữ vai trò trung tâm, còn giáoviên chỉ giữ vai trò chỉ đạovà hướng dẫn các em học tập Để thực hiện tốt mộtgiờ tập viết chữ hoa, người giáo viên cần phải phối hợp nhịp nhàng, linh hoạtgiữa nhiều phương pháp dạy học khác nhau Dưới đây là một số phương phápdạy học giúp cho việc luyện viết chữ hoa đạt kết quả cao

1.2.3.1 Phương pháp phân tích ngôn ngữ

Trong việc dạy tập viết chữ hoa cho học sinh, phân tích ngôn ngữ chính

là phân tích cấu tạo chữ, kích thước chữ, mối liên kết giữa các nét chữ trongchữ hoa Phương pháp phân tích ngôn ngữ yêu cầu học sinh chủ động phântích hình dáng, kích thước, cấu tạo chữ, tìm sự tương đồng giữa chữ hoa đanghọc với các chữ hoa đã học Trong quá trình dạy, giáo viên cho học sinh quansát mẫu chữ trực quan để học sinh khắc sâu biểu tượng về chữ cho các embằng nhiều con đường: mắt nhìn, tai nghe, tay luyện viết

1.2.3.2 Phương pháp giao tiếp

Để thực hện phương pháp giao tiếp trong việc dạy tập viết chữ hoa,giáo viên cần dẫn dắt học sinh tiếp xúc với chữ sẽ học bằng một hệ thống câuhỏi về các nét cấu tạo chữ hoa, kích thước chữ hoa, điểm tương đồng, điểmkhác biệt giữa chữ hoa đang học với chữ hoa đã học Giao tiếp còn yêu cầuhọc sinh phải tự nhận xét về chữ viết của mình và nhận xét về chữ viết củabạn Cần kết hợp dạy viết chữ và giải nghĩa từ một cách linh hoạt, giải nghĩacủa bài viết ứng dụng, tạo ra tình huống và nhu cầu nói viết cho học sinh đểgiờ học thêm hấp dẫn, sinh động, giúp học sinh chủ động, tự giác, hứng thútham gia vào hoạt động học tập

1.2.3.3 Phương pháp kể chuyện nêu gương gây hứng thú cho học sinh

Khi dạy viết chữ hoa cho học sinh điều quan trọng là phải gây hứng thú

và làm cho học sinh yêu thích rèn viết chữ hoa từ đó các em say mê và quyết

Trang 35

tâm rèn chữ viết hoa cho đẹp Giáo viên có thể nêu gương sáng về rèn chữviết, kể những câu chuyện về rèn chữ như: Thần Siêu luyện chữ, Chữ người

tử tù, Cao Bá Quát, Cần nêu ngay những gương người thật việc thật Ví dụ:Bạn A chữ đẹp nhất trường, các em hãy quan sát chữ viết của bạn và học tập.Giáo viên có thể phô tô những bài viết đạt giải cấp huyện, cấp tỉnh, cấp quốcgia để làm mẫu cho các em đồng thời động viên, khích lệ các em nếu cố gắngrèn luyện thì chữ viết của các em cũng đạt được như vậy, thậm chí còn có thểđẹp hơn Khi đã gây được hứng thú cho học sinh, lúc đó các em sẽ tự giác vàthích rèn chữ viết cho thật đẹp Giáo viên lúc này sẽ cung cấp các bài tập đểrèn kĩ năng viết chữ hoa cho học sinh

1.2.3.4 Phương pháp trực quan

Phương pháp trực quan là phương pháp được sử dụng khi hình thànhchữ cho học sinh Đây là phương pháp chính giúp học sinh quan sát thông quacác bộ chữ, mẫu chữ, là hình thức trực quan ở tất cả các tiết học tập viết và làđiều kiện đầu tiên để các em viết đúng

Tiêu chuẩn của mẫu chữ phải đúng theo quy định, rõ ràng và đẹp.Chúng ta có các hình thức chữ mẫu chủ yếu sau: chữ mẫu phóng to giúp họcsinh dễ quan sát, phân tích hình dạng, kích thước và các nét cơ bản cấu tạochữ hoa cần viết; chữ mẫu của giáo viên trên bàng giúp cho học sinh nắmđược quy trình viết chữ, cách liên kết các nét chữ; mẫu chữ trong vở Tập viếtgiúp học sinh quan sát và rèn viết chữ trong vở một cách hiệu quả

Ngoài ra, khi chấm bài, chữa bài, lời phê, chữ viết của giáo viên đượchọc sinh quan sát như một loại chữ mẫu Vì vậy, giáo viên cần phải chú ý rènluyện chữ viết của mình thật đúng mẫu, rõ ràng, đều và đẹp Khi dạy viết,giáo viên cũng cần chú ý đọc mẫu các chữ đó sao cho đúng bởi việc đọc đúngcũng góp phần quan trọng để đảm bảo viết đúng

1.2.3.5 Phương pháp luyện tập thực hành

Trang 36

Phương pháp luyện tập thực hành là phương pháp sử dụng để hìnhthành kĩ năng viết chữ hoa cho học sinh Đây là phương pháp cực kì quantrọng Trong quá trình dạy tập viết chữ hoa cho học sinh, giáo viên phảithường xuyên nhắc nhở học sinh rèn chữ viết hoa ở mọi lúc mọi nơi, khôngchỉ ở môn Tập viết mà còn ở tất cả các môn học khác Các bài tập cho họcsinh luyện tập cần chia thành nhiều bước với mức độ dễ khó khác nhau Việchướng dẫn học sinh luyện tập cần phải thực hiện từ thấp đến cao để các kĩnăng hình thành một cách thuận lợi Lúc đầu là việc viết đúng quy trình, hìnhdáng, cấu tạo, kích thước, sau đó là viết đúng tốc độ quy định, viết đẹp Rènchữ với số lượng ít nhưng lặp lại nhiều lần với yêu cầu cao dần Cho học sinhviết đi viết lại nhiều lần một bài để giáo viên cũng như chính bản thân họcsinh dễ dàng nhận ra lỗi sai của mình đồng thời cũng dễ nhận xét sự tiến bộtrong việc luyện viết chữ hoa Việc luyện chữ hoa phải được tiến hành đồng

bộ ở lớp cũng như ở nhà, ở phân môn tập viết cũng như ở các môn học khác.Khi học sinh luyện tập viết chữ hoa, giáo viên cần uốn nắn để các em cầm bútđúng và ngồi đúng tư thế

Có những hình thức luyện tập cơ bản sau: tập viết chữ hoa trên bảnglớp hoặc bảng con, tập viết chữ hoa trong vở tập viết.Thứ nhất,tập viết chữhoa trên bảng lớp hoặc bảng con đây là hình thức có tác dụng kiểm tra sự tiếpthu cách viết và bước đầu đánh giá kĩ năng viết chữ của học sinh Hình thứcnày thường được dùng khi kiểm tra bài cũ hoặc sau bước giải thích cách viếtchữ hoa, bước luyện viết chữ hoa ở lớp Sau khi phát hiện, nhận xét lỗi viếtchữ của học sinh, giáo viên hướng dẫn các em sửa lại những chỗ viết chưađúng Cần hướng dẫn học sinh cách cầm phấn, lau bảng đúng cách, hợp vệsinh Thứ hai, tập viết trong vở tập viết, ở bước này, giáo viên cần nêu rõ yêucầu, nội dung, dung lượng viết, giáo viên cần viết mẫu để một lần nữa họcsinh xác định được yêu cầu về kĩ thuật viết Ngoài ra, việc luyện tập viết chữ

Trang 37

hoa còn có thể tiến hành trong các môn học khác Giáo viên phải có nhữngyêu cầu cụ thể về chữ viết hoa của học sinh trong các môn học khác, coi việcviết chữ hoa đúng, chuẩn, đẹp là một trong những tiêu chuẩn kiểm tra và đánhgiá trong tất cả các môn học.

1.2.4 Quy trình dạy một bài luyện viết chữ hoa cho học sinh lớp 3

Các hoạt động dạy học trong một tiết Tập viết lớp 3 được tổ chức theoquy trình cơ bản sau:

A Kiểm tra bài cũ

Giáo viên yêu cầu học sinh:

- Lên bảng viết lại hoặc viết ra bảng con chữ viết hoa và tên riêng đã học ởbài học trước

- Nhắc lại câu ứng dụng ở bài học trước, sau đó cho học sinh viết lại trên bảnglớphoặc bảng con một đến hai chữ có chữ cái viết hoa hoặc trong các trườnghợp chữ viết có nối nét khó trong câu ứng dụng

Sau mỗi lần viết, giáo viên yêu cầu học sinh nhận xét bài viết của bạn.Sau dó, giáo viên củng cố kiến thức, kĩ năng viết cữ đã học ở bài trước Nếuthu bài tập viết của học sinh về chấm thêm thì giáo viên cần kết hợp việc nhậnxét và biểu dương sau khi kiểm tra bài cũ

B Dạy bài mới

1 Giới thiệu bài

Giáo viên có thể thực hiện bằng một trong hai cách sau:

- Cách 1: Để giới thiệu bài tập viết, giáo viên có thể nêu mục đích, yêu cầucủa bài học và ghi tên bài lên bảng lớp

- Cách 2: Có thể cho học sinh đọc nội dung bài trong sách giáo khoa sau đógiáo viên nêu rõ thêm về mục đích, yêu cầu của tiết học và ghi tên bài lênbảng lớp

2 Hướng dẫn học sinh viết trên bảng con

Trang 38

2.1 Luyện viết chữ hoa

- Giáo viên củng cố cách viết chữ hoa nêu ở tên bài cho học sinh bằng cáchcho học sinh quan sát chữ hoa, giáo viên viết mẫu, kết hợp với việc nhắc lạicách viết Sau đó học sinh tập viết trên bảng; giáo viên nhận xét và uốn nắn

- Giáo viên kết hợp củng cố thêm một đến hai chữ hoa xuất hiện trong tênriêng và câu ứng dụng, giáo viên viết mẫu kết hợp với nhắc lại cách viết, họcsinh tập viết trên bảng Sau đó, giáo viên nhận xét và uốn nắn chữ viết chohọc sinh

2.2 Luyện viết từ ứng dụng (tên riêng)

- Học sinh đọc tên riêng trong sách giáo khoa, sau đó giáo viên giới thiệuhoặc gợi ý học sinh nhận biết về tên tên riêng

- Giáo viên hướng dẫn cách viết tên riêng, chú ý cho học sinh việc để khoảngcách hoặc nối chữ viết hoa với chữ viết thường, nối nét các chữ cái; giáo viênviết mẫu kết hợp nhắc lại cách viết rồi cho học sinh tập viết trên bảng Sau đó,giáo viên nhận xét uốn nắn về cách viết chữ của học sinh

2.3 Luyện viết câu ứng dụng (chữ viết hoa, tên riêng trong câu ứng dụng)

- Giáo viên yêu cầu học sinh đọc câu ứng dụng trong sách giáo khoa; giáoviên giúp học sinh hiểu nội dung của câu ứng dụng

- Học sinh nêu các chữ viết hoa, tên riêng có trong câu ứng dụng; giáo viênhướng dẫn học sinh luyện viết trên bảng hai đến ba chữ viết hoa hoặc tênriêng đã nêu kết hợp với việc củng cố thêm về cách viết chữ cái viết hoa vàđặc biệt lưu ý về chữ viết có trường hợp nối nét khó; sau đó giáo viên nhậnxét

3 Hướng dẫn học sinh viết vào vở Tập viết

- Giáo viên nêu nội dung và yêu cầu viết trong vở về số chữ, số dòng tập viếttheo cỡ chữ nhỏ; giáo viên có thể chia làm ba chặng viết để nhận xét, uốn nắnkịp thời sau mỗi chặng viết cho học sinh:

Trang 39

+ Viết các chữ hoa (chữ cái viết hoa, tổ hợp chữ ghi âm có chữ cái viêt hoa).+ Viết tên riêng (từ ứng dụng).

- Giáo viên chấm điểm một số bài tại lớp vào cuối thời gian viết vở

- Chữa bài và nêu nhận xét bài viết của học sinh để cả lớp rút kinh nghiệm

- Có thể thi viết chữ đúng mẫu, rõ ràng, đẹp, nhanh cho học sinh trong lớp

- Tổ chức trò chơi viết chữ có tích hợp kiến thức với phân môn khác nhưChính tả… giữa các thành viên trong lớp học

* Chú ý:

- Với bài có nhiều nội dung luyện viết, các bước 2, 3, 4 phải được thực hiện

với từng nội dung, sau đó các em mới luyện viết vào vở cả bài (bước 5).Trước khi học sinh luyện viết vào vở, giáo viên phải viết mẫu lại và yêu cầucác em luyện viết từng nội dung, không yêu cầu học sinh viết cả bài liền mộtlúc

- Ngoài tiết Tập viết trên lớp, giáo viên cần giao bài tập cho học sinh luyệnviết ở nhà trong vòng 1 đến 2 tiếng dưới sự kèm cặp của phụ huynh Bài tập

Trang 40

nên có sự ôn luyện mỗi ngày một kiểu chữ vừa học trên lớp, song không choviết nhiều nhưng đảm bảo chất lượng chữ viết phải đúng và đẹp hơn.

- Khi giảng dạy, tùy vào từng điều kiện cụ thể, khả năng nhận thức của họcsinh và nội dung bài dạy mà giáo viên có thể linh hoạt vận dụng, phối hợp cácphương pháp dạy học và kinh nghiệm của bản thân để bài dạy đạt hiệu quảcao nhất

1.2.5 Thực trạng dạy viết chữ hoa cho học sinh lớp 3 ở trường tiểu học

Qua thực tế giảng dạy ở lớp 3, qua tìm hiểu về học sinh tôi thấy:

Học sinh lớp 3 viết chữ hoa nhìn chung đảm bảo đúng tốc độ, viết chữhoa theo đúng quy định Có nhiều học sinh đã biết viết bài sạch sẽ và trìnhbày sạch đẹp, chất lượng vở sạch chữ đẹp đạt kết quả cao trong các đợt kiểmtra.Song bên cạnh đó giáo viên và học sinh gặp không ít khó khăn trong giờtập viết

Như chúng ta đã biết một lớp học có nhiều đối tượng học sinh: giỏi,khá, trung bình, yếu Những em học khá, giỏi thường có tính cẩn thận, trìnhbày sạch sẽ và nhanh nhẹn trong mọi hoạt động Còn ngược lại, những emhọc trung bình, yếu thì hay lười học, không đem đầy đủ dụng cụ khi đến lớp.Quan trọng hơn là tư thế ngồi viết, cách cầm bút và đặt vở của các em họcsinh yếu, trung bình cũng chưa phù hợp Khi giáo viên giảng bài các em hayngồi làm việc riêng không chú ý nghe giảng Khi viết chữ hoa học sinh chưanắm rõ cấu tạo của chữ viết như: độ cao con chữ, khoảng cách, Việc giữsạch sách vở hoặc chọn bút viết cũng chưa có ý thức Nhiều học sinh lớp 3chữ hoa viết quá xấu đến nỗi thầy cô không đọc được chữ Học sinh thể hiệnchữ viết hoa của mình một cách tùy tiện, chữ thì mất nét, sai cỡ chữ, khoảngcách các chữ không đều nhau Do sự hiểu biết của các em còn hạn chế nêncác em còn hay thụ động trong tiết học, nhận thức về môn học còn mơ hồ, đặc

Ngày đăng: 07/09/2019, 14:50

Nguồn tham khảo

Tài liệu tham khảo Loại Chi tiết
1. Lê A - Thành Thị Yên Mĩ - Lê Phương Nga - Nguyễn Trí - Cao Đức Tiến (2001), Phương pháp dạy học Tiếng Việt, NXB Giáo dục Sách, tạp chí
Tiêu đề: Phương pháp dạy học Tiếng Việt
Tác giả: Lê A - Thành Thị Yên Mĩ - Lê Phương Nga - Nguyễn Trí - Cao Đức Tiến
Nhà XB: NXB Giáo dục
Năm: 2001
2. Lê A (2002), Chữ viết và dạy học chữ viết ở Tiểu học, NXB Đại học Sư phạm Sách, tạp chí
Tiêu đề: Chữ viết và dạy học chữ viết ở Tiểu học
Tác giả: Lê A
Nhà XB: NXB Đại học Sư phạm
Năm: 2002
3. Bùi Văn Huệ (2006), Tâm lí học Tiểu học, NXB Đại học Sư Phạm Sách, tạp chí
Tiêu đề: Tâm lí học Tiểu học
Tác giả: Bùi Văn Huệ
Nhà XB: NXB Đại học Sư Phạm
Năm: 2006
4. Bùi Văn Huệ (Chủ biên) - Phan Thị Hạnh Mai - Nguyễn Xuân Thức (2010), Giáo trình tâm lí học Tiểu học, NXB Đại học sư phạm Sách, tạp chí
Tiêu đề: Giáo trình tâm lí học Tiểu học
Tác giả: Bùi Văn Huệ (Chủ biên) - Phan Thị Hạnh Mai - Nguyễn Xuân Thức
Nhà XB: NXB Đại học sư phạm
Năm: 2010
5. Trần Mạnh Hưởng (Chủ biên), (2010), Dạy và học Tập viết ở Tiểu học, NXB Giáo dục Sách, tạp chí
Tiêu đề: Dạy và học Tập viết ở Tiểu học
Tác giả: Trần Mạnh Hưởng (Chủ biên)
Nhà XB: NXB Giáo dục
Năm: 2010
6. Lê Phương Nga (Chủ biên) - Lê A - Đặng Kim Nga - Đỗ Xuân Thảo (2011), Phương pháp dạy học tiếng Việt 1, NXB Đại học Sư Phạm Sách, tạp chí
Tiêu đề: Phương pháp dạy học tiếng Việt 1
Tác giả: Lê Phương Nga (Chủ biên) - Lê A - Đặng Kim Nga - Đỗ Xuân Thảo
Nhà XB: NXB Đại học Sư Phạm
Năm: 2011
7. Lê Phương Nga - Lê A- Lê Hữu Tỉnh - Đỗ Xuân Thảo - Đặng Thị Kim Nga (2002), Phương pháp dạy học Tiếng Việt 1, NXB Đại học Sư Phạm Sách, tạp chí
Tiêu đề: Phương pháp dạy học Tiếng Việt 1
Tác giả: Lê Phương Nga - Lê A- Lê Hữu Tỉnh - Đỗ Xuân Thảo - Đặng Thị Kim Nga
Nhà XB: NXB Đại học Sư Phạm
Năm: 2002
8. Đặng Thị Trà (chủ biên), (2009), Hướng dẫn luyện viết chữ đẹp, NXB Đại học Sư phạm Sách, tạp chí
Tiêu đề: Hướng dẫn luyện viết chữ đẹp
Tác giả: Đặng Thị Trà (chủ biên)
Nhà XB: NXB Đạihọc Sư phạm
Năm: 2009
9. Hoàng Văn Thung - Đỗ Xuân Thảo (2001), Dạy học Chính tả ở Tiểu học, NXB Giáo dục Sách, tạp chí
Tiêu đề: Dạy học Chính tả ở Tiểu học
Tác giả: Hoàng Văn Thung - Đỗ Xuân Thảo
Nhà XB: NXB Giáo dục
Năm: 2001
10. Nguyễn Trại (Chủ biên) (2011), Thiết kế bài giảng Tiếng Việt 3 tập một, NXB Hà Nội Sách, tạp chí
Tiêu đề: Thiết kế bài giảng Tiếng Việt 3 tậpmột
Tác giả: Nguyễn Trại (Chủ biên)
Nhà XB: NXB Hà Nội
Năm: 2011
12. Nguyễn Trí (Chủ biên) (2002), Dạy học tiếng Việt ở Tiểu học theo chương trình mới, NXB Giáo dục Sách, tạp chí
Tiêu đề: Dạy học tiếng Việt ở Tiểu học theochương trình mới
Tác giả: Nguyễn Trí (Chủ biên)
Nhà XB: NXB Giáo dục
Năm: 2002
11. Hỏi - Đáp về dạy học tiếng Việt 3 (2003), NXB Giáo dục Khác
13. SGK Tiếng Việt 3, tập hai, BGD & ĐT, NXB Giáo dục Khác
14. Vở Tập viết 3tập hai, BGD & ĐT, NXB Giáo dục Khác

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w