Nâng cao năng lực tư vấn giám sát thi công xây dựng tại công ty cổ phần tư vấn và xây dựng hùng vương

LỜI CẢM ƠNTrong quá trình nghiên cứu và thực hiện luận văn, tác giả đã nhận được sựhướng dẫn tận tình của PGS.TS Dương Đức Tiến và những ý kiến về chuyênmôn quý báu của các thầy cô giáo

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đề tài luận văn này là sản phẩm nghiên cứu của riêng cá nhântôi Các số liệu và kết quả trong luận văn là hoàn toàn đúng với thực tế và chưađược ai công bố trong tất cả các công trình nào trước đây Tất cả các trích dẫn

đã được ghi rõ nguồn gốc

Hà Nội, ngày tháng năm 2017

Tác giả luận

Hà Văn Phú

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện luận văn, tác giả đã nhận được sựhướng dẫn tận tình của PGS.TS Dương Đức Tiến và những ý kiến về chuyênmôn quý báu của các thầy cô giáo trong khoa Công trình – Trường Đại họcThủy lợi, Bộ môn công nghệ và quản lý xây dựng cũng như sự giúp đỡ của các

cơ quan Nhà nước từ Sở ban ngành, các Huyện, Thành Phố của tỉnh Bắc Kạn.Tác giả xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong Trường Thủy lợi đã chỉ bảo tậntình cùng với các hướng dẫn khoa học, đồng thời cũng cám ơn các cơ quan của

Sở ban ngành, các Huyện và Thành Phố của tỉnh Bắc Kạn cung cấp số liệu trongquá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn này

Do trình độ, kinh nghiệm cũng như thời gian nghiên cứu còn hạn chế nên Luậnvăn khó tránh khỏi những thiếu sót, tác giả rất mong nhận được những ý kiếnđóng góp của quý thầy cô và độc giả

Xin trân trọng cảm ơn!

Bắc Kạn, ngày tháng năm 2017

Tác giả luận văn

Hà Văn Phú

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

DANH MỤC HÌNH ẢNH v

DANH MỤC BẢNG BIỂU vi

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT vii

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG I TỔNG QUAN VỀ NĂNG LỰC TƯ VẤN GIÁM SÁT THI CÔNG XÂY DỰNG CỦA ĐƠN VỊ TƯ VẤN GIÁM SÁT 5

1.1 Khái niệm về tư vấn xây dựng 5

1.1.1 Khái niệm về tư vấn giám sát thi công xây dựng 6

1.1.2 Vai trò của tư vấn giám sát 7

1.2 Năng lực tư vấn giám sát thi công xây dựng: 10

1.3 Các loại hình tư vấn xây dựng trong tỉnh 13

1.3.1 Các doanh nghiệp Nhà nước cổ phần hóa 13

1.3.2 Các doanh nghiệp ngoài quốc doanh 13

1.4 Các loại hình tư vấn xây dựng quốc tế 13

1.5 Công tác tư vấn giám sát thi công công trình xây dựng cơ bản 13

Kết luận chương 1 16

CHƯƠNG II CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ PHÁP LÝ VỀ NĂNG LỰC TƯ VẤN GIÁM SÁT THI CÔNG XÂY DỰNG 17

2.1 Khái quát chung về tư vân giám sát thi công xây dựng trên địa bàn: 17

2.1.1 Cơ cấu tổ chức: 19

2.1.2 Tổ chức sản xuất sản phẩm tư vấn: 20

2.1.3 Đánh giá năng lực chuyên môn: 21

2.1.4 Nắm bắt thông lệ quốc tế: 21

2.1.5 Trình độ ngoại ngữ: 21

2.1.6 Nhận xét và đánh giá: 21 2.1.7 Quản lý, thực hiện các dự án tư vấn giám sát thi công xây dựng của Công ty

trong thời gian qua 22

2.1.8 Quy trinh tổ chức thực hiện công tác giám sát thi công xây dựng của công ty

trong thời gian qua .26

2.1.9 Phân tích những kết quả đạt được và những tồn tại hạn chế cần khắc phục 34

2.2 Định hướng về hoạt động và hoàn thiện quy trình tư vấn giám sát của Công ty 40

Kết luận chương 2 44

CHƯƠNG III MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC TƯ VẤN GIÁM SÁT THI CÔNG XÂY DỰNG TẠI CÔNG TY CP TƯ VẤN VÀ XÂY DỰNG HÙNG VƯƠNG 45

3.1 Giới thiệu chung về Công ty 45

3.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển 45

3.1.2 Tổ chức, quản lý và điều hành: 46

3.1.3 Nắm bắt thông lệ quốc tế: 51

3.1.4 Trình độ ngoại ngữ: 51

3.1.5 Chất lượng dịch vụ tư vấn và hồ sơ tư vấn: 51

3.1.6 Quản lý nguồn nhân lực: 52

3.1.7 Trang thiết bị và trình độ công nghệ: 53

3.1.8 Những lĩnh vực và nghành nghề chính của công ty 56

3.3 Một số giải pháp nâng cao năng lực tư vấn giám sát thi công xây dựng tại Công ty CPTV&XD Hùng Vương: 56

3.3.1 Giải pháp về nhân lực 57

3.3.2 Giải pháp về Nâng cao năng lực chuyên môn: 61

3.3.3 Giải pháp về nâng cao năng lực quản lý: 65

3.3.4 Giải pháp về nâng cao quản lý trong ứng dụng khoa học công nghệ kỹ thuật và năng lực canh tranh: 68

Kết luận chương 3 71

KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 73

1 Kết luận 73

2 Kiến nghị 74

TÀI LIỆU THAM KHẢO 76

DANH MỤC HÌNH ẢNH

Hình 2.1 Sơ đồ tổ chức 20 Hình 2.2 Sơ đồ dòng tin tức giám sát 27 Hình 2.3 Sơ đồ trình tự giám sát chất lượng công trình 28 Hình 3.1 Sơ đồ nguyên lý cơ cấu tổ chức quản lý kết hợp trực tuyến - chức năng 46

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Danh sách một số dự án Công ty đã và đang thực hiện giám sát thi công trong những năm gần đây: 25 Bảng 3.1 Các thiết bị khảo sát, đo đạc và kiểm định chất lượng xây dựng và đánh giá tác động môi trường: 54 Bảng 3.2 Phương tiện giao thông 55 Bảng 3.3: Phân loại công trình XDDD theo cấp công trình 58 Bảng 3.4: Trình độ chuyên môn toi thiếu của nhân lực TVGS trong công trình 60 XDDD 60 Bảng 3.5: Kỉnh nghiệm của nhân lực TVGS trong công trình XDDD 61

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT

MỞ ĐẦU

1 Sự cần thiết của nghiên cứu đề tài:

Hoạt động tư vấn đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, nókhông chỉ là hoạt động mang tính nghề nghiệp mà còn là đòn bẩy mang lại hiệuquả kinh tế kỹ thuật cao cho xã hội

Ở Bắc Kạn, hoạt động tư vấn mới được ghi nhận và phổ biến rộng rãi khoảngmười trở lại đây, do vậy mà vẫn còn rất mới đối với cả các nhà tư vấn lẫn cácđối tác sử dụng, khai thác tư vấn Cùng với sự chuyển mình của hoạt động này,các tổ chức tư vấn xây dựng đã và đang từng bước thay đổi để đáp ứng nhu cầuphát triển của thị trường Bên cạnh đó, Nhà nước và các Bộ, Ngành đã ban hànhhàng loạt chính sách qui chế quản lý loại hình hoạt động kinh doanh chất xámnày và những chính sách đó đã và đang phát huy hiệu lực trong việc quản lý vàkhai thác hoạt động tư vấn trong toàn quốc

Với lực lượng đông đảo các nhà tư vấn (khoảng trên 50 doanh nghiệp cùng hàngtrăm kiến trúc sư, kỹ sư, các nhà khoa học, các cán bộ quản lý trên toàn tỉnh)đang hoạt động hết sức năng động trên địa bàn, lĩnh vực tư vấn xây dựng đangvươn lên phát huy nội lực, từ chỗ chỉ thực hiện khảo sát thiết kế đến nay đã đảmnhiệm 14 loại hình hoạt động tư vấn theo thông lệ quốc tế Tuy nhiên, bên cạnh

sự phát triển quá nhanh về số lượng còn nhiều vấn đề nổi cộm về chất lượngcông tác tư vấn như: năng lực của các tổ chức tư vấn còn hạn chế, ưu thế cạnhtranh của tư vấn trong tỉnh đối với các công ty tư vấn trung ương còn kém, cạnhtranh gay gắt và thiếu lành mạnh giữa các tổ chức tư vấn, việc quản lý và các cơchế chính sách đối với các tổ chức tư vấn còn nhiều vấn đề bất cập Điều này đòihỏi các tổ chức tư vấn cần phải nhìn nhận, đánh giá, nắm bắt mọi diễn biến củahoạt động kinh doanh để tự đổi mới từ các khâu tổ chức, quản lý đến củng cố lạiđội ngũ cán bộ, dần đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường tư vấn

Vài năm trở lại đây, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế đang đặt ra cho tư vấnxây dựng những cơ hội và thách thức mới Với chính sách của nhà nước về việc

mở cửa thị trường xây dựng cho nhà thầu trên toàn quốc cùng nhà thầu nướcngoài, tư vấn trong tỉnh sẽ tận dụng được uy tín thương mại và kỹ thuật của họ

để vươn lên, học tập được kỹ năng quản lý toàn diện một dự án, nâng cao đượckiến thức công nghệ, nắm bắt được thị trường quốc tế Tuy nhiên, mở cửa chocác nhà thầu tư vấn đồng nghĩa với việc các công ty trong tỉnh sẽ bị cạnh tranhquyết liệt hơn cả trong đấu thầu trong nước và quốc tế, do khả năng, trình độ,vốn liếng còn hạn chế

Trong mối quan hệ giữa tư vấn các bộ ngành trung ương và tư vấn nước ngoài,

tư vấn xây dựng trong tỉnh thường đóng vai trò thầu phụ Các nhà thầu chính cónăng lực tốt hơn chỉ dành cơ hội cho nhà thầu phụ trong tỉnh những phần việcnhỏ nhoi, với chi phí thấp hơn nhiều so với họ Thách thức, cơ hội và áp lực đanxen đòi hỏi bản lĩnh và sự phấn đấu của chính lực lượng tư vấn xây dựng trongtỉnh có bước đi thích hợp, khai thác thế lợi, hạn chế tiêu cực, từng bước, bắt kịpvới trình độ, tiến tới vươn ra bên ngoài ngày càng lớn

Trong điều kiện như vậy, việc đưa ra những tiêu chí, biện pháp và lịch trình chocác doanh nghiệp tư vấn trong tỉnh trên con đường hội nhập là một nhu cầu bứcthiết cả trước mắt và lâu dài

2 Mục đích nghiên cứu:

- Hệ thống hóa và làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về tư vấn xây dựng, nănglực tư vấn xây dựng và sự cần thiết khách quan phải nâng cao năng lực tư vấnxây dựng trong tỉnh trong điều kiện nền kinh tế thị trường và hội nhập

- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng năng lực tư vấn một số doanh nghiệp

tư vấn xây dựng trong thời gian vừa qua, qua đó đi sâu phân tích và đánh giá,những mặt mạnh, mặt yếu, những thành quả đạt được về năng lực tư vấn củaCông ty Cổ phần tư vấn và xây dựng Hùng Vương

- Đề xuất các tiêu chí, giải pháp, mục tiêu cơ bản nhằm nâng cao năng lực tư vấntại Công ty Cổ phần tư vấn và xây dựng Hùng Vương trong thời gian tới

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

a, Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu là các Doanh nghiệp tư vấn xâydựng nói chung và Công ty Cổ phần tư vấn và xây dựng Hùng Vương nói riêngtrong hoạt động tư vấn xây dựng công trình

b, Phạm vi nghiên cứu là: Nâng cao năng lực tư vấn giám sát thi công xây dựngtại Công ty Cổ phần tư vấn và xây dựng Hùng Vương

4 Phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu:

a, Phương pháp nghiên cứu: Phương pháp luận, phương pháp đối chiếu, phươngpháp phân tích tổng hợp kết hợp với phương pháp nghiên cứu định tính và địnhlượng, mô hình hóa các số liệu điều tra thực tế, thống kê, phân tích so sánh, tiếpcận hệ thống, lựa chọn tối ưu, phương pháp chuyên gia

b, Nguồn tư liệu:

- Các văn bản về đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển kinhtế

- Các văn bản pháp quy về quản lý đầu tư xây dựng và đấu thầu

- Các nghiên cứu trước có liên quan đến vấn đề tư vấn

- Các số liệu về hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty Cổ phần tư vấn vàxây dựng Hùng Vương trong thời gian qua

5 Đóng góp của luận văn:

T

các nhà doanh nghiệp tư vấn xây dựng trong nền kinh tế thị trường và hội nhậpquốc tế

T

xây dựng của một số doanh nghiệp và Công ty Cổ phần tư vấn và xây dựngHùng Vương trong thời gian qua đến nay

T

lực tư vấn của Công ty Cổ phần tư vấn và xây dựng Hùng Vương

6 Dự kiến kết quả đạt được

- Tổng quan về năng lực giám sát xây dựng công trình

- Hệ thống cơ sở lý luận về năng lực giám sát thi công xây dựng công trình.

- Phân tích thực trạng công tác năng lực giám sát thi công xây dựng hiện nay,qua đó đánh giá những kết quả đạt được, những mặt còn tồn tại, từ đó nghiêncứu đề xuất một số giải pháp có cơ sở khoa học, có tính khả thi và phù hợp vớiđiều kiện thực tiễn nhằm nâng cao năng lực tư vấn giám sát thi công xây dựngtại Công ty Cổ phần tư vấn và xây dựng Hùng Vương.

CHƯƠNG I TỔNG QUAN VỀ NĂNG LỰC TƯ VẤN GIÁM SÁT THI CÔNG XÂY DỰNG CỦA ĐƠN VỊ TƯ VẤN GIÁM SÁT

1.1 Khái niệm về tư vấn xây dựng

Dịch vụ Tư vấn đã xuất hiện và được sử dụng rộng rãi tại Việt Nam từ nhiềunăm trước đây, tuy vậy, Tư vấn vẫn còn là một khái niệm rất mới ở Việt Nam.Trước đây, trong các giới hữu quan ở Việt Nam, Tư vấn thường được hiểu mộtcách phổ biến như là "việc bán những lời khuyên nghề nghiệp" và "thường có sựhiểu lẫn lộn giữa Tư vấn và Môi giới, giữa hoạt động tư vấn và việc đưa ranhững lời khuyên đơn giản" Việc định nghĩa "tư vấn là gì" vẫn đang còn là vấn

đề tranh cãi.

- Tư vấn (consulting), thuật ngữ "consulting" có thể có rất nhiều nghĩa, tựuchung lại một ý tưởng chính là đưa ra các lời khuyên về nghiệp vụ Công ty tưvấn sẽ "tư vấn" một doanh nghiệp theo đúng cách mà một người đưa ra lờikhuyên cho bạn bè hay người thân lúc cấp thiết

- Tư vấn là một dịch vụ trí tuệ, một hoạt động “chất xám” cung ứng cho kháchhàng những lời khuyên đúng đắn về chiến lược, sách lược, biện pháp hành động

và giúp đỡ, hướng dẫn khách hàng thực hiện những lời khuyên đó, kể cả tiếnhành những nghiên cứu soạn thảo dự án và giám sát quá trình thực thi dự án đạthiệu quả yêu cầu

- Tư vấn xây dựng là một loại hình tư vấn đa dạng trong công nghiệp xây dựng,kiến trúc, quy hoạch đô thị và nông thôn có quan hệ chặt chẽ với tư vấn đầu tư,thực hiện phần việc tư vấn tiếp nối sau việc của tư vấn đầu tư

- Tư vấn xây dựng giúp cho khách hàng - chủ đầu tư xây dựng, các cơ quan và

cá nhân có nhu cầu - quản lý dự án XD: tổ chức việc khảo sát xây dựng, thiết kếxây dựng và tổ chức đấu thầu để mua sắm thiết bị đầu tư, đấu thầu xây lắp côngtrình, giám sát thi công xây dựng, nghiệm thu công việc đã hoàn thành

- Tư vấn xây dựng còn có thể được hiểu là các kiến trúc sư, kỹ sư, v.v , nhữngchuyên gia xây dựng có kỹ năng đa dạng, cung cấp các dịch vụ giám sát, quản lýcho một dự án xây dựng thông qua các hợp đồng kinh tế Cách hiểu này phản

ánh bản chất đa dạng của hoạt động tư vấn xây dựng, nó liên quan đến nhiềulĩnh vực, trong mọi giai đoạn của dự án và đòi hỏi không những khả năng về kỹthuật, quản lý, mà còn phụ thuộc một cách quyết định vào sự hiểu biết và những

kỹ năng khác, bao gồm "cập nhật", "phát hiện", "sáng tác", lựa chọn", "chuyểngiao"

1.1.1 Khái niệm về tư vấn giám sát thi công xây dựng

Tư vấn giám sát là một bộ phận không thể tách rời khỏi công tác xây dựng Đặcbiệt đối với những chủ đầu tư ít biết về chuyên môn thì t ư v ấn g i ám s át c ông

t r ìn h x ây d ự n g đ óng vai trò như một người bảo vệ để bảo đảm những quyền lợitối đa và chất lượng cho chủ đầu tư và công trình

Tư vấn giám sát về tổng quan sẽ bao gồm những hoạt động sau:

Nghiệm thu xác nhận khi công trình đã thi công bảo đảm đúng thiết kế, theo quychuẩn, tiêu chuẩn xây dựng và bảo đảm chất lượng và tiến độ hay chưa; Yêu cầunhà thầu thi công xây dựng thực hiện theo đúng những điều khoản trên hợpđồng; Từ chối nghiệm thu khi công trình không đạt yêu cầu chất lượng; Đề xuấtvới Chủ đầu tư xây dựng công trình những bất hợp lý về thiết kế để kịp thời sửađổi;

Chức năng, nhiệm vụ tư vấn giám sát:

- Giám sát chất lượng: Bảo đảm các hạng mục công trình được thi công đúng

kỹ thuật, bản vẽ thiết kế

- Giám sát khối lượng, giá thành nguyên vật liệu: Theo dõi, thống kê sốlượng, khối lượng đầu vào và đầu ra, đáp ứng các vật tư, vật liệu theo tiến độcông trình

- Giám sát an toàn lao động: Bảo đảm đơn vị thi công có trang bị đầy đủnhững dụng cụ, thiết bị, đồng phục theo đúng tiêu chuẩn an toàn lao động

- Giám sát vệ sinh môi trường: Bảo đảm các vấn đề về vệ sinh môi trường đểhạn chế tối đa ảnh hưởng đến những khu vực lân cận công trình trong suốt quátrình thi công

- Giám sát tiến độ: bảo đảm công trình thực hiện theo đúng tiến độ đề ra banđầu theo từng giai đoạn, hạng mục, và toàn công trình.

- Thực hiện đúng hợp đồng tư vấn đã ký

- Không nghiệm thu khối lượng không đạt chất lượng

- Đề xuất ý kiến, phát hiện và cảnh báo với chủ đầu tư những bất hợp lý

- Không được có bất cứ những hành vi nào làm sai lệch kết quả giám sát

- Từ chối yêu cầu không đúng pháp luật

- Tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn, qui phạm

- Không có quan hệ lệ thuộc nhà thầu hoặc/và đơn vị thi công

- Trực tiếp thực hiện giám sát một cách độc lập

- Chấp nhận và có khả năng bồi thường, xử phạt khi có những trường hợp theoquy định

Thông thường, đối với mỗi công trình, thường có Đoàn kỹ sư tư vấn giám sát

Tổ chức này được thành lập sau khi Chủ đầu tư công trình ký Hợp đồng thuê.Tại công trường thi công, chính những đơn vị giám sát thi công này đại diện choChủ đầu tư về việc theo dõi chất lượng công trình thực hiện hằng ngày

Đối với các công trình lớn hay công trình có sử dụng nguồn vốn tài trợ nướcngoài như vốn ODA, vốn của các tổ chức phi chính phủ thì việc giám sát thường

do Tổ chức tư vấn giám sát quốc tế thực hiện Các tổ chức này thuộc Hiệp hội

Tư vấn quốc tế

Tính độc lập, khách quan và trong sạch không tham gia móc ngoặc, thông đồngvới Chủ đầu tư hoặc bên thi công là rất quan trọng và cần có cho mỗi người làmcông tác tư vấn giám sát xây dựng

Đối với tư vấn giám sát thường là đơn vị thứ ba, độc lập với chủ đầu tư và đơn

vị phụ trách thi công Với cách làm này sẽ đảm bảo cho những ý kiến, tư vấncủa đơn vị giám sát là khách quan nhất

1.1.2 Vai trò của tư vấn giám sát

+ Khái niệm phân loại tư vấn giám sát:

Tư vấn giám sát là một người, một công ty hay một tổ chức có đầy đủ tư cáchpháp nhân được Chủ đầu tư hoặc Ban quản lý dự án của Chủ đầu tư ủy quyền để

ký hợp đồng thực hiện việc kiểm tra giám sát thực hiện quá trình triển khai thicông của các nhà thầu, thông qua hợp đồng xây lắp mà nhà thầu đã thỏa thuận

và ký kết với chủ đầu tư

* Có ba loại tư vấn giám sát là:

- Tư vấn giám sát thường xuyên: Là người phải có mặt thường xuyên và túc trựctại công trình để kiểm tra, giám sát mọi hoạt động trong quá trình thi công củanhà thầu Vai trò của tư vấn giám sát thường xuyên phải có trách nhiệm luôn ởcông trình để nghiệm thu các giai đoạn công việc, kiểm soát vật tư đầu vào vàphối hợp hỗ trợ với các nhà thầu để sao công việc được tiến hành một các nhanhnhất, đồng thời tư vấn giám sát thường xuyên phải có trách nhiệm báo cáo côngtác quản lý thi công cũng như tiến độ trên công trình cho ban tư vấn giám sát vàchủ đầu tư khi được yêu cầu Đặc biệt phải báo cáo ngay cho ban tư vấn giámsát khi công trình xảy ra nhưng sự cố hay nhưng khó khăn ngoài ý muốn để yêucầu chủ đầu tư xem xét xử lý

- Tư vấn giám sát định kỳ: Là người hàng tuần, hàng tháng phải xuống trựctiếp công trình để kiểm tra theo kế hoạch Tư vấn giám sát định kỳ không có vaitrò thực hiện các công tác chất lượng và thi công của công trình mà chỉ quản lýthông qua tư vấn giám sát thường xuyên.Vai trò tư vấn giám sát định kỳ là yêucầu các tư vấn giám sát thường xuyên phải báo cáo lại những kết quả đạt đượctrong quá trình thực hiện giám sát tại hiện trường và những tồn tại chưa đượcgiải quyết, tư vấn giám sát phải lập thông báo, báo cáo thực hiện giai đoạn dự áncùng với những kết quả về tiến độ và chất lượng công trình lên ban tư vấn giámsát và chủ đầu tư, và xin ý kiến chỉ đạo của chủ đầu tư về nhưng tồn tại khókhăn tại công trình

- Tư vấn giám sát đột suất: Thường là ban lãnh đạo công ty hay bộ phận tư vấngiám sát đặc biệt chỉ kiểm tra đột xuất khi có những nghi vấn lớn về vấn đề chấtlượng hoặc thiết kế thì có thể tiến hành ra công trình kiểm tra, xem xét trực tiếp

hoặc khi xảy ra những vấn đề sự bất thường hay sự cố ngoài ý muốn trong quátrình thi công của dự án như là: Khi vừa thực hiện công tác đổ bê tông thân đậpthì trời mưa to dẫn đến hiện tượng sạt lở nghiêm trọng thì cần phải kiểm trangay hoặc đang thi công cọc khoan nhồi mà trời mưa bê tông bị ướt thì phải xử

lý như thế nào?

* Nội dung, công tác tư vấn giám sát:

Việc quản lý tiến độ thi công tuân thủ theo điều 28, Nghị định 12/2009/NĐ-CP

về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình, cùng với các quy định cụ thể theoTiêu chuẩn kỹ thuật và Tài liệu hợp đồng Các nhiệm vụ chính của đơn vị tư vấngiám sát bao gồm [5]:

- Tư vấn giám sát kiểm tra, xác nhận tiến độ thi công tổng thể và chi tiết do nhàthầu lập Thường xuyên kiểm tra đôn đốc nhà thầu điều chỉnh tiến độ thi côngcho phù hợp với thực tế tại công trường để đảm bảo dự án thực hiện đúng tiến độ

- Lập báo cáo tuần, tháng, quý, năm và báo cáo đột xuất về tiến độ, chất lượng,khối lượng, thanh toán giải ngân và những vấn đề vướng mắc cho chủ đầu tư

- Nghiên cứu và đề xuất với chủ đầu tư về các giải pháp nhằm bảo đảm hoặc rútngắn được tiến độ thi công nếu điều kiện cho phép

- Tiếp nhận và triển khai lệnh thay đổi hợp đồng (nếu có)

- Định kỳ kiểm tra rà soát việc thực hiện tiến độ theo hợp đồng phát hiện sựchậm trễ do các nguyên nhân khách quan và chủ quan có ý kiến khuyến cáo cácnhà thầu xây dựng và đề xuất với chủ đầu tư điều chỉnh tiến độ nếu thấy cầnthiết đặc biệt là trong các tình huống phải xử lý kỹ thuật thi công khiến côngtrình buộc phải kéo dài tiến độ

Theo khoản 6 điều 24 của nghị định 15/2013/NĐ-CP về quản lý chất lượng xâydựng công trình thì quy định trách nhiệm của tư vấn giám sát phải kiểm tra vàgiám sát trong quá trình thi công xây dựng công trình, bao gồm [6]:

a) Kiểm tra vật liệu, cấu kiện, sản phẩm xây dựng, thiết bị lắp đặt vào côngtrình; thực hiện thí nghiệm kiểm tra chất lượng khi cần thiết;

b) Kiểm tra biện pháp thi công trong đó quy định rõ các biện pháp bảo đảm antoàn cho người, máy, thiết bị và công trình của nhà thầu thi công xây dựng côngtrình;

c) Kiểm tra, đôn đốc, giám sát nhà thầu thi công xây dựng công trình và các nhàthầu khác triển khai công việc tại hiện trường;

d) Yêu cầu nhà thầu thiết kế điều chỉnh khi phát hiện sai sót, bất hợp lý về thiếtkế;

đ) Kiểm tra tài liệu phục vụ nghiệm thu;

e) Kiểm tra và xác nhận bản vẽ hoàn công;

g) Ký vào biên bản nghiệm thu

1.2 Năng lực tư vấn giám sát thi công xây dựng:

A) Năng lực của tư vấn giám sát thi công xây dựng bao gồm:

- Năng lực của cá nhân đơn vị tư vấn giám sát được quy định tại Chương IVĐiều 49 của Nghị định 59/2015/NĐ-CP, quy định về điều kiện được cấp Chứngchỉ hành nghề để phản ánh về năng lực, điều kiện cá nhân được phép giám sáttheo từng loại và cấp hạng công trình đó khi đủ điều kiện và được cấp Chứng chỉhành nghề giám sát thi công xây dựng và được phân các cấp hạng khác nhaunhư: Hạng I: Đã trực tiếp giám sát thi công phần việc liên quan đến nội dung đềnghị cấp chứng chỉ hành nghề của ít nhất 1 (một) công trình cấp I hoặc 2 (hai)công trình cấp II cùng loại; Hạng II: Đã trực tiếp giám sát thi công hoặc chủ trìthiết kế, thi công phần việc liên quan đến nội dung đề nghị cấp chứng chỉ hànhnghề của ít nhất 1 (một) công trình cấp II hoặc 2 (hai) công trình cấp III cùngloại; Hạng III: Đã trực tiếp tham gia giám sát thi công hoặc tham gia thiết kế,thẩm định thiết kế, thi công xây dựng ít nhất 1 (một) công trình cấp III hoặc 2(hai) công trình cấp IV cùng loại

- Năng lực của tổ chức giám sát thi công xây dựng ngoài yêu câu về uy tín, trangthiết bị hiện đại để phục vụ công tác giám sát thi công xây dựng, quy mô đơnvị thì cơ quan quản lý Nhà Nước còn đưa ra một số yêu cầu để sếp loại nănglực của từng đơn vị về con người, bằng cấp, chứng chỉ phù hợp tại đơn vị đó mà

cụ thể tại Chương IV Điều 66 của Nghị định 59/2015/NĐ-CP quy định Chứngchỉ năng lực của tổ chức giám sát thi công xây dựng, kiểm định xây dựng, yêucầu đối với tổ chức đơn vị tư vấn giám sát xây dựng phải đủ điều kiện và đượcsếp hạng để thực hiện công tác giám sát theo yêu cầu từng loại công trình và cấpcông trình Hạng I: Có ít nhất 10 (mười) người có chứng chỉ hành nghề giám sátthi công xây dựng, chủ trì kiểm định xây dựng hạng I phù hợp với lĩnh vực giámsát thi công xây dựng Hạng II: Có ít nhất 10 (mười) người có chứng chỉ hànhnghề giám sát thi công xây dựng, chủ trì kiểm định xây dựng hạng II phùhợp với lĩnh vực giám sát thi công xây dựng Hạng III: Có ít nhất 5 (năm) người

có chứng chỉ hành nghề giám sát thi công xây dựng, kiểm định xây dựng hạngIII phù hợp với lĩnh vực giám sát thi công xây dựng, kiểm định xây dựng

Hạng III: Được giám sát thi công xây dựng, kiểm định xây dựng các công trình

từ cấp III trở xuống cùng loại

- Năng lực và kinh nghiệm thực hiện các hợp đồng tương tự của đơn vị tư vấngiám sát thi công xây dựng được quy định tại Mục 2.1; Chương II; Thông tư05/2015/TT-BKHĐT Quy định và yêu cầu đối với nhà thầu phải chứng minh cócác tài sản có khả năng thanh khoản cao hoặc có khả năng tiếp cận với tài sản cókhả năng thanh khoản cao sẵn có, các khoản tín dụng hoặc các nguồn tài chínhkhác (không kể các khoản tạm ứng thanh toán theo hợp đồng) để đáp ứng yêucầu về nguồn lực tài chính thực hiện gói thầu Số lượng tối thiểu các hợp đồngtương tự về quy mô cũng như giá trị hợp đồng, mà nhà thầu đã hoàn thành toàn

bộ hoặc hoàn thành phần lớn với tư cách là nhà thầu chính (độc lập hoặc thànhviên liên danh) hoặc nhà thầu phụ

b) Năng lực tư vấn xây dựng phản ánh khả năng, quy mô, phạm vi của đơn vịtrong lĩnh vực tư vấn xây dựng, được thể hiện trên một số tiêu chí sau:

• Cơ hội phát triển

c) Một công ty tư vấn xây dựng muốn tồn tại và phát triển phải hội tụ đượcnhững tiêu chí sau:

• Giỏi về nghiệp vụ chuyên môn;

• Có năng lực làm việc tốt với chủ đầu tư;

• Hoạt động có hiệu quả

Ngoài các tiêu chi trên tại Nghị định 15/2013/NĐ-CP, một điểm mới nữa đó là

sẽ tăng cường kiểm tra năng lực, hành vi của các nhà thầu Nghị định mới quyđịnh bắt buộc các nhà thầu hoạt động về công tác tư vấn xây dựng, phải đăng kýthông tin năng lực của mình Nếu muốn tham gia thị trường thì nhà thầu phảiđăng ký thông tin minh bạch để được kiểm soát

Trước đây, các nhà thầu sẽ tự do kinh doanh, tự do đăng ký hành nghề, nênkhông thể thẩm định được năng lực làm việc được hay không Nhưng khi thựchiện công trình rồi chỉ có chủ đầu tư xem xét về năng lực nhà thầu Ngay cả cánhân làm chủ trì thiết kế cũng chỉ dựa trên sự xét duyệt qua kê khai chứ không

tiến hành thẩm định, xét hạch, thi… dẫn đến người làm nên sản phẩm xây dựngđôi khi năng lực lại không đáp ứng được yêu cầu Nhưng hiện nay, trong Nghịđịnh mới này, năng lực và hành vi nhà thầu phải được kiểm soát trên trang webđiện tử để theo dõi Đây là trang điện tử mở, ai cũng có thể truy cập và phản hồithông tin về các nhà thầu.

Các tiêu chí trên thể hiện rõ ràng những đòi hỏi về trình độ nghề nghiệp, kinhnghiệm và những kỹ năng, hiểu biết khác cần thiết đối với một tổ chức tư vấnxây dựng Toàn bộ những điểm trên gắn kết chặt chẽ như chuỗi mắt xích phảnánh một cách đồng bộ năng lực của đơn vị tư vấn

1.3 Các loại hình tư vấn xây dựng trong tỉnh

Công cuộc đổi mới kinh tế đã đưa nước ta bước vào một giai đoạn phát triểnmới, với Nghị định số 187/2004/NĐ-CP ngày 16 tháng 11 năm 2004 của Chínhphủ về chuyển đổi công ty nhà nước thành công ty cổ phần Có thể tóm tắt cácloại hình tổ chức tư vấn hiện tại như sau:

1.3.1 Các doanh nghiệp Nhà nước cổ phần hóa

a) Doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc tỉnh

b) Doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc các Tổng công ty

c) Doanh nghiệp Nhà nước trực thuộc các Sở ngành

1.3.2 Các doanh nghiệp ngoài quốc doanh

a) Công ty trách nhiệm hữu hạn

b) Doanh nghiệp tư nhân

c) Công ty cổ phần

d) Công ty liên danh

e) Văn phòng tư vấn tại tỉnh

1.4 Các loại hình tư vấn xây dựng quốc tế

Toàn tỉnh không có công ty tư vấn xây dựng quốc tế nào đóng trên địa bàn

1.5 Công tác tư vấn giám sát thi công công trình xây dựng cơ bản

Chất lượng công trình xây dựng là những yêu cầu về an toàn, bền vững, kỹ thuật

và mỹ thuật của công trình nhưng phải phù hợp với qui chuẩn và tiêu chuẩn xây

dựng, các qui định trong văn bản qui phạm pháp luật có liên quan và hợp đồngkinh tế.

Chất lượng công trình xây dựng không chỉ đảm bảo sự an toàn về mặt kỹ thuật

mà còn phải thỏa mãn các yêu cầu về an toàn sử dụng có chứa đựng yếu tố xãhội và kinh tế Ví dụ: một công trình quá an toàn, quá chắc chắn nhưng khôngphù hợp với quy hoạch, kiến trúc, gây những ảnh hưởng bất lợi cho cộng đồng(an ninh, an toàn môi trường…), không kinh tế thì cũng không thoả mãn yêu cầu

về chất lượng công trình Có được chất lượng công trình xây dựng như mongmuốn, có nhiều yếu tố ảnh hưởng, trong đó có yếu tố cơ bản nhất là năng lựcquản lý (của chính quyền, của chủ đầu tư) và năng lực của các nhà thầu tham giacác quá trình hình thành sản phẩm xây dựng

Kể từ khi Chính phủ ban hành Nghị định số 209/2004/NĐ-CP hướng dẫn LuậtXây dựng về quản lý chất lượng công trình xây dựng đến nay, công tác quản lýchất lượng công trình xây dựng ở Việt Nam đã đi vào khuôn khổ

Nghị định 209/NĐ-CP cùng với Nghị định số 49/NĐ-CP và các Thông tư hướngdẫn đã giúp các chủ thể trong hoạt động xây dựng về cơ bản kiểm soát được chấtlượng từ thiết kế, khảo sát đến thi công và nghiệm thu công trình xây dựng; côngtác quản lý chất lượng công trình xây dựng nói chung đã đi vào nề nếp và cóhiệu quả thiết thực, qua đó chất lượng các công trình xây dựng ngày một nângcao và được kiểm soát tốt hơn

Có thể khẳng định Nghị định 209/NĐ-CP đã phát huy hiệu quả tốt trong côngtác quản lý chất lượng công trình xây dựng trong thời gian qua

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện và sự phát triển kinh tế xã hội thời gian qua

đã xuất hiện một số vấn đề bất cập đòi hỏi phải nghiên cứu, sửa đổi bổ sung cácvăn bản quy phạm pháp luật

Nghị định 15/2013/NĐ-CP bao gồm 8 chương, 48 điều có sự kế thừa những nộidung ưu điểm của Nghị định 209 và Nghị định 49, rà soát những nội dung cầnsửa đổi, làm rõ cũng như bổ sung các quy định mới; tham khảo kinh nghiệm vềquản lý chất lượng công trình xây dựng của Trung Quốc, Nhật Bản ; cơ quan

quản lý Nhà nước về xây dựng trực tiếp thẩm tra thiết kế đối với các công trình

có ảnh hưởng đến an toàn cộng đồng nếu xảy ra sự cố

* Trách nhiệm của tư vấn giám sát thi công xây dựng công trình:

Cử người có đủ năng lực theo quy định để thực hiện nhiệm vụ của giám sáttrưởng và các chức danh giám sát khác

Lập sơ đồ tổ chức và đề cương giám sát bao gồm nhiệm vụ, quyền hạn, nghĩa vụcủa các chức danh giám sát, lập kế hoạch và quy trình kiểm soát chất lượng, quytrình kiểm tra và nghiệm thu, phương pháp quản lý các hồ sơ, tài liệu có liênquan trong quá trình giám sát thi công xây dựng

Thực hiện giám sát thi công xây dựng theo yêu cầu của hợp đồng xây dựng, đềcương đã được chủ đầu tư chấp thuận và quy định của pháp luật về quản lý chấtlượng công trình xây dựng

Nghiệm thu các công việc do nhà thầu thi công xây dựng thực hiện theo yêu cầucủa hợp đồng xây dựng

Trong chương 1 tác giả đã đề cập đến những nội dung sau đây:

Một số khái niệm về tư vấn xây dựng, dịch vụ Tư vấn xây dựng là một loại hình

tư vấn đa dạng trong công nghiệp xây dựng, kiến trúc, quy hoạch đô thị và nôngthôn có quan hệ chặt chẽ với tư vấn đầu tư, tư vấn xây dựng giúp cho kháchhàng - chủ đầu tư xây dựng, các cơ quan và cá nhân có nhu cầu - quản lý dự ánxây dựng Tư vấn xây dựng còn có thể được hiểu là các kiến trúc sư, kỹ sư, v.v ,những chuyên gia xây dựng có kỹ năng đa dạng, cung cấp các dịch vụ giám sát,quản lý cho một dự án xây dựng thông qua các hợp đồng kinh tế

Năng lực giám sát thi công xây dựng các dự án đầu tư xây dựng bao gồm quản

lý chất lượng, khối lượng, tiến độ và an toàn vệ sinh môi trường trong thi côngcông trình

Thực trạng năng lực tư vấn giám sát thi công công trình xây dựng cơ bản hiệnnay có rất nhiều vấn đề rất cấp thiết, không chỉ ảnh hưởng đến các thành phầntham gia thi công xây dựng mà còn ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt của đại bộphận nhân dân sẽ được tác giả trình bày cụ thể trong chương 2 của luận văn này

CHƯƠNG II CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ PHÁP LÝ VỀ NĂNG LỰC TƯ VẤN GIÁM SÁT THI CÔNG XÂY DỰNG

2.1 Khái quát chung về tư vân giám sát thi công xây dựng trên địa bàn:

Theo thống kê, hiện nay toàn tỉnh có khoảng trên 50 công ty tư vấn lớn nhỏ.Trong số này doanh nghiệp hạng I và hạng II ( không có), chủ yếu doanh nghiệphạng III và IV của địa phương, hoạt động trong tất cả các lĩnh vực bao gồm: Đầu

tư, thủy lợi, giao thông, xây dựng, hạ tầng kỹ thuật (chỉ tính tư vấn liên quan đếnlĩnh vực kinh tế) Số lượng các doanh nghiệp tư vấn xây dựng đã tăng lên gấp 10lần so với năm 1997 và chất lượng được nâng cao rõ rệt, số lượng các công ty tưvấn ngoài quốc doanh đã tăng lên đáng kể Theo số liệu sơ bộ điều tra: Lập dự

án chiếm 10-15% doanh thu; Khảo sát 30-35% doanh thu; Giám sát chiếm 30% doanh thu; Thiết kế 10-15%; Thẩm định 5% Theo thời gian, số lượng và

20-cơ cấu giữa các loại doanh nghiệp có nhiều biến đổi Có thể tóm tắt như sau:Sau khi tái lập tỉnh năm 1997: Có khoảng 3-5 công ty tư vấn xây dựng Nhà nướctrực thuộc các sở ngành

Sau 10 năm tái lập tỉnh 2007 Có khoảng 10 công ty tư vấn xây dựng, lúc nàyngoài các công ty trực thuộc Nhà nước quản lý thì đã có khoảng 50% là công ty

tư vấn ngoài quốc doanh

Hiện nay trên địa bàn toàn tỉnh có trên 50 công ty tư vấn và chủ yếu là doanhnghiệp ngoài quốc doanh

Qua số liệu thống kê có thể thấy:

+ Trong quãng thời gian 10 năm trở lại đây, các doanh nghiệp tư vấn đã pháttriển nhanh chóng từ con số khoảng 10 doanh nghiệp nay đã lên hơn 50 doanhnghiệp tư vấn bao gồm đủ các loại hình

+ Thành phần các doanh nghiệp Nhà nước chiếm đại bộ phận trong thời gianban đầu, nay chỉ còn khoảng 10%, loại hình doanh nghiệp ngoài quốc doanh đãchiếm trên 80% và có xu hướng ngày càng phát triển do chủ trương đẩy mạnhphát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ

+ Trong đó có 2 công ty với tổng số cán bộ công nhân viên khoảng từ 100-150

và 5 công ty với tổng số cán bộ công nhân viên khoảng từ 30-100 người còn lạiđại bộ phận các doanh nghiệp thuộc loại siêu nhỏ

Đánh giá về chất luợng thì ngoài một số công ty có số lao động trên 30 ngườihoạt động tương đối chất lượng và uy tín, còn lại vẫn trong tình trạng yếu kém

về nhiều mặt

Nếu đánh giá chung, dựa trên sự so sánh với các công ty tư vấn trực thuộc các

bộ ngành trung ương cũng như sự phát triển của nền kinh tế, thì bản thân tư vấntrong tỉnh vẫn còn thua kém và chưa tương xứng với vai trò là “nghề cung cấptri thức để đảm bảo sự sinh tồn và phát triển của xã hội” Bằng chứng là, rấtnhiều công trình mang tầm cỡ quốc gia thuộc những ngành, lĩnh vực trọng yếutrong nền kinh tế (các công trình trọng điểm hồ đập, cầu đường, công trình trụ

sở cơ quan nhà nước…) đều phải thuê tư vấn ngoài tỉnh Cho dù, thời gian gầnđây đã có một vài công ty đã “dám” đứng ra nhận tổng thầu (từ ý tưởng đến dự

án tiền khả thi, khả thi và sau đó là lập dự án, thiết kế và giám sát thi công…),nhưng thực ra, sau đó lại đi thuê tư vấn tiền thần từ các bộ ngành trung ươngvào làm việc

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do trình độ chuyên môn của các công ty

tư vấn nói chung và đội ngũ các nhà tư vấn Bắc Cạn nói riêng còn yếu, chưa đápứng được những đòi hỏi của thực tiễn Bên cạnh đó, không ít chủ đầu tư còn engại và hay có thói quen thuê tư vấn từ trung ương, mà đáng ra, có những côngtrình nằm trong tầm tay (xét về trình độ chuyên môn) của tư vấn trong tỉnh, thìlại đi thuê tư vấn từ trung ương

Bên cạnh các công ty tư vấn thực hiện những công trình trọng điểm, vẫn còn cónhững công ty tư vấn thiếu năng lực, chưa hoàn thành đầy đủ trách nhiệm vànghĩa vụ của mình, để lại những hậu quả nặng nề không thể tính bằng tiền.Nguyên nhân của thực trạng trên, trước hết phải kể đến việc các tổ chức tư vấnthiếu nguồn tài chính để đầu tư chiều sâu về trang thiết bị, về tài liệu, về đào tạo,làm ảnh hưởng đến chất lượng đồ án thiết kế; Tài liệu khảo sát điều tra cơ bản

có trường hợp không đảm bảo chất lượng, tư vấn giám sát thiếu kinh nghiệm vànăng lực đã gây nhiều sai sót; Trình độ và năng lực chuyên môn của một số cán

bộ tư vấn chưa cao, thiếu kinh nghiệm thực tế Cũng như trách nhiệm tư vấnchưa cao

Chắc chắn một điều không thể phủ nhận được, trong công cuộc đổi mới và hộinhập kinh tế quốc tế, cùng với sự đi lên của đất nước, lĩnh vực tư vấn đóng gópmột phần quan trọng Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khác nhau như trình độchuyên môn thấp, thì thực tế đã xuất hiện “tiêu cực” xung quanh công tác này,

để biện minh cho những thiếu sót trên, các công ty tư vấn thường đổ lỗi cho việc

“họ” không được độc lập về mặt hành chính, mà phải phụ thuộc vào chủ đầu tư,nên đã để xảy ra tình trạng này Nói như vậy cũng có phần đúng, nhưng cần trảlời câu hỏi tại sao có những công trình cho dù chủ đầu tư bị lỗ hoặc hòa vốn,song nhờ giám sát chặt chẽ của tư vấn, nên chất lượng vẫn tốt và thời gian thicông vẫn đảm bảo? Rõ ràng, trong khâu tư vấn đóng vai trò hết sức quan trọng

và nếu những người làm công tác tư vấn không có cái “tâm “ trong sáng, thìchắc chắc sẽ dẫn đến những hậu quả khôn lường

Thực tế hiện nay, trong những dự án có sử dụng vốn vay hoặc viện trợ của các

tổ chức tài chính quốc tế, người ta thường đưa ra yêu cầu chỉ được phép dùngcác công ty tư vấn độc lập (không phải của Nhà nước)

2.1.1 Cơ cấu tổ chức:

Qua khảo sát thực tế, hiện nay đơn vị tư vấn hiện nay đều áp dụng cơ cấu tổ

chức quản lý theo kiểu Cơ cấu tổ chức quản lý hỗn hợp tức là kết hợp 2 kiểu cơ

cấu: Cơ cấu tổ chức quản lý chức năng và Cơ cấu trực tuyến theo mô hìnhnguyên lý

SX1 SX2 SX3 … SX4 SX

Văn phòng, Đơn vị tư vấn

Hình 2.1 Sơ đồ tổ chức

Tuy cùng theo một sơ đồ nguyên lý nhưng sơ đồ tổ chức chi tiết của mỗi đơn vị

tư vấn lại khác nhau bởi những lý do sau:

• Tùy điều kiện và tính chất cụ thể của mỗi đơn vị mà xác định số lượng cácphòng chức năng nhiều hay ít

• Tùy theo số lượng cán bộ, nhu cầu đòi hỏi của thị trường và đặc điểm riêngcủa từng nơi mà số lượng các đơn vị sản xuất nhiều hay ít

2.1.2 Tổ chức sản xuất sản phẩm tư vấn:

Các công ty, tổng công ty và doanh nghiệp tư nhân qua khảo sát đại đa số ápdụng mô hình sản xuất theo hình thức tổng hợp các bộ môn do chu trình sảnxuất được khép kín, đơn vị hoàn toàn có thể chủ động trong công việc, trao đổithông tin nhanh chóng, kịp thời, tiến độ thực hiện dự án được rút ngắn, tiết kiệmđược chi phí, hồ sơ, chất lượng công trình được kiểm soát tốt

Các Văn phòng tư vấn giám sát, công ty tư vấn nhỏ thường áp dụng mô hình sảnxuất theo sơ đồ một chuyên ngành do tính chất của chuyên ngành mà đơn vị tựthực hiện kết hợp với việc thuê chuyên gia các bộ phận kỹ thuật chuyên ngànhbên ngoài để thực hiện dự án

Việc hình thành mô hình tổ chức sản xuất của mỗi đơn vị đều căn cứ theo tính

chất đặc thù và khả năng của đơn vị đó

2.1.3 Đánh giá năng lực chuyên môn:

+ Khái quát:

Trình độ chuyên môn, kỹ năng và kinh nghiệm là những yếu tố hết sức quantrọng để đánh giá năng lực nhà tư vấn Chất lượng sản phẩm dịch vụ tư vấn phụthuộc vào chính những yếu tố này Những nội dung chủ yếu được đề cập trongđánh giá năng lực chuyên môn bao gồm: khả năng thực hiện các loại hình dịch

vụ tư vấn; khả năng nắm vững dây chuyền công nghệ và ứng dụng công nghệ vàvật liệu mới; trình độ và kinh nghiệm của nhà tư vấn; nắm bắt các tiêu chuẩn,quy trình, quy phạm và luật hiện hành, nắm bắt thông lệ quốc tế và trình độngoại ngữ…

2.1.4 Nắm bắt thông lệ quốc tế:

Tư vấn xây dựng trong tỉnh Bắc Kạn thực hiện một số ít dự án các công trình cóvốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam về quy mô chủ yếu là dự án nhỏ lẻ ( dự ánphát triển nông thôn miền núi ) Qua quá trình làm việc, các cán bộ đã có sựtrưởng thành về một số mặt nhưng nhìn chung còn nhiều hạn chế Nguyên nhân

là do cán bộ của ta chưa được đào tạo và tiếp xúc với các loại hình công việc

đó, phần khác là do các tổ chức tư vấn xây dựng chưa có đầy đủ cơ sở dữ liệu,thông tin cần thiết

2.1.5 Trình độ ngoại ngữ:

Theo kết quả điều tra, các nhà chuyên môn về kỹ thuật quản lý của tư vấn tạiBắc Kạn là những người không có khả năng sử dụng ngoại ngữ, còn những nhânviên có khả năng sử dụng ngoại ngữ thì thường không có quyền đưa ra quyếtđịnh hoặc hạn chế về kỹ thuật Khâu phiên dịch các cuộc trao đổi về kỹ thuật cólúc bị hiểu lệch lạc và quá trình đưa ra quyết định cũng bị chậm lại

hình công việc trong các giai đoạn của dự án Công tác nghiên cứu chuyển giaocông nghệ vẫn bị coi là thứ yếu và chưa được quan tâm thích đáng.

- Với độ tuổi trung bình là 38 và tỷ lệ kỹ sư cao cấp mới có 2%, các cán bộ tưvấn rất cần được học tập và tích luỹ thêm kinh nghiệm chuyên môn Bên cạnh

đó, trình độ và kỹ năng khác như vi tính, ngoại ngữ, quản lý dự án,… vẫn đang

ở mức trung bình khá, cần được nâng cao hơn nữa

- Các tổ chức tư vấn đã có những hình thức để tạo ra một hệ hệ thống quản lýchất lượng, giữ được cán bộ giỏi có năng lực Tuy nhiên, hiện tượng chảy máu

"chất xám" vẫn diễn ra, đặc biệt là các công ty tư vấn có quy mô nhỏ

- Khó khăn lớn nhất đối với cán bộ tư vấn tại Bắc Kạn là thu thập tài liệu, cậpnhật thông tin, kiến thức chuyên môn, kỹ năng; tích luỹ kinh nghiệm hoạt độngtrong các dự án lớn, trình độ ngoại ngữ để tham khảo tài liệu và làm việc trựctiếp với nước ngoài, không có đủ nguồn lực tài chính, không giữ được người cónăng lực và đầu tư dài hạn cho chiến lược hoạt động, chiến lược tiếp thị, khảnăng ứng phó với những thay đổi của môi trường

- Đặc điểm của các đơn vị TVGS tại tỉnh, các công ty tư vấn chủ yếu là công ty

tư nhân có quy mô nhỏ và siêu nhỏ nên không thu hút được con người có trình

độ chuyên môn và kinh nghiệm, năng lực yếu nên không thể tham gia đấu thầutrong các dự án trọng điểm, trong quá trình thực hiện các dựn án của các đơn vịchủ yếu là dự án nhỏ lẻ vùng sâu vùng xa nên quá trình thực hiện cũng chưađược chuẩn chỉ theo quy trình, ví dụ như kiểm soát chất lượng vật liệu đầu vàocòn khó khăn chủ yếu là tin tưởng vào kết quả cung cấp của các đơn vị sản xuất,

vì công trình nằm ở xa trung tâm tỉnh đường đi lại khó khăn dự án nhỏ lẻ quy

mô thấp, nên khi đợi kết quá thí nghiệm từ các phòng thi nghiệm là mất nhiềuthời gian, một số vật liệu khai thác tại chỗ theo yêu cầu của chủ đầu tư lý dokinh phí đầu tư hạn hẹp nhưng công năng sử dụng của công trình thì phải đạtyêu cầu đề ra…

2.1.7 Quản lý, thực hiện các dự án tư vấn giám sát thi công xây dựng của Công ty trong thời gian qua.

Trong thời gian qua Công ty đã thực hiện một số những dự án trong tỉnh, những

dự án sau hoàn thiện khuyết điểm những dự án trước Về nội dung và công việcgiám sát giai đoạn thi công, báo cáo của phòng tư vấn giám sát đã có sự đúc kếtcủa các công đoạn trong giai đoạn thi công có mối quan hệ mật thiết qua lại vớinhau Dưới sự chỉ đạo của tập thể, lãnh đạo công ty các công tác lập kế hoạch đãđược triển khai sớm và đồng bộ, chấp hành nghiêm túc các Luật, Nghị định,Thông tư hướng dẫn, thực hiện theo đúng quy định về quản lý đầu tư xây dựng.Hàng năm các công trình, dự án XDCB trên địa bàn tỉnh Công ty đã thực hiện

và quản lý theo đúng nhiệm vụ, quyền hạn thỏa thuận trong hợp đồng đã ký vớicác với chủ đầu tư, chịu trách nhiệm trước pháp luật về thực hiện các cam kếttrong hợp đồng Tuy nhiên trong thơi giam qua các dự án tư vấn giám sát màcông ty được giao thực hiện giảm so với thời gian trước đây có nhiều nguyênnhân:

- Nguyên nhân khách quan Do thời gian qua trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn các dự

án đầu tư xây dựng cơ bản giảm về quy mô cũng như số lượng, dự án khởi côngmới ít chủ yếu tập chung khởi công xây dựng mới nhựng dự án trọng điểm, dư

án vùng đặc biệt khó khăn…

- Nguyên nhân khách quan Cập nhật thông tin, kiến thức chuyên môn, kỹ năng;

tích luỹ kinh nghiệm hoạt động trong các dự án lớn, trình độ ngoại ngữ để thamkhảo tài liệu và làm việc trực tiếp với nước ngoài, không có đủ nguồn lực tàichính, không giữ được người có năng lực và đầu tư dài hạn cho chiến lược hoạtđộng, chiến lược tiếp thị, khả năng ứng phó với những thay đổi của môi trường,nên ảnh hưởng trực tiếp tới việc cạnh tranh hợp đồng với các đơn vị tư vấn hoạtđộng cùng lĩnh vực trên địa bàn

2.1.7.1 Yêu cầu đối với công tác giám sát thi công xây dựng tại công ty.

Phải có cán bộ chuyên trách đảm bảo duy trì hoạt động giám sát một cách có hệthống toàn bộ quá trình thi công xây lắp, từ khi khởi công đến khi nghiệm thu,bàn giao

Phải phân định nhiệm vụ, quyền hạn của giám sát trưởng, các giám sát viênchuyên trách cho từng công việc và thông báo công khai tại công trường và đảmbảo việc giám sát được thường xuyên, liên tục.

Lập hệ thống quản lý chất lượng phù hợp với yêu cầu của dự án

Kiểm tra các điều kiện khởi công; điều kiện về năng lực các nhà thầu, thiết bị thicông (phù hợp hồ sơ dự thầu), phòng thí nghiệm của nhà thầu hay những cơ sởsản xuất, cung cấp vật liệu xây dựng (khi cần thiết); kiểm tra chứng chỉ xuấtxưởng, chứng chỉ chất lượng thiết bị công trình

Lập đề cương, kế hoạch và biện pháp thực hiện giám sát

Kiểm tra chất lượng, khối lượng, tiến độ, an toàn, môi trường của công trình,hạng mục công trình

Tổ chức kiểm định sản phẩm xây dựng khi cần thiết

Kiểm tra và xác nhận bản vẽ hoàn công

Giúp chủ đầu tư tập hợp, kiểm tra và trình đơn vị quản lý Nhà nước về chấtlượng công trình xây dựng kiểm tra hồ sơ, tài liệu nghiệm thu, trước khi tổ chứcnghiệm thu (giai đoạn, chạy thử, hoàn thành)

Giúp chủ đầu tư lập báo cáo thường kỳ về chất lượng công trình xây dựng theoquy định

Giúp chủ đầu tư (hay được ủy quyền) dừng thi công, lập biên bản khi nhà thầu

vi phạm chất lượng, an toàn, môi trường xây dựng

Từ chối nghiệm thu các sản phẩm không đảm bảo chất lượng Lý do từ chối phảithể hiện bằng văn bản

• Quản lý an toàn trong thi công xây dựng công trình

Trong quá trình thi công xây dựng công trình,TVGS yêu cầu nhà thầu thi côngxây dựng công trình thực hiện các biện pháp an toàn sau:

Nhà thầu thi công xây dựng phải lập các biện pháp an toàn cho người và côngtrình trên công trường xây dựng Trường hợp các biện pháp an toàn liên quanđến nhiều bên thì phải được các bên thỏa thuận

Các biện pháp an toàn, nội quy về an toàn phải được thể hiện công khai trêncông trường xây dựng để mọi người biết và chấp hành Ở những vị trí nguyhiểm trên công trường, phải bố trí người hướng dẫn, cảnh báo đề phòng tai nạn

Tư vấn giám sát, nhà thầu thi công xây dựng, chủ đầu tư và các bên có liên quanphải thường xuyên kiểm tra giám sát công tác an toàn lao động trên công trường.Khi phát hiện có vi phạm về an toàn lao động thì phải đình chỉ thi công xâydựng Người để xảy ra vi phạm về an toàn lao động thuộc phạm vi quản lý củamình phải chịu trách nhiệm trước pháp luật

Bảng 2.1 Danh sách một số dự án Công ty đã và đang thực hiện giám sát thi công trong những năm gần đây:

t r

N ă (

9 8 4 ,

2 0 1 1

1 5 0

2 0 1 2

1 9 9

2 0 1 5

1 6 5

2 0 1 1

t h

h o t

h

( t

( t h đ

8 4 5 ,

2 0 1 3

8 7 4 ,

2 0 1 3

2 4 2

2 0 1 2

1 9 2

2 0 1 3

Đ a U

B2 th

3

/

h i ệ

Nguồn: Phòng tư vấn giám sát

2.1.8 Quy trinh tổ chức thực hiện công tác giám sát thi công xây dựng của công ty trong thời gian qua.

Để thực hiện công tác giám sát chất lượng thi công thì công ty đã thành lập các

tổ tư vấn giám sát trực tiếp thuộc quản lý phòng tư vấn giám sát, đứng đầu làtrưởng phòng TVGS, Kỹ sư trưởng là người đại diện hợp pháp cao nhất tại hiệntrường do công ty bổ nhiệm, tổ chức điều hành tổ TVGS thực hiện theo hợpđồng ký kết giữa công ty và khách hàng (Chủ đầu tư )

Tác giả xin đưa một số nội dung trình tự giám sát của tổ tư vấn để quản lý thựchiện các công việc được thuận lợi.

Tổ tư vấn giám sát của công ty được thành lập dưới sự lãnh đạo của người đứngđầu là trưởng phòng, các kỹ sư giám sát trưởng (KSGST) Kỹ sư giám sáttrưởng sẽ cử giám sát viên hiện trường là người thực hiện các nhiệm vụ củaKSGST, có nhiệm vụ có mặt tại hiện trường trực tiếp báo cáo tiến độ, khốilượng thực hiện, các vấn đề, sự cố phát sinh cho KSGST để nắm bắt thông tincũng như đưa ra được hướng giải quyết khắc phục đảm bảo thực hiện công việcđúng tiến độ

Hình 2.2 Sơ đồ dòng tin tức giám sát

Quá trình giám sát tồn tại ba dòng tin tức Một là dòng tin tức từ trên xuốngdưới, hai là dòng tin tức từ dưới lên trên, ba là dòng tin tức từ giữa các bộ phận

Ba dòng tin này đều cần thông thoát

2.1.8.1.Trình tự công việc giám sát:

Về cơ bản đã thực hiện đúng theo quy định của nhà nước như Luật, tiêu chuẩn,nghị định, thông tư và các văn bản có liên quan

- Kiểm tra hố sơ thiết kế: KSGS trưởng phải kiểm tra tính đúng đắn của hồ sơthiết kế, các bản chỉ dẫn kỹ thuật được duyệt và đối chiếu với hiện trường, đềxuất với CDT về phương án giải quyết những tồn tại trong thiết kế để phù hợpvới thực tế

- Lập kế hoạch triển khai: Căn cứ hồ sơ thiết kế, các chỉ dẫn kỹ thuật đã đượcduyệt trong hồ sơ thầu, các quy trình, quy phạm, tiêu chuẩn ngành, tiêu chuẩnViệt Nam hiện hành, KSGS trưởng lập kế hoạch để triển khai công tác giám sátchất lượng trong quá trình thi công.

- Kiểm tra hồ sơ thiết kế thi công: KSGS trưởng phải kiểm tra hồ sơ thiết kếphương án tổ chức thi công từng hạng mục công trình theo hồ sơ thầu và kýduyệt hồ sơ bản vẽ thi công và tổ chức thi công, trình Chủ đầu tư phê duyệt

- Kiểm tra giám sát quá trình thi công các hạng mục công trình:

a) Các số liệu cơ bản

GSVHT kiểm tra các số liệu cơ bản như: số liệu khảo sát địa hình, địa chất, thuỷvăn so sánh với hiện trường, nếu phát hiện thấy có sự sai khác phải báo cáoTVGS trưởng, TVGS trưởng báo cáo CDT để tìm biện pháp xử lý

b) Quá trình thi công

Hình 2.3 Sơ đồ trình tự giám sát chất lượng công trình

Kỹ sư giám sát nghiêm chỉnh chấp hành trình tự giám sát, để khống chế trình tựthi công của đơn vị nhận thầu, đối với việc bảo đảm tiến độ công trình và chất

lượng công trình, khống chế giá thành công trình đều rất có lợi

GSVHT phải kiểm tra nghiệm thu các hạng mục thi công bao gồm:

Vật liệu: nguồn gốc, chứng chỉ thí nghiệm, tiêu chuẩn áp dụng;

Thiết bị: số lượng, chủng loại Mỗi loại thiết bị phải có nguồn gốc, chứng chỉ kỹthuật, năng lực hoàn thành công việc, (Theo tiêu chuẩn thiết kế và hồ sơ thầu); Nhân công, số lượng nhân công, chuyên ngành để thực hiện công việc Mỗinhân công phải soát lý lịch về trình độ, tay nghề, khả năng đáp ứng công việc(theo hồ sơ thầu);

Thí nghiệm: Phải thể hiện đầy đủ tính năng, tính chất của hạng mục cần thínghiệm

GSVHT phải thực hiện các công việc cụ thể sau:

Kiểm tra xác nhận số lượng, chất lượng máy móc thiết bị (đặc biệt những thiết

bị chủ yếu phải có đủ), nhân lực, vật liệu của Nhà thầu chính, nhà thầu phụ theochỉ dẫn kỹ thuật trong hồ sơ thầu;

Thường xuyên kiểm tra mẫu các mỏ vật liệu, các nguồn cung cấp vật liệu, cấukiện Không cho lấy mẫu vật liệu, cấu kiện về công trường xây dựng mà chưa cóxác nhận kiểm tra bằng văn bản;

Kiểm tra và xác nhận bằng văn bản về chất lượng phòng thí nghiệm tại hiệntrường của nhà thầu theo quy định trong đơn mời thầu và chỉ cho phép Nhà thầuthi công khi có đủ các thiết bị thí nghiệm, mọi trách nhiệm thuộc về Nhà thầu và

Kỹ sư thí nghiệm;

Kiểm tra việc bàn giao mặt bằng xây dựng công trình với Nhà thầu xây lắp (toạ

độ, cao độ các mốc định vị công trình ) và công tác chuẩn bị trên công trườngcủa Nhà thầu;

Kiểm tra hệ thống đảm bảo chất lượng nội bộ của nhà thầu xây lắp và chỉ đạoNhà thầu lấy mẫu thí nghiệm lưu, giữ các mẫu đối chứng, giám sát quá trình thínghiệm, giám định kết quả thí nghiệm của nhà thầu và xác nhận vào phiếu thínghiệm;

Kiểm tra đánh giá kịp thời chất lượng các bộ phận thí nghiệm, các hạng mục