Phát triển tình cảm kĩ năng xã hội cho trẻ 3 – 6 tuổi thông qua trò chơi tạo hình trường mầm non ngô quyền – vĩnh yên – vĩnh phúc

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 KHOA GIÁO DỤC MẦM NON ====== NGUYỄN THỊ PHƯƠNG MAI PHÁT TRIỂN TÌNH CẢM – KĨ NĂNG XÃ HỘI CHO TRẺ 3-6 TUỔI THÔNG QUA TRÕ CHƠI TẠO HÌNH TẠI TRƯỜNG MẦM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

KHOA GIÁO DỤC MẦM NON

======

NGUYỄN THỊ PHƯƠNG MAI

PHÁT TRIỂN TÌNH CẢM – KĨ NĂNG XÃ HỘI CHO TRẺ 3-6 TUỔI THÔNG QUA TRÕ CHƠI

TẠO HÌNH TẠI TRƯỜNG MẦM NON NGÔ QUYỀN – VĨNH YÊN – VĨNH PHÖC

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Giáo dục học mầm non

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2

KHOA GIÁO DỤC MẦM NON

======

NGUYỄN THỊ PHƯƠNG MAI

PHÁT TRIỂN TÌNH CẢM – KĨ NĂNG XÃ HỘI CHO TRẺ 3-6 TUỔI THÔNG QUA TRÕ CHƠI

TẠO HÌNH TẠI TRƯỜNG MẦM NON NGÔ QUYỀN – VĨNH YÊN – VĨNH PHÖC

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Giáo dục học mầm non

Người hướng dẫn khoa học

ThS VŨ LONG GIANG

LỜI CẢM ƠN

Xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới các Thầy giáo, Cô giáo trường Đại học

Sư phạm Hà Nội 2 đã tận tình giúp đỡ tôi trong việc học tập và nghiên cứu để đạt được kết quả như mong muốn

Chân thành cảm ơn Thầy Vũ Long Giang đã tận tình hướng dẫn, giúp

đỡ tôi hoàn thành bài khóa luận tốt nghiệp này

Xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới các cán bộ, giáo viên, nhân viên trường Mầm non Ngô Quyền đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành khóa luận tốt nghiệp

Do khóa luận được nghiên cứu trong một thời gian có hạn nên đề tài không tránh khỏi những thiếu sót Tôi rất mong nhận được sự góp ý của các Thầy, Cô giáo, bạn bè và bạn đọc để đề tài này được hoàn thiện hơn

LỜI CAM ĐOAN

Khóa luận là kết quả cố gắng của cá nhân tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu ở trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 Tôi xin cam đoan kết quả

nghiên cứu của đề tài “Phát triển tình cảm - kĩ năng xã hội cho trẻ 3 – 6 tuổi

thông qua trò chơi tạo hình trường mầm non Ngô Quyền – Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc.” không có sự trùng lặp với bất kì một đề tài nào khác Nếu sai tôi xin

chịu trách nhiệm hoàn toàn!

Hà Nội, tháng 05 năm 2019

Sinh viên

Nguyễn Thị Phương Mai

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 2

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu 3

4 Mục đích nghiên cứu 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 4

6 Phạm vi nghiên cứu 4

7 Phương pháp nghiên cứu 4

8 Cấu trúc khóa luận 5

NỘI DUNG 6

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN TÌNH CẢM – KĨ NĂNG XÃ HỘI CHO TRẺ 3-6 TUỔI THÔNG QUA TRÒ CHƠI TẠO HÌNH 6

1.1 Tình cảm – kĩ năng xã hội cho trẻ 3 – 6 tuổi 6

1.1.1 Khái niệm tình cảm xã hội của trẻ 3 – 6 tuổi 6

1.1.2 Khái niệm kĩ năng xã hội của trẻ 3 - 6 tuổi 7

1.1.3 Phát triển tình cảm – kĩ năng xã hội cho trẻ mầm non 9

1.1.4 Đặc điểm phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội của trẻ 3 – 6 tuổi: 11

1.2 Hoạt động vui chơi của trẻ mầm non .13

1.2.1 Đặc điểm hoạt động vui chơi của trẻ mẫu giáo 13

1.2.2 Vai trò của trò chơi đối với trẻ mẫu giáo 15

1.3 Hoạt động tạo hình cho trẻ 3-6 tuổi 16

1.3.1 Khái niệm hoạt động tạo hình 16

1.3.2 Đặc điểm hoạt động tạo hình của trẻ 3 -6 tuổi 17

1.3.3 Trò chơi tạo hình 18

1.4 Phát triển tình cảm – kĩ năng xã hội thông qua trò chơi tạo hình cho trẻ 3-6 tuổi 21

1.4.1 Trò chơi tạo hình phát triển tình cảm xã hội cho trẻ 3 – 6 tuổi 21

1.4.2 Trò chơi tạo hình phát triển kĩ năng xã hội cho trẻ 3 - 6 tuổi 23

Tiểu kết chương 1 26

CHƯƠNG 2 NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VIỆC PHÁT TRIỂN TÌNH CẢM – KĨ NĂNG XÃ HỘI CHO TRẺ 3 – 6 TUỔI THÔNG QUA TRÒ CHƠI TẠO HÌNH Ở TRƯỜNG MẦM NON NGÔ QUYỀN – VĨNH YÊN – VĨNH PHÚC 27

2.1 Thực trạng về trường mầm non Ngô Quyền 27

2.2 Thực trạng việc tổ chức các trò chơi tạo hình cho trẻ 3 – 6 tuổi trường mầm non Ngô Quyền – Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc .28

2.3 Thực trạng tình cảm – kĩ năng xã hội của trẻ 3 - 6 tuổi trường mầm non Ngô Quyền 28

2.4 Thực trang việc tổ chức các trò chơi tạo hình có lồng ghép giáo dục tình cảm – kĩ năng xã hội cho trẻ 3 – 6 tuổi ở trường mầm non Ngô Quyền .31

2.5 Một số biện pháp phát triển tình cảm – kỹ năng xã hội thông qua các trò chơi tạo hình cho trẻ 3 -6 tuổi trường mầm non Ngô Quyền - Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc .35

2.5.1 Cơ sở đề suất biện pháp 35

2.5.2 Đề suất một số biện pháp thiết kế trò chơi tạo hình nhằm giáo dục phát triển tình cảm – kĩ năng xã hội cho trẻ 3 – 6 tuổi .37

Tiểu kết chương 2 43

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 44

1 Kết luận 44

2 Khuyến nghị 45

TÀI LIỆU THAM KHẢO 46 PHỤ LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Hoạt động tạo hình là một trong những hoạt động đầu tiên mà trẻ tiếp cận với nghệ thuật Nó góp phần không nhỏ tới việc hình thành và phát triển nhân cách của trẻ ngay từ những năm đầu đời Thông qua hoạt động tạo hình giúp trẻ được tự mình thực hiện các thao tác, các hoạt động và trải nghiệm Đây cũng là lứa tuổi ham hiểu biết, thích tìm tòi,luôn muốn khám phá thế giới xung quanh

Trong giáo dục mầm non, hoạt động tạo hình luôn có mối liên hệ chặt chẽ với các hoạt động khác, đặc biệt là hoạt động vui chơi Khi trẻ được tham gia các trò chơi sẽ dần dần hình thành và phát triển các lĩnh vực nhận thức, ngôn ngữ, đạo đức, thẩm mỹ từ đó làm phong phú trí tưởng tượng, tình cảm cảm xúc của trẻ, giúp trẻ phát triển một cách toàn diện cả về thể chất và tinh thần

Với xu hướng ngày càng phát triển của xã hội, việc phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ mà đặc biệt là phát triển tình cảm – kĩ năng xã hội luôn là nhiệm vụ được đặt lên hàng đầu Việc có một hành trang kĩ năng tốt sẽ giúp trẻ phát triển tốt trong tương lai Lứa tuổi mẫu giáo là thời điểm vàng để giáo dục và phát triển cho trẻ những tình cảm, kĩ năng đó Phát triển tình cảm – kĩ năng xã hội cũng là một trong 5 lĩnh vực cơ bản được bộ giáo dục đưa vào trong chương trình giáo dục mầm non lứa tuổi mẫu giáo để giáo dục và phát triển cho trẻ Từ đó ta thấy được việc phát triển các kỹ năng, tình cảm cho trẻ

là hết sức quan trọng và cấp thiết Gia đình, nhà trường cần giáo dục và phát triển cho trẻ mọi lúc, mọi nơi và trong mọi hoạt động

Hoạt động chủ đạo của trẻ mầm non là hoạt động vui chơi và nó được lồng ghép trong mọi hoạt động Có thể nói vui chơi là hoạt động chủ đạo và cũng là cuộc sống của trẻ mẫu giáo như N.K Krupxkaia khẳng định: “Trò chơi đối với các em là học tập, trò chơi đối với các em là lao động, trò chơi

đối với các em là phương tiện giáo dục quan trọng” Thông qua việc chơi các trò chơi tạo hình trẻ lĩnh hội được những kỹ năng ứng phó, xử lý các tình huống, những kinh nghiệm sáng tạo nghệ thuật giúp trẻ hình thành năng lực sáng tạo,trí thông minh của trẻ Có rất nhiều loại trò chơi được thiết kế cho trẻ nhưng trò chơi tạo hình vẫn là một trong những sự lựa chọn ưu tiên của giáo viên mầm non Ngoài việc giáo dục trẻ về nhận thức, vận động, thẩm mỹ… thì nó còn phát triển cho trẻ rất nhiều các kỹ năng, tình cảm xã hội khác Trẻ tham gia học tập một cách thoải mái, đầy hứng thú trong tất cả các hoạt động Khi tham gia chơi trẻ sẽ học được các kỹ năng, tình cảm thông qua bạn bè, phải vẫn dụng những kỹ năng đã có của bản thân để có thể xử lý những tình huống trong khi chơi đồng thời phát triển kỹ năng giao tiếp cho trẻ Rèn luyện cho trẻ có thái độ đúng đắn, phù hợp với hoàn cảnh, biết thể hiện sự yêu, ghét, cảm thông một cách rõ ràng Qua đây ra thấy được việc phát triển các kĩ năng, tình cảm cho trẻ thông qua các trò chơi tạo hình đem lại hiệu quả rất cao, rất tích cực và vô cùng cần thiết đối với trẻ

Trong thời gian thực tập ở trường mầm non Ngô Quyền chúng tôi thấy việc giáo viên tổ chức các trò chơi tạo hình cho trẻ vẫn chưa thực sự phong phú và tích cực, việc tổ chức này mới chỉ đơn thuần là vui chơi, tạo hứng thú

mà vẫn chưa chú trọng tới việc phát triển tình cảm- kĩ năng xã hội cho trẻ từ trò chơi đó Từ thực trạng này tôi đã lưa chọn đề tài:

“ Phát triển tình cảm – kĩ năng xã hội cho trẻ 3 - 6 tuổi thông qua trò chơi tạo hình trường mầm non Ngô Quyền - Vĩnh Yên - Vĩnh Phúc” để làm đề

tài khóa luận tốt nghiệp

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Trò chơi dành cho trẻ mầm non rất phong phú và đa dạng Nó có tác động không nhỏ tới sự phát triển của trẻ Trong đó không thể không nhắc tới các trò chơi tạo hình, nó là một trong những trò chơi rất lôi cuốn trẻ Có rất nhiều nghiên cứu về trò chơi tạo hình cho trẻ lứa tuổi mầm non như:

Cùng viết về phương pháp tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non

có 2 cuốn đó là “Phương pháp tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non” của tác giả Lê Thanh Thủy và cuốn “Phương pháp tổ chức hoạt động tạo

hình cho trẻ mầm non” của tác giả Nguyễn Quốc Toản Hai cuốn sách này

đều viết về những lí luận chung của hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non Nêu bật lên phương pháp tổ chức, hướng dẫn, phân loại hoạt động tạo hình cho trẻ mầm non trong đó có trò chơi tạo hình

Cuốn “Trò chơi phát triển tư duy cho trẻ 3-6 tuổi”của tác giả Trần Thị

Ngọc Trâm, đã giải thích và đưa ra được các biện pháp phát triển tư duy qua trò chơi học tập

Cuốn Giáo trình chuyên đề giáo dục kĩ năng sống của tác giả Nguyễn

Thanh Bình, NXB Đại học Sư phạm (2009) đã nêu lên những vấn đề về kĩ năng sống và chủ đề giáo dục một số kĩ năng sống cốt lõi

Trên đây là một số công trình khoa học nghiên cứu về lĩnh vực tạo hình, trò chơi tạo hình và những vấn đề về kĩ năng sống Tuy nhiên chưa có công trình nào nghiên cứu về việc sử dụng trò chơi tạo hình để phát triển tình cảm – kĩ năng xã hội cho trẻ 3 - 6 tuổi

3 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Mối liên hệ giữa trò chơi tạo hình và sự phát triển tình cảm- kĩ năng xã hội của trẻ từ 3 - 6 tuổi trường Mầm non Ngô Quyền - Vĩnh Yên -Vĩnh Phúc

3.2 Khách thể nghiên cứu

Quá trình giáo dục tình cảm- kĩ năng xã hội cho trẻ 3- 6 tuổi trường mầm non Ngô Quyền - Vĩnh Yên - Vĩnh Phúc

4 Mục đích nghiên cứu

Thông qua đề tài “Phát triển tình cảm- kĩ năng xã hội cho trẻ 3 - 6 tuổi

trường mầm non Ngô Quyền - Vĩnh Yên - Vĩnh Phúc thông qua trò chơi tạo hình.” nhằm đề ra các biện pháp tổ chức trò chơi để khơi dậy các tiềm năng

sẵn có trong trẻ, phát triển cho trẻ về tất cả các lĩnh vực, đặc biệt là lĩnh vực phát triển tình cảm - kĩ năng xã hội cho trẻ

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lí luận của đề tài nghiên cứu

- Nghiên cứu thực trạng tổ chức các trò chơi cho trẻ 3 – 6 tuổi trong trường mầm non Ngô Quyền - Vĩnh Yên - Vĩnh Phúc

- Đề xuất biện pháp tổ chức, thiết kế trò chơi cho trẻ 3 – 6 tuổi trường mầm non Ngô Quyền - Vĩnh Yên - Vĩnh Phúc qua đó phát triển tình cảm - kĩ năng xã hội cho trẻ

6 Phạm vi nghiên cứu:

Thiết kế trò chơi tạo hình cho trẻ 3 – 6 tuổi thông qua đó phát triển cho trẻ tình cảm - kĩ năng xã hội trong trường mầm non Ngô Quyền - Vĩnh Yên

- Vĩnh Phúc

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận

Tìm hiểu, đọc, phân tích, tổng hợp và hệ thống hóa về cơ sở phương pháp luận, những tài liệu về tâm lí học, giáo dục học, các công trình nghiên cứu thực tiễn đã công bố nhằm làm rõ các vẫn đề liên quan đến đề tài nghiên cứu

7.2 Phương pháp quan sát

Quan sát là một trong những phương pháp đơn giản nhưng đem tới hiệu quả cao Việc quan sát các hoạt động chơi của trẻ ở trường mầm non được tiến hành một cách dễ dàng Chú ý quan sát trẻ khi chúng chơi các trò chơi và quan sát cách giáo viên tổ chức cho trẻ chơi Đồng thời thu thập những thông tin liên quan đến việc giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu Từ đó hỗ trợ thông tin cho các phương pháp khác

7.3 Phương pháp điều tra

Sử dụng phiếu với hệ thống các câu hỏi cho các giáo viên ở trường

mầm non Ngô Quyền để thu thập thêm thông tin về nhận thức và cách tổ chức, hướng dẫn trẻ chơi qua các trò chơi trong hoạt động tạo hình

7.4 Phương pháp phỏng vấn

Đặt những câu hỏi trực tiếp cho các giáo viên đứng lớp, trẻ ở trường mầm non Ngô Quyền để có thêm thông tin về thực trạng tình cảm – kĩ năng

xã hội của trẻ 3 -6 tuổi

8 Cấu trúc khóa luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, nội dung chính của khóa luận bao gồm 2 chương:

Chương 1: cơ sở lí luận của việc phát triển tình cảm – kĩ năng xã hội cho trẻ 3 – 6 tuổi thông qua các trò chơi tạo hình

Chương 2: Nghiên cứu thực trang việc phát triển tình cảm – kĩ năng xã hội cho trẻ 3 – 6 tuổi thông qua các trò chơi tạo hình ở trường mầm non Ngô Quyền – Vĩnh – Vĩnh Phúc

NỘI DUNG CHƯƠNG I

CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN TÌNH CẢM – KĨ NĂNG

XÃ HỘI CHO TRẺ 3-6 TUỔI THÔNG QUA TRÕ CHƠI TẠO HÌNH 1.1 Tình cảm – kĩ năng xã hội cho trẻ 3 – 6 tuổi

1.1.1 Khái niệm tình cảm xã hội của trẻ 3 – 6 tuổi

Xúc cảm là quá trình rung động của tâm lý có kèm theo sự rung động của cơ thể được nảy sinh khi chủ thể của nhu cầu gặp sự vật, hiện tượng có liên quan đến nhu cầu của mình Cảm xúc là thể hiện tình cảm trong thời gian nhất định

Tình cảm là những thái độ cảm xúc ổn định đối với những sự vật hiện tượng trong thế giới khách quan của con người, phản ánh vai trò của chúng trong mối liên hệ với nhu cầu và động cơ Tình cảm là sản phẩm cao cấp của

sự phát triển các quá trình xúc cảm trong những điều kiện xã hội

- Tình cảm được phân chia thành hai loại đó là tình cảm cấp thấp và tình cảm cấp cao

+ Tình cảm cấp thấp: Là những tình cảm cơ bản, thiết yếu của mỗi con người,

có liên quan tới sự thỏa mãn hay không thỏa mãn nhu cầu sinh học của cơ thể

Nó biểu hiện về trạng thái sinh lí của cơ thể

+ Tình cảm cấp cao: Là những tình cảm bị chi phối và mang tính chất xã hội, liên quan sự thỏa mãn hay không thỏa mãn những nhu cầu của con người đối với các mặt và hiện tượng khác nhau của đời sống xã hội Tình cảm cấp cao bao gồm: Tình cảm đạo đức, tình cảm nhận thức và tình cảm thẩm mỹ

Tình cảm đạo đức là những tình cảm có liên quan đến sự thỏa mãn hay không thỏa mãn những nhu cầu đạo đức của con người Qua quá trình lĩnh hội các chuẩn mực hành vi, quy tắc ứng xử thì tình cảm đó ngày càng được phát triển Trẻ lúng túng, cảm thấy có lỗi khi làm sai điều gì Trẻ luôn muốn người lớn nhận định, đánh giá mức độ, hành vi của mình

Tình cảm nhận thức là những tình cảm xuất hiện trong quá trình tư duy, hoạt động trí óc, nó liên quan đến quá trình nhận thức và sáng tạo, liên quan đến sự thỏa mãn hay không thỏa mãn những nhu cầu nhận thức của con người Tình cảm trí tuệ bao gồm: sự ham học hỏi, sự tin tưởng, sự nghi ngờ,

sự thỏa mãn,

Tình cảm thẩm mĩ là những tình cảm có liên quan đến nhu cầu thẩm

mĩ, về cái đẹp Tình cảm thầm mĩ biểu hiện ở thái độ với cái đẹp của con người đối với hiện thực xung quanh (thiên nhiên, xã hội, con người…)

Tất cả các tình cảm cấp cao không tồn tại một cách độc lập, riêng lẻ mà chúng đều có sự ảnh hưởng qua lại lẫn nhau, tác động lẫn nhau

Trẻ ở độ tuổi mầm non đang hình thành và phát triển nhân cách: trẻ tiếp thu và học hỏi từ xung quanh tạo nên sự phát triển và hoàn thiện cá nhân

vì vậy cần giáo dục trẻ bắt đầu từ việc đơn giản, gần gũi, nhận biết những biểu hiện cảm xúc của người khác để điều chỉnh các biểu hiện và hành vi cho phù hợp, trẻ nhận cảm xúc và tình cảm của mình, học cách thể hiện cho phù hợp

1.1.2 Khái niệm kĩ năng xã hội của trẻ 3 -6 tuổi

Kĩ năng sống là khái niệm được sử dụng phổ biến nhằm vào mọi lứa tuổi và thuộc các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội Từ đầu thập kỉ 90, các tổ chức Liên Hiệp Quốc (LHQ) như: WTO, UNICEF, UNESSCO đã hợp tác xây dựng nên chương trình giáo dục kĩ năng sống cho lứa tuổi thanh thiếu niên Tuy vậy, cho đến ngày nay thì khái niệm này vẫn chưa có một định nghĩa rõ ràng và đầy đủ Tùy theo từng khía cạnh khác nhau mà lại có những quan niệm về kĩ năng sống khác nhau:

Theo tổ chức văn hóa, khoa học và giáo dục của LHQ (UNESSCO) thì:

“kĩ năng sống là năng lực cá nhân để thực hiện đầy đủ các chức năng và

tham gia ứng phó, xử lí các tình huống của cuộc sống hằng ngày”

Theo tổ chức y tế thế giới (WHO), “Kĩ năng sống là những kĩ năng

mang tính tâm lí xã hội và kĩ năng về giao tiếp được vận dụng trong những tình huống hằng ngày để tương tác một cách có hiệu quả với người khác và giải quyết có hiệu quả những vấn đề, những tình huống của cuộc sống hằng ngày”

Theo UNICEF (UNICEF Thái Lan, 1995): “Kĩ năng sống là khả năng

phân tích tình huống và ứng xử, khả năng phân tích cách ứng xử và khả năng tránh được các tình huống”

Tuy các khái niệm nêu trên đều bao hàm rộng hẹp khác nhau, nhưng về

cơ bản chúng đều chỉ ra kĩ năng sống là kĩ năng tự chủ, kĩ năng tự đưa ra quyết định, khả năng nói không và khả năng thích nghi, biết chấp nhận, thích ứng được với cuộc sống xung quanh

Kĩ năng sống được chia làm hai nhóm: nhóm các kĩ năng sống cơ bản (sống với chính mình) và nhóm các kĩ năng sống với người khác

- Nhóm các kĩ năng sống cơ bản gồm: các kĩ năng đọc, viết, tính toán, tự phục vụ cho các chức năng hoạt động hàng ngày

- Nhóm các kĩ năng sống với người khác được chia thành 3 nhóm nhỏ: kĩ năng xã hội, kĩ năng nhận thức và kĩ năng đối phó với cảm xúc và làm chủ bản thân

Các kĩ năng xã hội gồm:

+ Kĩ năng giao tiếp

+ Kĩ năng đàm phán, thương lượng, từ chối

+ Kĩ năng tự khẳng định

+ Kĩ năng từ chối

+ Kĩ năng quan hệ xã hội

+ Kĩ năng hợp tác

+ Kĩ năng cảm thông chia sẻ

+ Kĩ năng giải quyết vấn đề

+ Kĩ năng tạo mạng lưới và động viên

Kĩ năng sống vừa mang tính cá nhân vừa mang tính xã hội Vì đó là khả năng của từng cá nhân và ở tùy từng hoàn cảnh xã hội, ở mỗi nơi, mỗi vùng miền lại đòi hỏi mỗi cá nhân có những kĩ năng sống thích hợp Kĩ năng sống là kĩ năng tự chủ, kĩ năng tự đưa ra quyết định, khả năng nói không và khả năng thích nghi, biết chấp nhận, thích ứng được với cuộc sống xung quanh Từ đó, ta có thể hiểu kĩ năng sống là những kĩ năng cần có cho hành vi lành mạnh cho phép con người đối mặt với những vấn đề của cuộc sống hằng ngày

Kĩ năng xã hội được hiểu là những hành vi ứng xử giúp cá nhân có thể tiếp xúc, tạo mối quan hệ với những người xung quanh và hòa nhập vào cộng đồng Là cách thức để giải quyết vấn đề trong cuộc sống xã hội giúp con người thích nghi và phát triển tốt hơn

Kĩ năng xã hội là những kĩ năng chúng ta sử dụng để giao tiếp và tương tác với mọi người xung quanh, cả bằng lời nói và không bằng lời nói, thông qua cử chỉ, ngôn ngữ cơ thể và ngoại hình cá nhân của chúng ta

Tùy theo giai đoạn phát triển, mở rộng phạm vi và sự đa dạng của hoạt động, sự phong phú của các mối quan hệ dẫn tới kĩ năng xã hội cũng được phát triển lên

1.1.3 Phát triển tình cảm – kĩ năng xã hội cho trẻ mầm non

Phát triển tình cảm là việc có được hiểu biết không ngừng về cảm xúc, khả năng thể hiện và kiểm soát cảm xúc của bản thân Cảm xúc của trẻ bị ảnh hưởng bởi những hành vi của người khác và ngược lại

Xu hương phát triển tình cảm của trẻ mẫu giáo ngày càng bền vững sâu sắc hơn, hợp lý hơn

Giáo dục phát triển tình cảm – kĩ năng xã hội là hình thành và phát triển ở trẻ năng lực cá nhân, trang bị cho trẻ kĩ năng sống để giúp trẻ hòa nhập vào cộng đồng xã hội, là yếu tố cần thiết giúp trẻ học tập tốt ở trường phổ thông

Phát triển tình cảm, kĩ năng xã hội là tiền đề quan trọng cho việc học và phát triển toàn diện của trẻ Các tình cảm và kĩ năng xã hội luôn có mối liên

hệ chặt chẽ, hỗ trợ lẫn nhau từ đó giúp trẻ phát triển một cách đầy đủ nhất Tạo nên một nền tảng vững chắc cho quá trình phát triển nhận thức ở trẻ em đồng thời tăng khả năng tham gia hiệu quả vào các hoạt động theo nhóm hay

ý thức, trách nhiệm của trẻ với xã hội Khi trẻ có nhận thức đúng đắn và tích cực về bản thân mình, trẻ chủ động và tự tin hơn thì trẻ sẽ giúp trẻ có những tình cảm đúng đắn trong những hành động cũng như giao tiếp, biết quan tâm,

sẻ chia và tôn trọng

Trẻ mẫu giáo rất khó để kiềm chế cảm xúc, tuy vậy nhưng không phải

là không thể Trẻ đã bước đầu xuất hiện những cố gắng để kiềm chế những biểu hiện tình cảm của bản thân như cố gắng không khóc Ở trẻ mẫu giáo lớn khả năng kiềm chế đã tốt hơn, trẻ biết thể hiện cảm xúc, tình cảm của minh qua ánh mắt, cử chỉ, điệu bộ, nét mặt hay lời nói

Nội dung của việc giáo dục phát triển tình cảm – kĩ năng xã hội được xây dựng xuất phát từ trẻ, gắn trẻ với cuộc sống hiện thực, hướng đến hình thành các phẩm chất đạo đức và kĩ năng xã hội cần thiết Đồng thời được tích hợp trong các hoạt động chăm sóc hằng ngày, hoạt động học có chủ đích, vui chơi và được tiến hành trong bất kì điều kiện thích hợp nào

Nếu trẻ không đạt được sự phát triển tình cảm và kĩ năng xã hội căn bản trong những năm đầu đời thì sẽ là một khó khăn cho trẻ ở những giai đoạn tiếp theo

Nội dung lĩnh vực phát triển tình cảm – kĩ năng xã hội trong chương trình giáo dục mầm non lứa tuổi mẫu giáo:

Phát triển tình cảm:

+ Ý thức về bản thân

+ Có khả năng nhận biết và thể hiện cảm xúc, tình cảm với con người,

sự vật và hiện tượng xung quanh

Phát triển kĩ năng xã hội:

+ Thể hiện một số quy tắc ứng xử, quy định trong sinh hoạt ở gia đình, trường lớp mầm non, cộng đồng gần gũi

+ Quan tâm bảo vệ môi trường

+ Có một số kĩ năng sống: Tôn trọng, hợp tác, quan tâm, chia sẻ

1.1.4 Đặc điểm phát triển tình cảm và kỹ năng xã hội của trẻ 3 – 6 tuổi:

- Trẻ 3-4 tuổi

* Về tình cảm:

Trẻ 3 dễ xúc cảm và nhạy cảm Xúc cảm dễ nảy sinh và mất đi nhanh dẫn đến tình cảm chưa bền vững và ổn định Hành vi bị chi phối bởi tình cảm

Tình cảm đạo đức và thẩm mỹ được nảy sinh và phát triển mạnh và luôn gắn quện với nhau Rung động bởi cái đẹp Nhận biết hành vi đạo đức đơn giản trong mối quan hệ tốt – xấu, đúng – sai

*Về kỹ năng xã hội:

Ý thức về bản thân nảy sinh còn mờ nhạt vì vậy mà việc tiếp xúc với thế giới xung quanh được mở rộng trẻ phát hiện nhiều mối quan hệ đa dạng, phức tạp trẻ không hiểu được ngay trẻ đã mượn trò chơi vận động để thâm nhập đời sống xã hội phức tạp của người lớn, từ đó trẻ học được nhiều điều mới, rèn luyện kỹ năng, gắn kết hơn với bạn 3 tuổi là khởi đầu hình thành ý thức bản ngã Trẻ chủ quan và luôn tò mò về thế giới xung quanh, do vậy trẻ hay đặt ra yêu cầu vô lý ngoài khả năng khi đó người lớn cần kiên nhẫn tạo điều kiện cho trẻ hoạt động nhiều hơn với các đối tượng thuộc môi trường bên ngoài Trẻ nhận ra các quy tắc phải tuân theo

Độ tuổi này cần cho trẻ cảm nhận được sự quan tâm của người lớn qua

đó giáo dục mối quan hệ thân ái, tình cảm bắt đầu hình thành lứa tuổi mẫu giáo Trẻ thể hiện kỹ năng xã hội qua một số hành động như: biết chờ đến lượt mình, chia sẻ quan tâm đến người khác Trẻ ít phụ thuộc vào người khác,

có thể chơi một mình trong thời gian dài -> Khẳng định mình mong muốn đạt tính tự lực -> Người lớn cần nuôi dưỡng lòng mong muốn độc lập, đáp ứng nhu cầu tự học

Trẻ 4 – 5 tuổi:

* Về tình cảm:

Ngôn ngữ phát triển hơn, phong phú hơn làm cho các mối quan hệ được mở rộng, đời sống tình cảm có bước phát triển mạnh vừa phong phú vừa sâu sắc Trẻ thích sự trìu mến, lo sợ thái độ thờ ơ, lạnh nhạt Đây là thời điểm giáo dục lòng nhân ái

Các loại tình cảm bậc cao như tình cảm trí tuệ, tình cảm đạo đức, thẩm mỹ, phát triển thuận lợi đặc biệt là tình cảm thẩm mỹ

Tình cảm trí tuệ phát triển, mong muốn và yêu thích hoạt động phát triển nhận thức Trẻ có sự hiếu kỳ trước những điều mới lạ Cần trân trọng và khai thác

*Về kỹ năng xã hội:

Trẻ nhận ra mình lớn nhất trong trường mầm non Khả năng kiềm chế tốt hơn, trẻ biết phục tùng các mục đích yêu cầu của người lớn song nhiệm vụ phải rõ ràng, dễ hiểu, yêu cầu cần phù hợp giáo viên cần động viên khuyến

khích trẻ

1.2 Hoạt động vui chơi của trẻ mầm non

1.2.1 Đặc điểm hoạt động vui chơi của trẻ mẫu giáo

Chơi là hoạt động chủ đạo và xuyên xuất trong những năm đầu đời của trẻ mầm non Trẻ chơi không nhằm tạo ra một sản phẩm nào mà chỉ đơn giản

là để thỏa mãn nhu cầu được chơi Có rất nhiều nhà nghiên cứu trên thế giới

đã nghiên cứu về hoạt động vui chơi của trẻ trong đó có ý kiến cho rằng:

“Trẻ chơi là vì chơi, chơi mà để chơi, chơi mang lại niềm vui cho trẻ, khi trẻ phải chơi theo sự áp đặt của người lớn thì lúc đó trò chơi mới theo đúng nghĩa của nó” Trẻ tham gia trò chơi nhiệt tình hay không là do chính sự hấp dẫn, lôi cuốn của trò chơi đó

Không giống với những hoạt động khác, nó đặc biệt ở chỗ động cơ chơi của trẻ nằm ngay trong chính các hành động chơi chứ không phải ở kết quả chơi Những điều đó đã kích thích trẻ chơi và duy trì hứng thú chơi của trẻ Vui chơi là một hoạt động mang tính độc lập, tự do và trẻ hoàn toàn tự nguyện, tích cực, hoạt động hết mình khi tham gia chơi Những gì trẻ chơi đều phản ánh hiện thực thế giới xung quanh trẻ

Hoạt động vui chơi gắn liền với tuổi thơ của trẻ Trẻ từ 0 – 3 tuổi bắt đầu học cách cầm, nắm, khuấy, …vì thế mà đồ chơi cũng như trò của trẻ rất đơn giản, nó chỉ là những chiếc cốc, thìa, muôi, đôi khi chỉ đơn giản là chiếc

áo trẻ đang mặc hay bất kì một vật dụng gì trước mặt trẻ Trẻ từ 3 – 6 tuổi đã bắt đầu hình thành nên ý thức bản thân, thích “bắt chước” người lớn, mong muốn mình được làm người lớn về mọi thứ như hành vi, lời nói, ăn mặc Trẻ luôn muốn thể hiện mình với mọi người xung quanh Tuy nhiên ở giai đoạn này khả năng về tri thức, kỹ năng của trẻ chưa đáp ứng được mong muốn thực hiện được Do đó mà bên trong trẻ thường nảy ra mâu thuẫn Trò chơi đóng vai theo chủ đề đã giúp trẻ giải quyết được mâu thuẫn này Khi tham gia chơi, trẻ được thể hiện hết những gì trẻ mong muốn thông qua vai diễn của trẻ Trẻ

thể hiện được tính độc lập và “cái tôi” qua “xã hội trẻ em”

Thông qua hoạt động vui chơi trẻ sẽ được tiếp thu mọi thứ xung quanh một cách chủ động, sáng tạo và phát triển các kỹ năng một cách tốt hơn Nhờ

đó, trẻ tự khám phá ra khả năng của mình và dần trở nên tự tin hơn Ngược lại, nếu trẻ bị kìm hãm sự vui chơi thì lớn lên trẻ sẽ ương bướng, e dè Do đó, chơi chính là chương trình học tốt nhất cho trẻ Hoạt động vui chơi cũng là một phần trong bản năng phát triển tự nhiên của trẻ nhỏ qua các cuộc vui chơi với mọi người ở cuộc sống hàng ngày Việc trẻ vui chơi không chỉ là nền tảng giúp trẻ vui đùa mà nó còn là nền tảng để hình thành nên tính cách, kỹ năng sống của trẻ sau này Trẻ không phân biệt rõ giữa hoạt động vui chơi và học tập mà đối với trẻ học mà chơi, chơi mà học Đối với trẻ, sống là để vui chơi Trong quá trình chơi, trẻ thu thập thông tin bằng toàn bộ các giác quan của mình để có được những kiến thức cần thiết Trẻ càng lớn thì đồ chơi và trò chơi cũng phức tạp dần lên để đáp ứng được nhu cầu của trẻ Khi đó đồ chơi

đã trở thành một giáo cụ giúp trẻ tiếp nhận được kiến thức, kĩ năng cho sự phát triển toàn diện

Vui chơi là chìa khóa để trẻ học hỏi và lĩnh hội kiến thức Các nhà nghiên cứu và nhà giáo dục trên khắp thế giới đã phát hiện ra rằng chơi có thể giúp làm phong phú thêm việc học và phát triển ở trẻ các kỹ năng chính như tìm hiểu, thể hiện, thử nghiệm và làm việc theo nhóm Vui chơi giúp trẻ có cơ hội tương tác nhiều hơn với bạn của mình Vygotsky cũng cho rằng: “ Tương tác với bạn cùng trang lứa là cách thức hữu hiệu để phát triển các kỹ năng và chiến lược Ông khuyến khích các giáo viên, trong phạm vi vùng phát triển gần, sử dụng những bài tập hợp tác, trong đó, trẻ phát triển những năng lực còn yếu với sự giúp đỡ từ những bạn đồng trang lứa có năng lực hơn” Trẻ mầm non học theo những cách khá khác nhau Trẻ học bằng cách trải nghiệm thể chất, bằng cách tương tác với người khác và học bằng cảm xúc của chính mình Chơi là sự kết hợp các phần logic và sáng tạo của bộ não

Đối với trẻ mầm non, chơi thường là một hoạt động toàn thân giúp chúng phát triển các kỹ năng cần thiết sau này trong cuộc sống Chạy, nhảy, leo trèo, lăn lộn các hoạt động này đều thúc đẩy sự phát triển cơ bắp và giúp điều chỉnh các kỹ năng vận động Trẻ cũng nảy sinh cảm xúc khi chúng tạo ra những thế giới riêng, giàu trí tưởng tượng với hệ thống các quy tắc chi phối các điều khoản chơi Khi tham gia chơi cũng đòi hỏi trẻ phải suy nghĩ, phán đoán thông qua những thách thức mà trẻ phải giải quyết, giúp trẻ tự tin hơn vào khả năng giải quyết vấn đề của mình, giúp trẻ thể hiện bản thân, hợp tác với người khác và chấp nhận rủi ro sáng tạo

Vui chơi còn có tác động mạnh mẽ tới đời sống tình cảm của trẻ Trong khi chơi trẻ sẽ thể tình cảm một cách phong phú, đa dạng

Trò chơi của tuổi mẫu giáo mang tính chất kí hiệu - tượng trưng Trẻ chơi và những hành động chơi đó chỉ là giả vờ nhưng tất cả lại mang ý nghĩa rất thực

Vì nó phản ánh những thứ xung quanh trẻ thấy và tiếp thu được

HĐVC là phương tiện rất thuận lợi để giáo dục, phát triển cho trẻ về trí tuệ, đạo đức, tình cảm – kĩ năng xã hội và thẩm mỹ Đồng thời có ảnh hưởng mạnh mẽ tới việc hình thành nhân cách ở trẻ mẫu giáo và làm tiền đề cho các năm học sau này

1.2.2 Vai trò của trò chơi đối với trẻ mẫu giáo

Hoạt động vui chơi có tác động không nhỏ tới sự hình thành tính chủ định của quá trình tâm lý Khi chơi, trẻ dần hình thành khả năng chú ý, sự tập chung và ghi nhớ một cách có chủ định Qua đó, khả năng tập trung chú ý của trẻ tốt hơn và trẻ ghi nhớ được nhiều hơn Thông qua trò chơi mà trẻ tiếp thu kiến thức một cách dễ dàng và tự nhiên hơn

Trẻ nhập vai chơi khi đó trẻ cần giải quyết các tình huống của trò chơi

và những hành động của vai chơi đó sẽ ảnh hưởng một cách thường xuyên và trực tiếp tới sự phát triển của hoạt động nhận thức ở trẻ mẫu giáo Trò chơi có vai trò rất quan trọng tới việc chuyển tư duy từ tư duy trực quan - hành động

sang tư duy trực quan - hình tượng

Trò chơi còn giúp cho trẻ hình thành và tích luỹ những biểu tượng làm tiền đề cho hoạt động tư duy, sáng tạo đồng thời cũng giúp cho trẻ thiết lập kế hoạch hành động và tổ chức hành vi của bản thân mình Tạo môi trường cho trẻ có cơ hội hợp tác làm việc chung với các bạn

Có rất nhiều nhà nghiên cứu đã chỉ ra ý nghĩa đặc biệt của trò chơi đối với trẻ mẫu giáo trong đó có ý kiến cho rằng: “ Đối với các cháu mẫu giáo, trò chơi có một ý nghĩa đặc biệt đối với các cháu trò chơi là học tập, là lao động,

là hình thức giáo dục chính đáng” Và còn cho rằng: “ Trò chơi hoàn toàn đáp ứng nhu cầu của trẻ lứa tuổi mẫu giáo, đáp ứng niềm vui sướng, tính tích cực, nhu cầu vận động, làm phong phú thêm óc tưởng tượng, trong giáo dục mầm non trò chơi là phương tiện giáo dục chính Đồng thời cũng nhấn mạnh cần thiết chỉ đạo trò chơi của trẻ một cách thông minh, đúng đắn”

Bên cạnh đó, sự phát triển ngôn ngữ của trẻ cũng bị tác động rất mạnh

mẽ từ những trò chơi Qua những tình huống của trò chơi đòi hỏi mỗi đứa trẻ khi tham gia vào chơi phải có một khả năng giao tiếp bằng ngôn ngữ nhất định Do đó trẻ phải phát triển ngôn ngữ một cách mạch lạc, rõ ràng để có thể đáp ứng được những yêu cầu khi chơi chung

Tóm lại, trò chơi có vai trò vô cùng quan trọng đối với sự hình thành và phát triển các chức năng tâm lí như: Nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm, ý chí,…)

và hình thành toàn diện nhân cách trẻ Trò chơi chính là một phần tuổi thơ của trẻ, là phương tiện hình thành xã hội ở trẻ Vì vậy mà việc tổ chức các trò chơi cho trẻ ở giai đoạn này là cực kì quan trọng và hết sức cần thiết

1.3 Hoạt động tạo hình cho trẻ 3-6 tuổi

1.3.1 Khái niệm hoạt động tạo hình

Nguyễn Quốc Toản đã chỉ ra: “ Hoạt động tạo hình là một trong những hoạt động nghệ thuật của con người để tạo ra các sản phẩm có hình thể, màu sắc đẹp, đem lại những khoái cảm thẩm mĩ cho người xem – nhận ra cái đẹp

và xúc cảm trước cái đẹp”

Hoạt động này là một dạng hoạt động nhận thức rất đặc biệt mang tính sáng tạo cao, nó phản ánh hiện thực thế giới xung quanh bằng những hình tượng nghệ thuật mà ở đó con người không chỉ đóng vai trò lĩnh hội và khám phá thế giới mà còn cải tạo nó theo quy luật của cái đẹp bằng màu sắc, đường nét, hình khối,…gửi gắm tâm hồn, tình cảm cuả người nghệ sĩ vào trong tác phẩm

Các hoạt động tạo hình được tổ chức giáo dục cho trẻ trong trường mầm non gồm: Hoạt động vẽ, hoạt động xé dán, hoạt động nặn, hoạt động chắp ghép Các hoạt động này đều cung cấp cho trẻ tri thức và phát triển các

kĩ năng tạo hình cơ bản, giúp trẻ biết thể hiện cảm xúc trước cái đẹp đồng thời bồi dưỡng thị hiếu thẩm mĩ, cảm xúc với cái đẹp

1.3.2 Đặc điểm hoạt động tạo hình của trẻ 3 -6 tuổi

- Đặc điểm hoạt động tạo hình của trẻ 3-4 tuổi

Bước đầu chú ý tới việc phân biệt màu sắc tuy nhiên trẻ chưa biết sử dụng màu sắc để tạo nên giá trị thẩm mĩ cho bài vẽ Trẻ đã phân biệt được các màu sắc cơ bản, phổ biến như: đỏ, vàng, xanh lục, đen, xám, da cam,… Trẻ tô màu chỉ là ngẫu nhiên mà chưa biết dùng màu sắc để thể hiện tình cảm, cảm xúc đối với tác phẩm Đường nét, hình dạng trong tạo hình còn đơn giản Bố cục còn lệch lạc, các chi tiết sự vật, hình ảnh sắp xếp thành hàng

- Đặc điểm hoạt động tạo hình của trẻ 4-5 tuổi

Trẻ bắt đầu có khả năng nhận biết, phân biệt được màu sắc tự nhiên của

đồ vật, hoa quả Trẻ có khả năng phân biệt và học điều chỉnh để vẽ được nhiều loại hình học có hình dạng tương đồng nhau như: hình tròn - hình elip, hình vuông - hình chữ nhật Các hình vẽ của trẻ ở giai đoạn này mang đậm tính lắp ráp, gần với hình học cơ bản Bố cục đã rõ ràng hơn, biết phân biết chi tiết chính

+ Đặc điểm hoạt động tạo hình của trẻ 5-6 tuổi

Sự phát triển về thể chất và sự phối hợp khéo léo của đôi bàn tay ở giai đoạn này tăng lên rõ rệt Điều này giúp trẻ có thể vận dụng các kiến thức tạo hình để miêu tả được các sự vật, hiện tượng một cách rõ nét nhất khi hoạt động tạo hình Trẻ tìm hiểu cái đẹp qua các hình ảnh, đồ dùng đồ chơi và trong thiên nhiên, nhận biết sự thay đổi của thiên nhiên và loài vật thông qua màu sắc, kích thước, hình dạng và bố cục Trẻ biết bộc lộ cảm xúc của mình qua lời nói và thể hiện chúng trên sản phẩm một cách có chủ đích Ở độ tuổi này trẻ đã biết đưa ra ý kiến bàn bạc theo nhóm để tạo ra sản phẩm chung, có khả năng giới thiệu sản phẩm của mình và nhận xét sản phẩm của bạn

1.3.3 Trò chơi tạo hình

Trò chơi là hoạt động tổ chức ra để vui chơi, giải trí Là một hoạt động gần gũi và thiết thực để thỏa mãn nhu cầu giải trí đa dạng của con người Nó cũng là phương pháp giáo dục thực hành hiệu quả trong việc hình thành nhân cách, trí dục của trẻ mầm non Trò chơi vừa là phương tiện giáo dục vừa là phương tiện để giải trí giúp cho mỗi cá nhân được rèn luyện, đem lại bầu không khí thoải mái, vui tươi, sự đoàn kết, cảm thông chia sẻ trong tập thể Chơi là hoạt động dành cho tất cả mọi người, mọi đối tượng, mọi lứa tuổi và

nó chiếm một vị trí nhất định trong cuộc sống hằng ngày Đối với trẻ mầm non chơi chiếm phần lớn thời gian hoạt động của trẻ Trong dạy học, việc lồng ghép các trò chơi tạo hình góp phần tăng hứng thú, kích thích khả năng sáng tạo, phát huy tính tích cực của trẻ

Hoạt động chơi và hoạt động tạo hình rất gần gũi với nhau, nhờ các kĩ năng của HĐTH trẻ có thể phát triển trò chơi của mình và chính các trò chơi tạo hình đó góp phần không nhỏ vào việc phát triển chung của trẻ

Trò chơi tạo hình là những trò chơi có liên quan tới lĩnh vực tạo hình như: trang trí, lắp ghép, xếp hình, xem tranh,…giúp tạo hứng thú cho trẻ và phát triển khả năng sáng tạo của bản thân Trò chơi luôn là một trong những lựa chọn hàng đầu để giáo viên tổ chức cho trẻ trong trường mầm non

TCTH là dạng trò chơi có cấu trúc và cách thức hoạt động đặc thù mang tính vui chơi, trong đó trẻ phản ánh một cách tích cực, sáng tạo về thế giới xung quanh thông qua những hình tượng nghệ thuật nhưng chỉ dừng lại ở mức độ nhằm thỏa mãn nhu cầu, ý thích phù hợp với khả năng của trẻ

Có rất nhiều các loại trò chơi dành cho trẻ mâũ giáo nói chung và các trò chơi trong hoạt động tạo hình nói riêng cũng rất phong phú và đa dạng

- Các trò chơi có luật lệ rõ ràng hoặc không có luật lệ rõ ràng mỗi loại đều có những ưu điểm và thế mạnh riêng nhưng nó đều giúp trẻ phát triển, có

cơ hội được tiếp xúc, tích lũy thêm vốn hiểu biết cho bản thân

+ Trò chơi học tập: là những trò chơi gắn với hoạt động học tập có chủ đích, giúp trẻ phát triển nhận thức, nhận biết, phân biệt các con số, chữ cái hay màu sắc, hình dạng thông qua các trò chơi

+ Trò chơi thông minh: những trò chơi đòi hỏi trẻ phải tư duy logic, có khả năng phán đoán

+ Trò chơi dân gian: những trò chơi tạo hình mang tính chất truyền thống, giúp trẻ có cơ hội tiếp xúc với nền văn hóa dân tộc, giúp trẻ hiểu thêm về tình bạn, tình yêu quê hương, đất nước

+ Trò chơi sáng tạo: những trò chơi mang tính chất tự do sáng tạo, trẻ tham gia chơi có thể thỏa sức thể hiện sự sáng tạo của bản thân Điển hình là trò chơi lắp ghép, xếp hạt,…

- Vai trò của trò chơi tạo hình đối với sự phát triển toàn diện của trẻ

+ Trò chơi tạo hình đối với sự phát triển nhận thức

Thông qua các trò chơi tạo hình trẻ sẽ được tiếp thu, mở rộng, hệ thống hóa lại các chuẩn cảm giác về hình dáng, màu sắc, kích thước, tỉ lệ,… Nhờ quá trình thực hiện nhiệm vụ của trò chơi trẻ thường xuyên sử dụng tích cực các chuẩn cảm giác để tìm hiểu, khám phá, giải quyết nhiệm vụ của trò chơi

Từ đó trẻ có thêm hiểu biết về thế giới xung quanh, có điều kiện để phát triển ngôn ngữ mạch lạc Trong quá trình chơi trẻ được tham gia quan sát, phân tích, thực hành tạo hình từ đó trẻ sẽ dần học hỏi được kinh nghiệm, rèn luyện

kĩ năng, sự khéo léo, khả năng độc lập tổ chức, làm chủ và điều chỉnh nhận thức của bản thân Tạo cho trể cơ hội rèn luyện tính tự giác, ham học hỏi, óc sáng tạo,…

+ Trò chơi tạo hình đối với sự phát triển tình cảm, đạo đức – kĩ năng xã hội

Khi trẻ tham gia vào các trò chơi tạo hình mà điển hình là trò chơi đóng vai trẻ có cơ hội được tiếp xúc với những cái đẹp, cái thẩm mĩ, được trải nghiệm cảm xúc, tình cảm từ những tình huống giao tiếp trong trò chơi Đồng thời trẻ học hỏi được những kĩ năng xã hội từ đơn giản cho tới phức tạp, các hành vi văn hóa ứng xử giúp trẻ có thái độ đúng, tích cực đó chính là mắt xích

để hình thành nên phẩm chất đạo đức, tình cảm xã hội cho trẻ Các trò chơi tạo hình tổ chức theo nhóm – trẻ cùng nhau tạo ra sản phẩm trẻ phải hoạt động cùng các bạn sự tương tác, hợp tác với nhau sẽ hình thành ở trẻ những phẩm chất đạo đức như kiên trì, nhường nhịn, giúp đỡ các bạn,… các kĩ năng

xã hội như kĩ năng hợp tác, ra quyết định, giải quyết vấn đề hay kiểm soát cảm xúc,…

+ Trò chơi tạo hình đối với sự phát triển thẩm mĩ

Mỗi một trò chơi đòi hỏi những loại đồ chơi khác nhau từ đó trẻ nhận biết được hình dạng, kích thước, màu sắc,…trẻ sẽ cảm nhận được vẻ đẹp qua mỗi đồ chơi mà trẻ chơi Chính những đồ chơi bắt mắt đó sẽ đem lại hứng khởi, khoái cảm thẩm mĩ cho trẻ, từ đó dần hình thành ở trẻ ý thức về thẩm