Viêm khớp dạng thấp benh hoc bài giảng đh dược Hà Nội

Trình bày được nguyên nhân, cơ chế bệnh sinh của bệnh viêm khớp dạng thấp.. Phân tích được triệu chứng, giai đoạn, tiêu chuẩn chẩn đoán và điều trị bệnh viêm khớp dạng thấp...  Thuốc đi

VIÊM KHỚP DẠNG THẤP

( Rheumatoid arthritis – RA )

 Tài liệu học tập

- Lê Thị Luyến (2017) Bệnh học, Nhà xuất bản Y học.

- Tài liệu phát tay (2018)- Bộ môn Y học cơ sở.

 Tài liệu tham khảo

- Bộ môn Nội Trường ĐHY HN (2018) Bài giảng bệnh học

nội khoa Tập 2 – Nhà xuất bản Y học.

- Braunwald E., Fauci A.S., Kasper D., Hauser S.L., Longo

D.L., Jameson J.L (2015) Harrison’s Principles of Internal

Medicine, 19th edition, McGraw Hill.

- Greene R.J., Harris N.D (2008) Pathology and Therapeutics

for Pharmacists - A Basis for Clinical Pharmacy Practice,

3 rd edition, Published by the Pharmaceutical Press

Mục tiêu học tập

1. Trình bày được nguyên nhân, cơ chế bệnh

sinh của bệnh viêm khớp dạng thấp

2. Phân tích được triệu chứng, giai đoạn, tiêu

chuẩn chẩn đoán và điều trị bệnh viêm

khớp dạng thấp

3

Dịch tễ học

- Trên thế giới TL mắc ở người lớn 0,5 – 3%

- Ở Việt Nam TL mắc 0,5 % dân số

- Chủ yếu ở nữ ( 70 – 80%), tuổi trung niên

35 – 55 tuổi ( 80%)

Nguyên nhân

 Là bệnh tự miễn hệ thống

- Tác nhân khởi phát

- Yếu tố cơ địa

- Yếu tố di truyền: liên quan HLA DR4

- Yếu tố thuận lợi

Cơ chế bệnh sinh

9

VKDT: mất cân bằng giữa các cytokines gây viêm và chống viêm

TNF

IL-1

IFN

GM-CSF IL-8

chemokines

IL-12 IL-15 IL-16 IL-17 IL-18 TGF

Các thụ thể hòa tan, Kháng thể đơn dòng

IL-4 IL-10 IL-11 IL-13

Gây viêm

(Pro-inflammatory)

Chống viêm (Anti-inflammatory)

IL-6

11

Màng hoạt dịch viêm

Màng máu

Diễn biến

16

Biểu hiện ngoài khớp

- Hạt dưới da

- Viêm mao mạch

- Gân, cơ, dây chằng và bao khớp: teo cơ,

viêm gân, co kéo hoặc giãn dây chằng

22

Cơ, gân, dây chằng, bao khớp

- Teo cơ

- Viêm gân

- Co kéo hoặc giãn dây dây chằng

- Bao khớp: phình to tạo kén hoạt dịch

VIÊM KHỚP DẠNG THẤP

Kén Baker

Toàn thân

- Hội chứng thiếu máu

- Rối loạn thần kinh thực vật

- Tổn thương nội tạng: ít gặp

- Viêm mống mắt, viêm giác mạc

- Nhiễm amyloid thận

Hình ảnh X quang

Hẹp khe khớp

31

Siêu âm khớp

- Phát hiện sớm viêm màng hoạt dịch

- Bào mòn đầu xương

- Theo dõi hiệu quả điều trị

35

Dịch khớp

 Hội chứng viêm

 Hội chứng miễn dịch

Nội soi khớp và sinh thiết MHD

37

Xét nghiệm đánh giá hội chứng

Các giai đoạn của RA

Tiêu chuẩn chẩn đoán RA- 1988

Chẩn đoán xác định khi có trên 4 dấu hiệu

1 Cứng khớp buổi sáng > 1h

2 Viêm từ 3 khớp trở lên có phù nề các mô

mềm ≥ 6tuần

3 Viêm các khớp bàn tay ≥ 6tuần.

4 Viêm khớp có tính chất đối xứng ≥ 6tuần

5 Có hạt dạng thấp dưới da

6 Yếu tố dạng thấp dương tính

7 Hình ảnh X quang điển hình

Đánh giá mức độ hoạt động của bệnh

43 DAS 28= 0,56 x (số khớp đau) + 0,28 x (số

khớp sưng) + 0,7 x In(máu lắng 1h) x 1,08 + 0,16

- DAS 28 < 2,9 Bệnh không hoạt động

ĐIỀU TRỊ

 Thuốc điều trị cơ bản sử dụng kéo dài.

 Kết hợp nhiều loại thuốc

 Kết hợp nhiều phương pháp điều trị

 Phải theo dõi thường xuyên

Thuốc điều trị triệu chứng

- Chỉ định: trong khi đợi chờ tác dụng của thuốc

bệnh nhân phụ thuộc corticoid.

trong dung dịch sinh lý 3- 5 ngày Sau đó duy trì

đường uống.

Chỉ định: đợt tiến triển hoặc hoạt động mạnh

48

Thuốc điều trị triệu chứng

Thuốc điều trị triệu chứng

 NSAIDs: chỉ định giai đoạn hoạt động nhẹ

 Giảm đau: Ngoại biên đến trung ương

Thuốc điều trị cơ bản (thuốc chống thấp td chậm- SAARDs)

Thuốc điều trị cơ bản

(thuốc chống thấp td chậm- SAARDs)

Nhóm thuốc sử dụng thay thế

-Thuốc ức chế miễn dịch tế bào:

-Cyclophosphamid, cyclosporin A…

Chỉ định: Thất bại khi điều trị bằng corticoid và

các SAARDs khác

Thuốc điều trị cơ bản

(thuốc chống thấp td chậm- SAARDs)

Nhóm thuốc mới được sử dụng

Chỉ định: VKDT nặng, kháng điều trị thông thường

-Cyclophosphamid, cyclosporin A…

Chỉ định: Thất bại khi điều trị bằng corticoid và các SAARDs khác.

Thuốc điều trị cơ bản

(thuốc chống thấp td chậm- SAARDs)

Nhóm thuốc ít được sử dụng

− Hiện nay nhóm :muối vàng, penicillamin,

sulfasalazin ít được sử dụng vì hiệu quả kém và nhiều tác dụng phụ

Ca lâm sàng

 Bệnh nhân nữ 56 t Cách đây 2 tháng bệnh nhân sưng

đau khớp cổ tay 2 bên, sau đó sưng đau khớp khuỷu tay và bàn ngón 2 bên Kèm theo bệnh nhân cứng

khớp buổi sáng 30ph

Khám: M: 80ck/ph, HA: 130/80mmHg.

Khớp cổ tay, bàn tay 2 bên: sưng đau, ít nóng đỏ Không

teo cơ, không biến dạng khớp.

1 BN được chẩn đoán VKDT anh chị hãy nêu các triệu

chứng để có chẩn đoán đó.

2 Theo anh chị BN được sử dụng KS để điều trị VKDT

không và giải thích.