Quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ ở các trường THPT huyện gia lộc, tỉnh hải dương

Để đổi mới trong giáo dục, trước tiên cần đổi mới trong kiểm tra đánhgiá trong đó đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh được coi là thenchốt, xuyên suốt trong năm học, làm tốt cô

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LÊ DUY PHONG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP ĐỊNH KỲ Ở CÁC TRƯỜNG

THPT HUYỆN GIA LỘC, TỈNH HẢI DƯƠNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN, NĂM 2019

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

LÊ DUY PHONG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP ĐỊNH KỲ Ở CÁC TRƯỜNG

THPT HUYỆN GIA LỘC, TỈNH HẢI DƯƠNG

Ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Mã số: 8.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: GS.TSKH NGUYỄN VĂN HỘ

THÁI NGUYÊN, NĂM 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng bản thân tôi.Các số liệu trong luận văn là trung thực

Kết quả của luận văn chưa từng được ai công bố trong bất kì công trình nào

Thái Nguyên, tháng 4 năm 2019

Học viên

Lê Duy Phong

LỜI CẢM ƠN

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đối với GS.TSKH Nguyễn Văn Hộ người đã tận tình chỉ bảo giúp đỡ tôi trong học tập, nghiên cứu và giúp tôihoàn thành luận văn này

-Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô, khoa Tâm lý - Giáo dục, PhòngĐào tạo trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên đã tạo điều kiện chotôi trong thời gian học tập tại trường

Xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, đồng nghiệp và các em họcsinh tại các trường THPT huyện Gia Lộc, Hải Dương đã giúp đỡ, hợp táctrong quá trình tôi thực hiện nghiên cứu

Cảm ơn gia đình, bạn bè và người thân đã động viên giúp đỡ để tôi đạtđược kết quả hôm nay!

Thái Nguyên, tháng 4 năm 2019

Tác giả luận văn

Lê Duy Phong

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT iv

DANH MỤC CÁC BẢNG v

DANH MỤC BIỂU ĐỒ vi

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 2

4 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

5 Giả thuyết khoa học 3

6 Phạm vi nghiên cứu 3

7 Phương pháp nghiên cứu 4

8 Cấu trúc luận văn 5

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP ĐỊNH KỲ Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 6

1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 6

1.1.1 Nghiên cứu ở nước ngoài 6

1.1.2 Nghiên cứu trong nước 7

1.2 Các khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu 8

1.2.1 Kiểm tra 8

1.2.2 Đánh giá 9

1.2.3 Đánh giá kết quả học tập của học sinh 9

1.2.4 Đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh 10

1.2.5 Quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh 11

1.3 Những vấn đề cơ bản về đánh giá kết quả học tập định kỳ của học

sinh ở trường THPT 12

1.3.1 Vai trò của đánh giá kết quả học tập định kỳ 12

1.3.2 Nguyên tắc đánh giá kết quả học tập định kỳ 12

1.3.3 Hình thức, phương pháp đánh giá kết quả học tập định kỳ 14

1.3.4 Quy trình đánh giá kết quả học tập định kỳ 16

1.3.5 Các yêu cầu sư phạm khi đánh giá kết quả học tập định kỳ 17

1.4 Một số vấn đề cơ bản về quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh ở trường THPT 18

1.4.1 Lập kế hoạch quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ ở trường THPT 18

1.4.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ ở trường THPT 19

1.4.3 Chỉ đạo thực hiện kế hoạch hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ ở trường THPT 20

1.4.4 Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ ở trường THPT 22

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ ở trường THPT 22

1.5.1 Yếu tố chủ quan 22

1.5.2 Yếu tố khách quan 24

Kết luận chương 1 26

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP ĐỊNH KỲ Ở CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN GIA LỘC TỈNH HẢI DƯƠNG 27

2.1 Khái quát tình hình kinh tế - xã hội của địa bàn nghiên cứu 27

2.1.1 Khái quát đặc điểm kinh tế - xã hội huyện Gia lộc, tỉnh Hải Dương 27

2.1.2 Khái quát về các trường THPT huyện Gia lộc, tỉnh Hải Dương 27

2.1.3 Tình hình giáo dục ở các trường THPT huyện Gia Lộc tỉnh Hải Dương 28

2.2 Tổ chức khảo sát thực trạng 29

2.2.1 Mục đích khảo sát 29

2.2.2 Nội dung khảo sát 29

2.2.3 Phương pháp khảo sát và xử lý các kết quả 30

2.2.4 Tiến trình khảo sát 31

2.3 Thực trạng hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ 31

2.3.1 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về vị trí, vai trò đánh giá kết quả học tập định kỳ 31

2.3.2 Thực trạng nội dung hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ 32

2.3.3 Thực trạng phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ 35

2.3.4 Thực trạng quy trình đánh giá kết quả học tập định kỳ 38

2.4 Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ 40

2.4.1 Thực trạng lập kế hoạch 40

2.4.2 Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch 44

2.4.3 Thực trạng chỉ đạo thực hiện kế hoạch 46

2.4.4 Thực trạng kiếm tra thực hiện kế hoạch 48

2.4.5 Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ các trường THPT huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương 50

2.5 Đánh giá chung về thực trạng 52

2.5.1 Ưu điểm 52

2.5.2 Hạn chế 52

Kết luận chương 2 54

Chương 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP ĐỊNH KỲ Ở CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN GIA LỘC TỈNH HẢI DƯƠNG 55

3.1 Nguyên tắc đề xuất biện pháp quản lý 55

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu 55

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học, hệ thống 55

3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ 56

3.1.4 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 56

3.1.5 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 56

3.2 Các biện pháp quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ ở các trường THPT huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương 57

3.2.1 Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức về công tác quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ đối với cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh 57

3.2.2 Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch và quy trình đánh giá kết quả học tập định kỳ 60

3.2.3 Biện pháp 3 Đổi mới hình thức tổ chức đánh giá kết quả học tập định kỳ 62

3.2.4 Biện pháp 4 Bồi dưỡng nâng cao năng lực cho giáo viên về đánh giá kết quả học tập định kỳ 64

3.2.5 Biện pháp 5 Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ 68

3.2.6 Biện pháp 6: Tăng cường cơ sở vật chất trang thiết bị và các điều kiện phục vụ hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh 70

3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 76

3.3.1 Vị trí, vai trò, tầm quan trọng của các biện pháp 76

3.3.2 Tính cấp thiết của các biện pháp 78

3.4 Khảo sát tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ 79

3.4.1 Mục đích khảo nghiệm 79

3.4.2 Nội dung khảo nghiệm 79

3.4.3 Đối tượng khảo nghiệm 79

3.4.4 Phương pháp khảo nghiệm 79

3.4.5 Kết quả khảo nghiệm 80

3.3.6 Tương quan giữa tính cấp thiết và tính khả thi 85

Kết luận chương 3 86

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 87

TÀI LIỆU THAM KHẢO 90

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Thực trạng nội dung đánh giá kết quả học tập định kỳ của

học sinh 33Bảng 2.2: Thực trạng về phương pháp, hình thức đánh giá kết quả học

tập định kỳ của học sinh 36Bảng 2.3: Thực trạng về quy trình đánh giá kết quả học tập định kỳ của

học sinh 38Bảng 2.4: Thực trạng lập kế hoạch đánh giá kết quả học tập định kỳ của

học sinh 41Bảng 2.5: Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch đánh giá kết quả học

tập định kỳ của học sinh 45Bảng 2.6: Thực trạng chỉ đạo thực hiện kế hoạch đánh giá kết quả học

tập định kỳ của học sinh 47Bảng 2.7: Thực trạng kiểm tra thực hiện kế hoạch đánh giá kết quả học

tập định kỳ của học sinh 49Bảng 2.8: Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý đánh giá kết quả học tập

định kỳ của học sinh 51Bảng 3.1: Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp quản lý 80Bảng 3.2: Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp 83

DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 2.1: Thực trạng nhận thức về vị trí, vai trò của đánh giá kết quả

học tập định kỳ của học sinh 31Biểu đồ 3.1 Tính cần thiết của các biện pháp 82Biểu đồ 3.2 Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp 85

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Phát triển giáo dục và đào tạo là vấn đề quan trọng trong sự phát triểncủa mỗi quốc gia cũng như biểu hiện trình độ phát triển của các quốc gia trênthế giới Ngay từ khi giành được độc lập cho dân tộc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đãchỉ rõ "một dân tộc dốt là một dân tộc yếu" Trải qua sau hơn 30 năm đổi mới,nước ta đã có nhiều thành tích to lớn trong việc phát triển kinh tế - xã hội hiệnđang nằm trong các nước thu nhập trung bình Nhưng những thành tích đạtđược của nước ta chưa ổn định như: nguồn nhân lực, sự cạnh tranh giữa cácnước trong khu vực và thế giới về kinh tế còn thấp, vấn đề văn hóa - xã hội cònnhiều bất cập Để đất nước tiến nhanh và vững chắc cần phải coi “giáo dục làquốc sách hàng đầu”, đây cũng là xu hướng của các nước trên thế giới Chính

vì vậy cần phải xác định phát triển giáo dục là một nhiệm vụ quan trọng, làkhâu đột phá trong công cuộc phát triển đất nước

Để đổi mới trong giáo dục, trước tiên cần đổi mới trong kiểm tra đánhgiá trong đó đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh được coi là thenchốt, xuyên suốt trong năm học, làm tốt công tác này sẽ nâng cao chất lượngdạy học, đáp ứng yêu cầu thực tiễn đổi mới trong trường THPT Nghị quyết

Hội nghị Trung ương 8 khoá XI nêu rõ “Đổi mới căn bản hình thức và

phương pháp thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo, bảo đảm trung thực, khách quan Việc thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo cần từng bước theo các tiêu chí tiên tiến được xã hội và cộng đồng giáo dục thế giới tin cậy và công nhận Phối hợp sử dụng kết quả đánh giá trong quá trình học với đánh giá cuối kỳ, cuối năm học; đánh giá của người dạy với

tự đánh giá của người học; đánh giá của nhà trường với đánh giá của gia đình và của xã hội” [26]

Đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh là những cách thức, biệnpháp để thu thập thông tin, dữ liệu của người học sau một thời gian, giai đoạnhọc tập so với mục tiêu, trên cơ sở đó có những quyết định đổi mới, cải tiến,hạn chế những sai sót trong đánh giá, đẩy mạnh chất lượng dạy học.

Đối với hoạt động quản lý, việc đánh giá kết quả học tập định kỳ của họcsinh giúp cho cán bộ quản lý xem lại quy trình dạy học của thầy và trò, đánh giámột cách chính xác công tác giảng dạy và học tập Là căn cứ để có những chủtrương, chỉ đạo, khuyến khích và hổ trợ những sáng kiến nhằm nâng cao chấtlượng giáo dục Kết quả đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh cũng là

cơ sở để xây dựng chiến lược giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên, đổi mới dạyhọc

Huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương hiện nay có ba trường THPT Cáctrường THPT huyện Gia Lộc và ngành giáo dục tỉnh Hải Dương đang quyếttâm đổi mới theo chỉ đạo của Đảng Trong những nguyên nhân ảnh hưởng đếnviệc đổi mới chính là công tác quản lý đánh giá kết quả học tập học định kỳ củahọc sinh chưa được hoàn thiện Đứng trước thực trạng đó, chúng tôi đã chọn vấn

đề: “Quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ ở các trường

THPT, huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương” nhằm hoàn thiện được cả yêu cầu lý

luận và thực tiễn công tác đánh giá kết quả học tập tại các trường THPT huyệnGia Lộc, tỉnh Hải Dương

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý hoạt động đánh giákết quả học tập định kỳ của học sinh ở các trường THPT, từ đó đề xuất một sốbiện pháp quản lý của hiệu trưởng đối với hoạt động đánh giá kết quả học tậpđịnh kỳ của học sinh nhằm nâng cao chất lượng dạy học ở các trường THPThuyện Gia Lộc tỉnh Hải Dương

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh ở cáctrường THPT.

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Các biện pháp quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ củahọc sinh ở các trường THPT, huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

Đề tài thực hiện các nhiệm vụ sau:

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tậpđịnh kỳ của học sinh ở các trường THPT

- Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định

kỳ của học sinh ở các trường THPT huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương

- Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳcủa học sinh ở các trường THPT huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương

5 Giả thuyết khoa học

Quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh ở cáctrường THPT huyện Gia Lộc tỉnh Hải Dương góp phần quan trọng vào việcthực hiện mục tiêu dạy học, kết quả đánh giá phụ thuộc vào hoạt động quản lýcủa Hiệu trưởng Tuy nhiên công tác quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tậpđịnh kỳ của học sinh tại các trường THPT trong huyện Gia Lộc còn nhiều bấtcập Nếu xác định, đánh giá đúng thực trạng và đề xuất được các biện phápquản lý đánh giá kết quả học tập của học sinh ở các trường THPT một cáchkhoa học sẽ góp phần nâng cao được hiệu quả của quản lý nâng cao chất lượngdạy - học ở các trường THPT trên địa bàn huyện Gia Lộc nói riêng và chấtlượng giáo dục tỉnh Hải Dương nói chung

6 Phạm vi nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên cứu biện pháp quản lý hoạt động đánh giá kếtquả học tập định kỳ của học sinh ở các trường THPT huyện Gia Lộc tỉnh Hải

Dương bao gồm các bài kiểm tra: 1 tiết trở lên, bài hành từ 1 tiết trở lên, bài họckỳ.

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Nghiên cứu các công trình về kiểm tra đánh giá, các nghiên cứu quản lýhoạt động đánh giá kết quả học tập, làm căn cứ để tổng hợp, phân tích nhữngvấn đề có liên quan đến cơ sở lý luận của đề tài

7.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp quan sát: Phương pháp này được vận dụng vào việc tìmhiểu quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh ở cáctrường THPT

- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Đưa ra câu hỏi điều tra hoạt độngđánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh Phân tích thực trạng quản lýhoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh ở các trường THPThuyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương

- Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn Ban giám hiệu, cán bộ quản lý,giáo viên các trường THPT huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương về thực trạng quản

lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ làm căn cứ đề xuất những biệnpháp quản lý

- Phương pháp chuyên gia: Thông qua Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng,giáo viên các trường THPT trên địa bàn huyện, để xác định các biện pháp chocông tác quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ ở các trườngTHPT huyện Gia Lộc

- Phương pháp xử lý số liệu: Sử dụng phương pháp toán thống kê để xử

lý các số liệu thu thập từ khảo sát thực tế

- Phương pháp nghiên cứu hồ sơ quản lý: Thông qua sổ điểm, sổ theo dõikết quả học tập của học sinh, bài làm kiểm tra, bài thi của học sinh, đề thi vv

để đánh giá về thực trạng quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳcủa học sinh ở các trường THPT huyện Gia Lộc tỉnh Hải Dương

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, khuyến nghị, Tài liệu tham khảo và Phụlục, nội dung chính của luận văn được cấu trúc thành 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tậpđịnh kỳ ở trường THPT

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định

kỳ ở các trường THPT huyện Gia Lộc tỉnh Hải Dương

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ

ở các trường THPT huyện Gia Lộc tỉnh Hải Dương

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP ĐỊNH KỲ Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu

1.1.1 Nghiên cứu ở nước ngoài

Mô hình CIPP của L.D.Stufflebean năm 1966 hình thành dựa trên sự kếthợp của đánh giá bối cảnh, đánh giá đầu vào, đánh giá quá trình, đánh giá kếtquả học tập [27]

Mô hình đánh giá không theo mục tiêu của M.Scriven đưa ra năm 1967[3]; tiếp theo mô hình của M.Scriven đưa ra ứng đáp câu hỏi do R.E.Stake khởixướng,… Về sau này, để đánh giá chất lượng giáo dục, người ta tập trung đánhgiá kết quả học tập của người học

Năm 1970 lý thuyết trắc nghiệm ra đời và phổ biến rộng rãi ở nhiều nướctrên thế giới

Năm 1971, sách Evaluation to improve Learning ra đời đánh giá thúc

đẩy học tập [18] Đây là tài liệu viết về đánh giá kết quả học tập của học sinh,

là cơ sở để giáo viên áp dụng trong đánh giá đồng thời giúp học sinh nâng caokhả năng học tập Mong muốn của tác giả chính là việc đẩy mạnh và nâng caoviệc học tập cho học sinh

Ở các nước XHCN Đông Âu và Liên Xô cũ có nhiều nghiên cứu về kiểmtra đánh giá, các tác giả ở thời điểm đó chủ yếu bàn về kiểm tra đánh giá nhưphương pháp vấn đáp, phương tự luận, phương pháp trắc nghiệm tự luận cònkiểm tra đánh giá bằng phương pháp trắc nghiệm khách quan vẫn chưa đượcquan tâm nghiên cứu

Năm 2005, Jody Zall Kusek [18] nghiên cứu và đề ra 10 bước để tiến tớidựa trên kết quả đánh giá

Đánh giá kết quả học tập của học sinh đã có nhiều nghiên cứu dưới cácgóc nhìn khác nhau và tập trung nhấn mạnh vai trò quan trọng của kiểm tra

đánh giá kết quả học tập, là cơ sở tạo động lực hoạt động giảng dạy và học tậpphát triển Các tác giả đều mong muốn hoàn thiện quy trình đánh giá kết quảhọc tập của người học.

1.1.2 Nghiên cứu trong nước

Nghiên cứu “tầm quan trọng của đánh giá trong giáo dục đại học, các

hình thức và quy trình đánh giá kết quả dạy học ở đại học” [23]

Nghiên cứu về “Chuẩn đánh giá, vai trò của việc xác định mục tiêu

trong đánh giá kết quả dạy học” đã đề cập tới những nội dung đòi hỏi tích hợp

kiến thức đồng môn, liên môn, sáng tạo, liên hệ thực tiễn [11]

Nghiên cứu về “thang đo trong đánh giá kết quả học tập của học sinh”

đã phân tích “tầm quan trọng của đánh giá và quy trình đánh giá, cách thức và

hình thức, công cụ đo kết quả” [12]

Nghiên cứu về “đánh giá trong giáo dục, các hình thức đánh giá trong

giáo dục và vai trò của giáo viên trong đánh giá giáo dục” [20]

Nghiên cứu về “đánh giá kết quả học tập của học sinh THPT theo tiếp

cận năng lực, chỉ ra tầm quan trọng của đánh giá theo tiếp cận năng lực, quy trình đánh giá và các hình thức đánh giá” [18]

Trong Hội thảo các trường sư phạm đề xuất “tiếp cận năng lực trong

đánh giá kết quả học tập sinh viên” [33]

Các nghiên cứu đã đề cập đến nhiều góc độ khác nhau song tất cả đều cóchung một mục đích là đánh giá sự tiến bộ của người học qua từng giai đoạn,đánh giá mức độ đạt chuẩn của người học và cuối cùng là đánh giá chất lượng

cả quá trình giáo dục Tuy nhiên các cuốn tài liệu này dừng ở mức độ cung cấpkhái niệm mà chưa đề cập đến kiỹ thuật đánh giá và quản lý hoạt động đánh giákết quả học tập định kỳ của học sinh THPT

Hầu hết các công trình nghiên cứu đều khẳng định kiểm tra, đánh giá cómột ý nghĩa và vai trò rất quan trọng đối với người giáo viên, học sinh và nhàquản lý, là nhân tố trọng yếu nâng cao chất lượng dạy và học, là yếu tố cơ bản

để người học phát hiện và điều chỉnh thực trạng hoạt động học tập góp phầnphát triển trí tuệ

Vấn đề quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh

ở trường THPT đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có đề tài nào xem xét một cáchchuyên sâu dưới góc độ quản lý Việc chọn vấn đề nghiên cứu nhằm hoàn thiện

và nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ củahọc sinh ở các trường THPT huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương

1.2 Các khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu

1.2.1 Kiểm tra

Có rất nhiều các khái niệm khác nhau liên quan kiểm tra:

“Kiểm tra là xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét” [35, tr.89]

Thuật ngữ “Kiểm tra” được định nghĩa:

“Kiểm tra là quá trình xác định mục đích, nội dung, lựa chọn phương

pháp, tập hợp số liệu, bằng chứng để xác định mức độ đạt được của người học trong quá trình học tập, rèn luyện và phát triển Kiểm tra bao gồm việc xác định điều cần kiểm tra, công cụ kiểm tra và sử dụng kết quả kiểm tra, tức đánh giá”[34]

“Kiểm tra là quá trình xác định mục đích, nội dung, lựa chọn phương pháp, tập hợp số liệu, bằng chứng để xác định mức độ đạt được của người học trong quá trình học tập, rèn luyện và phát triển Kiểm tra bao gồm việc xác định điều cần kiểm tra, công cụ kiểm tra và sử dụng kết quả kiểm tra, tức đánh giá”

[23, tr.56]

“Kiểm tra là phương pháp xem xét thường xuyên quá trình học tập của học sinh Mục đích của kiểm tra là tích cực hóa hoạt động của học sinh, tăng cường chất lượng học tập Kiểm tra là khâu quan trọng trong quá trình dạy học nhằm đánh giá kết quả học tập” [37, tr.99]

“Đo lường là quá trình thu thập thông tin một cách có định hướng về các đại lượng đặc trưng như nhận thức, tư duy, ki năng và các phẩm chất nhân cách khác trong quá trình giáo dục” [11]

Từ các quan niệm của các công trình nhiên cứu, có thể rút ra: Kiểm tra là

hoạt động nhằm xác định mức độ về kiến thức, ki năng, thái độ mà người học đạt được sau một quá trình học tập.

1.2.2 Đánh giá

“Đánh giá là đưa ra nhận xét, bình phẩm về giá trị” [38, tr.68].

“Đánh giá là quá trình thu thập và xử lí thông tin một cách có hệ thống nhằm xác định mục tiêu đã và đang đạt được ở mức độ nào” và “Đánh giá là quá trình thu thập thông tin và dữ liệu một cách hệ thống về năng lực và phẩm chất của người học và sử dụng các thông tin đó đưa ra quyết định về người dạy

và người học trong tương lai” [12, tr.89]

“Đánh giá là một quá trình có hệ thống bao gồm việc thu thập, phân tích, giải tích thông tin nhằm xác định mức độ người học đạt được các mục tiêu dạy học” [8, tr.39]

“Đánh giá là quá trình thu thập thông tin và dữ liệu một cách có hệ thống nhằm mục đích giúp người học hoạch định chính sách lựa chọn một phương pháp khả thi để tiến hành công việc giáo dục của mình” [23, tr.69]

Từ những nhận định, có thể khái quát: Đánh giá là những nhận định,những nhận xét về giá trị của người học dựa trên cơ sở những thông tin, những

số liệu được thu thập đối chiếu với mục tiêu đề ra từ đó làm căn cứ đưa ranhững quyết định về người học và việc tổ chức quá trình dạy học

1.2.3 Đánh giá kết quả học tập của học sinh

1.2.3.1 Kết quả học tập

Theo lý luận dạy học:

“Kết quả học tập là hoạt động của học sinh dưới sự hướng dẫn, tổ chức của giáo viên để người học tiếp thu tri thức, văn hoá của nhân loại chuyển chúng thành kiến thức thức, năng lực tinh thần của mỗi cá nhân”.

“Đối tượng của hoạt động học là hệ thống tri thức, kỹ năng, kỹ xảo được thể hiện ở trong nội dung môn học, trong từng bài học được biên soạn theo một hệ thống khoa học”.

“Kết quả học tập là sản phẩm của quá trình dạy học, sản phẩm này có được khi có những thay đổi theo chiều hướng tích cực trong nhận thức, hành vi của người học nó bao gồm: mức độ mà người học đạt được so với các mục tiêu

đã xác định và “mức độ mà người học đạt được so với những người cùng học khác”

“Bản chất của học học tập là hoạt động nhận thức của học sinh được thực hiện dưới sự tổ chức điều khiển giáo viên” Đối tượng của hoạt động học

là hệ thống tri thức, kỹ năng, kỹ xảo tương ứng được thể hiện trong từng môn học, bài học bằng một hệ thống khoa học”.

“Kết quả học tập thể hiện ở mức độ đạt được của các mục tiêu dạy học”.

“Kết quả học tập là mức độ đạt được về kiến thức, kỹ năng hay nhận thức của người học trong môn học nào đó” [11]

“Đánh giá kết quả học tập là quá trình thu thập, xử lý thông tin về trình

độ, khả năng mà người học thực hiện các mục tiêu học tập đã xác định nhằm tạo cơ sở cho những quyết định sư phạm của giáo viên, cho nhà trường và cho bản thân học sinh để giúp họ học tập tiến bộ hơn” [28]

“Đánh giá kết quả học tập là xác định mức độ nắm được kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo của học sinh so với yêu cầu của chương trình đề ra” [34]

Kết quả học tập là mức độ đạt được của người học sau một giai đoạn họctập so với mục tiêu, chuẩn đặt ra trước đó Kết quả học tập là căn cứ để biếtđược chất lượng dạy học

1.2.3.2 Đánh giá kết quả học tập của học sinh

Theo các nghiên cứu, các chuyên gia giáo dục đánh giá kết quả học tậpcủa học sinh được hiểu là một chuỗi các hoạt động thu thập, phân tích, xử lýthông tin về hoạt động của học sinh theo chuẩn kiến thức kỹ năng làm căn cứ

để đưa ra các nhận xét, quyết định về người học

1.2.4 Đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh

Đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh ở bậc học THPT bao gồm:

“các hoạt động đánh giá dựa trên bài kiểm tra 1 tiết trở lên, bài kiểm tra thực hành từ 1 tiết trở lên và bài kiểm tra học kỳ” [9]

Đánh giá kết quả học tập định kỳ là hoạt động thu thập thông tin sau thờigian, giai đoạn học tập để đưa ra những nhận xét, phân hạng về mức độ đạt

được của người học, sự tiến bộ của người học so mục tiêu ở tại thời điểm kếtthúc chương học, giữa học kỳ, kết thúc học kỳ, cuối năm học.

Mục tiêu, nhiệm vụ, tiêu chí, yêu cầu, thời gian của đánh giá kết quả họctập định kỳ thể hiện trong kế hoạch và được công khai

Các mục tiêu, nhiệm vụ, tiêu chí của đánh giá kết quả học tập định kỳcủa học sinh thường được triển khai dựa trên hướng dẫn và căn cứ vào thực tếcủa nhà trường trong năm học

1.2.5 Quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh

Quản lý chính là vận hành đồng bộ chức năng quản lý nhằm đi đến đích

đã xác định

Quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh đòihỏi cán bộ quản lý phải nắm vững chuẩn kiến thức, kỹ năng cần đạ t đượccủa học sinh, đồng thời kiểm tra đánh giá sát với thực tế mức độ tiếp thukiến thức học tập của người học, làm căn cứ để có các tác động quản lýquá trình dạy học hiệu quả

Đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh có ý nghĩa rất lớnnhắm thúc đẩy chất lượng dạy học đồng thời là cơ sở cho hoạt động quản

lý tiếp theo

Quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh ởtrường THPT là những tác động có mục đích, có kế hoạch của hiệu trưởng nhàtrường tới quá trình đánh giá kết quả học tập của học sinh và các lực lượng liênquan nhằm điều khiển quá trình đánh giá đạt được mục tiêu dạy học, trên cơ sở

đó đưa ra các quyết định đối với hoạt động dạy học nhằm nâng cao chất lượng,tạo ra sự tiến bộ trong học tập của học sinh

Dưới góc nhìn quản lý, hoạt động quản lý hoạt động đánh giá kết quả họctập định kỳ của học sinh là chuỗi tác động liên quan đến nhau: Lập kế hoạch, tổchức thực hiện, chỉ đạo thực hiện hoạt động, kiểm tra giám sát

1.3 Những vấn đề cơ bản về đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh

ở trường THPT

1.3.1 Vai trò của đánh giá kết quả học tập định kỳ

Trong tình hình hiện nay, đổi mới phương pháp dạy học là vấn đề có tínhcấp thiết, để tiến hành đổi mới cần vận hành đồng bộ đổi mới nhiều yếu tốtrong đó kiểm tra đánh giá được coi là vấn đề không thể thiếu trong nâng caochất lượng dạy học

Kết quả đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh làm căn cứ để đưa

ra nhận định, nhận xét tại một thời điểm ấn định và điều chỉnh công tác quản lý,hoạt động giảng dạy trong thời gian tiếp theo Kết quả kiểm tra đánh giá ảnhhưởng đến việc xác định các hoạt động ở thời điểm kế tiếp

Vấn đề cần đổi mới trong kiểm tra đánh giá nói chung và hoạt động đánhgiá kết quả học tập định kỳ nói riêng có tính cấp thiết của mỗi nhà trường Đánhgiá kết quả học tập định kỳ chính xác, khách quan trong từng thời điểm sẽ giúpcho học sinh, giáo viên, người quản lý biết được thành quả ở thời điểm hiện tại

và định hướng cho học tập và làm việc đúng đắn trong giai đoạn tiếp theo

1.3.2 Nguyên tắc đánh giá kết quả học tập định kỳ

1.3.2.1 Đảm bảo tính chính xác, khách quan

Tính chính xác, khách quan trong đánh giá kết quả học tập định kỳ lànguyên tắc được đặt lên hàng đầu trong kiểm tra đánh giá Kiểm tra đánh

giá chính xác khả năng của học sinh, kết quả ổn định (thống nhất khi được lặp

đi lặp lại nhiều lần), loại bỏ được các tác động tiêu cực Đây cũng là yêu cầu mà

người học cũng như toàn xã hội quan tâm, đảm bảo tích chính xác, khách quan

sẽ tạo ra yếu tố tâm lý tích cực cho người học giúp họ tự điều chỉnh việc học và

tự hoàn thiện mình, ngăn chặn những biểu hiện thiếu trung thực trong kiểm trađánh giá

Để nguyên tắc này được vận hành tốt, công cụ đánh giá cần phải chínhxác, thể hiện ở thiết kế các câu hỏi kiểm tra đánh giá, thang đo; tiêu chí phù hợp,

tính phân loại rõ ràng; tuân thủ các quy trình cũng như quy định của kiểm trađánh giá, cần tránh cái nhìn chủ quan, phiến diện và áp đặt đối với người học.

1.3.2.2 Đảm bảo công bằng

Trước tiên, nguyên tác này cần được các lực lượng tham gia đánh giá cầnthông hiểu tiêu chí, tiêu chuẩn, hành vi, quy chế trong kiểm tra đánh giá Ngườihọc được kiểm tra đánh giá khách quan, trong cùng một thời điểm, thời gian,nội dung, kết quả được công khai, kịp thời cho người học

1.3.2.3 Đảm bảo tính toàn diện

Nguyên tắc này cần bao quát được đầy đủ, chính xác, khách quan cácmặt, các khía cạnh, kết quả đánh giá phải phản ánh sự phát triển của các thành

tố và chỉ số hành vi của các năng lực được đo lường Theo đó cần có sự thốngnhất thực hiện nhiều các hình thức đánh giá tương ứng với mục tiêu, đặc điểm,các điều kiện cụ thể môn học và để học sinh có cơ hội phát huy thành tố nănglực của bản thân

1.3.2.4 Đảm bảo thường xuyên, có hệ thống

Để thực hiện nguyên tắc, khi tiến hành đánh giá kết quả học tập định kỳcần tuân thủ kế hoạch đề ra, kết quả phải được cập nhật một cách đầy đủ, kịpthời, rõ ràng giúp cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh biết được mình đạt ở mức

độ nào so với mục tiêu hướng đến để kịp thời điều chỉnh nếu cần thiết

1.3.2.5 Đảm bảo tính hiệu quả, tính phân hóa

Thực hiện nguyên tắc này khi đánh giá kết quả học tập định kỳ có tácdụng tạo động lực cho việc cải thiện, nâng mức giá trị và sự tin cậy đồng thờiđánh giá cần đảm bảo phân loại giữa đối tượng được đánh giá Đây cũng làthực tiễn đặt ra cho đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh

1.3.2.6 Đảm bảo tính phát triển.

Đảm bảo tính phát triển trong đánh giá kết quả học tập định kỳ là cầnđịnh lượng được mức độ cố gắng, phấn đấu, tiến bộ so với bản thân và với họcsinh khác trong cùng khối, lớp, tạo ra được không khí học tập tích cực của bảnthân mỗi học sinh

1.3.3 Hình thức, phương pháp đánh giá kết quả học tập định kỳ

1.3.3.1 Hình thức đánh giá kết quả học tập định kỳ

Đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh cần hướng vào mục tiêucủa chương học, môn học Khi tiến hành đánh giá cần nắm được một số loạihình đánh giá cơ bản, sử dụng đa dạng loại hình và công cụ đánh giá

(1) Theo quy mô có ba loại: đánh giá trên diện rộng, đánh giá trên lớphọc, đánh giá dựa vào nhà trường

- Đánh giá trên diện rộng: Thực hiện ở cấp huyện (quận), tỉnh (thành),quốc gia để có thông tin của kỳ đánh giá làm căn cứ ra chính sách giáo dục

- Đánh giá trên lớp học: Thường được giáo viên thực hiện trong phạm vicủa một lớp học để nắm bắt học sinh qua từng bài học, chương học, một giaiđoạn học tập, nhằm thúc đẩy mỗi học sinh

- Đánh giá dựa vào nhà trường: Được thực hiện trong phạm vi nhà trường.(2) Theo quá trình học tập có ba loại: Đánh giá tương ứng với đầu vào,Đánh giá quá trình học tập, Đánh giá kết quả, đánh giá tổng kết

- Đánh giá đầu vào: Thực hiện ở thời điểm ban đầu giúp giáo viên nắmđược tình hình người học để có phương pháp giảng dạy phù hợp

- Đánh giá quá trình học tập: để nắm được mức độ tiếp thu kiến thức,tiến bộ của học sinh để giáo viên nhìn nhận lại và đặt ra giải pháp cho từng họcsinh, cho cả lớp

- Đánh giá kết quả, đánh giá tổng kết: Là kiểm tra đánh giá vào cuối kỳ,năm học để đo lường kết quả học tập của học sinh

(3) Dựa vào mục tiêu dạy học có 2 loại: Đánh giá để cải tiến việc họctập, đánh giá kết quả học tập

- Đánh giá để cải tiến việc học tập: Là kiểm tra đánh giá theo kế hoạchnăm học, kết quả đánh giá không nhằm mục đích công nhận học lực, danh hiệuhọc sinh mà dùng để phản ánh chất lượng dạy và học

- Đánh giá kết quả học tập: Đánh giá vào thời điểm đã được xác định đểcông nhận học lực, danh hiệu học sinh

(4) Dựa vào sử dụng kết quả đánh giá, người ta phân biệt hai loại: Đánhgiá theo chuẩn và đánh giá theo tiêu chí.

(5) Nhìn nhận theo góc độ sự tham gia của học sinh, đánh giá chia thành:

- Về hạn chế: Chỉ kiểm tra được một số nội dung nhất định mà khôngkiểm tra được hết chương trình học, mất nhiều thời gian, dễ nảy sinh tiêu cực

(2) Phương pháp trắc nghiệm

- Về ưu điểm: Kiểm tra đánh giá được lượng kiến thức tương đối lớntrong thời gian ngắn, phạm vi kiến thức rộng và sâu, có thể đo được các mứcnăng lực nhận thức, chống lại học lệch, học tủ đồng thời có máy móc hỗ trợchấm tạo sự khách quan, giúp học sinh rèn luyện hoạt động trí tuệ: tính địnhhướng, tính linh hoạt, tính mềm dẻo, tính chính xác, tính quyết đoán

- Về hạn chế: Không phát huy được tư duy logic, cách trình bày của học sinh (3) Phương pháp vấn đáp

Là cách kiểm tra đánh giá dựa trên hoạt động trao đổi, đối thoại

- Về ưu điểm: Phương pháp được sử dụng linh hoạt về thời gian, giáoviên nhanh chóng biết được kiến thức ở mọi đối tượng học sinh

- Về hạn chế: Còn mang tính chủ quan, học sinh phụ thuộc vào tâmtrạng, sự bình tĩnh, chưa tạo được sự khách quan nếu dùng để đánh giá chínhthức mà không sử dụng cùng với các phương pháp khác nên khó đánh giá mộtcách công bằng giữa các học sinh

(4) Phương pháp quan sát

Đánh giá bằng nhận xét đối với môn Thể dục, đánh giá bằng cho điểmvới môn học có bài thực hành thông qua lời nói, hành động, động tác, sảnphẩm, việc làm cụ thể của từng học sinh hoặc nhóm học sinh … giáo viên cóthể thấy những thao tác và sản phẩm mà người học có thể làm được trong thựctiễn chứ không chỉ đơn thuần là những cái họ nói là đã biết hay sẽ làm

- Về ưu điểm: Đánh giá tích cực, có tác dụng gắn lý thuyết với thựchành, biết dùng những kiến thức đã học áp dụng vào tình huống trong thực tế,bối cảnh thực, qua đó phục vụ thiết thực học sinh trong cuộc sống sau này

- Về hạn chế: Giáo viên mất nhiều thời gian cho việc thiết kế bài tập thựchành, xây dựng tiêu chí đánh giá, quá trình quan sát cho từng học sinh, sự chủquan của giáo viên và các điều kiện khi kiểm tra đánh giá

Trong kiểm tra đánh giá kết quả học tập định kỳ cần sử dụng cả đánh giáđịnh tính và định lượng tùy theo bài học, môn học

1.3.4 Quy trình đánh giá kết quả học tập định kỳ

Đánh giá kết quả học tập định kỳ là cơ sở khuyến khích, tạo niềm tingiúp học sinh tự tin phấn đấu học tập đồng thời cung cấp cho cán bộ quản lý,giáo viên có được những kết quả xác thực nhằm hướng tới đạt mục tiêutrong dạy học

Trong lĩnh vực nhận thức, theo thang đo được Benjamin Bloom, mộtgiáo sư của trường đại học Chicago đưa ra vào năm 1956, lĩnh vực nhận thứcđược chia thành sáu bậc bao gồm: Bậc 1 biết; Bậc 2 hiểu; Bậc 3 vận dụng; Bậc

4 phân tích; Bậc 5 tổng hợp; Bậc 6 đánh giá Hiện nay, các nhà giáo dục chiamức độ nhận thức được thành ba bậc: Bậc 1 là biết (tái hiện); Bậc 2 là hiểu, vậndụng (tái tạo); Bậc 3 phân tích, tổng hợp, đánh giá (sáng tạo)

Trong kiểm tra đánh giá dựa theo nội dung bài học, chuẩn kiến thức kỹnăng để xác định được mức độ nhận thức theo 3 bậc này, tùy theo nội dung củabài học, đối tượng, phân phối chương trình phải được nhận thức ở bậc tươngứng và đặt ra mục tiêu ở bậc cao hơn

Quy trình đánh giá kết quả học tập định kỳ gồm các bước:

Bước 1 Đặt ra mục tiêu cần đánh giá là gì?

Bước 2 Nội dung nào cần đánh giá, xác định bậc nhận thức tương ứng.Bước 3 Hình thức kiểm tra đánh giá sử dụng là gì?

Bước 4 Viết câu hỏi theo ma trận và mức độ nhận thức tương ứng

Bước 5 Tổng hợp các câu hỏi thành bộ đề kiểm tra theo tỉ lệ đã quy định Bước 6 Phân tích câu hỏi

Bước 7 Tổ chức thi,

Bước 8 Chấm điểm

Bước 9 Nhập điểm và nhận xét cho học sinh trong sổ điểm của giáo viên

và thông báo kết quả

1.3.5 Các yêu cầu sư phạm khi đánh giá kết quả học tập định kỳ

1.3.5.1 Yêu cầu chung về đánh giá

- Kiểm tra đánh giá không tách rời với hoạt động giảng dạy, đa dạng cáchình thức trong kiểm tra đánh giá

- Tiến hành kiểm tra đánh giá phải theo kế hoạch trong năm học của nhàtrường để thực hiện

- Kiểm tra đánh giá cần phát huy động lực, khuyến khích, tạo được niềmtin cho học sinh

- Kiểm tra đánh giá đảm bảo tính chính xác, công bằng, khách quan, cóphân hóa

- Kết quả kiểm tra đánh giá được phân tích, tổng hợp, lưu giữ

- Kiểm tra đánh giá không dựa theo cảm tỉnh, cần coi trọng số liệu xác thực

- Cần biên soạn bộ đề theo hệ thống các cấp mức độ khác nhau gắn vớinhững vấn đề thực tế

1.3.5.2 Yêu cầu đánh giá kết quả học tập định kỳ

- Thời gian các công việc trong kiểm tra đánh giá theo kế hoạch đã được lập

- Đảm bảo chuẩn kiến thức kỹ năng, phân tích vấn đề, cấu trúc đề, thờigian, xây dựng biểu điểm chi tiết

- Kiểm tra đánh giá thể hiện rõ nội dung, mục tiêu đã học.

1.4 Một số vấn đề cơ bản về quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ của học sinh ở trường THPT

1.4.1 Lập kế hoạch quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ ở trường THPT

Đối với trường THPT, căn cứ “Thông tư số 58/2011/TT- BGD & ĐT

ngày 12 tháng 12 năm 2011 ban hành quy chế đánh giá, xếp loại học sinh THCS và THPT”, kế hoạch kiểm tra đánh giá kết quả học tập định kỳ của học

sinh cần cụ thể hóa thành chỉ tiêu trong kiểm tra đánh giá của từng môn, từngthời điểm kiểm tra đánh giá Mục đích, hình thức, cấu trúc đề cần bám sátchuẩn kiến thức kỹ năng cần đạt đối với mức độ tương ứng Kế hoạch kiểm trađánh giá trong trường THPT là một thời gian biểu bao gồm thời gian, thờiđiểm, tiết theo phân phối chương trình, nội dung, hình thức kiểm tra đánh giácho môn học cụ thể

Ngoài ra, quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá căn cứ vào mục tiêu,chương trình giáo dục THPT, tình hình cơ sở vật chất, công cụ, đội ngũ thamgia đánh giá

Lập kế hoạch kiểm tra đánh giá cần có sự thống nhất tuyệt đối giữa kếhoạch kiểm tra đánh giá của nhà trường, tổ chuyên môn và giáo viên Trên cơ

sở kế hoạch kiểm tra đánh giá kết quả học tập định kỳ, Hiệu trưởng chỉ đạo phụtrách chuyên môn, các tổ, nhóm giáo viên lập kế hoạch kiểm tra đánh giá củacác bộ môn Mỗi môn học khác nhau đều có các yêu cầu khác nhau Vì vậy,trước khi lập kế hoạch cần phải thống nhất giữa tổ trưởng và Ban giám hiệu đểlập kế hoạch kiểm tra đánh giá chung mang tính thống nhất cao

Xác định phương pháp, hình thức kiểm tra đánh giá cần đi sát với mụctiêu, chương trình Việc chọn phương pháp kiểm tra đánh giá chính xác sẽquyết định đến kết quả kiểm tra đánh giá vì vậy sau khi lấy ý kiến, người quản

lý phải chịu trách nhiệm trong việc chọn phương pháp kiểm tra đánh giá để đưavào hoạt động

Theo kế hoạch kiểm tra đánh giá đã được lập là giai đoạn thực hiện cáccông việc chuẩn bị cơ sở vật chất, nhân lực, soạn hệ thống câu hỏi, tổ chứckiểm tra, chấm bài, thống kê số liệu, thông báo kết quả

Thông tin về kết quả đánh giá: Thông qua kết quả đánh giá cần dựa trên

số liệu để biết được mặt mạnh, những điểm tích cực đồng thời cần nhấn mạnhnhững tồn tại hạn chế của học sinh, giáo viên và cán bộ quản lý để rút kinhnghiệm

Rà soát quy trình kiểm tra đánh giá ngay sau khi kết thúc mỗi đợt kiểmtra đánh giá, cần họp để nhìn nhận trong việc thực hiện quy trình kiểm tra đánhgiá cho từng môn, chỉ ra những ưu điểm, tồn tại, đưa ra phương hướng trongthời gian tới

Lập kế hoạch là chức năng đầu tiên trong một chu trình quản lý, kếhoạch trong hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ là cơ sở có tính pháp

lý, hướng dẫn, phân công, định mức khối lượng công việc, quy định cách thứclàm việc, chế độ khen thưởng kỷ luật được đề ra rất cụ thể

1.4.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động đánh giá kết quả học tập định

kỳ ở trường THPT

Chức năng tổ chức thực hiện kế hoạch chính là quá trình liên kết, liên hệtập hợp các đầu mối công việc để điều khiển, hướng dẫn, giúp đỡ, đôn đốc,nhắc nhở các thành viên thực hiện nhiệm vụ được giao, đề cao tinh thần tráchnhiệm, đoàn kết, hợp tác giúp cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ đạt được mụctiêu của nhà trường

Việc đánh giá kết quả học tập định kỳ ở bậc THPT không phải chỉ dựavào một vài đợt kiểm tra đánh giá hay bài thi cuối kỳ hay cuối năm mà là cảmột quá trình quan sát, ghi chép, điều chỉnh, giúp đỡ để học sinh đạt kết quả tốtnhất Nó đòi hỏi sự nỗ lực, kiên trì, khách quan của cả tập thể trong suốt 3 nămhọc Để đánh giá kết quả học tập định kỳ đi đúng mục tiêu, người quản lý cần

theo dõi sát sao việc thực hiện và điều chỉnh, uốn nắn kịp thời nếu có sai sótcho sát với thực tế.

Theo kế hoạch đã lập, cán bộ quản lý vận hành bộ máy, chọn lựa conngười đảm nhiệm các vị trí công việc theo sự phân công của lãnh đạo nhàtrường Cụ thể:

- Thành lập bộ phận chuyên trách và phân công nhiệm vụ đánh giá kếtquả học tập định kỳ của học sinh cho các thành viên

- Giao việc cụ thể tới từng thành viên đối với hoạt động đánh giá kết quảhọc tập định kỳ của học sinh

Nhiệm vụ của bộ phận chuyên trách công tác đánh giá kết quả học tậpđịnh kỳ của học sinh bao gồm:

- Lập kế hoạch và tổ chức thực hiện hoạt động đánh giá kết quả học tậpđịnh kỳ của học sinh; Xác định chuẩn kiến thức kỹ năng; xác định công cụđánh giá; Lựa chọn hình thức, phương pháp, tổ chức lực lượng đánh giá; Báocáo tổng hợp kết quả đánh giá

- Tổ chức các đợt kiểm tra đánh giá kết quả học tập định kỳ của họcsinh, phối hợp với các lực lượng trong nhà trường tổ chức tốt công tác kiểmtra đánh giá

- Phổ biến, tuyên truyền tới toàn trường kế hoạch đánh giá kết quả họctập định kỳ

- Thường xuyên bồi dưỡng, hướng dẫn giáo viên đảm nhiệm tốt công tácđánh giá kết quả học tập định kỳ

1.4.3 Chỉ đạo thực hiện kế hoạch hoạt động đánh giá kết quả học tập định

kỳ ở trường THPT

Triển khai theo kế hoạch về đánh giá kết quả học tập định kỳ của họcsinh, Hiệu trưởng cần hướng dẫn, theo dõi, nắm bắt tiến độ công việc của cánhân và bộ phận có liên quan Cụ thể:

- Chỉ đạo chuyên môn, lực lượng liên quan lập tích cực vận dụng, sửdụng hình thức, phương pháp kiểm tra đánh giá đúng với mục tiêu của mônhọc, mục tiêu của chương trình môn học

- Chỉ đạo tích cực giám sát các khâu trong kiểm tra đánh giá kết quả họctập định kỳ của học sinh

Khi bản kế hoạch được lập, cần chuyển hóa những nội dung, nhiệm vụtrong bản kế hoạch thành hiện thực Để công tác chỉ đạo đạt hiệu quả cao cầnliên kết, huy động và điều phối tốt với các nguồn lực, vật lực và nhân lực phục

vụ cho kiểm tra đánh giá Thường xuyên đôn đốc, nhắc nhở, giám sát việc ra

đề, coi thi, chấm bài, nhập điểm, xử lý kết quả, báo cáo được vận hành thôngsuốt Để mục tiêu trong kiểm tra đánh giá có được như mong đợi hay không rấtcần vào năng lực của người quản lý khi sử dụng các nguồn lực này

Quản lý trong khâu biên soạn đề: Để chuẩn bị cho từng đợt kiểm tra đánhgiá, công việc ra đề kiểm tra đánh giá theo nội dung, hình thức tương ứng vớibậc nhận thức của từng môn đúng chương trình học đúng khả năng học sinh và

có tính phân hóa Để đảm bảo cho khâu ra đề cần tập huấn, thống nhất cho giáoviên biên soạn đề kiểm tra theo đúng quy trình:

Bước 1: Hình thức, nội dung và mức độ đề kiểm tra cần đạt

Bước 2: Thiết lập ma trận đề hai chiều

Bước 3: Xác định số lượng, hình thức câu hỏi trong mỗi ô của ma trận đềBước 4: Thiết kế câu hỏi theo ma trận đề

Bước 5: Xây dựng đáp án và biểu điểm

Thực hiện theo quy trình ra đề kiểm tra, đề thi, Hiệu trưởng phân côngcho người quản lý công tác ra đề thông qua các công việc cụ thể như: Chỉ đạobám sát chuẩn kiến thức kỹ năng theo ma trận đề, phân công người chịu tráchnhiệm việc ra đề, kiểm duyệt đề trước khi bàn giao cho người có trách nhiệmtheo sự phân công của nhà trường để tổ chức kiểm tra đánh giá

Chỉ đạo thực hiện coi kiểm tra đúng quy chế của ngành, của nhà trường,nhắc nhở đề cao vai trò của từng cá nhân trong thực hiện nhiệm vụ

Chỉ đạo khâu chấm: Chấm thi, kiểm tra là hoạt động cơ bản mang tínhnghiệp vụ của giáo viên, chấm bài cần theo một thang điểm đã được thống nhất

từ khâu ra đề Kiểm tra, giám sát khâu chấm bài của học sinh là công việc cầnphải xác định của người quản lý, làm tốt sẽ tránh được những sai sót, tiêu cựctrong kiểm tra đánh giá

Xem xét lại quy trình còn điều gì còn vướng mắc để người quản lý kịpthời điều chỉnh cho phù hợp sát với thực tiễn

1.4.4 Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ ở trường THPT

Công việc kiểm tra sẽ giúp người quản lý biết được những tồn tại, nhữngcái mới, những sáng tạo những công việc phát sinh cần được giải quyết Ngoài

ra hoạt động kiểm tra sẽ nắm bắt tình hình thực tiễn để từ đó có những độngviên khen thưởng, kỷ luật kịp thời và khách quan, thông qua kiểm tra sẽ biếtđược những tác động quản lý, kiểm nghiệm sự đúng đắn trong lãnh đạo, chỉđạo các hoạt động Để hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ đi theo đúnghướng đã xác định người quản lý cần phải xây dựng các chuẩn đưa vào nghịquyết thi đua của nhà trường nhằm khuyến khích cả tập thể luôn nỗ lực, cốgắng xây dựng bộ công cụ hữu hiệu cho kiểm tra đánh giá

Hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ đạt được kết quả tốt cần có

sự kiểm tra để người quản lý nắm bắt được những tồn tại, hạn chế, điểm yếukém bất cập nhằm uốn nắn hướng tập thể đi đúng mục tiêu xác định Đây làviệc đòi hỏi cần có sự giám sát, đôn đốc, nhắc nhở kịp thời sát sao của ngườiquản lý trong chu trình quản lý hoạt động đánh giá học tập định kỳ mà ngườiquản lý cần làm

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động đánh giá kết quả học tập định kỳ ở trường THPT

1.5.1 Yếu tố chủ quan

1.5.1.1 Năng lực của giáo viên

Năng lực trong đánh giá kết quả học tập định kỳ của giáo viên thể hiệntrước tiên là hiểu một cách sâu sắc trong việc nắm bắt thông tin, các quy chế,quy định pháp lý của ngành và nội quy nhà trường trong kiểm tra đánh giá.Hoạt động này được coi là tấm gương phản chiếu để mỗi giáo viên biết đượchiệu quả công việc vì vậy việc bỏ công sức, trí tuệ nhằm chọn ra các cách thức,phương pháp trong đánh giá kết quả học tập định kỳ sẽ mang lại hiệu quả tốttrong việc kích thích tối đa tích cực, sáng tạo của người học