Đề xuất giải pháp nâng cao năng lực quản lí dự án cho ban quản lí dự án đầu tư xây dựng huyện lục ngạn

4 4CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG 1.1 Dự án đầu tư xây dựng công trình 1.1.1 Khái quát chung về dự án đầu tư xây dựng công trình Khái quát chung lại ta có thể hiểu d

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI

TRẦN VĂN DUY

ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC QUẢN LÝ DỰ

ÁN CHO BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG HUYỆN

LỤC NGẠN

LUẬN VĂN THẠC SĨ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI

TRẦN VĂN DUY

ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC QUẢN LÝ DỰ

ÁN CHO BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG HUYỆN

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đề tài luận văn “Đề xuất giải pháp nâng cao năng lực quản lý dự án cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Lục Ngạn” này là sản phẩm nghiên

cứu của tôi Kết quả và số liệu trong luận văn là trung thực, chưa từng được công bốtrong tất cả các công trình nghiên cứu nào trước đây Mọi trích dẫn và tham khảo trongluận văn đều ghi rõ nguồn gốc theo quy định

Tác giả luận văn

Trần Văn Duy

LỜI CÁM ƠN

Luận văn với đề tài “Đề xuất giải pháp nâng cao năng lực quản lý dự án cho Ban

Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Lục Ngạn” là kết quả từ quá trình nỗ lực học tập

và rèn luyện của tác giả tại Trường Đại học Thủy lợi

Tác giả xin được bày tỏ lòng biết ơn gia đình và người thân đã luôn ở bên động viên,khích lệ và giúp đỡ để tác giả hoàn thành chương trình học tập cao học tại Trường Đạihọc Thủy lợi

Đồng thời cũng chân thành gửi lời cảm ơn đến toàn thể cán bộ, giảng viên Trường Đạihọc Thủy lợi đã tạo điều kiện thuận lợi và truyền đạt kiến thức cho tác giả trong thờigian học tập tại trường

Hơn nữa, tác giả chân thành cảm ơn các đồng nghiệp, bạn bè và lãnh đạo Ban Quản lý

dự án đầu tư xây dựng huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang đã hỗ trợ, giúp đỡ, tạo điềukiện cho tác giả trong quá trình học tập và đặc biệt là thu thập, tìm hiểu tài liệu để thựchiện Luận văn tốt nghiệp

Cuối cùng, với tất cả sự kính trọng và biết ơn sâu sắc nhất, tác giả xin chân thành bày

tỏ lòng biết ơn của mình tới thầy giáo TS Trần Văn Toản đã dành rất nhiều thời gian

và tâm huyết hướng dẫn, nghiên cứu và giúp đỡ tác giả hoàn thành luận văn tốt nghiệpnày

Mặc dù luận văn đã hoàn thành với tất cả sự cố gắng, đam mê bằng khả năng của bảnthân, tuy nhiên luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót Vì vậy, tác giả rất mongnhận được sự góp ý của quý thầy cô, bạn bè và đồng nghiệp Đó chính là sự giúp đỡquý báu mà tác giả mong muốn nhất để cố gắng hoàn thiện hơn trong quá trình nghiêncứu và công tác sau này

Xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH vi

DANH MỤC BẢNG BIỂU vii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT VÀ GIẢI THÍCH THUẬT NGỮ viii

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của Đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 1

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

4 Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu 2

5 Kết quả dự kiến 2

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG 3

1.1 Dự án đầu tư xây dựng công trình 3

1.1.1 1.1.2 1.1.3 Khái quát chung về dự án đầu tư xây dựng công trình 3

Đặc trưng chủ yếu của dự án đầu tư xây dựng công trình 3

Phân loại dự án đầu tư xây dựng công trình 4

1.2 Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình 9

1.2.1 1.2.2 1.2.3 1.2.4 Khái quát chung về Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình 9

Nguyên tắc, mục tiêu và yêu cầu của Quản lý dự án đầu tư xây dựng 9

Các hình thức tổ chức Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình 12

Nội dung quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình 14

1.3 Thực trạng công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng ở trong thời gian qua ở Việt Nam 17

1.3.1 1.3.2 Thành tựu 17

Tồn tại khó khăn 18

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ KHOA HỌC TRONG QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH 21

2.1 Cơ sở khoa học trong quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình 21

2.1.1 2.1.2 2.1.3 Cơ sở pháp lý 21

Cơ sở lý luận 24

Cơ sở thực tiễn 24

2.2 Nội dung công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng 26

2.2.2

2.2.3

2.2.4

2.2.5

2.2.6

Quản lý dự án phù hợp với quy hoạch 26

Quản lý tiến độ, thời gian thực hiện dự án 26

Quản lý các chi phí thi công xây dựng công trình 27

Quản lý công tác lựa chọn nhà thầu 29

Quản lý chất lượng dự án 30

Quản lý rủi ro trong xây dựng 31

2.3 Các mô hình quản lý dự án đầu tư xây dựng ở Việt Nam 31

2.3.1 2.3.2 2.3.3 2.3.4 2.3.5 Mô hình Ban QLDA ĐTXD chuyên ngành 31

Mô hình Ban quản lý đầu tư xây dựng một dự án 32

Mô hình thuê tư vấn quản lý điều hành dự án 32

Mô hình Chủ đầu tư trực tiếp quản lý 33

Mô hình chìa khóa trao tay 33

2.4 Vai trò của chủ đầu tư trong Quản lý dự án đầu tư xây dựng 33

2.4.1 2.4.2 Các chủ thể tham gia dự án đầu tư xây dựng 33

Trách nhiệm của chủ đầu tư 37

2.5 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng 38

2.5.1 2.5.2 Yếu tố chủ quan 38

Yếu tố khách quan 40

CHƯƠNG 3 ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC QUẢN LÝ DỰ ÁN CHO BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG HUYỆN LỤC NGẠN 45

3.1 Thực trạng Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Lục Ngạn 45

3.1.1 3.1.2 3.1.3 3.1.4 3.1.5 Giới thiệu về Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Lục Ngạn 45

Vị trí, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn 45

Cơ cấu tổ chức, bộ máy điều hành hiện tại 48

Năng lực quản lý dự án 51

Kinh nghiệm quản lý các dự án đầu tư xây dựng của Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Lục Ngạn 56

3.1.6 Các tồn tại, khó khăn, hạn chế còn gặp phải của Ban QLDA ĐTXD huyện Lục Ngạn 61 3.2 Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực quản lý cho Ban quản lý dự án

Kết luận chương 3 68

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 70

1 Những kết quả đạt được 70

2 Những tồn tại trong quá trình thực hiện luận văn 70

DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH

Hình 1.1 Các giai đoạn thực hiện dự án ĐTXD 8

Hình 1.2 Tam giác mục tiêu quản lý dự án 122

Hình 2.1 Sơ đồ cấu trúc khoa học quản lý 244

Hình 2.2 Sơ đồ biểu diễn dự án đầu tư xây dựng 255

Hình 3.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức bộ máy Ban QLDA hiện tại 488

Hình 3.2 Hội trường UBND huyện Lục Ngạn 588

Hình 3.3 Cung văn hóa thiếu nhi huyện Lục Ngạn 59

Hình 3.4 Nhà đa năng trường THCS Trần Hưng Đạo, huyện Lục Ngạn 59

Hình 3.5 Kè hồ cấp 3, thị trấn Chũ, huyện Lục Ngạn 600

Hình 3.6 Đường giao thông vào thôn Phú Xuyên, xã Phượng Sơn, huyện Lục Ngạn600 Hình 3.7 Sơ đồ đề xuất Cơ cấu tổ chức, bộ máy của Ban QLDA 633

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 1.1 Phân loại dự án ĐTXD 5

Bảng 3.1 Tổng hợp nhân lực, trình độ, kinh nghiệm cán bộ 52

Bảng 3.2 Thống kê độ tuổi trung bình cán bộ 52

Bảng 3.3 Danh mục trang thiết bị, phần mềm 55

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT VÀ GIẢI THÍCH THUẬT NGỮ

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của Đề tài

ĐTXD cơ bản là lĩnh vực quan trọng, giữ vai trò chủ yếu trong việc xây dựng cơ sở vậtchất - kỹ thuật góp phần đẩy mạnh thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước vàphát triển kinh tế, xã hội của đất nước Với Bắc Giang, một tỉnh trung du miền núi phíaBắc bước vào giai đoạn đang phát triển, với phần lớn dân số hoạt động trong lĩnh vựcnông nghiệp, nông thôn thì hoạt động ĐTXD, đặc biệt là đầu tư xây dựng hạ tầng có vaitrò rất quan trọng, nó là nền tảng, là cơ sở hạ tầng để phục vụ phát triển NN, nông thôn vànhiều ngành kinh tế khác

Nhằm quản lý và nâng cao hiệu quả đầu tư xây dựng, Ban QLDA ĐTXD huyện LụcNgạn, tỉnh Bắc Giang đã được thành lập Đây không phải là mô hình mới trong nước, tuynhiên làm sao để Ban quản lý hiệu quả và nâng cao chất lượng các dự án trên địa bànhuyện Lục Ngạn là vấn đề cần thiết

Những năm vừa qua, Ban QLDA ĐTXD huyện Lục Ngạn đã được giao quản lý nhiều dự

án ĐTXD, nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, góp phần cải thiệnđời sống của người dân huyện Lục Ngạn ngày càng tốt và ổn định Trong quá trình thựchiện công tác quản lý, Ban QLDA ĐTXD huyện Lục Ngạn còn có những tồn tại, hạn chếcần khắc phục như tiến độ thi công một số gói thầu chậm; chất lượng công trình chưacao; công tác lựa chọn nhà thầu chưa đáp ứng yêu cầu; một số sự cố công trình đã xảy ra, gây thất thoát hoặc tốn kém chi phí ĐTXD

Với những yêu cầu cấp thiết trên, học viên chọn đề tài: “Đề xuất giải pháp nâng cao năng lực quản lý dự án cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Lục Ngạn” làm

đề tài luận văn tốt nghiệp

2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu, đánh giá thực trạng công tác quản lý các dự án ĐTXD các công trình trên địabàn huyện Lục Ngạn do Ban QLDA ĐTXD huyện Lục Ngạn làm chủ đầu tư và trực tiếp

2 2

thực hiện công tác quản lý dự án Từ đó, đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực QLDA cho Ban QLDA ĐTXD huyện Lục Ngạn

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là công tác quản lý dự án của Ban QLDA ĐTXD cấp huyện

Phạm vi nghiên cứu: Luận văn đi sâu nghiên cứu lĩnh vực năng lực QLDA của BanQLDA ĐTXD huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang

4 Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu

Đánh giá thực trạng công tác quản lý các dự án của Ban QLDA ĐTXD huyện Lục Ngạn

để từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực QLDA ĐTXD cho Ban này

4 4

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG

1.1 Dự án đầu tư xây dựng công trình

1.1.1 Khái quát chung về dự án đầu tư xây dựng công trình

Khái quát chung lại ta có thể hiểu dự án ĐTXD công trình được thực hiện bởi con người

và tài nguyên, theo kế hoạch, thời gian, nguồn lực và được kiểm soát nhằm xây dựngmới, mở rộng hoặc cải tạo những công trình xây dựng nhằm mục đích phát triển, duy trì,nâng cao chất lượng công trình đáp ứng yêu cầu của khách hàng

1.1.2 Đặc trưng chủ yếu của dự án đầu tư xây dựng công trình

Dự án ĐTXD bao gồm hai nội dung chính là đầu tư và hoạt động xây dựng do đó phụthuộc vào 3 yếu tố chính: Kế hoạch (chỉ hoàn thành khi các mục tiêu cụ thể đạt được);Tiền (Vốn bỏ ra xây dựng công trình); Thời gian (hoàn thành công trình càng sớm càngtốt mà vẫn đảm bảo chất lượng và tiến độ);

Dự án ĐTXD có mục đích cuối cùng là công trình xây dựng hoàn thành đảm bảo các mụctiêu đã đặt ra về thời gian, chi phí, chất lượng, an toàn, vệ sinh và bảo vệ môi trường…

Dự án có chu kỳ riêng và thời gian tồn tại xác định, trải qua các giai đoạn hình thành vàphát triển, có thời gian tồn tại hữu hạn, nghĩa là có thời điểm bắt đầu khi xuất hiện ýtưởng về xây dựng công trình dự án và kết thúc khi công trình xây dựng hoàn thành đưavào khai thác sử dụng, khi công trình dự án hết niên hạn khai thác và chấm dứt tồn tại

Dự án ĐTXD có sự tham gia của nhiều chủ thể, đó là chủ đầu tư, chủ công trình, đơn vịthiết kế, đơn vị thi công, đơn vị giám sát, nhà cung ứng… Các chủ thể này lại có lợi íchkhác nhau, quan hệ giữa họ thường mang tính đối tác.

Dự án ĐTXD luôn bị hạn chế bởi các nguồn lực là tiền vốn, nhân lực, công nghệ, kỹthuật, vật tư thiết bị… kể cả thời gian, có thể do yếu tố khách quan hay chủ quan nhưng ởgóc độ là thời hạn cho phép

Dự án ĐTXD thường yêu cầu một lượng vốn đầu tư lớn, thời gian thực hiện dài cho nên

có tính bất định vì những ảnh hưởng của hoàn cảnh bên trong và bên ngoài Dự án có thểbiến đổi về điều kiện kinh tế không như giá dự kiến ban đầu, thậm trí kết quả khônggiống với kết quả dự định Những hiện tượng trên có tính không xác định hay nói cáchkhác chính là rủi ro của dự án Vì thế cần phân tích đầy đủ các nhân tố hạn chế thấp nhấtnhững sai sót sảy ra

1.1.3 Phân loại dự án đầu tư xây dựng công trình

1.1.3.1 Phân loại dự án đầu tư xây dựng công trình theo tính chất công trình

Dự án ĐTXD công trình được phân thành 5 nhóm:

 Dự án ĐTXD công trình Nông nghiệp và PTNT

1.1.3.2 Phân loại dự án đầu tư xây dựng công trình theo nguồn vốn đầu tư

Trong thực tế quản lý, phân loại dự án ĐTXD công trình theo cách thức quản lý vốn được

sử dụng phổ biến, theo cách phân loại này, dự án ĐTXD công trình được phân thành:

 Dự án ĐTXD sử dụng vốn trong nước khác: Là những dự án sử dụng vốn trong nướckhác mà trong tổng vốn đầu tư của dự án không sử dụng vốn Nhà nước hoặc sử dụng vốnNhà nước với tỷ lệ ít hơn 30%;

 Dự án ĐTXD sử dụng vốn đầu tư trực tiếp của nước ngoài: Là những dự án đầu tư mànguồn vốn là của các tổ chức, cá nhân nước ngoài đầu tư vào Việt Nam

1.1.3.3 Phân loại dự án đầu tư xây dựng theo hình thức đầu tư

Theo cách phân loại này, dự án ĐTXD công trình được phân thành dự án ĐTXD côngtrình; dự án đầu tư sửa chữa, cải tạo hoặc dự án đầu tư mở rộng, nâng cấp công trình.Quản lý dự án đầu tư xây dựng

1.1.3.4 Phân loại dự án đầu tư xây dựng theo quy mô đầu tư

Tùy theo tính chất của dự án và quy mô đầu tư, dự án đầu tư trong nước được phân loạithành: Dự án quan trọng quốc gia; Dự án nhóm A; Dự án nhóm B; Dự án nhóm C Tiêuchí chủ yếu để phân nhóm dự án là tổng mức đầu tư bên cạnh đó còn căn cứ vào tầmquan trọng của lĩnh vực đầu tư, quy định chi tiết như bảng dưới

Bảng 1.1 Phân loại dự án ĐTXD

TT Loại dự án ĐTXD công trình Tổng mức đầu tư

2 Theo mức độ ảnh hưởng đến môi trường hoặc tiềm ẩn khả năng ảnh hưởng

nghiêm trọng đến môi trường, bao gồm:

a) Nhà máy điện hạt nhân.

b) Sử dụng đất có yêu cầu chuyển mục đích sử dụng đất vườn quốc gia, khu

bảo tồn thiên nhiên, khu bảo vệ cảnh quan, khu rừng nghiên cứu, thực nghiệm

khoa học từ 50ha trở lên; rừng phòng hộ đầu nguồn từ 50ha trở lên; rừng

phòng hộ chắn gió, chắn cát bay, chắn sóng, lấn biển, bảo vệ môi trường từ

500ha trở lên; rừng sản xuất từ 1.000ha trở lên.

c) Sử dụng đất có yêu cầu chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa nước từ hai

vụ trở lên với quy mô từ 500ha trở lên.

d) Di dân tái định cư từ 20.000 người trở lên ở miền núi, từ 50.000 người trở

1 Dự án tại địa bàn có di tích quốc gia đặc biệt.

2 Dự án tại địa bàn đặc biệt quan trọng đối với quốc gia về quốc phòng, an

ninh theo quy định của pháp luật về quốc phòng, an ninh.

3 Dự án thuộc lĩnh vực bảo vệ quốc phòng, an ninh có tính chất bảo mật quốc

gia.

4 Dự án sản xuất chất độc hại, chất nổ.

5 Dự án hạ tầng khu công nghiệp, khu chế xuất.

Không phân biệt TMĐT

4 Hóa chất, phân bón, xi măng.

5 Chế tạo máy, luyện kim.

6 Khai thác, chế biến khoáng sản.

7 Xây dựng khu nhà ở.

Từ 2.300 tỷ đồng trở lên

7 Sản xuất vật liệu, trừ các dự án quy định tại điểm 4 Mục II.2.

8 Công trình cơ khí, trừ các dự ánquy định tại điểm 5 MụcII.2.

9 Bưu chính, viễn thông.

Từ 1.500 tỷ đồng trở lên

6

TT Loại dự án ĐTXD công trình Tổng mức đầu tư

II.4

1 Sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản.

2 Vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên.

3 Hạ tầng kỹ thuật khu đô thị mới.

4 Công nghiệp, trừ các dự án thuộc lĩnh vực công nghiệp quy định tại các Mục

I.1, I.2 và I.3.

Từ 1.000 tỷ đồng trở lên

II.5

1 Y tế, văn hóa, giáo dục.

2 Nghiên cứu khoa học, tin học, phát thanh, truyền hình.

IV.1 Dự án thuộc lĩnh vực quy định tại Mục II.2 Dưới 120 tỷ đồng

IV.2 Dự án thuộc lĩnh vực quy định tại Mục II.3 Dưới 80 tỷ đồng

IV.3 Dự án thuộc lĩnh vực quy định tại Mục II.4 Dưới 60 tỷ đồng

IV.4 Dự án thuộc lĩnh vực quy định tại Mục II.5 Dưới 45 tỷ đồng

1.1.3.5 Các giai đoạn thực hiện dự án đầu tư xây dựng

 Giai đoạn chuẩn bị đầu tư: Theo Luật Xây dựng số 50 quy định: khi ĐTXD thì CĐTphải lập báo cáo nghiên cứu khả thi ĐTXD hoặc báo cáo kinh tế - kỹ thuật ĐTXD Đốivới dự án quan trọng cấp quốc gia và dự án nhóm A, trước khi lập báo cáo nghiên cứu

khả thi ĐTXD, CĐT phải lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi ĐTXD [2] Đối với các dự

án đầu tư công: Theo Luật Đầu tư công số 49 quy định: Các dự án chỉ được lập, thẩm

định và phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc báo cáo kinh tế - kỹ thuật ĐTXD khicấp có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư; đối với dự án quan trọng quốc gia và dự

án nhóm A cần phải lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi làm cơ sở để cấp có thẩm quyền

quyết định chủ trương đầu tư [3];

 Giai đoạn thực hiện đầu tư: Trong giai đoạn này, cần thực hiện các thủ tục nhận giaođất hoặc thuê đất (nếu có); khảo sát xây dựng; lập, thẩm định, phê duyệt thiết kế, tổng dự

8 8

phép xây dựng); chuẩn bị mặt bằng xây dựng, rà phá bom mìn, giải phóng mặt bằng, táiđịnh cư (nếu có); tổ chức lựa chọn nhà thầu, ký kết hợp đồng xây dựng và mua sắm thiết

bị (nếu có); thi công xây dựng công trình và mua sắm thiết bị (nếu có); giám sát thi côngxây dựng; tạm ứng, thanh toán khối lượng hoàn thành; vận hành, chạy thử; nghiệm thuCTXD hoàn thành và thực hiện các công việc cần thiết khác;

GIAI ĐOẠN CHUẨN BỊ ĐẦU TƯ

- Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi ĐTXD;

- Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư;

- Báo cáo nghiên cứu khả thi ĐTXD…

GIAI ĐOẠN THỰC HIỆN ĐẦU TƯ

- Thiết kế công trình và lập tổng dự toán;

- Bồi thường giải phóng mặt bằng hoặc thuê đất;

- Xin phép xây dựng;

- Đấu thầu lựa chọn nhà thầu;

- Thi công xây dựng và mua sắm thiết bị…

GIAI ĐOẠN KẾT THÚC ĐẦU TƯ

- Bàn giao đưa công trình vào sử dụng;

- Quyết toán hợp đồng xây dựng, dự án ĐTXD;

Theo kết quả tổng hợp trên đây thì các giai đoạn thực hiện dự án đầu tư có mối liên hệmật thiết với nhau Mỗi giai đoạn có tầm quan trọng riêng nên không đánh giá quá caohay xem nhẹ bất kỳ một giai đoạn nào Kết quả của giai đoạn này là tiền đề của giai đoạnsau Trong quá trình QLDA ĐTXD, CĐT luôn đóng vai trò quan trọng và quyết định đếnviệc nâng cao hiệu quả đầu tư và xây dựng.

1 0 10

1.2 Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình

1.2.1 Khái quát chung về Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình

Quản lý dự án là việc giám sát, chỉ đạo, điều phối, tổ chức, lên kế hoạch, đối với cácgiai đoạn của vòng đời dự án trong khi thực hiện dự án Mục đích là áp dụng các giảipháp quản lý và tổ chức nhằm đảm bảo thực hiện tốt mục tiêu dự án về giá thành, thờigian và chất lượng Làm tốt công tác quản lý là việc có ý nghĩa vô cùng quan trọng

Quản lý dự án cũng là sự vận dụng lý luận, phương pháp, quan điểm có tính hệ thống đểtiến hành quản lý có hiệu quả toàn bộ công việc liên quan tới dự án dưới sự ràng buộc vềnguồn lực có hạn Để thực hiện mục tiêu dự án, các nhà đầu tư dự án phải lên kế hoạch tổchức, chỉ đạo, phối hợp, điều hành, khống chế và đánh giá toàn bộ quá trình từ lúc bắt đầutới lúc kết thúc dự án

QLDA ĐTXD là quá trình lập kế hoạch, điều phối thời gian, nguồn lực và giám sát quátrình phát triển của dự án nhằm đảm bảo cho dự án hoàn thành đúng thời hạn, trong phạm

vi chi phí đầu tư được duyệt và đạt được các yêu cầu về kỹ thuật, chất lượng sản phẩm,dịch vụ, bằng những phương pháp và điều kiện tốt nhất cho phép

1.2.2 Nguyên tắc, mục tiêu và yêu cầu của Quản lý dự án đầu tư xây dựng

1.2.2.1 Nguyên tắc

Dự án ĐTXD được quản lý thực hiện theo kế hoạch, chủ trương đầu tư, đáp ứng các yêucầu: phù hợp với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch phát triểnngành, quy hoạch xây dựng, quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất tại địa phương nơi có dự

án ĐTXD

Quy định rõ trách nhiệm, quyền hạn của cơ quan quản lý nhà nước, của người quyết địnhđầu tư, CĐT và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến thực hiện các hoạt động ĐTXD của

dự án

Quản lý đối với các hoạt động ĐTXD của dự án theo các nguyên tắc được quy định của

Luật Xây dựng năm 2014 [2], cụ thể như sau:

(i) Bảo đảm ĐTXD công trình theo quy hoạch, thiết kế, bảo vệ cảnh quan, môi trường;phù hợp với điều kiện tự nhiên, xã hội, đặc điểm văn hóa của từng địa phương; bảo đảm

ổn định cuộc sống của nhân dân; kết hợp phát triển kinh tế - xã hội với quốc phòng, anninh và ứng phó với biến đổi khí hậu;

(ii) Sử dụng hợp lý nguồn lực, tài nguyên tại khu vực có dự án, bảo đảm đúng mục đích,đối tượng và trình tự ĐTXD;

(iii) Tuân thủ tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, quy định của pháp luật về sử dụng vật liệuxây dựng; bảo đảm nhu cầu tiếp cận sử dụng công trình thuận lợi, an toàn cho ngườikhuyết tật, người cao tuổi, trẻ em ở các công trình công cộng, nhà cao tầng;

(iv) Ứng dụng khoa học và công nghệ, áp dụng hệ thống thông tin công trình trong hoạtđộng ĐTXD; bảo đảm chất lượng, tiến độ, an toàn công trình, tính mạng, sức khỏe conngười và tài sản; phòng, chống cháy, nổ; bảo vệ môi trường;

(v) Bảo đảm xây dựng đồng bộ trong từng công trình và đồng bộ với các công trình hạtầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội;

(vi) Tổ chức, cá nhân khi tham gia hoạt động xây dựng phải có đủ các điều kiện năng lựcphù hợp với loại dự án; loại, cấp công trình xây dựng và công việc theo quy định của luậtnày;

(vii) Bảo đảm công khai, minh bạch, tiết kiệm, hiệu quả; phòng, chống tham nhũng, lãngphí, thất thoát và tiêu cực khác trong hoạt động ĐTXD;

Trong mỗi giai đoạn của quá trình ĐTXD công trình, QLDA nhằm đạt được các mục tiêu

cụ thể khác nhau, như:

Giai đoạn chuẩn bị đầu tư: Phải bảo đảm lập ra một dự án có các giải pháp kinh tế - kỹ

thuật mang tính khả thi;

Giai đoạn thực hiện dự án: Phải bảo đảm tạo ra được tài sản cố định có tiêu chuẩn kỹ

thuật đúng thiết kế;

Giai đoạn khai thác vận hành: Phải bảo đảm đạt được các chỉ tiêu hiệu quả của dự án (về

tài chính, kinh tế và xã hội) theo dự kiến của chủ đầu tư

Ba yếu tố: Thời gian, chi phí và chất lượng (kết quả hoàn thành) là những mục tiêu cơbản và giữa chúng lại có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, mỗi giai đoạn, mỗi dự án đều có

sự thay đổi giữa các yếu tố này Nhưng nói chung, để đạt được kết quả tốt đối với mụctiêu này thường phải “hy sinh” một hoặc hai mục tiêu kia Việc đánh đổi, hy sinh mụctiêu diễn ra trong suốt quá trình quản lý, từ khi bắt đầu đến khi kết thúc một dự án Dovậy trong quá trình QLDA các nhà quản lý hy vọng đạt được sự kết hợp tốt nhất giữa cácmục tiêu của QLDA Tam giác mục tiêu trong quản lý dự án ĐTXD được thể hiện trênHình 1.2

 Ảnh hưởng tốt của dự án tới môi trường.

Hình 1.2 Tam giác mục tiêu quản lý dự ánĐáp ứng yêu cầu chung về: Tính pháp lý, tính khoa học và hệ thống, tính đông nhất, tính hiện thực

Đầu tư phải thực hiện theo chương trình, dự án, phù hợp với chiến lược, quy hoạch, kếhoạch phát triển kinh tế - xã hội Phải đúng mục tiêu, có hiệu quả, chống dàn trải, lãng

1.2.3 Các hình thức tổ chức Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình

1.2.3.1 Ban QLDA ĐTXD một dự án

Hình thức tổ chức: Đối với dự án sử dụng vốn nhà nước quy mô nhóm A có công trình

cấp đặc biệt; có áp dụng công nghệ cao được Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ xácnhận bằng văn bản; dự án về quốc phòng, an ninh có yêu cầu bí mật nhà nước

Quyết định thành lập Ban quản lý: Do chủ đầu tư quyết định thành lập.

1.2.3.2 Thuê tư vấn QLDA ĐTXD

Hình thức tổ chức : đối với dự án sử dụng vốn nhà nước ngoài ngân sách, vốn khác và dự

án có tính chất đặc thù, đơn lẻ

Quyết định hình thức QLDA ĐTXD: Chủ đầu tư ký kết hợp đồng tư vấn QLDA với tổ

chức, cá nhân có đủ điều kiện năng lực hoạt động xây dựng theo quy định của Luật Xâydựng năm 2013 để thực hiện một, một số hoặc toàn bộ công việc quản lý dự án

1.2.3.3 Chủ đầu tư trực tiếp QLDA

Hình thức tổ chức : Chủ đầu tư sử dụng tư cách pháp nhân của mình và bộ máy chuyên

môn trực thuộc để trực tiếp quản lý đối với dự án cải tạo, sửa chữa quy mô nhỏ có tổngmức đầu tư dưới 15 tỷ, dự án có sự tham gia của cộng đồng có tổng mức đầu tư dưới 2 tỷ

do UBND cấp xã làm chủ đầu tư

Quyết định hình thức QLDA ĐTXD: Chủ đầu tư quyết định chỉ định đơn vị chuyên môn

trực thuộc có đủ năng lực làm công tác QLDA

1.2.3.4 QLDA của tổng thầu xây dựng

Tổng thầu xây dựng thực hiện hợp đồng tổng thầu (EPC), hợp đồng chìa khóa trao tay cótrách nhiệm tham gia quản lý thực hiện một phần hoặc toàn bộ dự án theo thỏa thuận hợpđồng với chủ đầu tư và phải có đủ điều kiện năng lực hoạt động xây dựng theo quy định

của Nghị định số 59/2015/NĐ-CP ngày 18/6/2015 của Chính phủ về QLDA ĐTXD [4]

và các quy định khác của pháp luật có liên quan để thực hiện toàn bộ công việc do mìnhđảm nhận

1.2.3.5 Ban QLDA ĐTXD chuyên ngành, Ban QLDA ĐTXD khu vực

Hình thức tổ chức : Đối với dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước, vốn nhà nước ngoài

ngân sách

Quyết định hình thức QLDA ĐTXD: Thực hiện các chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn

của chủ đầu tư và trực tiếp tổ chức quản lý thực hiện các dự án được giao; chịu trách

14 14nhiệm trước pháp luật và người quyết định đầu tư về các hoạt động của mình; quản lý vậnhành, khai thác sử dụng công trình hoàn thành khi được người quyết định đầu tư giao

1.2.4 Nội dung quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình

16 16

Quản lý dự án là việc giám sát, chỉ đạo, điều phối, tổ chức và lên kế hoạch đối với cácgiai đoạn của chu kỳ dự án trong khi thực hiện dự án Việc quản lý tốt các giai đoạn nàycủa dự án có ý nghĩa rất quan trọng vì nó quyết định đến chất lượng của sản phẩm xâydựng Mỗi dự án xây dựng đều có một đặc điểm riêng tạo nên sự phong phú đa dạngtrong quá trình tổ chức quản lý; tuy nhiên, quá trình quản lý chỉ tập trung vào một số nộidung chính như sau:

1.2.4.1 Quản lý phạm vi dự án

Đó là việc quản lý nội dung công việc nhằm thực hiện mục tiêu dự án, nó bao gồm việcphân chia phạm vi, quy hoạch phạm vi và điều chỉnh phạm vi dự án

1.2.4.2 Quản lý thời gian của dự án

Là quá trình quản lý mang tính hệ thống nhằm đảm bảo chắc chắn hoàn thành dự án theođúng thời gian đề ra Nó bao gồm việc xác định công việc cụ thể, sắp xếp trình tự hoạtđộng, bố trí thời gian, khống chế thời gian và tiến độ dự án

Công trình trước khi xây dựng bao giờ cũng được khống chế bởi một khoảng thời giannhất định, trên cơ sở đó nhà thầu thi công xây dựng có nghĩa vụ lập tiến độ thi công chitiết, bố trí xen kẽ kết hợp các công việc cần thực hiện để đạt hiệu quả cao nhất nhưngphải đảm bảo phù hợp tổng tiến độ đã được xác định của toàn dự án CĐT , nhà thầu thicông xây dựng, tư vấn giám sát và các bên có liên quan có trách nhiệm theo dõi, giám sáttiến độ thi công xây dựng công trình và điều chỉnh tiến độ trong trường hợp tiến độ thicông xây dựng ở một số giai đoạn bị kéo dài nhưng không được làm ảnh hưởng đến tổngtiến độ của dự án

1.2.4.3 Quản lý chi phí dự án

Quản lý chi phí dự án là quá trình quản lý tổng mức đầu tư, tổng dự toán (dự toán); quản

lý định mức dự toán và đơn giá xây dựng; quản lý thanh toán chi phí đầu tư xây dựngcông trình; hay nói cách khác, quản lý chi phí dự án là quản lý chi phí, giá thành dự ánnhằm đảm bảo hoàn thành dự án mà không vượt tổng mức đầu tư Nó bao gồm việc bố trínguồn lực, dự tính giá thành và khống chế chi phí

Chi phí đầu tư xây dựng công trình là toàn bộ chi phí cần thiết để xây dựng mới hoặc sửachữa, cải tạo, mở rộng công trình xây dựng Chi phí đầu tư xây dựng công trình được lậptheo từng công trình cụ thể, phù hợp với giai đoạn đầu tư xây dựng công trình, các bướcthiết kế và các quy định của Nhà nước.

Việc lập và quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình phải đảm bảo mục tiêu, hiệu quảđầu tư, đồng thời phải đảm bảo tính khả thi của dự án đầu tư xây dựng công trình, đảmbảo tính đúng, tính đủ, hợp lý, phù hợp với điều kiện thực tế và yêu cầu khách quan của

cơ chế thị trường và được quản lý theo Nghị định số 112/2009/NĐ-CP ngày 14/2/2009của Chính phủ

1.2.4.4 Quản lý chất lượng dự án

Cùng với sự phát triển không ngừng về xây dựng cơ sở hạ tầng và nền kinh tế xã hội, cơchế quản lý xây dựng cũng được đổi mới kịp thời với yêu cầu, do đó xét về mức độ tổngthể của chất lượng dịch vụ và chất lượng công trình không ngừng được nâng cao Chấtlượng công trình xây dựng tốt hay xấu không những ảnh hưởng đến việc sử dụng mà cònliên quan đến an toàn tài sản, tính mạng của nhân dân và đến sự ổn định của xã hội

Để đảm bảo yêu cầu đó, hiện nay ở Chính phủ Việt nam đã có Nghị định số209/2004/NĐ-CP ngày 16/12/2004 về Quản lý chất lượng công trình xây dựng

Quản lý chất lượng dự án là quá trình quản lý có hệ thống việc thực hiện dự án nhằm đảmbảo đáp ứng các yêu cầu về chất lượng mà khách hàng đã đặt ra Nó bao gồm việc quyhoạch chất lượng, khống chế về chất lượng và đảm bảo chất lượng Công tác quản lý chấtlượng được tiến hành từ giai đoạn khảo sát, giai đoạn thiết kế, giai đoạn thi công, giaiđoạn thanh quyết toán đến giai đoạn bảo hành công trình

1.2.4.5 Quản lý nguồn nhân lực

Là việc quản lý nhằm đảm bảo phát huy hết năng lực, tính tích cực, sáng tạo của mỗingười trong dự án và tận dụng nó một cách có hiệu quả nhất Nó bao gồm việc quy hoạch

tổ chức, xây dựng đội ngũ, tuyển chọn nhân viên và xây dựng các ban dự án

18 18

1.2.4.6 Quản lý an toàn và vệ sinh môi trường

Đó là quá trình quản lý điều hành triển khai thực hiện dự án đảm bảo an toàn về conngười cũng như máy móc thiết bị

Trong Nghị định 12/2009/NĐ-CP có ghi rõ: Nhà thầu thi công xây dựng phải thực hiệncác biện pháp đảm bảo về môi trường cho người lao động trên công trường và bảo vệ môitrường xung quanh Bao gồm có: biện pháp chống bụi, chống ồn, xử lý phế thải và thudọn hiện trường Đối với những công trình trong khu vực đô thị thì phải thực hiện cácbiện pháp bao che, thu dọn phế thải đưa đến nơi quy định Nhà thầu thi công xây dựng,CĐT phải có trách nhiệm giám sát về việc thực hiện bảo vệ môi trường xây dựng, đồngthời chịu sự kiểm tra giám sát của cơ quan quản lý nhà nước về môi trường Trường hợpnhà thầu thi công xây dựng không tuân thủ các các quy định về bảo vệ môi trường thìCĐT và cơ quan quản lý nhà nước về môi trường có quyền: đình chỉ thi công xây dựng

và yêu cầu nhà thầu thực hiện đúng biện pháp bảo vệ môi trường Người để xảy ra cáchành vi làm tổn hại đến môi trường trong quá trình thi công xây dựng công trình thì phảichịu trách nhiệm trước pháp luật và bồi thường thiệt hại do lỗi mà mình gây ra

1.2.4.7 Quản lý việc trao đổi thông tin dự án

Là việc quản lý nhằm đảm bảo việc truyền đạt, thu thập và trao đổi một cách hợp lý cáctin tức cần thiết cho việc thực hiện dự án, cũng như việc truyền đạt thông tin, báo cáo tiến

độ dự án

1.2.4.8 Quản lý rủi ro trong dự án

Khi thực hiện dự án sẽ gặp những nhân tố rủi ro mà chúng ta chưa lường trước được Vìvậy, quản lý rủi ro nhằm tận dụng tối đa những nhân tố có lợi không xác định giảm thiểutối đa những nhân tố bất lợi không xác định cho dự án Nó bao gồm việc nhận biết, phânbiệt rủi ro, cân nhắc, tính toán rủi ro, xây dựng đối sách và khống chế rủi ro

1.2.4.9 Quản lý việc thu mua của dự án.

Là việc quản lý nhằm sử dụng những hàng hoá, vật liệu thu mua được từ bên ngoài tổchức thực hiện dự án Nó bao gồm việc lên kế hoạch thu mua, lựa chọn việc thu mua vàtrưng thu các nguồn vật liệu

20 20

Công tác tổ chức quản lý các dự án xây dựng được quan tâm của lãnh đạo các Bộ và cáccấp được phân công, hạn chế thấp nhất rủi ro trong quá trình xây dựng dự án Các cơquan chức năng từ Quản lý dự án, tư vấn, nhà thầu xây lắp đã cố gắng hoàn thành nhiệm

vụ được giao, tuân thủ các quy định của Nhà nước trong lĩnh vực xây dựng cơ bản Tronghoàn cảnh thiếu kinh phí nhưng nhiều dự án đã sớm được đưa vào sử dụng, phục vụ sảnxuất đem lại những hiệu quả về kinh tế - xã hội Đã đạt được những thành tựu như sau:

 Năng lực của các cơ quan thay mặt cho chủ đầu tư đã được cải thiện đáng kể Điều nàyđược thể hiện từ công đoạn chuẩn bị dự án đến khi thực hiện và bàn giao đưa vào sửdụng, đều mang tính chuyên môn hơn;

 Thay đổi cơ chế vận hành cho phù hợp với luật xây dựng được đổi mới liên tục: Nghị

định 59/2015/NĐ-CP ngày 18/6/2015về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình [4];

Nghị định 46/2015/NĐ-CP, ngày 12/5/2015 về quản lý chất lượng và bảo trì công trình

xây dựng [5]; Nghị định 32/2015/NĐ-CP, ngày 25/3/2015 về quản lý chi phí ĐTXD công trình [6]; Nghị định 37/2015/NĐ-CP, ngày 22/4/2015 về Quy định chi tiết hợp đồng xây dựng [7] ;

 Năng lực của các nhà thầu Tư vấn, nhà thầu xây dựng đã tiến bộ rất nhiều để đáp ứngđược các yêu cầu trực tiếp đến tiến độ thực hiện dự án cũng như chất lượng và hiệu quảcủa dự án;

 Công tác giám sát đầu tư (Trong đó bao gồm cả việc theo dõi, đánh giá hiệu quả dự án)

đã không bị coi nhẹ so với công tác chuẩn bị và thực hiện dự án Thông tin về dự án đãđược công khai hơn đến với cộng đồng được hưởng lợi cũng như cộng đồng bị ảnhhưởng để nhận và xử lý các phản hồi, nhằm tăng cường sự đồng thuận của dân chúngcũng như tạo được kênh cho sự giám sát của cộng đồng;

Với sự phát triển nhanh chóng và trình độ được ngày càng nâng cao của đội ngũ cán bộquản lý, sự lớn mạnh của đội ngũ công nhân các ngành xây dựng, việc đầu tư thiết bị thicông hiện đại, với việc sử dụng vật liệu mới có chất lượng cao, các văn bản pháp quytăng cường công tác quản lý chất lượng xây dựng, sự hợp tác học tập kinh nghiệm củacác nước có nền công nghiệp xây dựng phát triển cùng với việc ban hành các chính sách,

cả nước đã xây dựng được nhiều công trình xây dựng công nghiệp, giao thông, thuỷ lợi(ví dụ như: Nhà máy Xi măng Cát Lái, TP Hồ Chí Minh; Quốc lộ 48, Nghệ An - Dự ánWB4; Cao tốc Hà Nội - Lào Cai; công trình thủy lợi Cửa Đạt; hệ thống thuỷ lợi SôngQuao, Cà Giây, Bình Thuận…) góp phần vào hiệu quả tăng trưởng của nền kinh tế quốcdân, phục vụ và nâng cao đời sống của nhân dân

22 22

 Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về ĐTXD còn chưa đồng bộ, khập khiễng giữacác Luật Đầu tư, Luật Xây dựng, Luật Đấu thầu, Luật Ngân sách nhà nước Việc banhành các nghị định hướng dẫn luật, thông tư hướng dẫn các nghị định còn chậm, chưa kịpthời, tính ổn định thấp, còn phải bổ sung, thay đổi, có sự mâu thuẫn giữa các văn bản luật,giữa văn bản luật với các nghị định, giữa nghị định với thông tư hướng dẫn;

 Công tác quản lý tiến độ dự án chưa được thực hiện nghiêm túc dẫn đến đầu tư dàntrải, dự án kéo dài Chủ đầu tư thiếu sự đốc thúc, giám sát chặt chẽ ngay tại công trình;

 Phân công nhiệm vụ chưa hợp lý, chưa đúng người, đúng việc: Mỗi một dự án khácnhau sẽ đòi hỏi kĩ năng quản lý khác nhau Do đó, giao người thiếu kinh nghiệm hoặc kĩnăng không phù hợp chính là một trong những sai lầm ảnh hưởng đến chất lượng, tiến độthi công và làm đội chi phí của dự án;

Kết luận chương 1

QLDA ĐTXD công trình có vai trò rất quan trọng trong việc bảo đảm hiệu quả đầu tư củamột dự án, kiểm soát thất thoát, lãng phí trong đầu tư ĐTXD của nhà nước chiếm tỷtrọng lớn và giữ vai trò quan trọng trong toàn bộ hoạt động ĐTXD của nền kinh tế nước

ta ĐTXD của Nhà nước đã tạo ra nhiều công trình quan trọng, mang lại lợi ích về kinh tế

- xã hội, góp phần nâng cao chất lượng đời sống của nhân dân, cả về vật chất và tinh thần,

là điều kiện mục tiêu hàng đầu cho công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.Trong chương này, tác giả đã trình bày và phân tích một số khái niệm cơ bản nhất vềQLDA ĐTXD công trình, cũng như đánh giá tổng quan về công tác QLDA ở nước tatrong giai đoạn hiện nay và thực trạng công tác QLDA ĐTXD ở Việt Nam trong thời gianqua còn nhiều bất cập, chưa theo kịp sự phát triển của hoạt động xây dựng

20 20

Qua đó, tác giả sẽ tìm cơ sở khoa học về QLDA ĐTXD để phân tích và đánh giá ưunhược điểm của công tác QLDA ĐTXD đối với Ban QLDA ĐTXD huyện Lục Ngạn, để

từ đó đề xuất giải pháp nhằm nâng cao năng lực QLDA ĐTXD cho Ban QLDA ĐTXDhuyện Lục Ngạn ở những chương tiếp theo của luận văn