quy trinh quản lý và sử dụng thuốc an toàn hiệu quả

Quy trình quản lý và sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả áp dụng trong các cơ sở y tế. nhằm giúp quản lý và sử dụng thuốc hợp lý hơn. Quy trình quản lý và sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả áp dụng trong các cơ sở y tế. nhằm giúp quản lý và sử dụng thuốc hợp lý hơn

BỆNH VIỆN ĐA KHOA TÂN YÊN Mã số: 02/QT- QLCL

Ngày ban hành: /2018 Lần ban hành: 01

Mã số: QT.000 QLCL Phiên bản:1.0

Ngày ban hành: / /2018

Số trang/tổng số trang : 1/12

QUY TRÌNH QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG THUỐC AN TOÀN, HIỆU QUẢ

( Ban hành theo Quyết định số: /QĐ-BVĐK )

1 Người có liên quan phải nghiên cứu và thực hiện đúng các nội dung của quy định này.

2 Nội dung trong quy trình này có hiệu lực thi hành như sự chỉ đạo của Giám đốc bệnh viện.

3 Mỗi khoa,phòng được phát một bản( có đóng dấu kiểm soát ) các khoa, phòng khi có nhu

cầu bổ sung thêm tài liệu, đề nghị liên hệ với tổ quản lý chất lượng để có bản đóng dấu kiểm soát Cán bộ y tế được cung cấp file mềm trên mạng nội bộ để chia sẻ thông tin khi cần.

NƠI NHẬN (ghi rõ nơi nhận rồi đánh dấu  ô bên cạnh)

THEO DÕI TÌNH TRẠNG SỬA ĐỔI (tình trạng sửa đổi so với bản trước đó)

Trang Hạng mục

sửa đổi Tóm tắt nội dung hạng mục sửa đổi

1 MỤC ĐÍCH

Nhằm đảm bảo an toàn, hiệu quả trong vấn đề quản lý và sử dụng thuốc cho người bệnh

2 PHẠM VI ÁP DỤNG

- Áp dụng đối với tất cả các khoa/phòng có người bệnh nội trú trong Bệnh viện

- Đối tượng áp dụng: Tất cả Bác sỹ/Điều dưỡng/Nữ hộ sinh đang thực hiện công việc điều trị thuốc cho người bệnh nội trú tại các khoa/phòng/đơn vị có người bệnh nội trú

3 TÀI LIỆU THAM KHẢO

- Thông tư 23/2011/TT-BYT ngày 10 /06/2011 của Bộ Y tế về hướng dẫn sử dụng thuốc trong các cơ sở y tế có giường bệnh

- Thông tư 07/2011/TT-BYT ngày 26/01/2011 của Bộ Y tế về hướng dẫn điều dưỡng về chăm sóc người bệnh trong bệnh viện

- Hướng dẫn Tiêm An Toàn trong các cơ sở khám, chữa bệnh (Ban hành kèm quyết định số 3671/QĐ-BYT ngày 27/9/2012 của Bộ Y tế)

4 THUẬT NGỮ VÀ TỪ VIẾT TẮT

5 NỘI DUNG QUY TRÌNH

5.1 Quy trình cấp phát thuốc nội trú

5.1.1 Lưu đồ

thực hiện

Nội dung thực hiện

khoa Dược

cấp phát

thuốc

Thăm khám và ra y l nh ệnh

đi u tr trong HSBA ều trị trong HSBA ị trong HSBA

khôngPhù

h p ợp Phù h p ợp

Chính xác

Ki m tra y l nh ểm tra y lệnh ệnh thu c, nh p ốc, nhập ập thông tin thu c, in ốc, nhập phi u lĩnh ếu lĩnh thu c ốc, nhập

Duyệt phiếu lĩnh thuốc

Không Phù h p ợp

Duyệt phiếu lĩnh thuốc.

(N u có sai sót t ch i c p ếu lĩnh ừ chối cấp ốc, nhập ấp phát thu c) ốc, nhập

Chính xác

Phát thuốc theo phiếu lĩnh

thuốc

Không Phù h p ợp Nhân thuốc

Kiểm tra:

- Thông tin thuốc

- Số lượng thuốc

5.1.2 Nội dung quy trình

thực hiện

Nội dung thực hiện

Ghi đầy đủ tên thuốc, hàm lượng, số lượng, liều dùng, cách dùng, thời gian dùng của từng loại thuốc.

chỉ định thuốc sử dụng quá liều quy định, đường dùng không hợp lý, dùng nhiều loại thuốc gây tương tác bất lợi, thời gian dùng không hợp lý … Báo lại cho ĐDT hoặc BSĐT hoặc BSTK

- Nhập thông tin thuốc vào hệ thống phần mềm trên máy tính

+ Đúng y lệnh thuốc trong bệnh án.

+ Đúng bệnh nhân

- In phiếu lĩnh thuốc, phiếu tổng hợp y lệnh thuốc

- Xác nhận và chuyển phiếu cho BSTK

nếu phát hiện sai sót:

+ Kiểm tra lại bệnh nhân, y lệnh điều trị của BSĐT + Kiểm tra lại việc nhập thuốc vào hệ thống phần mềm.

- Ký duyệt phiếu lĩnh thuốc

khoa dược

- Kiểm duyệt phiếu lĩnh thuốc, phiếu tổng hợp y lệnh thuốc

Phát hiện bất thường trong y lệnh như chỉ định thuốc sử dụng quá liều quy định, đường dùng không hợp lý, dùng nhiều loại thuốc gây tương tác bất lợi, thời gian dùng không hợp lý …từ chối cấp phát thuốc Yêu cầu điều chỉnh lại cho hợp lý.

- Duyệt phiếu lĩnh thuốc, phiếu xuất kho

cấp phát

thuốc

- Phát thuốc theo đúng phiếu lĩnh thuốc như tên thuốc, nồng độ/ hàm lượng thuốc, dạng bào chế, số lượng thuốc

- Kiểm tra chất lượng thuốc phát ra

- Kiểm tra hạn dùng của thuốc trước khi cấp phát thuốc

+ Đúng thông tin thuốc : tên thuốc, nồng độ/hàm lượng, số lượng, chất lượng, dạng bào chế, hạn dùng của thuốc

+ Đúng số lượng thuốc, các khoản thuốc yêu cầu cấp phát

- Phát hiện bất thường kiểm tra lại y lệnh, cách thức nhập thông tin thuốc phần mềm, phiếu lĩnh thuốc

5.2 Quy trình bàn giao thuốc giữa ĐDHC, ĐDCS

5.2.1 Sơ đồ

5.2.2 Nội dung quy trình

thực hiện

Nội dung thực hiện

BSĐT

Ki m tra l i y l nh đi u tr trong HSBA ểm tra y lệnh ại y lệnh điều trị trong HSBA ệnh ều trị trong HSBA ị trong HSBA

Ph bi n y l nh thu c đi u tr cho ĐDCS ổ biến y lệnh thuốc điều trị cho ĐDCS ếu lĩnh ệnh ốc, nhập ều trị trong HSBA ị trong HSBA

ĐDCS

- Nh n ph bi n y l nh ập ổ biến y lệnh thuốc điều trị cho ĐDCS ếu lĩnh ệnh

- Nh n thu c t ng ập ốc, nhập ừ chối cấp

b nh nhân c a ĐDHC ệnh ủa ĐDHC

- Ki m tra l i thu c ểm tra y lệnh ại y lệnh điều trị trong HSBA ốc, nhập

v i phi u t ng h p y ới phiếu tổng hợp y ếu lĩnh ổ biến y lệnh thuốc điều trị cho ĐDCS ợp

l nh và HSBA ệnh

- Ký nh n s giao nh n ập ổ biến y lệnh thuốc điều trị cho ĐDCS ập thu c ốc, nhập

Giám sát quá trình bàn giao thu c ốc, nhập

ĐDHC

- Ki m tra phi u t ng ểm tra y lệnh ếu lĩnh ổ biến y lệnh thuốc điều trị cho ĐDCS

h p y l nh t ng b nh ợp ệnh ừ chối cấp ệnh

nhân v i y l nh thu c ới phiếu tổng hợp y ệnh ốc, nhập

trong b nh án ệnh

- Bàn giao thu c c a ốc, nhập ủa ĐDHC

t ng b nh nhân cho ừ chối cấp ệnh

ĐDCS

- Ký nh n s giao nh n ập ổ biến y lệnh thuốc điều trị cho ĐDCS ập

thu c ốc, nhập

1 BSĐT - Kiểm tra y lệnh điều trị trong hồ sơ bệnh án.

- Phổ biến lại y lệnh điều trị cho ĐDCS

- Giám sát quá trình bàn giao thuốc giữa ĐDHC và ĐDCS

- Ký và ghi nhận quá trình bàn giao trong sổ bàn giao

hồ sơ bệnh án

- Bàn giao thuốc từng bệnh nhân đúng với phiếu tổng hợp y lệnh cho ĐDCS

- Ký giao thuốc trong sổ bàn giao

- Báo lại BSĐT nếu có bất thường từ y lệnh thuốc như: bệnh nhân phản ứng với thuốc, dị ứng thuốc…

- Nhận thuốc từng bệnh nhân từ ĐDHC

- Kiểm tra thuốc với phiếu tổng hợp y lệnh và HSBA

- Kiểm tra chất lượng thuốc, sự nguyên vẹn của viên thuốc, ống thuốc, lọ thuốc

- Vào phiếu công khai thuốc hàng ngày

- Ký nhận thuốc trong sổ bàn giao

5.3 Quy trình thực hiện thuốc cho người bệnh nội trú

thực hiện

Nội dung thực hiện

thuốc + Tên thuốc

+ Nồng độ/hàm lượng + Liều lượng thuốc/1lần sử dụng thuốc + Giờ thực hiện

+ Đường đưa thuốc vào cơ thể

+ Chất lượng, hạn sử dụng, sự nguyên vẹn của viên thuốc, ống hoặc lọ thuốc

phương

tiện

- Đầy đủ và phù hợp các phương tiện cho người bệnh dùng thuốc

- Khi dùng thuốc qua đường tiên, truyền phải chuẩn bị sẵn sàng hộp thuốc cấp cứu và phác đồ chống sốc phản vệ

- Chuẩn bị đúng và đủ dung môi theo quy định của nhà sản xuất

- Chuẩn bị đầy đủ các vật tư y tế, trang thiết bị cần thiết

thuốc

- Đẩy xe tiêm đến giường người bệnh

- Chào hỏi bệnh nhân

- Giới thiệu bản thân và giải thích lý do thực hiện thuốc

- Nhận định tình trạng bệnh nhân, tiền sử dị ứng của người bệnh

- Thực hiện công khai thuốc, bệnh nhân hoặc người nhà ký nhận phiếu công khai thuốc

bệnh nhân

dùng thuốc

- Đối chiếu người bệnh thực hiện kiểm tra 5 đúng:

+ Đúng người bệnh + Đúng thuốc + Đúng đường dùng + Đúng thời gian

- Thông báo cho bệnh nhân và người nhà về tác dụng, tác dụng không mong muốn và đường dùng của từng loại thuốc trước khi thực hiện

- Thực hiện thuốc theo y lệnh hồ sơ bệnh án, nếu là thuốc uống thì điều dưỡng phải chứng kiến bệnh nhân uống thuốc, theo dõi phát hiện kịp thời các bất thường của người bệnh trong khi dùng

- Đánh dấu những loại thuốc đã dùng vào phiếu tổng hợp y lệnh

- Thông báo cho bệnh nhân khi đã thực hiện thuốc

bệnh nhân

dùng thuốc

- Theo dõi bệnh nhân thường xuyên kịp thời xử trí các bất thường

- Báo bệnh nhân và người nhà bệnh nhân biết: những loại thuốc còn lại trong ngày sẽ bảo quản tại phòng theo quy định và giờ thực hiện những thuốc còn lại

- Chào bệnh nhân và người nhà bệnh nhân

- Đẩy xe về phòng , vệ sinh dụng cụ và xe tiêm

- Rửa tay, ghi hồ sơ bệnh án

5.4 Quy trình sử dụng thuốc trường hợp cấp cứu người bệnh.

5.4.1 Trường hợp thuốc có sẵn trong tủ thuốc trực:

- Bước 1: Điều dưỡng hành chính nhận y lệnh thuốc từ HSBA hoặc trực tiếp từ BSĐT

- Bước 2: ĐDHC lấy thuốc trong tủ trực theo cơ số thuốc ghi trong HSBA hoặc BSĐT chỉ định

- Bước 3: Bàn giao thuốc cấp cứu trực tiếp cho ĐDCS

- Bước 4: ĐDCS thực hiện y lệnh thuốc cấp cứu dưới sự giám sát BSĐT

- Bước 5: ĐDHC nhập thông tin thuốc vào phần mềm trên máy tính và lĩnh thuốc theo đúng quy trình

- Bước 6: ĐDHC bù thuốc tủ trực theo đúng quy trình

5.4.2 Trường hợp thuốc cấp cứu không có trong danh mục thuốc tủ trực.

- Bước 1: ĐDHC nhận y lệnh thuốc từ HSBA do BSĐT trực tiếp bàn giao trong giờ hành chính Ngoài giờ hành chính điều dưỡng trực nhận y lệnh thuốc từ HSBA hoặc trực tiếp từ bác sỹ trực

- Bước 2: Ghi tên thuốc, hàm lượng, số lượng vào phiếu vay thuốc

- Bước 3: Gửi phiếu vay thuốc xuống khoa dược và trực tiếp lĩnh thuốc về khoa điều trị

- Bước 4: Nếu trong giờ hành chính, ĐDHC bàn giao thuốc, ghi rõ tên tuổi, y lệnh thuốc cho ĐDCS ĐDCS dùng thuốc cho bệnh nhân cấp cứu dưới sự giám sát BSĐT Nếu ngoài giờ hành chính, điều dưỡng trực lĩnh thuốc về trực tiếp dùng thuốc cho bệnh nhân cấp cứu dưới sự giám sát của bác sỹ điều trị

- Bước 5: ĐDHC nhập thông tin thuốc vào phần mềm trên máy tính và lĩnh thuốc theo đúng quy trình

5.5 Quy trình bổ sung thuốc trong đêm trực.

- Bước 1: Điều dưỡng trực nhận HSBA có y lệnh thuốc cần bổ xung

- Bước 2: Điều dưỡng trực thực hiện nhập thông tin thuốc, lĩnh thuốc từ khoa dược theo đúng quy trình cấp phát thuốc bệnh nhân nội trú

- Bước 3: Điều dưỡng trực thực hiện y lệnh thuốc cho bệnh nhân nội trú theo đúng quy trình

- Bước 4: Ghi hồ sơ bệnh án, bảo quản phiếu lĩnh thuốc hôm sau bàn giao lại cho ĐDHC

5.6 Quy trình bàn giao thuốc trong giờ hành chính và ngoài giờ hành chính.

- Bước 1: ĐDCS ghi sổ bàn giao bệnh nhân còn những loại thuốc gì, số lượng, thời gian sử dụng thuốc ngoài giờ hành chính, ký giao nhận vào sổ bàn giao

- Bước 2: ĐDCS trực tiếp bàn giao từng loại thuốc của từng bệnh nhân dùng thuốc ngoài giờ hành chính cho điều dưỡng trực

- Bước 3: Điều dưỡng trực kiểm tra số lượng thuốc bàn giao và sổ bàn giao, ký nhận trong sổ bàn giao

- Bước 4: Điều dưỡng trực sử dụng thuốc cho bệnh nhân theo đúng quy trình

- Bước 5: Điều dưỡng trực ghi chép hồ sơ bệnh án

5.7 Bảo quản thuốc

- Thuốc sử dụng thường ngày:

+ Bảo quản theo quy định của nhà sản xuất

+ Độ ẩm tương đối dưới 70%

- Thuốc cần bảo quản lạnh:

+ Khi vận chuyển phải đảm bảo nhiệt độ khuyến cáo (có thể sử dụng thùng đá có chứa đá khô hoặc bình giữ lạnh)

+ Tại khoa lâm sàng phải giữ thuốc trong ngăn mát của tủ lạnh theo đúng nhiệt

độ nhà sản xuất khuyến cáo

- Thuốc kỵ ánh sáng:

+ Sử dụng dụng cụ bảo quản thích hợp theo khuyến cáo của nhà sản xuất (có thể

sử dụng dụng cụ che chắn như túi đựng màu đen, khăn bọc tối màu,…)

+ Khi vận chuyển phải đảm bảo ánh sáng không chiếu trực tiếp

5.8 Báo cáo

- Có sự phối hợp giữ Bác sỹ, Dược sỹ, Điều dưỡng viên, Hộ sinh viên trong dùng thuốc nhằm tăng hiệu quả điều trị bằng thuốc và hạn chế sai sót trong chỉ định và sử dụng thuốc cho người bệnh

- Bác sỹ điều trị, điều dưỡng chăm sóc có trách nhiệm theo dõi tác dụng của thuốc và xử lý kịp thời các tai biến do dùng thuốc

- Trong quá trình sử dụng thuốc:

+ Nếu có vấn đề chưa rõ, nghi ngờ hoặc phát hiện sai sót: kiểm tra và phản hồi thông tin ngay khi phát hiện

+ Khi xảy ra các trường hợp đặc biệt (tai biến, nhầm lẫn …): Báo cáo ngay cho cấp quản lý trực tiếp để có biện pháp theo dõi, khắc phục kịp thời (thực hiện theo quy trình báo cáo sự cố y khoa, an toàn người bệnh)

+ Khi xảy ra trường hợp phản ứng có hại của thuốc: Thực hiện theo “quy trình tiếp nhận và xử lý báo cáo phản ứng có hại của thuốc”

6 HỒ SƠ

Phiếu công khai sử dụng

thuốc

lưu trữ HSBA

hành chính

Khoa điều trị

hành chính

Phụ lục 1: Sổ tam tra thuốc

Ngày

/

tháng

Thực hiện tam tra thuốc Bác sỹ Điều dưỡng

hành chính

Điều dưỡng bệnh phòng

Phụ lục 2: Sổ bàn giao thuốc ngoài giờ

Ngày/

tháng

Tên bệnh nhân/

số phòng, số

giường

Tên thuốc dùng ngoài giờ

Số lượng

Thời gian dùng thuốc

Người bàn giao

Người nhận