Luận văn tốt nghiệp phân tích tình hình xuất khẩu gạo sang thị trường châu phi củacông ty cổ phần docimexco TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ KHOA KINH TẾ - QUẢN TRỊ KINH DOANH LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP
Trang 1Luận văn tốt nghiệp phân tích tình hình xuất khẩu gạo sang thị trường châu phi của
công ty cổ phần docimexco
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ KHOA KINH TẾ - QUẢN TRỊ KINH DOANH
LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP
PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH XUẤT KHẨU GẠO SANG THỊ TRƯỜNG CHÂU PHI CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN DOCIMEXCO
Giáo viên hướng dẫn: Sinh viên thực hiện:
Th.s TRƯƠNG KHÁNH VĨNH XUYÊN NGUYỄN THỊ MINH CHÂU
Mã số SV: 4085435 Lớp: Kinh Tế Ngoại thương 2
Khóa 34
Cần Thơ 2012 Phân tích tình hình xuất khẩu gạo sang thị trường Châu Phi của Công ty cổ phần
DOCIMEXCO GVHD: Th.s Trương Khánh Vĩnh Xuyên SVTH: Nguyễn Thị Minh Châu
LỜI CẢM TẠ
Trong suốt quá trình học tập vừa qua được sự hướng dẫn của Quý thầy cô
Khoa Kinh Tế - Quản trị kinh doanh Trường Đại học Cần Thơ em đã tiếp thu được rất nhiều kiến thức bổ ích, đặc biệt là trong quá trình thực hiện Luận văn tốt
nghiệp
Em xin chân thành cảm ơn cô Trương Khánh Vĩnh Xuyên, người đã trực
tiếp hướng dẫn nhiệt tình giúp đỡ em trong suốt quá trình thực hiện luận văn tốt
nghiệp này
Em xin chân thành cảm ơn ban lãnh đạo, quý cô chú, anh chị trong Công
ty cổ phần DOCIMEXCO đã cho em cơ hội được thực tập tại công ty và cung cấp các số liệu quan trọng để em hoàn thành luận văn tốt nghiệp của mình
Tuy nhiên, do thời gian thực tập và kiến thức còn hạn chế nên không thể
tránh khỏi những thiếu sót, em rất mong được sự đóng góp chân tình của quý Thầy Cô, cơ quan thực tập và các bạn để đề tài được hoàn chỉnh hơn
Cuối cùng em xin kính chúc quý thầy, cô Trường Đại học Cần Thơ luôn
dồi dào sức khoẻ, gặt hái được nhiều thành công trong công tác giảng dạy và nghiên cứu Kính chúc các cô chú, anh chị trong Công ty cổ Phần DOCIMEXCO luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ giúp công ty phát triển cao hơn trong thời gian tới
Trang 2Cần Thơ, ngày… …tháng… …năm 2012
Sinh viên thực hiện (Ký và ghi họ tên) Nguyễn Thị Minh Châu
Phân tích tình hình xuất khẩu gạo sang thị trường Châu Phi của Công ty cổ phần
DOCIMEXCO GVHD: Th.s Trương Khánh Vĩnh Xuyên SVTH: Nguyễn Thị Minh Châu
LỜI CAM ĐOAN
Em xin cam đoan rằng đề tài này là do chính em thực hiện, các số liệu thu thập và kết quả phân tích trong đề tài là trung thực, đề tài không trùng với bất
kỳ đề tài nghiên cứu khoa học nào
Cần Thơ, ngày……tháng …năm 2012
Sinh viên thực hiện (Ký và ghi họ tên) Nguyễn Thị Minh Châu
Phân tích tình hình xuất khẩu gạo sang thị trường Châu Phi của Công ty cổ phần
DOCIMEXCO
GVHD: Th.s Trương Khánh Vĩnh Xuyên SVTH: Nguyễn Thị Minh Châu
iii
NHẬN XÉT CỦA CƠ QUAN THỰC TẬP
Trang 3Ngày……tháng……năm 2012
Thủ trưởng đơn vị
(Ký tên và đóng dấu)
Phân tích tình hình xuất khẩu gạo sang thị trường Châu Phi của Công ty cổ phần DOCIMEXCO
GVHD: Th.s Trương Khánh Vĩnh Xuyên SVTH: Nguyễn Thị Minh Châu
Trang 4iv
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
Họ và tên giáo viên hướng dẫn: TRƯƠNG KHÁNH VĨNH XUYÊN
Học vị: Thạc sĩ
Chuyên ngành: Kinh tế
Cơ quan công tác: Khoa Kinh tế - Quản trị kinh doanh - Trường ĐHCT
Sinh viên: NGUYỄN THỊ MINH CHÂU
MSSV: 4085435
Chuyên ngành: Kinh tế ngoại thương
Tên đề tài: “Phân tích tình hình xuất khẩu gạo sang thị trường Châu Phi của Công ty cổ phần DOCIMEXCO”
NỘI DUNG NHẬN XÉT
1 Tính phù hợp của đề tài với chuyên ngành đào tạo:
2 Hình thức:
3 Ý nghĩa khoa học, thực tiễn và tính cấp thiết của đề tài:
4 Độ tin cậy của số liệu và tính hiện đại của luận văn:
5 Nội dung và các kết quả đạt được ( theo mục tiêu nghiên cứu):
6 Các nhận xét khác:
7 Kết luận (Mức độ đồng ý hay không đồng ý và các yêu cầu chỉnh sửa):
Cần Thơ, ngày…… tháng……năm 2012
Giáo viên hướng dẫn
(Ký và ghi họ tên)
Phân tích tình hình xuất khẩu gạo sang thị trường Châu Phi của Công ty cổ phần DOCIMEXCO
GVHD: Th.s Trương Khánh Vĩnh Xuyên SVTH: Nguyễn Thị Minh Châu
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN
Trang 5Cần Thơ, ngày …tháng……năm 2012
Giáo viên phản biện
(Ký và ghi họ tên)
Phân tích tình hình xuất khẩu gạo sang thị trường Châu Phi của Công ty cổ phần DOCIMEXCO
GVHD: Th.s Trương Khánh Vĩnh Xuyên SVTH: Nguyễn Thị Minh Châu
vi
MỤC LỤC
Trang
Chương 1: GIỚI THIỆU 1
1.1 ĐẶT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2
1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 2
1.2.1 Mục tiêu chung 2
1.2.2 Mục tiêu cụ thể 2
1.3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 2
1.3.1 Phạm vi không gian 2
1.3.2 Phạm vi thời gian 2
1.3.3 Đối tượng nghiên cứu 2
1.4 LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU 3
Chương 2: PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 4 2.1 PHƯƠNG PHÁP LUẬN 4
2.1.1 Khái niệm và vai trò của hoạt động xuất khẩu 4
2.1.2 Các hình thức xuất khẩu chủ yếu 4
2.1.3 Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh 6
2.1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến tình tình xuất khẩu 7
2.2 PHƯƠNG PHÁP NHGIÊN CỨU 10
Trang 62.2.1 Phương pháp thu thập số liệu 10
2.2.2 Phương pháp phân tích số liệu 11
Chương 3: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN DOCIMEXCO VÀ
THỊ TRƯỜNG CHÂU PHI 14
3.1 TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN DOCIMEXCO 14
3.1.1 Giới thiệu chung về Công ty 14
3.1.2 Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty cổ phần DOCIMEXCO giai đoạn 2009 – 2011 21
3.2 GIỚI THIỆU VỀ THỊ TRƯỜNG CHÂU PHI 23
3.2.1 Tổng quan về Châu Phi và thị trường Châu Phi 23
3.2.2 Nhu cầu tiêu thụ gạo và tình hình sản xuất gạo ở Châu Phi 24
Chương 4: PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH XUẤT KHẨU GẠO SANG THỊ
TRƯỜNG CHÂU PHI CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN DOCIMEXCO 27
Phân tích tình hình xuất khẩu gạo sang thị trường Châu Phi của Công ty cổ phần DOCIMEXCO
GVHD: Th.s Trương Khánh Vĩnh Xuyên SVTH: Nguyễn Thị Minh Châu
vii
4.1 TỔNG QUAN THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU GẠO CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN DOCIMEXCO GIAI ĐOẠN 2009 - 2011 27
4.1.1 Tình hình doanh thu xuất khẩu gạo giai đoạn 2009 - 2011 27
4.1.2 Kim ngạch xuất khẩu gạo sang các thị trường của Công ty 28
4.2 THỰC TRẠNG XUẤT KHẨU GẠO CỦA CÔNG TY SANG THỊ
TRƯỜNG CHÂU PHI GIAI ĐOẠN 2009 - 2011 33
4.2.1 Kim ngạch xuất khẩu gạo sang Châu Phi 33
4.2.2 Sản lượng và giá trị xuất khẩu gạo sang Châu Phi 35
4.2.3 Cơ cấu sản phẩm gạo xuất khẩu sang Châu Phi 37
4.2.4 Cơ cấu thị trường xuất khẩu 42
4.3 ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH XUẤT KHẨU GẠO SANG THỊ TRƯỜNG CHÂU PHI 48
4.4 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN XUẤT KHẨU GẠO SANG THỊ TRƯỜNG CHÂU PHI 50
4.4.1 Môi trường bên ngoài Công ty 50
4.4.2 Môi trường bên trong Công ty 57
Chương 5: MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU GẠO SANG THỊ TRƯỜNG CHÂU PHI CHO CÔNG TY CỔ PHẦN DOCIMEXCO 59 5.1 PHÂN TÍCH MA TRẬN SWOT 59
5.2 MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐƯỢC ĐỀ XUẤT 62
5.2.1 Nâng cao chất lượng sản phẩm 62
5.2.2 Giải pháp về nguyên liệu 62
5.2.3 Giải pháp về thị trường 63
Chương 6: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 65
6.1 KẾT LUẬN 65
6.2 KIẾN NGHỊ 66
6.2.1 Đối với Công ty 66
6.2.2 Đối với Nhà nước 66
TÀI LIỆU THAM KHẢO 67
Trang 7Phân tích tình hình xuất khẩu gạo sang thị trường Châu Phi của Công ty cổ phần DOCIMEXCO
GVHD: Th.s Trương Khánh Vĩnh Xuyên SVTH: Nguyễn Thị Minh Châu
viii
DANH MỤC BẢNG
Trang
Bảng 1: Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty cổ phần DOCIMEXCO giai đoạn 2009 – 2011 21
Bảng 2: Thống kê tình hình tiêu thụ gạo của Châu Phi giai đoạn
2009 – 2011 24
Bảng 3: Thống kê tình hình sản xuất gạo của Châu Phi giai đoạn
2009 – 2011 25
Bảng 4: Dự báo tình hình nhập khẩu gạo của Châu Phi giai đoạn
2012 – 2015 26
Bảng 5: Tổng doanh thu và doanh thu xuất khẩu gạo của Công ty giai đoạn 2009- 2011 27
Bảng 6: Kim ngạch xuất khẩu gạo qua các thị trường của Công ty giai đoạn
2009 – 2011 29
Bảng 7: Tỷ giá của Công ty giai đoạn 2009 – 2011 29
Bảng 8: Tổng kim ngạch xuất khẩu gạo và kim ngạch xuất khẩu gạo sang thị trường Châu Phi giai đoạn 2009 – 2011 34
Bảng 9: Sản lượng và giá trị xuất khẩu gạo sang thị trường Châu Phi giai đoạn
2009 – 2011 36
Bảng 10: Sản lượng và giá trị xuất khẩu từng loại gạo sang thị trường Châu Phi giai đoạn 2009 – 2011 38
Bảng 11: So sánh sản lượng và giá trị xuất khẩu từng loại gạo sang thị trường Châu Phi giai đoạn 2009 – 2011 39
Bảng 12: Cơ cấu thị trường xuất khẩu gạo giai đoạn 2009 – 2011 43
Bảng 13: So sánh giá trị xuất khẩu gạo theo cơ cấu thị trường giai đoạn
2009 – 2011 44
Bảng 14: Các tỷ số tài chính đánh giá hiệu quả hoạt động xuất khẩu gạo của Công ty sang thị trường Châu Phi giai đoạn 2009 – 2011 48
Phân tích tình hình xuất khẩu gạo sang thị trường Châu Phi của Công ty cổ phần DOCIMEXCO
GVHD: Th.s Trương Khánh Vĩnh Xuyên SVTH: Nguyễn Thị Minh Châu
ix
DANH MỤC HÌNH
Trang
Hình 1: Sơ đồ tổ chức của Công ty cổ phần DOCIMEXCO 17
Hình 2: Quy trình chế biến gạo 19
Hình 3: Quy trình xuất khẩu hàng của Công ty 20
Hình 4: Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty cổ phần DOCIMEXCO giai đoạn 2009 – 2011 21
Hình 5: Doanh thu xuất khẩu gạo và tổng doanh thu của Công ty giai
đoạn 2009 – 2011 27
Trang 8Hình 6: Biểu đồ kim ngạch xuất khẩu gạo sang các thị trường của Công ty cổ phần DOCIMEXCO giai đoạn 2009 – 2011 30
Hình 7: Biểu đồ sản lượng và giá trị xuất khẩu gạo sang Châu Phi giai
đoạn 2009 – 2011 36
Hình 8: Cơ cấu loại gạo xuất khẩu sang Châu Phi giai đoạn 2009 – 2011 42 Hình 9: Cơ cấu thị trường xuất khẩu gạo năm 2009 45
Hình 10: Cơ cấu thị trường xuất khẩu gạo năm 2010 46
Hình 11: Cơ cấu thị trường xuất khẩu gạo năm 2011 47
Phân tích tình hình xuất khẩu gạo sang thị trường Châu Phi của Công ty cổ phần DOCIMEXCO
GVHD: Th.s Trương Khánh Vĩnh Xuyên SVTH: Nguyễn Thị Minh Châu
x
DANH SÁCH CÁC TỪ VIẾT TẮT
ĐBSCL : Đồng Bằng Sông Cửu Long
Tp HCM: Thành phố Hồ Chí Minh
VFA: Viet Food Association
VASEP: Vietnam Association of Seafood Exporters and Producers
WB: World Bank
GDP: Gross Domestic Product
ASEAN: Association of Southeast Asian Nation
APEC: Asia-Pacific Economic Cooperation
WTO: World Trade Organization
Trang 9Phân tích tình hình xuất khẩu gạo sang thị trường Châu Phi của Công ty cổ phần DOCIMEXCO
GVHD: Th.s Trương Khánh Vĩnh Xuyên SVTH: Nguyễn Thị Minh Châu
1
CHƯƠNG 1
GIỚI THIỆU
1.1 ĐẶT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Ngày nay, với xu hướng hội nhập kinh tế, đối với Việt Nam nói riêng và
các nước trên thế giới nói chung xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế cho đất nước Với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế thị trường, Việt Nam đã và đang không ngừng cố gắng đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đưa nền kinh tế hòa nhập vào khu vực và thế giới Có thể nói xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang các nước trên thế giới ngày càng tăng lên đáng kể Một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực, mang về nguồn ngoại
tệ lớn cho nước ta là gạo, chiếm khoảng 90 % kim ngạch xuất khẩu (theo VFA) Lúa gạo luôn là mặt hàng xuất khẩu có thế mạnh truyền thống của Việt Nam Song, gạo của Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế như chất lượng hạt gạo và gống lúa chưa cao, công nghệ kỹ thuật áp dụng còn non kém nên gạo xuất khẩu vẫn chưa đáp ứng được hết các yêu cầu của khách hàng Bên cạnh đó, đặc trưng của tình hình kinh tế thế giới hiện nay là quốc tế hóa Nền kinh tế thế giới ngày càng phát triển với sự cạnh tranh và vươn lên không ngừng của các quốc gia Từ khi Việt Nam tham gia vào các tổ chức quốc tế như ASEAN, APEC, WTO, thì lĩnh vực xuất nhập khẩu ngày càng trở nên sôi động Các doanh nghiệp Việt Nam có thêm nhiều cơ hội để vươn xa nhưng đồng thời cũng đối mặt với không ít thách thức trong hoạt động kinh doanh của mình
Công ty cổ phần DOCIMEXCO là một trong những công ty cổ phần kinh
doanh xuất khẩu nhiều sản phẩm nông sản, thủy sản chế biến ở tỉnh Đồng Tháp, trong đó, gạo là mặt hàng chuyên xuất khẩu của công ty Cùng với quá trình hình thành và hoạt động kinh doanh cho đến nay công ty đã không ngừng mở rộng và phát triển mạnh mẽ để trở thành một trong những công ty xuất khẩu gạo hàng đầu Việt Nam Thị trường xuất khẩu gạo của Công ty ngày càng mở rộng, trong
đó kim ngạch xuất khẩu sang thị trường Châu Phi chiếm tỷ trọng khá cao và có
xu hướng gia tăng trong những năm gần đây Bên cạnh đó, nhu cầu nhập khẩu gạo của thị trường này vẫn còn nhiều Trên cơ sở này, em quyết định chọn đề tài
“Phân tích tình hình xuất khẩu gạo sang thị trường Châu Phi của Công ty
cổ phần DOCIMEXCO” để nghiên cứu, qua đó thấy được thực trạng xuất khẩu Phân tích tình hình xuất khẩu gạo sang thị trường Châu Phi của Công ty cổ phần DOCIMEXCO
GVHD: Th.s Trương Khánh Vĩnh Xuyên SVTH: Nguyễn Thị Minh Châu
2
gạo của Công ty sang thị trường Châu Phi cũng như những cơ hội và thách thức
từ thị trường này Từ đó đề xuất những giải pháp thích hợp nhằm giúp cho hoạt
Trang 10động xuất khẩu gạo sang Châu Phi của Công ty nói riêng và Việt Nam nói chung
sẽ vững mạnh hơn và đạt được hiệu quả cao hơn trong thời gian tới
1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
1.2.1 Mục tiêu chung
Phân tích và đánh giá tình hình xuất khẩu gạo sang thị trường Châu Phi
của Công ty cổ phần DOCIMEXCO Trên cơ sở đó đưa ra một số giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu gạo cho công ty trong thời gian tới
1.2.2 Mục tiêu cụ thể
Mục tiêu 1: Phân tích tình hình xuất khẩu gạo sang thị trường Châu Phi
của Công ty cổ phần DOCIMEXCO
Tìm hiểu sản lượng và giá trị xuất khẩu của Công ty.
Tìm hiểu cơ cấu mặt hàng xuất khẩu của Công ty.
Tìm hiểu thị trường xuất khẩu Châu Phi.
Mục tiêu 2: Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến tình hình xuất khẩu gạo
sang thị trường Châu Phi của Công ty cổ phần DOCIMEXCO
Mục tiêu 3: Đề xuất một số giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu gạo sang thị
trường Châu Phi cho Công ty cổ phần DOCIMEXCO trong thời gian tới
1.3 PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1.3.1 Phạm vi không gian
Công ty cổ phần DOCIMEXCO
1.3.2 Phạm vi thời gian
Số liệu sử dụng trong đề tài là số liệu từ năm 2009 đến năm 2011
Thời gian thực hiện đề tài từ tháng 2/2012 đến tháng 4/2012
1.3.3 Đối tượng nghiên cứu
Công ty cổ phần DOCIMEXCO kinh doanh xuất khẩu nhiều mặt hàng
sang nhiều thị trường trên thế giới, trong đó gạo là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Công ty và nhận thấy thị trường Châu Phi là thị trường tiềm năng cho xuất khẩu gạo nên đề tài tập trung nghiên cứu tình hình xuất khẩu gạo của Công ty sang thị trường Châu Phi giai đoạn 2009 – 2011
Phân tích tình hình xuất khẩu gạo sang thị trường Châu Phi của Công ty cổ phần DOCIMEXCO
GVHD: Th.s Trương Khánh Vĩnh Xuyên SVTH: Nguyễn Thị Minh Châu
3
1.4 LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU
- Luận văn tốt nghiệp “Phân tích tình hình xuất khẩu gạo tại công ty lương
thực sông Hậu” của Lê Minh Thái lớp Ngoại thương 1 khóa 30 trường Đại Học Cần Thơ Đề tài tập trung phân tích tình hình xuất khẩu gạo của Công ty lương thực sông Hậu qua 3 năm 2005 – 2007 và phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến doanh thu xuất khẩu gạo của công ty, đồng thời tìm hiểu những thuận lợi và khó khăn trong việc xuất khẩu gạo, từ đó đưa ra một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh xuất khẩu gạo của công ty
- Luận văn tốt nghiệp “Phân tích tình hình thu mua, chế biến, xuất khẩu
gạo và một số biện pháp nâng cao hiệu quả xuất khẩu gạo tại Công ty cổ phần thương mại SATRA Tiền Giang” của Nguyễn Thị Ngọc Tuyền lớp Ngoại thương
1 khóa 29 trường Đại Học Cần Thơ Đề tài tìm hiểu và phân tích tình hình thu mua, chế biến và xuất khẩu gạo của Công ty cổ phần thương mại SATRA Tiền Giang trong giai đoạn 2004 – 2006, đánh giá hiệu quả thu mua, chế biến và xuất khẩu gạo, trên cơ sở đó tác giả đề ra các biện pháp phù hợp để đẩy mạnh hoạt