PH ƯƠ NG PHÁP GIẢI NHANH ………Câu 31: Trong thí nghiệm Iâng về giao thoa ánh sáng đơn sắc.. Câu 32: Trong thí nghiệm Iâng về giao thoa ánh sáng đơn sắc.. Câu 33: Trong thí nghiệm Iâng về g
Trang 1PH ƯƠ NG PHÁP GIẢI NHANH ………
GI I NHANH CÁC BÀI TOÁN KH O SÁT M CH ĐI N XOAY CHI U Ả Ả Ạ Ệ Ề
KHI THAY Đ I CÁC THÔNG S C A M CH ĐI N Ổ Ố Ủ Ạ Ệ
=======================
PH N I: Ầ M Đ U Ở Ầ
Môn V t lý là m t b ph n khoa h c t nhiên nghiên c u v các hi n tậ ộ ộ ậ ọ ự ứ ề ệ ượ ng
v t lý nói chung và đi n h c nói riêng Nh ng thành t u c a v t lý đậ ệ ọ ữ ự ủ ậ ượ ức ng d ngụ vào th c ti n s n xu t và ngự ễ ả ấ ượ ạc l i chính chính th c ti n s n xu t đã thúc đ yự ễ ả ấ ẩ khoa h c v t lý phát tri n Vì v y h c v t lý không ch d n thu n là h c lý thuy tọ ậ ể ậ ọ ậ ỉ ơ ầ ọ ế
v t lý mà ph i bi t v n d ng v t lý vào th c ti n s n xu t Do đó trong quá trìnhậ ả ế ậ ụ ậ ự ễ ả ấ
gi ng d y ngả ạ ười giáo viên ph i rèn luy n cho h c sinh có đả ệ ọ ược nh ng k năng, kữ ỹ ỹ
x o và thả ường xuyên v n d ng nh ng hi u bi t đã h c đ gi i quy t nh ng v nậ ụ ữ ể ế ọ ể ả ế ữ ấ
đ th c ti n đ t ra ề ự ễ ặ
B môn v t lý độ ậ ược đ a vào gi ng d y trong nhà trư ả ạ ường ph thông nh mổ ằ cung c p cho h c sinh nh ng ki n th c ph thông, c b n, có h th ng toàn di nấ ọ ữ ế ứ ổ ơ ả ệ ố ệ
v v t lý H th ng ki n th c này ph i thi t th c và có tính k thu t t ng h p vàề ậ ệ ố ế ứ ả ế ự ỹ ậ ổ ợ
đ c bi t ph i phù h p v i quan đi m v t lý hi n đ i Đ h c sinh có th hi uặ ệ ả ợ ớ ể ậ ệ ạ ể ọ ể ể
được m t cách sâu s c và đ nh ng ki n th c và áp d ng các ki n th c đó vàoộ ắ ủ ữ ế ứ ụ ế ứ
th c ti n cu c s ng thì c n ph i rèn luy n cho các h c sinh nh ng k năng , kự ễ ộ ố ầ ả ệ ọ ữ ỹ ỹ
x o th c hành nh : K năng, k x o gi i bài t p, k đo lả ụ ư ỹ ỹ ả ả ậ ỹ ường, quan sát …
Bài t p v t lý v i t cách la m t phậ ậ ớ ư ộ ương pháp d y h c, nó có y nghĩa h t s cạ ọ ế ứ quan tr ng trong vi c th c hi n nhi m v d y h c v t lý nhà trọ ệ ự ệ ệ ụ ạ ọ ậ ở ường ph thông.ổ Thông qua vi c gi i t t các bài t p v t lý các h c sinh s có đệ ả ố ậ ậ ọ ẽ ược nh ng nh ng kữ ữ ỹ năng so sánh, phân tích, t ng h p … do đó s góp ph n to l n trong vi c phát tri nổ ợ ẽ ầ ớ ệ ể
Trang 2PH ƯƠ NG PHÁP GIẢI NHANH ………
t duy c a h c sinh Đ c bi t bài t p v t lý giúp h c sinh cũng c ki n thúc có hư ủ ọ ặ ệ ậ ậ ọ ố ế ệ
th ng cũng nh v n d ng nh ng ki n th c đã h c vào vi c gi i quy t nh ng tìnhố ư ậ ụ ữ ế ứ ọ ệ ả ế ữ
hu ng c th , làm cho b môn tr nên lôi cu n, h p d n các em h n.ố ụ ể ộ ở ố ấ ẫ ơ
Hi n nay , trong xu th đ i m i c a ngành giáo d c v phệ ế ổ ố ủ ụ ề ương pháp gi ngả
d y cũng nh phạ ư ương pháp ki m tra đánh giá k t qu gi ng d y và thi tuy n Cể ế ả ả ạ ể ụ
th là phể ương pháp ki m tra đánh giá b ng phể ằ ương ti n tr c nghi m kháchệ ắ ệ quan.Tr c nghi m khách quan đang tr thành phắ ệ ở ương pháp ch đ o trong ki m traủ ạ ể đánh giá ch t lấ ượng d y và h c trong nhà trạ ọ ường THPT Đi m đáng l u ý là n iể ư ộ dung ki n th c ki m tra tế ứ ể ương đ i r ng, đòi h i h c sinh ph i h c kĩ, n m v ngố ộ ỏ ọ ả ọ ắ ữ toàn b ki n th c c a chộ ế ứ ủ ương trình, tránh h c t , h c l ch và đ đ t dọ ủ ọ ệ ể ạ ược k t quế ả
t t trong vi c ki m tra, thi tuy n h c sinh không nh ng ph i n m v ng ki n th cố ệ ể ể ọ ữ ả ắ ữ ế ứ
mà còn đòi h i h c sinh ph i có ph n ng nhanh đ i v i các d ng toán, đ c bi tỏ ọ ả ả ứ ố ớ ạ ặ ệ các d ng toán mang tính ch t kh o sát mà các em thạ ấ ả ường g p ặ
V i mong mu n tìm đớ ố ược phương pháp gi i các bài toán tr c nghi m m t cáchả ắ ệ ộ nhanh chóng đ ng th i có kh năng tr c quan hoá t duy c a h c sinh và lôi cu nồ ờ ả ự ư ủ ọ ố
được nhi u h c sinh tham gia vào quá trình gi i bài t p cũng nh giúp m t s h cề ọ ả ậ ư ộ ố ọ sinh không yêu thích ho c không gi i môn v t lý c m th y đ n gi n h n trong vi cặ ỏ ậ ả ấ ơ ả ơ ệ
gi i các bài t p tr c nghi m v t lý, tôi ch n đ tài: ả ậ ắ ệ ậ ọ ề “H ƯỚ NG D N H C SINH Ẫ Ọ
- Làm quen v i công tác nghiên c u khoa h cớ ứ ọ
- Tìm cho mình m t phộ ương pháp đ t o ra không khí h ng thú và lôi cu n nhi uể ạ ứ ố ề
h c sinh tham gia gi i các bài t p lý, đ ng th i giúp các em đ t đọ ả ậ ồ ờ ạ ược k t qu caoế ả trong các kỳ thi
Trang 3PH ƯƠ NG PHÁP GIẢI NHANH ………
- Nghiên c u phứ ương pháp gi ng d y bài v t lý v i quan đi m ti p c nả ạ ậ ớ ể ế ậ
m i :ớ ”Ph ươ ng pháp Tr c nghi m khách quan” ắ ệ
Trong đ tài này tôi l n lề ầ ượt gi i quy t các nhi m v sau:ả ế ệ ụ
- Tìm hi u c s lý lu n chung c a bài t p v t lý và phể ơ ở ậ ủ ậ ậ ương pháp bài t p v t lýậ ậ
nhà tr ng ph thông
ở ườ ổ
- Nghiên c lý thuy t v m ch di n xoay chi u ứ ế ề ạ ệ ề
-Nghiên c u lý thuy t kh o sát m ch đi nứ ế ả ạ ệ
- V n dung lý thuy t trên đ gi i m t s bài toánậ ế ể ả ộ ố
- Nghiên c u lý thuy tứ ế
- Gi i các bài t p v n d ngả ậ ậ ụ
Thông thường khi gi i các bài t p v m ch đi n xoay chi u h c sinh s g p ph iả ậ ề ạ ệ ề ọ ẽ ặ ả
m t s các bài t p mang tính ch t kh o sát m i liên h gi a các đ i lộ ố ậ ấ ả ố ệ ữ ạ ượng, các thông s c a m ch đi n Trên tinh th n tr c nghi m khách quan, n u ph i gi i bàiố ủ ạ ệ ầ ắ ệ ế ả ả toán này trong th i gian ng n thì qu là r t khó đ i v i h c sinh Do đó tôi h th ngờ ắ ả ấ ố ớ ọ ệ ố
l i các lo i thạ ạ ường g p trên tinh th n c a phặ ầ ủ ương pháp Grap đ các em d dàngể ễ
gi i quy t khi g p ph iả ế ặ ả
Khai thác có hi u qu phệ ả ương pháp s góp ph n nâng cao ch t lẽ ầ ấ ượng n m ki nắ ế thúc, v n d ng và đ t k t qu t t trong các kỳ thi.ậ ụ ạ ế ả ố
-Trong gi i h n đ tài tôi ch đ a ra phớ ạ ề ỉ ư ương pháp gi i nhanh bài toán kh o sátả ả
m ch đi n.ạ ệ
- Đ i tố ượng áp d ng :T t c các h c sinhụ ấ ả ọ
Trang 4PH ƯƠ NG PHÁP GIẢI NHANH ………
PH N II: N I DUNG Ầ Ộ
Vi c gi ng d y bài t p v t lý trong nhà trệ ả ạ ậ ậ ường không ch giúp h c sinh hi uỉ ọ ể
được m t cách sâu s c và đ y đ nh ng ki n th c quy đ nh trong chộ ắ ầ ủ ữ ế ứ ị ương trình mà còn giúp các em v n d ng nh ng ki n th c đó đ gi i quy t nh ng nhi m v c aậ ụ ữ ế ứ ể ả ế ữ ệ ụ ủ
h c t p và nh ng v n đ mà th c ti n đã đ t ra.ọ ậ ữ ấ ề ự ễ ặ
Mu n đ t đố ạ ược di u đó, ph i thề ả ường xuyên rèn luy n cho h c sinh nh ngệ ọ ữ
k năng, k x o v n d ng ki n th c vào cu c s ng h ng ngày.ỹ ỹ ả ậ ụ ế ứ ộ ố ằ
K năng v n d ng ki n th c trong bài t p và trong th c ti n đ i s ng chínhỹ ậ ụ ế ứ ậ ự ễ ờ ố
Trang 5PH ƯƠ NG PHÁP GIẢI NHANH ………
nh n đậ ược Bài t p v t lý v i ch c năng là m t phậ ậ ớ ứ ộ ương pháp d y h c có m t v tríạ ọ ộ ị
đ c bi t trong d y h c v t lý trặ ệ ạ ọ ậ ở ường ph thông.ổ
Trước h t, v t lý là m t môn khoa h c giúp h c sinh n m dế ậ ộ ọ ọ ắ ược qui lu t v nậ ậ
đ ng c a th gi i v t ch t và bài t p v t lý giúp h c sinh hi u rõ nh ng qui lu tộ ủ ế ớ ậ ấ ậ ậ ọ ể ữ ậ
y, bi t phân tích và v n d ng nh ng qui lu t y vào th c ti n Trong nhi u
trường h p m t dù ngợ ặ ười giáo viên có trình bày tài li u m t cách m ch l c, h pệ ộ ạ ạ ợ lôgích, phát bi u đ nh lu t chính xác, làm thí nghi m đúng yêu c u, qui t c và cóể ị ậ ệ ầ ắ
k t qu chính xác thì đó ch là đi u ki n c n ch ch a đ đ h c sinh hi u và n mế ả ỉ ề ệ ầ ứ ư ủ ể ọ ể ắ sâu s c ki n th c Ch thông qua vi c gi i các bài t p v t lý dắ ế ứ ỉ ệ ả ậ ậ ưới hình th c nàyứ hay hình th c khác nh m t o đi u ki n cho h c sinh v n d ng ki n th c đã h c đứ ằ ạ ề ệ ọ ậ ụ ế ứ ọ ể
gi i quy t các tình hu ng c th thì ki n th c đó m i tr nên sâu s c và hoànả ế ố ụ ể ế ứ ớ ở ắ thi n.ệ
Trong qua trình gi i quy t các tình hu ng c th do các bài t p v t lý đ t ra,ả ế ố ụ ể ậ ậ ặ
h c sinh ph i s d ng các thao tác t duy nh phân tích, t ng h p, so sánh, kháiọ ả ử ụ ư ư ổ ợ quát hóa , tr u từ ượng hóa …đ gi i quy t v n đ , do đó t duy c a h c sinh cóể ả ế ấ ề ư ủ ọ
đi u ki n đ phát tri n Vì v y có th nói bài t p v t lý là m t phề ệ ể ể ậ ể ậ ậ ộ ương ti n r t t tệ ấ ố
đ phát tri n t duy, óc tể ể ư ưởng tượng, kh năng đ c l p trong suy nghĩ và hànhả ộ ậ
đ ng, tính kiên trì trong vi c kh c ph c nh ng khó khăn trong cu c s ng c a h cộ ệ ắ ụ ữ ộ ố ủ ọ sinh
Bài t p v t lý là c h i đ giáo viên đ c p đ n nh ng ki n th c mà trongậ ậ ơ ộ ể ề ậ ế ữ ế ứ
gi h c lý thuy t ch a có đi u ki n đ đ c p qua đó nh m b sung ki n th c choờ ọ ế ư ề ệ ể ề ậ ằ ổ ế ứ
h c sinh.ọ
Đ c bi t, đ gi i đặ ệ ể ả ược các bài t p v t lý dậ ậ ưới hình th c tr c nghi m kháchứ ắ ệ quan h c sinh ngoài vi c nh l i các ki n th c m t cách t ng h p, chính xác ọ ệ ớ ạ ế ứ ộ ổ ợ ở nhi u ph n, nhi u chề ầ ề ương, nhi u c p h c thì h c sinh c n ph i rèn luy n choề ấ ọ ọ ầ ả ệ mình tính ph n ng nhanh trong t ng tình hu ng c th , bên c nh đó h c sinh ph iả ứ ừ ố ụ ể ạ ọ ả
gi i th t nhi u các d ng bài t p khác nhau đ có đả ậ ề ạ ậ ể ược ki n th c t ng h p, chínhế ứ ổ ợ xác và khoa h c ọ
1.2.1 Bài t p v t lý đ nh tính hay bài t p câu h i lý thuy t ậ ậ ị ậ ỏ ế
- Là bài t p mà h c sinh không c n ph i tính toán (Hay ch có các phép toán đ nậ ọ ầ ả ỉ ơ
gi n) mà ch v n d ng các đ nh lu t, đ nh lý, qui lu t đ gi i tích hi n tả ỉ ậ ụ ị ậ ị ậ ể ả ệ ượng thông qua các l p lu n có căn c , có lôgich.ạ ậ ứ
- N i dung c a các câu h i khá phong phú, và đòi h i ph i v n d ng r t nhi u cácộ ủ ỏ ỏ ả ậ ụ ấ ề
ki n th c v t lý.ế ứ ậ
- Thông thường đ gi i các bài toán này c n ti n hành theo các bể ả ầ ế ước:
* Phân tích câu h iỏ
* Phân tích hi n tệ ượng v t lý có đ c p đ n trong câu h i đ t đó xác đ nh cácậ ề ậ ế ỏ ể ừ ị
đ nh lu t, khái ni m v t lý hay m t qui t c v t lý nào đó đ gi i quy t câu h i.ị ậ ệ ậ ộ ắ ậ ể ả ế ỏ
* T ng h p các đi u ki n đã cho v i các ki n th c tổ ợ ề ệ ớ ế ứ ương ng đ tr l i câu h i.ứ ể ả ờ ỏ
1.2.2 Bài t p v t lý đ nh l ậ ậ ị ượ ng
Trang 6PH ƯƠ NG PHÁP GIẢI NHANH ………
Câu 31: Trong thí nghiệm Iâng về giao thoa ánh sáng đơn sắc Cho
a=1mm, D=1m, khoảng cách từ vân sáng bậc 4 đến vân sáng bậc 10 cùng phía là 3,6mm Bức xạ đơn sắc có bớc sóng λ là:
A 0,58àm B 0,44àm C 0,6àm D 0,68àm
Câu 32: Trong thí nghiệm Iâng về giao thoa ánh sáng đơn sắc Cho
a=1mm, D=2m, λ=0,6àm Tọa độ của vân tối thứ 4 là:
A ±4,2mm B ±2,4mm C ±3,6mm D
±4,8mm
Câu 33: Trong thí nghiệm Iâng về giao thoa ánh sáng đơn sắc Cho a=1,5
mm, D=2m, rọi đồng thời hai bức xạ λ1=0,5àm và λ2=0,6àm Tại vị trí 2 vân sáng của hai bức xạ trên trùng nhau gần vân trung tâm nhất cách vân trung tâm một khoảng là:
A 4mm B 3,2mm C 5,4mm D 3,6mm
Câu 34: Trong thí nghiệm Iâng về giao thoa ánh sáng đơn sắc Cho
a=1mm, D=2,5m, λ=0,6àm Bề rộng trờng giao thoa là 1,25cm Số vân quan sát đợc là:
A 19 vân B 17 vân C 15 vân
D 21 vân
Câu 35: Po 210 là chất phóng xạ có chu kì bán rã T=138 ngày Ban đầu có
khối lợng m0=0,168g, số nguyên tử còn lại sau t=414 ngày là:
A 4,186.1020 B 4,816.1020 C 6,02.1019 D 6,02.1020
Câu 36: Cho phơng trình phản ứng 210
84Po α + A
ZX Giá trị A và Z lần lợt là:
A 210 và 85 B 208 và 82 C 210 và 84 D
206 và 82
Câu 37: Một lợng chất phóng xạ có khối lợng m0 Sau 4 chu kì bán rã khối lợng chất phóng xạ còn lại là:
A
4
0
m
B
16
0
m
C
32
0
m
D
8
0
m
Câu 38: Cho phản ứng hạt nhân: 25
12Mg + X 22
11Na + α X là hạt:
A p B β+ C γ
D β
-Câu 39: Hai vạch quang phổ có bớc sóng dài nhất trong dãy Laiman lần lợt là
λ =0,1216àm và λ =0,1026àm Vạch có bớc sóng dài nhất của dãy Banme có
Trang 7PH ƯƠ NG PHÁP GIẢI NHANH ………
A 0,5975 àm B 0,6566 àm C 0,6162 àm D 0,6992 àm
Câu 40: Các vạch thuộc dãy Banme ứng với sự chuyển e- từ quỹ đạo ngoài về:
A quỹ đạo K B quỹ đạo M C quỹ đạo L D quỹ đạo N
-Hết -PH N III Ầ K T LU N Ế Ậ
Nh trờn đó núi, bài t p v t lý là m t ph n khụng th thi u trong quỏ trỡnhư ậ ậ ộ ầ ể ế
gi ng d y b mụn v t lý trả ạ ộ ậ ở ường ph thụng Nú là phổ ương ti n đ nghiờn c u tàiệ ể ứ
li u m i, đ ụn t p, đ rốn luy n k năng , k x o v n d ng ki n th c và b iệ ớ ể ậ ể ệ ỹ ỹ ả ậ ụ ế ứ ồ
dưỡng phương phỏp nghiờn c u khoa h c Bài t p v t lý là phứ ọ ậ ậ ương ti n đ giỳpệ ể
h c sinh rốn luy n nh ng đ c tớnh t t đ p nh tớnh c m nh n, tinh th n ch u khú vàọ ệ ữ ứ ố ẹ ư ả ậ ầ ị
đ c bi t giỳp cỏc em cú đặ ế ược th gi i quan khoa h c và ch nghĩa duy v t bi nế ớ ọ ủ ậ ệ
ch ng.ứ
Đ bài t p v t lý th c hi n đỳng m c đớch c a nú thỡ đi u c b n là ngể ậ ậ ự ệ ụ ủ ề ơ ả ườ i giỏo viờn ph i phõn lo i và cú đả ạ ược phương phỏp t t nh t đ h c sinh d hi u vàố ấ ể ọ ễ ể phự h p v i trỡnh đ c a t ng h c sinh.ợ ớ ộ ủ ừ ọ
Trong đ tài này tụi ch m i tỡm cho mỡnh m t phề ỉ ớ ộ ương phỏp và ch ỏp d ngỉ ụ cho m t d ng toỏn , t t nhiờn là khụng tr n v n, đ giỳp h c sinh gi i độ ạ ấ ọ ẹ ể ọ ả ược nh ngữ
bài toỏn mang tớnh l i mũn ố nh m m c đớch giỳp cỏc em cú đằ ụ ược k t qu t t trongế ả ố cỏc kỳ thi, đ c bi t là thi dặ ệ ưới hỡnh th c tr c nghi m khỏch quan.ứ ắ ệ
Tuy nhiờn đõy m i là phớ ương phỏp mang tớnh ch quan c a cỏc nhõn tụi, vàủ ủ
th t ra tụi đó th ỏp d ng cho nhi u lo i đ i tậ ử ụ ề ạ ố ượng h c sinh và th y r ng cỏc emọ ấ ằ
r t thớch và làm bài tấ ương đ i cú k t qu t t( t t nhiờn là ch m i gi i h n trongố ế ả ố ấ ỉ ớ ớ ạ
d ng toỏn này)ạ
R t mong đấ ượ ực s quan tõm giỳp đ , chia s kinh nghi m c a cỏc quớ đ ng nghi p.ỡ ẽ ệ ủ ồ ệ
Xin chõn thành c m nả ơ %
B c Trà my, ngày 21 thỏng 3 năm 2008 ắ
Giỏo viờn
NGễ PHI CễNG