Tieu luan (5)

TS.Ragone-GĐ Viện nghiên cứu sa kê đề xuất ứng dụng GIS vào + Để tạo một bản đồ, Lucas bắt đầu bằng việc xây dựng một mô hình trong ArcGIS sử dụng WorldClimate, bộ dữ liệu raster với độ

2 Tổng quan về các nghiên cứu trong và ngoài nước trong lĩnh vực

2.1 Trong nước:

Ở nước ta, việc ứng dụng GIS vào sản xuất, khoa học vẫn chưa rộng rãi Vướng mắc lớn nhất là

cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng, kinh phí đầu tư lớn, trình độ kĩ thuật chưa đạt yêu cầu Tuy vậy vẫn

có một vài công trình nghiên cứu khoa học đã được ứng dụng vào thực tế

a Trong Nông – Lâm nghiệp

- GIS trong nông nghiệp - bản đồ thích nghi trồng cây Sa kê:

Do TS.Ragone-GĐ Viện nghiên cứu sa kê và điều phối viên

GIS Matthew Lucas thực hiện Việt Nam là 1 trong số các

nước được ứng dụng

+ Sa kê (Artocarpus altilis) là một loài cây nhiệt đới,

chủ yếu chứa tinh bột, dễ trồng và phát triển mạnh ở mọi điều

kiện sinh thái, sản xuất nguồn thực phẩm dinh dưỡng dồi dào

trong nhiều thập kỷ mà không cần lao động, phân bón và hóa chất

+ Những dự án trồng cây sa kê có thể giúp làm giảm bớt nạn đói và hỗ trợ nông nghiệp bền vững, mô hình nông lâm kết hợp và tạo thu nhập TS.Ragone-GĐ Viện nghiên cứu sa kê đề xuất ứng dụng GIS vào

+ Để tạo một bản đồ, Lucas bắt đầu bằng việc xây dựng một mô hình trong ArcGIS sử dụng WorldClimate, bộ dữ liệu raster với độ phân giải 30s để nội suy điều kiện khí hậu từ 50 năm qua

+ Với GIS, lượng mưa hàng tháng và các dữ liệu nhiệt độ đã được tổng hợp lại thành tổng lượng mưa hàng năm, nhiệt độ trung bình hàng năm, và nhiệt độ tối thiểu và tối đa hàng năm

+ Sau đó, các dữ liệu khí hậu hàng năm này được phân loại lại ArcGIS đã được sử dụng

để kết hợp tất cả các bộ dữ liệu khí hậu đã phân loại lại, kết quả cuối cùng nằm trong một tập dữ liệu toàn cầu, khu vực hiện được hiển thị <0 xem là không thích hợp cho các cây sa kê phát triển, khu vực giả định phù hợp với giá trị từ 0-4, và các khu vực tốt nhất với giá trị là 4 Dữ liệu này được hiển thị tổng hợp từ chỉ số đói toàn cầu năm 2011 với một tập dữ liệu vector của các quốc gia

+ Bản đồ kết quả giúp người xem thấy được tiềm năng phát triển thực sự có thể có của cây sa kê cho các khu vực nhiệt đới Các bản đồ thích nghi được cung cấp cho các quan chức chính phủ, các quỹ và các nhà tài trợ với những thông tin rõ ràng về tiềm năng của cây sa kê trong các lĩnh vực cụ thể

- GIS trong quản lý rừng/ vườn quốc gia.

+ Với hệ thống FORESTGIS do Ứng Dụng Mới phát

triển, GIS trong quản lý rừng hỗ trợ các chức năng chính

sau:

- Cập nhật thông tin các phân khu chức năng

- Cập nhật thông tin biến động rừng theo thời

gian

- Quản lý thông tin về động vật, thực vật quý

hiếm

- Quản lý về tình hình giao rừng, cho thuê rừng

- Quản lý các điểm nóng phá rừng, các trạm bảo vệ thực vật

- Quản lý tình hình về khai thác rừng

- Kết hợp với ảnh google satellite hỗ trợ số hóa hoặc theo dõi biến động rừng

- Hỗ trợ tìm kiếm

- Hỗ trợ thống kê báo cáo về đất rừng, tình hình cho thuê, giao rừng

- Hỗ trợ tạo lập trang in, kết xuất bản đồ

 Hệ thống có thể vận hành theo mô hình đơn người dùng hoặc đa người dùng

 Giao diện hỗ trợ hoàn toàn tiếng Việt

- Phần mềm quản lý vườn cây cao su với công nghệ GIS thuộc Trung tâm Ứng dụng GIS mới, đia chỉ 49 Nguyễn Thị Huỳnh, phường 8, quận Phú Nhuận, TP.HCM

+ Phần mềm quản lý vườn cây cao su ứng

dụng công nghệ GIS và ảnh vệ tinh - công nghệ hiện

đại giúp quản lý vườn cây một cách khoa học, hiệu

quả, nâng cao năng suất cây trồng

+ Các chức năng chính của phần mềm quản

lý vườn cây cao su

 Phân hệ quản lý đất đai

 Phân hệ quản lý vườn cây

 Phân hệ quản lý khai thác

Quản lý vị trí từng lô cao su

b Trong Quy hoạch đất đai – Đô thị - Giao thông.

- Ứng dụng GIS ( hệ thống thông tin địa lý) trong quản lý đất đai và đô thị Hà Nội của sở Tài nguyên Môi trường Hà Nội

+ Quá trình đô thị hóa nhanh chóng của Thành phố Hà Nội trong những năm gần đây đã gây những khó khăn không nhỏ trong công tác quản lý đô thị Những thách thức đối với nhà quản lý về những vấn đề: ô nhiễm môi trường, quản lý chất thải rắn và lỏng, ùn tắc giao thông, đầu cơ bất động sản, v.v… đang gây những áp lực trong công tác quản lý đô thị Giải pháp đưa

sử dụng dữ liệu địa lý (GIS) để quản lý đô thị đang được nhiều cơ quan quản lý quan tâm nghiên cứu từng bước đưa vào ứng dụng

+ Một cơ sở dữ liệu địa lý GIS ( hệ thống thông tin địa lý ) được thiết kế hoàn hảo cho phép khai thác hiệu quả dữ liệu, khả năng liên kết các loại dữ liệu này với dữ liệu từ các nguồn khác và chuyển đổi dữ liệu sang người sử dụng và phần mềm khác Cơ sở dữ liệu thông tin địa lý ( GIS ) tốt cần được thiết kế phải áp dụng các nguyên tắc sau đây:

• Sử dụng ID duy nhất

• Hệ thống địa lý chung

• Tạo ra mô tả dữ liệu (Metadata)

• Sử dụng các quy ước đặt tên

- GIS phục vụ quy hoạch và quản lý đô thị tại Việt Nam

+ GIS đã được áp dụng trực tiếp vào một số đồ án điển hình do Bộ Xây dựng chủ trì như tập bản đồ quy hoạch các đô thị Việt Nam thời kỳ 1996 – 2020

+ Atlas quy hoạch các khu công nghiệp Việt Nam (1997 – 1999)

+ Quy hoạch xây dụng Vùng thủ đô (2005 – 2008)

+ chiến lược phát triển đô thị (2006 – 2008)

+ Ngoài ra, nhiều địa phương khác cũng đã xây dựng Dự án GIS tổng thể như Đồng Nai,

Hà Nội, Khánh Hòa, Vũng Tàu, Vĩnh Phúc, Quảng Nam… làm định hướng cho các ứng dụng GIS phục vụ phát triển KT-XH

+ Một số địa phương đã thành lập trung tâm GIS như Đà Lạt và TP Hồ Chí Minh trực

thuộc UBND thành phố Ví dụ, Trung tâm Ứng dụng GIS trực thuộc Sở KHCN TP Hồ Chí Minh

được thành lập từ năm 2004 và đã có khá nhiều hoạt động nghiên cứu và ứng dụng GIS

- Quy hoạch xây dựng Ứng dụng phần mềm “gPlan” do Công ty Cổ phần Công nghệ Thông tin

Địa lý eK (eKGIS) (Tầng 6, tòa nhà TechnoSoft Building, Khu CNTT tập trung Cầu Giấy, phố

Duy Tân, quận Cầu Giấy, Hà Nội) phát triển để quản lý quản lý và quy hoach xây dựng các đô

thị tại Việt Nam

- Phát triển hạ tầng giao thông “Ứng dụng GIS trong quản lý và lập kế hoạch duy tu nâng cấp,

xây mới hạ tầng giao thông, triển khai thí điểm trên địa bàn Quận 1” Công ty Cổ phần Đầu tư

Địa Việt (DiaViet JSC) bằng nguồn vốn sự nghiệp khoa học ở quy mô một đề tài, đã thực hiện thành công việc nghiên cứu triển khai

- Trong khuôn khổ của nghiên cứu ứng dụng này, chỉ với nguồn kinh phí hạn chế, đã thực hiện các công việc sau:

+ Xây dựng và chuẩn hóa cấu trúc CSDL các đối tượng hạ tầng giao thông như: đường, cầu, cây xanh, biển báo, hệ thống tín hiệu giao thông và hệ thống chiếu sáng

+ Hoàn thành việc xây dựng CSDL tất cả các đối tượng hạ tầng giao thông (đường, cầu, cây xanh, biển báo, hệ thống tín hiệu giao thông và hệ thống chiếu sáng) trên tất cả các tuyến đường thuộc địa bàn Quận 1

+ Hoàn thành việc xây dựng ba nhóm công cụ đáp ứng hầu như đầy đủ tất cả các nghiệp

vụ quản lý và lập kế hoạch duy tu các đối tượng hạ tầng giao thông trên địa bàn thành phố tại các khu quản lý giao thông đô thị, bao gồm: Nhóm công cụ phục vụ quản lý và cập nhật dữ liệu, Nhóm công cụ tạo báo cáo thống kê, Nhóm công cụ lập kế hoạch và ước lượng chi phí duy tu

2.2 Quốc tế:

a Trong Nông – Lâm nghiệp :

- Ứng dụng GIS duy trì chất lượng nho tại California

+ Phần mềm ArcGIS của ESRI quản lý lượng cỏ, hướng gió của vườ nho Từ đó, đưa ra những biện pháp giải quyết, phát triển của nho

- Ứng dụng GIS để phân tích sự không an toàn của thực phẩm của Liên Hiệp Quốc

+ Phần mềm ArcGIS của ESRI được sử dụng để cảnh báo sớm các yếu tố bật lợi như: thiên tai, suy thoái môi trường …

+ Qua đó, các tổ chức FAO, bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ sẽ đề xuất các phương án gieo trồng thích hợp

+ Ứng dụng của GIS giúp đảm bảo nền an ninh lương thực của thế giới

- Lập bản đồ lâm nghiệp bằng GIS tại Mỹ, Brazil, Romania, Phần Lan,… do Peter Eredics thuộc ESRI phát triển

+ Hệ thống này giúp quy hoạch tốt các đối tượng ảnh hưởng tới rừng như: đường giao thông, …

+ Đây được xem là một công cụ hữu ích cho các nhà quản lý

b Trong Giao thông – Hàng hải:

- Phân định hải phận, tuyến đường biển quốc tế nhờ GIS Phân định hải phận quốc tế giữa Timor – Leste và Indonesia thông qua ứng dụng chuyên ngành : Caris LOTS ™

+ Nhiệm vụ chính của ứng dụng là mô phỏng các khiếu nại chồng lấn lãnh hải của cả Indonesia và Timor – Leste Từ đó xác định ranh giới lãnh hải trên lý thuyết giữa 2 nước, dựa trên Công ước Liện Hiệp Quốc về Luật biển 1982, LOSC và các điều luât liên quan

+ Mặc dù 2 nước không bắt buộc thực hiện theo kết quả trên Nhưng nhờ đó, 2 bên có thể đàm phán một cách dễ dàng hơn về ranh giới biển, đáp ứng được yêu cầu từ 2 phía, tránh gây xung đột trên biển

- Ứng dụng quản lý giao thông tại Đài loan

+ Dựa trên công nghệ WebGIS, Viện Giao thông Vận tải Đài Loan (MOTC) sẽ cung cấp các thông tin về tình hình giao thông Từ đó, các phương tiện tham gia giao thông sẽ có lựa chọn được lộ trình thích hợp

2.3 Ứng dụng phân tích Mẫu điểm

- Tại Việt Nam, ứng dụng phân tích Mẫu điểm trong GIS vẫn chưa được phát triển

- Phân tích mẫu điểm đã được ứng dụng để quản lý hệ thống quan trắc nước tại các dòng sông của một số nước châu Phi, do các tổ chức Liên Hiệp Quốc, FAO, … thực hiện

+ Các trạm quan trắc sẽ được đặt ở nhiều vị trí khác nhau

+ Từ các trạm quan trắc sẽ thống kê được mật độ tập trung nhiều các chất: Nitrat,

Photphat,… từ đó có các phương án giải quyết

- Ứng dụng phân tích mẫu điểm vào quản lý các hệ thống giám sát giao thông tại các nước phát triển: Mỹ, Tây Âu, …

+ Tại các giao đông đúc, các cơ quan sẽ tiến hành xây dựng bản đồ để thiết lập hệ thống giám sát bằng camera

+ Các camera này có khả năng quan sát cùng lúc được 20 chiếc xe Từ đó có thể dễ dàng quản lý được giao thông

3 Mục tiêu nghiên cứu.

- Xác định mật độ giao lộ trong địa bàn Thành phố Thủ Dầu Một tỉnh Bình Dương Từ đó, xây dựng bản đồ mật độ giao lộ trên địa bàn Thành phố Thủ Dầu Một

- Qua đó, đề xuất quy hoạch, xây dựng các trạm cảnh báo giao thông tại các giao lộ

4 Phương pháp thực hiện

- Tiến hành khảo sát thực tế tại một số giao lộ trọng yếu Từ đó, xem xét vị trí lắp đặt của thiết bị cảnh báo

- Tiến hành xây dựng bản đồ giao lộ trên địa bàn Thành phố Thủ Dầu Một bằng phần mềm Mapinfo

- Tính toán kiểu phân bố của các giáo lộ thuộc địa bàn Thành phố Thủ Dầu Một bằng phương pháp Phân tích kiểu mẫu điểm Từ đó, sẽ có phương án xây dựng thích hợp

- Ở đây, nhóm sẽ sử dụng Phương pháp Phân tích ô vuông để xây dựng bản đồ

+ Áp dụng đối với lưới chuẩn hoặc lưới ngẫu nhiên trên vùng A với chiều rộng ô vuông được tính bởi công thức:

+ Quan sát mỗi ô vuông và đếm số lượng các điểm bên trong nó để tạo biến X

+ Tính toán phương sai và giá trị trung bình

+ Phân phối đều thì phương sai bằng 0 Do đó

Phương sai / trung bình = 0

Phương sai =

+ Phân phối ngẫu nhiên, phương sai và trung

bình giống nhau  Phương sai / trung bình = 1

+ Trong phân phối ngẫu tập trung, phương

sai là tương đối lớn  phương sai / trung bình >1

… … … .

…

… … … … .