Giáo dục năng lực văn hóa ứng xử học đường cho sinh viên đại học sư phạm vùng đồng bằng sông cửu long trong bối cảnh hiện nay tt

Bên cạnh đó, với những đặc trưng về VH vùng miền cùng sự tác động của xu thế hội nhập và sự phát triển của khoa học - công nghệ, biểu hiệnứng xử của SVĐHSP vùng ĐBSCL đã bộc lộ một số bấ

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài: Trong bối cảnh hội nhập quốc tế và sự phát

triển của khoa học công nghệ, việc giáo dục văn hóa ứng xử cho cácthầy cô giáo tương lai là việc làm cấp thiết và có ý nghĩa đặc biệt Bên

cạnh đó, với những đặc trưng về VH vùng miền cùng sự tác động của

xu thế hội nhập và sự phát triển của khoa học - công nghệ, biểu hiệnứng xử của SVĐHSP vùng ĐBSCL đã bộc lộ một số bất cập.Xuất

phát từ những lý do trên, tác giả chọn đề tài: “Giáo dục năng lực

VHƯXHĐ cho SVĐHSPvùng đồng bằng sông Cửu Long trong bối

cảnh hiện nay” để thực hiện nghiên cứu Luận án Tiến sĩ Giáo dục học.

2 Mục đích nghiên cứu: Xây dựng các biện pháp giáo dục năng lực

VHƯXHĐ cho SVĐHSP vùng ĐBSCL trong bối cảnh hiện naynhằm góp phần nâng cao năng lực VHƯX trong trường ĐH và tronglao động sư phạm tương lai

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu: Quá trình giáo dục năng lực VHƯXHĐ

cho SVĐHSP trong bối cảnh hiện nay

3.2 Đối tượng nghiên cứu: Mối quan hệ giữa giáo dục VHƯXHĐ

với việc phát triển năng lực VHƯXHĐ cho SVĐHSP vùng ĐBSCL

trong bối cảnh hiện nay

4 Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết khoa học

4.1 Câu hỏi nghiên cứu: Cần có những biện pháp nào để ngăn ngừa,

hạn chế những bất cập về văn hóa ứng xử trong trường ĐH và trongtrường phổ thông của vùng ĐBSCL trong bối cảnh hiện nay?

4.2 Giả thuyết khoa học: Năng lực VHƯXHĐ là một năng lực cần

thiết cho cả thầy lẫn trò trong bối cảnh hiện nay Nếu các biệnpháp giáo dục năng lực VHƯXHĐ được xây dựng theo hướng vừahình thành năng lực VHƯX cho SV tại cơ sở đào tạo sư phạm, vừatạo nền tảng cho việc hình thành năng lực VHƯX trong lao động

sư phạm tương lai; đồng thời được tổ chức thực hiện theo đúngyêu cầu và thời điểm, phù hợp với đặc điểm của SVĐHSP vùngĐBSCL thì sẽ hướng SV vào việc thể hiện năng lực VHƯXHĐtrong các mối quan hệ người - người, góp phần ngăn ngừa, hạnchế những bất cập về VHƯXHĐ tại các cơ sở đào tạo sư phạm vàcác cơ sở giáo dục phổ thông trong lao động sư phạm tương lai

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về giáo dục năng lực VHƯXHĐ cho

SVĐHSP trong bối cảnh hiện nay

5.2 Khảo sát và đánh giá thực trạng về năng lực VHƯXHĐ của

SVĐHSP vùng ĐBSCL, thực trạng về giáo dục năng lực VHƯXHĐcho SVĐHSP vùng ĐBSCL trong bối cảnh hiện nay.

5.3 Đề xuất các biện pháp giáo dục năng lực VHƯXHĐ cho

SVĐHSP vùng ĐBSCL trong bối cảnh hiện nay

5.4 Tổ chức thực nghiệm sư phạm để kiểm chứng tính khả thi và tính

hiệu quả của các biện pháp

7 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp luận nghiên cứu: Tiếp cận hệ thống - cấu trúc, tiếp

cận lịch sử - logic, tiếp cận hoạt động, tiếp cận giá trị, tiếp cận NL.

7.2 Phương pháp nghiên cứu

7.2.1 Các phương pháp nghiên cứu lý luận:phân tích, tổng hợp, hệ

thống hóa khái quát hóa…

7.2.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Quan sát sư phạm,

điều tra giáo dục, dùng bảng hỏi (Anket),phỏng vấn, thực nghiệm sưphạm, tổng kết kinh nghiệm, hỏi ý kiến chuyên gia

7.2.3 Phương pháp thống kê

8 Những luận điểm bảo vệ

- Giáo dục năng lực VHƯXHĐ cho SVĐHSP vùng ĐBSCL

hiện nay đã được thực hiện nhưng vẫn chưa chú trọng đến việc hìnhthành năng lực cho SV Vì vậy, một số bất cập về năng lực VHƯXvẫn còn hiện hữu trong các cơ sở đào tạo sư phạm

- Giáo dục năng lực VHƯXHĐ cho SVĐHSP vùng ĐBSCL

trong bối cảnh hiện nay cần được thực hiện theo các khâu của quátrình giáo dục, trong đó chú trọng việc đưa SV trải nghiệm trong cáchoạt động đa dạng và kết hợp đánh giá kết quả giáo dục

- Giáo dục năng lực VHƯXHĐ cho SVĐHSP vùng ĐBSCL trongbối cảnh hiện nay sẽ giúp SV phát triển các năng lực VHƯXHĐ tại cơ sởđào tạo sư phạm và hình thành năng lực VHƯXHĐ trong lao động sưphạm phù hợp với Chuẩn nghề nghiệp GV Đó là các NL sau: NL vềphẩm chất SVĐHSP, NL xây dựng môi trường giáo dục, NL phát triểnmối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và XH

- Giáo dục năng lực VHƯXHĐ cho SVĐHSP vùng ĐBSCLtrong bối cảnh hiện nay chỉ đạt hiệu quả với sự đảm bảo các điềukiện dưới đây: các khâu của quá trình giáo dục được thiết kế với quytrình mang tính khoa học và cụ thể, việc kiểm tra - đánh giá đượcthực hiện sau mỗi quá trình giáo dục

9 Đóng góp của luận án

9.1 Về mặt lý luận: Bổ sung các lý thuyết nền tảng về năng lực VHƯXHĐ

và giáo dục năng lực VHƯXHĐ cho SVĐHSP trong bối cảnh hiện nay;xác định nội hàm các thành tố cấu trúc của quá trình giáo dục năng lựcVHƯXHĐ cho SVĐHSP trong bối cảnh hiện nay, Xây dựng quy trình giáodục năng lực VHƯXHĐ cho SVĐHSP trong bối cảnh hiện nay

9.2 Về mặt thực tiễn

- Phân tích và đánh giá thực trạng về năng lực VHƯXHĐ củaSVĐHSP vùng ĐBSCL và thực trạng về giáo dục năng lựcVHƯXHĐ cho SVĐHSP vùng ĐBSCL trong bối cảnh hiện nay

- Xác định các yếu tố tác động đến việc giáo dục năng lựcVHƯXHĐ cho SVĐHSP vùng ĐBSCL trong bối cảnh hiện nay

- Đề xuất biện pháp giáo dục năng lực VHƯXHĐ cho SVĐHSPvùng ĐBSCL trong bối cảnh hiện nay với qui trình thực hiện mangtính khoa học, cụ thể Các biện pháp có giá trị tham khảo và gợi ý choviệc vận dụng linh hoạt vào việc nghiên cứu và tổ chức hoạt động giáodục năng lực VHƯXHĐ cho SVĐHSP trong bối cảnh hiện nay tại các

cơ sở đào tạo sư phạm thuộc ĐBSCL

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC NĂNG LỰC

VĂN HOÁ ỨNG XỬ HỌC ĐƯỜNG CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC

SƯ PHẠM TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY

1.1 Tổng quan các nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Những nghiên cứu về VHƯXHĐ cho SVĐH

1.1.1.1 Những nghiên cứu ngoài nước về VHƯXHĐ cho SVĐH

Các nghiên cứu đề cập đến VHƯX có thể được hệ thống hóa theocác hướng dưới đây: Nghiên cứu về tác động của môi trường đến hành viứng xử của HS/SV, nghiên cứu về tác động của môi trường nói chung,

nghiên cứu về tác động của môi trường vật lý, nghiên cứu về tác động của

môi trường tâm lý - xã hội, nghiên cứu về các biện pháp xây dựng văn hóa

ứng xử Một số tác giả tiếp cận VHƯXHĐ theo hướng đề cập đến nhữngbất cập trong ứng xử, hoặc tập trung vào việc nghiên cứu đánh giá sự tácđộng của yếu tố hỗ trợ VHƯX.VHƯXHĐ còn được xem như một biệnpháp cho một trường học không bạo lực

1.1.1.2 Những nghiên cứu trong nước về VHƯXHĐ cho SVĐH: Tiếp

cận VHƯXHĐ như một nội dung, một biểu hiện của VH nhà trường,Tiếp cận VHƯXHĐ qua nghiên cứu về văn hóa giao tiếp trong nhàtrường, tiếp cận VHƯXHĐ qua sự ứng xử sư phạm, nghiên cứuVHƯXHĐ theo tiếp cận trực tiếp

1.1.2 Những nghiên cứu về giáo dục văn hoá ƯXHĐ cho SV đại học

1.1.2.1 Những nghiên cứu ngoài nước về VHƯXHĐ cho SVĐH: Các

nghiên cứu tập trung vào việc xây dựng hệ thống hỗ trợ ứng xử trongtrường học, cung cấp cho HS/SV dịch vụ tư vấn, các cuộc gặp giảiquyết mâu thuẫn, nhóm hỗ trợ và hội thảo giải quyết vấn đề, thiết lậpcác biện pháp an toàn, như các thiết bị, camera theo dõi trong trường

học và thông qua các biện pháp trách phạt PP giáo dục được đề xuất

là lắng nghe, đàm thoại, thảo luận, quan sát, khen ngợi

1.1.2.2 Những nghiên cứu trong nước về giáo dục VHƯXHĐ cho SVĐH: nhấn mạnh tầm quan trọng, sự cần thiết của việc giáo dục, ,

đề xuất nhiều biện pháp giáo dục: giáo dục nhận thức, tình cảm; đồng thời rèn luyện thói quen, hành vi ứng xử văn hóa, nâng cao chất

lượng giáo dục của trường học, tạo ra môi trường giao tiếp Các tác

giả còn đề xuất một số biện pháp bổ sung để hình thành VHƯX trong

nhà trường như: hoạt động rèn luyện nghiệp vụ sư phạm, tạo dư luận,

sinh hoạt chính trị, nói chuyện chuyên đề hoặc kiểm tra, đánh giá, tự kiểm tra; khen thưởng, trách phạt Sự phối hợp đồng bộ giữa các lực

lượng giáo dục trong và ngoài trường được các tác giả xem như mộtđiều kiện để công tác giáo dục VHƯX được thuận lợi

1.2 Những vấn đề lý luận về năng lực VHƯXHĐ của SVĐHSP trong bối cảnh hiện nay

1.2.1 VHƯXHĐ của SVĐHSP

Khái niệm về VHƯXHĐ của SV sư phạm: VHƯXHĐ của

SVĐHSP là các chuẩn mực mang tính đạo đức, thẩm mỹ chi phốihành vi ứng xử của SVĐHSP trong các mối quan hệ sư phạm phục

vụ cho hoạt động học tập, rèn luyện của SV trong trường đại học,trường phổ thông và các cơ quan, tổ chức xã hội nơi SV tham gia cáchoạt động trải nghiệm VHƯXHĐ được hình thành qua thái độ, lời

nói, cử chỉ, hành động … phù hợp với vai trò, vị trí của SV trongnhững tình huống, hoàn cảnh cụ thể.

1.2.1.2 Vai trò của văn hoá ƯXHĐ trong sự hình thành nhân cách của người giáo viên: VHƯXHĐ là yếu tố cốt lõi trong việc hình

thành VH nhà trường, xây dựng trường học an toàn, phòng chốngbạo lực học đường; cũng như trong việc tạo dựng mối quan hệ hợptác với cha mẹ/ người giám hộ của HS và các bên liên quan để thựchiện hoạt động dạy học, giáo dục đạo đức, lối sống cho HS

1.2.1.3 Biểu hiện VHƯXHĐ của SVĐHSP

a Hình thức của VHƯXHĐ: Lời nói, cử chỉ, thái độ, hành vi,

việc làm

b Nội dung của VHƯXHĐ: Phép lịch sự, ứng xử với những vấn

đề cá nhân của người khác, ứng xử với tài sản của người khác, ứng xửkhi tiếp nhận yêu cầu của khác, ứng xử khi giải quyết vấn đề, ứng xửkhi bất đồng ý kiến với người khác, ứng xử khi tham gia hoạt độngchung, ứng xử trong việc cung cấp, phản hồi thông tin về nhà trường

c Về không gian ứng xử của SV đại học sư phạm: trong và ngoài phạm vi trường đại học, không gian mạng

d Về đối tượng ứng xử: Giảng viên/GV, cán bộ/nhân viên, SV/HS,

phụ huynh, khách đến thăm trường, người quen, người không quen.

e Về hoàn cảnh ứng xử: Trong các hoạt động học tập - rèn

luyện, giao tiếp với bạn bè và CB/GV, trong các hoàn cảnh giao tiếpvới gia đình về những vấn đề liên quan chương trình đào tạo, hoạtđộng dạy học, giáo dục của nhà trường

1.2.2 Năng lực VHƯXHĐ của SVĐHSPtrong bối cảnh hiện nay

1.2.2.1 Khái niệm về năng lực VHƯXHĐ của SVĐHSP

Năng lực VHƯXHĐ là khả năng thể hiện tính văn hóa của chủthể ứng xử (cá nhân hoặc tập thể) trong các tình huống ứng xử củacác mối quan hệ học đường; qua đó mang lại cảm xúc tích cực, sự hàilòng cho đối tượng ứng xử Năng lực VHƯXHĐ là sự tích hợp của 3thành tố cơ bản: Kiến thức về VHƯXHĐ, kỹ năng về VHƯXHĐ vàcác điều kiện tâm lý như: Tình cảm tích cực với VHƯXHĐ; nhu cầu,

sự mong muốn thể hiện VHƯXHĐ; sự tích cực chủ động, nỗ lực ýchí để thể hiện VHƯXHĐ; thiên hướng, tư chất về ứng xử (sự linhhoạt, sự nhanh nhạy, kịp thời …) Tổ hợp các yếu tố này được kếttinh thành nhận thức của chủ thể, được điều tiết và thể hiện qua thái

độ, hành vi mang tính văn hóa trong các tình huống ƯXHĐ.

1.2.2.2 Các yếu tổ cấu thành năng lực VHƯXHĐ của SVĐHSP trong bối cảnh hiện nay

a Những giá trị /chuẩn mực ƯXHĐ: Tính kỷ luật, Nhân ái,

Tôn trọng, Trách nhiệm, Hợp tác, Trung thực

b Những kỹ năng ƯXHĐ:1 KN chuyển tải thông tin; 2 KN thể

hiện sự tôn trọng người khác như: thiện chí, tế nhị và cân bằng hợp lýgiữa tính nguyên tắc và tính nhường nhịn (nhượng bộ); 3 KN chọn lựangôn từ và điều chỉnh giọng nói 4 KN phối hợp hoạt động 5 KN đàmphán; 6 KN thuyết phục; 7 KN làm chủ cảm xúc; 8 KN giải quyết vấnđề; 9 KN sử dụng giao tiếp phi ngôn ngữ; 10 KN lắng nghe

c Thái độ ứng xử

1.2.2.3 Các biểu hiện về năng lực VHƯXHĐ của SVĐHSPtrong bối cảnh hiện nay: NL về phẩm chất SVĐHSP; NL xây dựng môi trường

giáo dục; NL phát triển mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội

1.2.2.4 Quá trình hình thành năng lực VHƯXHĐ của SVĐHSPtrong bối cảnh hiện nay:Bồi dưỡng, nâng cao nhận thức về VHƯXHĐ; bồi

dưỡng những tình cảm đúng đắn, lành mạnh đối với VHƯXHĐ, rènluyện hình thành thói quen hành vi VHƯXHĐ

1.2.2.5 Tiêu chí đánh giá năng lực VHƯXHĐ của SVĐHSPtrong bối cảnh hiện nay:

Tiêu chí đánh giá năng lực VHƯXHĐ của SVĐHSP

trong bối cảnh hiện nay

Mức NL Kiến thức Các thành phần của năng lực VHƯXHĐ Kỹ năng Thái độ/Cảm xúc

Không thực hiện được

KN yêu cầu SV không quan tâm đếncác chuẩn mực ƯXHĐ

NL yếu SV nêu được các chuẩnmực ứng xử

Thực hiện KN còn nhiều sai sót, chưa đầy đủ thao tác so với yêu cầu, thể hiện sự kém tự tin

SV thể hiện các chuẩn mực khi được yêu cầu với sự miễn cưỡng

NL trung bình

SV nêu được các chuẩn

mực ứng xử và giải thích

được một số nguyên nhân của sự thành công

hay thất bại của một số

tình huống/ câu chuyện/

thực tiễn ứng xử

Thực hiện tương đối đầy đủ các thao tác, yêu cầu của KN nhưng còn một vài sai sót, kém

tự tin

SV thực hiện các chuẩn mực khi được yêu cầu

NL khá

SV có thể vận dụng kiến thức ứng xử vào

việc đưa ra giải pháp

ứng xử trong tình huống

thực tiễn

Thực hiện đúng, đầy đủ các yêu cầu của

KN nhưng tính độc lập, chủ động còn hạn chế.

SV chủ động thực hiện chuẩn mực trong các hoàn cảnh

Thực hiện đúng, đầy đủ, thành thạo các yêu cầu của KN một cách độc lập, chủ động.

SV thực hiện chủ động thực hiện chuẩn mực và thể hiện thái độ không thỏa hiệp, không hợp tác với các biểu hiện phi chuẩn mực trong các hoàn cảnh cụ thể

1.3.2 Giáo dục năng lực VHƯXHĐ cho SVĐHSP trong bối cảnh hiện nay

1.3.2.1 Khái niệm về giáo dục năng lực VHƯXHĐ cho SVĐHSP trong bối cảnh hiện nay: Giáo dục năng lực VHƯXHĐ cho

SVĐHSP trong bối cảnh hiện nay là quá trình trong đó nhà giáo dụclấy chuẩn NL ứng xử của GV làm căn cứ xây dựng chuẩn đầu ra vềnăng lực ứng xử dành cho SV của chương trình đào tạo sư phạm.Căn cứ vào chuẩn đầu ra về ứng xử, nhà giáo dục xây dựng nộidung, phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục, tiêu chuẩn đánh giákết quả các hoạt động giáo dục nhằm đạt mục tiêu giáo dục là nănglực VHƯXHĐ

1.3.2.2 Mục tiêu, nguyên tắc giáo dục năng lực văn hoá ƯXHĐ cho SVĐHSP trong bối cảnh hiện nay: 1 NL thể hiện phẩm chất

SVĐHSP (đạo đức SV, phong cách SV); 2 NL xây dựng môi trườnggiáo dục (Thực hiện đầy đủ nội quy, quy tắc VHUX, Thực hiện vàxây dựng trường học an toàn, phòng chống bạo lực học đường); 3

NL phát triển mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội

1.3.2.3 Nội dung giáo dục năng lực VHƯXHĐ cho SVĐHSPtrong bối cảnh hiện nay: Giáo dục cho SV các chuẩn mực về VHƯXHĐ và

ý nghĩa của hành vi ứng xử văn hóa trong nhà trường; 2 Giáo dục kỹnăng hành vi ứng xử văn hóa học đường; 3 Giáo dục thái độ tích cựcđối với hành vi ứng xử văn hóa học đường và thái độ đấu tranh phêphán đối với hành vi lệch chuẩn

1.3.2.4 Phương pháp giáo dục năng lực VHƯXHĐ cho SVĐHSP trong bối cảnh hiện nay: 1 Nhóm PP giáo dục cho SV các chuẩn

mực về VHƯXHĐ và ý nghĩa của hành vi ứng xử văn hóa học đườngtrong nhà trường: Thuyết trình, quan sát, khuyên giải, đàm thoại, giải

thích; 2 Nhóm PP giáo dục kỹ năng hành vi ứng xử văn hóa học

đường: Luyện tập, Rèn luyện, Trải nghiệm, Nghiên cứu trường hợp,

Dự án; 3 Nhóm PP giáo dục thái độ tích cực đối với hành vi ứng xửvăn hóa học đường: Nêu gương, Khen thưởng, Kỷ luật tích cực

1.3.2.5 Hình thức giáo dục năng lực VHƯXHĐ cho SVĐHSPtrong bối cảnh hiện nay: 1 Dạy học; 2 Tổ chức hoạt động: Tuyên truyền,

thực hiện quy tắc ứng xử trong trường học; 3 Lồng ghép vào các hoạtđộng: Thực hành, thực tập, tình nguyện vì cộng đồng; các hoạt độnglao động, văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao; 4 Các hình thức khác:Hát Quốc ca, chào cờ Tổ quốc; thi đua xây dựng VHUX; câu lạc bộ,cuộc thi, diễn đàn, tọa đàm, đối thoại ; hướng dẫn về ứng xử văn

hóa của các SV khóa trên, đội ngũ CB lớp, chi đoàn đối với các SVkhóa sau; Tham gia giám sát việc thực hiện VHUX; ngăn chặn cáchành vi vi phạm quy tắc ứng xử văn hóa trong trường học; Tư vấn.

1.3.2.6 Các lực lượng tham gia giáo dục năng lực VHƯXHĐ cho SVĐHSPtrong bối cảnh hiện nay:1 Đội ngũ phụ trách trực tiếp:

Giảng viên cố vấn, giảng viên giảng dạy lớp SV, cán bộ nhà trường;

2 Đội ngũ hỗ trợ: Toàn thể đội ngũ giảng viên của trường, cán bộnhà trường

1.3.2.7 Đánh giá kết quả giáo dục năng lực VHƯXHĐ cho SVĐHSP trong bối cảnh hiện nay:Quan sát, phỏng vấn, điều tra bằng phiếu,

nghiên cứu sản phẩm, hồ sơ rèn luyện; hình thức đánh giá bao gồm:Đánh giá thường xuyên, đánh giá tổng kết

1.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình giáo dục năng lực

VHƯXHĐ cho SVĐHSP trong bối cảnh hiện nay: Yếu tố chủ quan: Chương trình giáo dục - đào tạo; nhận thức của đội ngũ cán bộ

quản lý và đội ngũ giáo viên; năng lực, phẩm chất của cán bộ/giảng

viên; Động cơ, thái độ học tập, rèn luyện của SV.Yếu tố khách quan: Môi trường kinh tế - xã hội, gia đình, văn hóa cộng đồng

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1: Việc giáo dục năng lực VHƯXHĐ cho

SVĐHSP trong bối cảnh hiện nay mang lại nhiều ý nghĩa Đó là gópphần giúp SV đáp ứng yêu cầu Chuẩn nghề nghiệp GV và cụ thể hóa

kế hoạch thực hiện đề án "Xây dựng VHUX trong trường học giaiđoạn 2018-2025", giúp SVĐHSP hình thành năng lực VHƯXHĐtrong quá trình tham gia các hoạt động thực tập, kiến tập SP và hoạtđộng nghề nghiệp Giáo dục năng lực VHƯXHĐ cho SVĐHSP trongbối cảnh hiện nay là quá trình hoạt động trong đó có sự tham gia củanhiều thành tố: Mục đích, nội dung, phương pháp, phương tiện, hìnhthức tổ chức và kiểm tra - đánh giá kết quả giáo dục

Chương 2 THỰC TRẠNG GIÁO DỤC NĂNG LỰC VHƯXHĐ CHO SVĐHSP VÙNG ĐBSCL TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY 2.1 Giới thiệu khái quát về hoạt động khảo sát

2.1.1 Mục đích, qui mô khảo sát: Việc khảo sát nhằm tìm hiểu thực

trạng từ SV và GV về những vấn đề liên quan đến nhận thức, thái độ,hành vi về VHUXHĐ và đầ xuất những biện pháp giáo dục năng lựcVHƯXHĐ cho SVĐHSP vùng ĐBSCL trong bối cảnh hiện nay

Việc khảo sát được thực hiện bằng PP điều tra, phỏng vấn và quansát Việc điều tra được thực hiện trên 200 GV và 700 SV của 3 trường đạihọc: Đại học Cần Thơ, Đại học An Giang và Đại học Đồng Tháp

2.1.2 Khách thể và đối tượng khảo sát

2.1.2.1 Khái quát chung về hệ thống các cơ sở đào tạo SV sư phạm trình độ đại học thuộc khu vực đồng bằng sông Cửu Long: Đại học

An Giang, Đại học Cần Thơ, Đại học Đồng Tháp là 3 trường đại học

có số lượng các ngành đào tạo sư phạm khá ổn định trong những nămgần đây (từ 11 ngành đến 15 ngành) 3 trường đại học này đã gópphần tạo thuận lợi cho SV trong việc tiếp cận với chương trình đàotạo SP cho địa phương và các tỉnh trong khu vực ĐBSCL

2.1.2.2 Đối tượng khảo sát: GV và SV đang giảng dạy và học tập tại

3 trường đại học nói trên

2.1.3 Nội dung khảo sát: Thực trạng về năng lực VHƯXHĐ của

SVĐHSP vùng ĐBSCL, thực trạng về giáo dục năng lực VHƯXHĐcho SVĐHSP vùng ĐBSCL, các yếu tố ảnh hưởng đến giáo dục nănglực VHUXHĐ cho SVĐHSP vùng ĐBSCL

2.1.4 Phương pháp và kỹ thuật tiến hành

- Khảo sát bằng phiếu: Đối với SV, số phiếu hợp lệ là 684 Đối

với GV, số phiếu hợp lệ là 192

- Phỏng vấn: Phỏng vấn trực tiếp SV và GV về những vấn đề cần

làm sáng tỏ liên quan đến nhận thức và hành vi ƯXHĐ

- Quan sát: Quan sát các biểu hiện ứng xử của SV trong lớp và

ngoài lớp học thông qua việc dự giờ, quan sát ngoài lớp

2.1.5 Thang đo và các quy ước cho các thang đo: Thang đo 1-thể

hiện quan điểm, thang đo 2-tần suất thực hiện, thang đo 3-mức độ đạtđược, thang đo 4 - mức độ ảnh hưởng

1 Giữa SV với nhau, không cần phải

nói lời cảm ơn hoặc xin lỗi,

2 Giữa SV với nhau, không phải xin

phép khi cắt ngang lời người khác

hoặc khi nói điều tế nhị,

3 Khi có sự bất đồng quan điểm, cần

lắng nghe và tìm kiếm giải pháp được

hai bên chấp nhận

4 Khi có điều không hài lòng,

nên tránh thể hiện sự giận dữ

hoặc to tiếng,

5 Có thể thông cảm cho việc SV

đánh nhau vì họ thiếu kinh

8 Việc SV nói chuyện riêng trong giờ

học là điều không thể chấp nhận được

9 Khi bạn cần hỗ trợ trong công việc,

SV sẽ giúp đỡ,

10 Đối với việc thực hiện nhiệm vụ nhóm, SV có thể đến trễ hoặc không tham gia,

11 Sự ganh tị giữa SV với nhau là điều có thể chấp nhận được,

12 Cần phải tôn trọng những quyền riêng tư chính đáng của bạn bè (học tập, nghỉ ngơi, sở thích cá nhân…)

13 Lấy cắp tài sản của bạn là điều đáng xấu hổ,

14 Nếu trong hoàn cảnh khó khăn, không nhất thiết phải trả lại tài sản đã vay, mượn của bạn.

15 Có thể giữ lại các vật dụng của bạn đánh rơi hoặc để quên để sử dụng

16 Sự chia sẻ có ý nghĩa là sự chia sẻ

về vật chất 2.2.1.2 Thực trạng về thái độ của SV đối với VHƯXHĐ và trong ƯXHĐ

Nội d

ung 11

Biểu đồ 2.4 Biểu hiện về thái độ của SV trong ƯXHĐ

4 Trật tự, kỷ luật khi có việc ra khỏi lớp,

khi vào muộn, khi nghỉ tiết học,

5 Quan tâm, thấu cảm khi tiếp nhận

thông tin,

6 Kịp thời, lịch sự khi nhận/gửi email,

8 Chân thành khi nói lời cảm ơn, xin lỗi,

10 Nghiêm túc khi học tập trên lớp,

12 Trung thực khi thông tin sự việc,

14 Khôn khéo khi bất đồng quan điểm hoặc nảy sinh mâu thuẫn,

15 Thể hiện tính trách nhiệm khi gây ra sai sót,

Kết quả khảo sát cho thấy SV chưa thể hiện thái độ phù hợptrong việc tương tác qua thư điện tử (email) Đối với các tình huốngứng xử trong giao tiếp như: khi bất đồng quan điểm, nảy sinh mâuthuẫn, khi gây ra sai sót…, đa số SV có sự thiếu chủ động trong việcthể hiện thái độ phù hợp Như vậy, xét về mặt thái độ trong các hoàncảnh ứng xử, SV còn có nhiều biểu hiện chưa phù hợp và sự thay đổiđối với SV chỉ có thể đạt được thông qua sự định hướng, giáo dụcphù hợp từ nhà trường

2.2.1.3 Thực trạng về hành vi của SV trong ƯXHĐ

8 1,32 60,23 21,05 17,40 0,00 3,45 1

1 Xin phép GV khi có việc ra khỏi lớp,

khi vào muộn hoặc khi nghỉ tiết học

2 Đến lớp đúng giờ

3 Không làm việc riêng trong giờ học

trên lớp (không nói chuyện riêng,

không sử dụng điện thoại)

4 Hợp tác với bạn trong nhiệm vụ

chung (đến đúng giờ, tham gia

đóng góp ý kiến)

5 Hợp tác với GV trong giờ học (lắng

nghe sự phản hồi, thực hiện yêu cầu)

6 Hoàn thành bài tập đúng hạn

7 Thực hiện tốt các nhiệm vụ tự học

8 Tham gia phát biểu ý kiến trên lớp

9 Hợp tác với bạn trong nhiệm

vụ chung.

10 Sử dụng ngôn từ trong sáng (không nói tục, không dùng tiếng lóng) trong giao tiếp với GV, SV

11 Sử dụng trang phục phù hợp (không sử dụng trang phục hở hang, lố lăng) trong lớp học

Kết quả khảo sát cho thấy: vẫn còn một bộ phận SV vẫn cónhững bất cập về ứng xử trong học tập thể hiện dưới nhiều hình thức

khác nhau như làm việc riêng trong giờ học trên lớp như nói chuyện riêng, sử dụng điện thoại, không hợp tác với bạn trong nhiệm vụ

chung, không đúng hạn trong việc nộp sản phẩm học tập Do đó,

những điều chưa phù hợp cần được điều chỉnh để VHUX được thểhiện trong các mối quan hệ người - người

2.2.2 Thực trạng về giáo dục VHƯXHĐ cho SVĐHSPvùng đồng bằng sông Cửu Long

2.2.2.1 Thực trạng về mục tiêu giáo dục VHƯXHĐ

Bảng 2.9 Mục tiêu giáo dục VHƯXHĐ qua ý kiến của GV

3 Năng lực xây dựng VH nhà trường.

4 Năng lực thực hiện và xây dựng trường học an toàn, phòng chống bạo lực học đường.

5 Năng lực tạo dựng mối quan hệ hợp tác giữa cha mẹ/người giám hộ của