Quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trung học cơ sở thành phố hà nội đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục nhà trường tt

Giả thuyết khoa học: Nếu xác định được những yêu cầu về chuyên môn cần bồi dưỡng cho giáo viên THCS để đáp ứng yêu cầuCTGDNT đồng thời xây dựng được và áp dụng các biện pháp quản lý BDCM

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Đội ngũ giáo viên có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong sựnghiệp Giáo dục và Đào tạo Thông qua hoạt động bồi dưỡng chuyênmôn, đội ngũ giáo viên sẽ được cập nhật những kiến thức, tri thứcmới, xu thế mới; lĩnh hội những phương pháp dạy học mới; tiếp thunhững hình thức tổ chức dạy học hiện đại Trên cơ sở đó, họ có thể tựBDCM cho chính mình với tư cách là chủ thể quản lý chủ động, tíchcực và sáng tạo

Trong những năm qua, công tác quản lý BDCM cho đội ngũgiáo viên, tuy đã đạt được nhiều kết quả khả quan, có những đónggóp tích cực cho các hoạt động chuyên môn và nghiệp vụ; songchất lượng và hiệu quả chưa cao, vẫn thể hiện sự thiếu chủ động,chủ yếu phụ thuộc vào nguồn ngân sách của Nhà nước cấp, nộidung, phương pháp và hình thức tổ chức BDCM cho giáo viên vẫnlạc hậu, chậm được đổi mới, hiệu quả còn chưa đạt như mong đợi,chưa làm cho hoạt động BDCM thực sự trở thành hoạt động tự bồidưỡng ở đội ngũ giáo viên

Trong lý luận và thực tiễn dạy học, việc đổi mới phương pháp dạyhọc và cách thức kiểm tra đánh giá này đòi hỏi phải thiết kế lại chươngtrình dạy học và giáo dục của nhà trường Đồng thời, chương trình giáodục của mỗi nhà trường còn phải tính đến các điều kiện kinh tế-xã hội,năng lực của đội ngũ giáo viên, các điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bịdạy học, cập nhật xu thế mới trong khu vực và thế giới Và, nó được gọi làchương trình giáo dục nhà trường

Trên địa bàn thành phố Hà Nội, hoạt động quản lý BDCM chogiáo viên cũng có những chuyển biến rất tích cực, góp phần nâng caochất lượng và hiệu quả hoạt động BDCM và hoạt động quản lý BDCM

Cụ thể, đó là sự dịch chuyển từ phương thức quản lý từ kiểm soát sanggiám sát; phân cấp mạnh mẽ về hoạt động quản lý theo hướng nâng cao

và phát huy tối đa vai trò của hiệu trưởng các nhà trường; nâng cao hiệulực, hiệu quả quản lý nhà nước của các cơ quan quản lý nhà nước tronglĩnh vực Giáo dục và Đào tạo; bám sát những yêu cầu cụ thể củaCTGDNT Song, chất lượng và hiệu quả quản lý BDCM cho giáo viênTHCS nhằm đáp ứng yêu cầu của CTGDNT vẫn còn những tồn tại nhấtđịnh; chưa hoàn toàn đáp ứng các yêu cầu của CTGDNT và sự mongđợi của các cấp quản lý cũng như của xã hội

Cho đến nay, chưa có tác giả hay công trình khoa học nào

đề cập và nghiên cứu một cách cụ thể, chi tiết và toàn diện vềvấn đề bồi dưỡng đội ngũ giáo viên THCS đáp ứng yêu cầu củachương trình nhà trường Xuất phát từ những lý do trên, tác giả

lựa chọn đề tài: “Quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trung học cơ sở thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục nhà trường”.

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích: Xác định các biện pháp quản lý BDCM cho giáo

viên THCS của thành phố Hà Nội nhằm nâng cao chất lượng đội ngũgiáo viên của thành phố; đảm bảo cho giáo viên thực hiện có hiệuquả chương trình giáo dục nhà trường; góp phần thực hiện công cuộcđổi mới căn bản, toàn diện giáo dục ở Việt Nam hiện nay

Nhiệm vụ: Khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý BDCM cho

giáo viên THCS hiện nay trên địa bàn thành phố Hà Nội đáp ứng yêucầu CTGDNT; Xác định các biện pháp quản lý BDCM cho giáo viênTHCS trên địa bàn thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu CTGDNT;Khảo nghiệm và thử nghiệm các biện pháp đề xuất

3 Khách thể, đối tượng, phạm vi nghiên cứu và giả thuyết khoa học

Khách thể nghiên cứu: Quản lý hoạt động BDCM cho giáo viên Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý BDCM cho giáo

viên THCS thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu CTGDNT

Phạm vi nghiên cứu của đề tài: Đề tài nghiên cứu về quản lý

BDCM cho giáo viên THCS đáp ứng yêu cầu CTGDNT dựa trênchương trình giáo dục THCS hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào;Khảo sát thực trạng quản lý BDCM cho đội ngũ giáo viên THCS vớicác số liệu từ năm 2014 đến 2017; Chủ thể quản lý trong quản lýBDCM cho đội ngũ giáo viên THCS là cán bộ quản lý trường THCS

Giả thuyết khoa học: Nếu xác định được những yêu cầu về

chuyên môn cần bồi dưỡng cho giáo viên THCS để đáp ứng yêu cầuCTGDNT đồng thời xây dựng được và áp dụng các biện pháp quản

lý BDCM cho giáo viên, đặc biệt là xây dựng tập thể nhà trường theotinh thần của tổ chức biết học hỏi để phát triển chuyên môn cho giáoviên; thì sẽ nâng cao được chất lượng, hiệu quả của hoạt động quản lýBDCM cho giáo viên THCS và góp phần cho sự thành công củaCTGDNT trên địa bàn thành phố Hà Nội

4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Phương pháp luận: Đề tài sử dụng các phương pháp luận sau:

Quan điểm duy vật biện chứng; Quan điểm lịch sử và logic; Quanđiểm thực tiễn; Quan điểm tiếp cận hệ thống; Quan điểm tiếp cậnnăng lực; Quan điêm tiếp cận chức năng

Các phương pháp nghiên cứu: Đề tài sử dụng nhóm các

phương pháp sau: Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý thuyết;Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn; Nhóm các phươngpháp sử dụng Toán thống kê

5 Đóng góp mới của Luận án

Luận án xác định những yêu cầu về năng lực chuyên môncủa giáo viên THCS để đáp ứng yêu cầu CTGDNT; phân tích,đánh giá được thực trạng; chỉ ra những ưu điểm, hạn chế vànguyên nhân của thực trạng quản lý BDCM cho giáo viên THCStrên địa bàn thành phố Hà Nội; đánh giá các yếu tố tác động đếnquản lý BDCM cho giáo viên THCS; đề xuất được 6 biện phápquản lý BDCM cho giáo viên THCS thành phố Hà Nội góp phầnnhằm nâng cao chất lượng giáo viên THCS của thành phố đáp ứngnhững yêu cầu của CTGDNT

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

Về lý luận: Luận án góp phần phát triển lý luận về quản lý

BDCM cho giáo viên; làm rõ nội dung, yêu cầu về năng lực chuyênmôn, xây dựng hệ thống quy trình, các điều kiện để quản lý BDCMcho giáo viên THCS thành phố Hà Nội nhằm đáp ứng những yêu cầucủa CTGDNT

Về thực tiễn: Làm rõ những đặc trưng của quản lý BDCM cho

giáo viên; phân tích, đánh giá thực trạng về quản lý BDCM cho giáoviên THCS thành phố Hà Nội nhằm đáp ứng những yêu cầu củaCTGDNT làm căn cứ cho các nghiên cứu để tìm ra các biện pháp nângcao, cải thiện thực trạng quản lý BDCM cho giáo viên THCS thành phố

Hà Nội nhằm đáp ứng những yêu cầu của CTGDNT; đề xuất nhữnggiải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý BDCM cho giáo viênTHCS thành phố Hà Nội nhằm đáp ứng những yêu cầu củaCTGDNT trong thời gian tới

7 Cấu trúc của Luận án

Luận án gồm: Mở đầu, 4 chương (13 tiết), kết luận và khuyếnnghị, danh mục các công trình khoa học của tác giả đã công bố, danhmục tài liệu tham khảo và phụ lục

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1.1 Những công trình nghiên cứu về BDCM cho giáo viên

Tác giả Michel Develay (1998) đã đề cập đến vấn đề đào tạo và bồidưỡng giáo viên rất cụ thể và chi tiết và cho rằng vấn đề bồi dưỡng là việclàm thường xuyên của nhà trường và bản thân mỗi giáo viên

Một số công trình nghiên cứu của các tác giả ở các nước thànhviên OECD đã chỉ ra các yêu cầu của một giáo viên, bao gồm: kiếnthức phong phú về phạm vi chương trình và phạm vi bộ môn mìnhdạy; kỹ năng sư phạm; có tư duy phản ánh, năng lực tự phê; biết cảmthông và cam kết tôn trọng phẩm giá của người học

Tác giả Jaques Nimier cho rằng việc đào tạo tâm lý là nhiệm

vụ của tất cả các lĩnh vực nghề nghiệp; mỗi giáo viên phải được đàotạo, bồi dưỡng rất chuyên sâu khi còn học ở trường đại học và khitham gia dạy học phải tự rèn luyện tâm lý của mình

Tại Trung Quốc, các tác giả lại quan niệm việc đào tạo và bồidưỡng giáo viên thực sự là “máy cái” của toàn bộ ngành GD&ĐT; là

cơ sở nền tảng cho việc dạy dỗ thế hệ mới, đào tạo nên những conngười có tư tưởng đạo đức tốt

Tại Pháp, các tác giả và quan chức giáo dục quan niệm rằnggiảng dạy là nghề đòi hỏi có trình độ chuyên sâu và được đào tạo vềnghề nghiệp rất cao và rất chú trọng đến công tác bồi dưỡng, đào tạođội ngũ giáo viên

Tác giả Lê Trung Chinh đã tập trung nghiên cứu vấn đề pháttriển đội ngũ giáo viên THPT thành phố Đà Nẵng trong bối cảnh hiệnnay; xác định được định hướng phát triển giáo dục THPT của thành phố

Đà Nẵng dựa trên cơ sở định hướng phát triển kinh tế-xã hội và thựctrạng hiện tại của ngành GD&ĐT Đà Nẵng

Tác giả Nguyễn Phước Bảo Khôi đã đã đưa ra ý kiến về công tác bồidưỡng giáo viên như sau: Kết hợp đào tạo ban đầu và đào tạo liên tục, bồidưỡng song song cả chuyên môn và nghiệp vụ; xác định việc bồi dưỡnggiáo viên tại cơ sở thông qua những hoạt động chuyên môn có địnhhướng cụ thể và sự tham gia tích cực của giáo viên các trường đạihọc sư phạm sẽ giúp khắc phục tốt nhất hạn chế kinh nghiệm thuầntúy của giáo viên phổ thông cũng như lý luận thuần túy của giáo viênngành sư phạm

1.2 Những nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục nhà trường

1.2.1 Những công trình nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên:

Nhóm tác giả K.B Everard, Geoffrey Morris và Ian Wilson chorằng việc quản lý, BDCM cho đội ngũ giáo viên là vấn đề cốt lõi đểquản lý nhà trường có hiệu quả

Tác giả Trần Mai Ước cho rằng nâng cao năng lực tự học củagiáo viên phổ thông sẽ là một trong những yếu tố quan trọng và cầnthiết trong việc vừa nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, nănglực giảng dạy và giáo dục học sinh của người giáo viên

Tác giả Hồ Cảnh Hạnh đã đánh giá thực trạng quản lý đào tạogiáo viên THCS ở vùng Đông Nam Bộ, đề xuất và thực nghiệm 6 giảipháp nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả quản lý đào tạo giáo viênđáp ứng nhu cầu giáo dục THCS vùng Đông Nam Bộ

Tác giả Nguyễn Duy Hưng đã xây dựng được cơ sở lý luận chovấn đề nghiên cứu Sau khi khảo sát và đánh giá thực trạng quản lýchất lượng bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục hiện nay; đề xuất 5giải pháp để nâng cao chất lượng và hiệu quả của quản lý chất lượngbồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mớigiáo dục hiện nay

Tác giả Nguyễn Kiều Oanh đi sâu nghiên cứu việc quản lýhoạt động bồi dưỡng NVSP cho giảng viên đại học CDIO

Tác giả Nguyễn Thị Xuân Mai cho rằng việc xây dựng vănhóa nhà trường theo mô hình tổ chức biết học hỏi cũng là một trongnhững giải pháp nâng cao chuyên môn cho giáo viên; là giải phápcác Hiệu trưởng lựa chọn để bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên

1.2.2 Những công trình nghiên cứu về quản lý bồi dưỡng chuyên môn đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục nhà trường

Tác giả Trần Trọng Hà đã có những đóng góp mới và có ýnghĩa rất quan trọng cho lý luận và thực tiễn phát triển CTGDNT cấpTHPT đó là sơ đồ quản lý phát triển CTGDNT cấp THPT

Tác giả Ngô Minh Oanh lại cho rằng tự học là con đường để hoànthiện và phát triển nghề nghiệp của giáo viên phổ thông

Tác giả Nguyễn Thị Thúy cho biết phát triển nghề nghiệpgiáo viên là một quá trình lâu dài bắt đầu từ sự chuẩn bị khởi đầu

ở cơ sở đào tạo nghề và tiếp tục cho đến khi về hưu; từ đó đề xuấtmột số giải pháp cải thiện môi trường tự học của giáo viên phổ thông

Hai tác giả Nguyễn Thị Thọ và Nguyễn Thị Phương Thủy khẳngđịnh: Việc tự học, tự nghiên cứu của giáo viên, trước hết mỗi giáo viên phảiđạt được chuẩn giáo viên THPT gồm 8 tiêu chí về năng lực dạy học Tác giả Trần Thị Hải Yến đã xây dựng được khung lý luận củaquản lý bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên và cho rằng quản

lý bồi dưỡng năng lực dạy học cho giáo viên của trường THPT theochuẩn nghề nghiệp

Tác giả Ngô Thị Phương Thảo tiếp cận vấn đề quản lý BDCM từhướng giải quyết các vấn đề của tổ chuyên môn Sở dĩ như vậy vì tổchuyên môn và hoạt động của tổ chuyên môn có vai trò rất quan trọngnhằm phát triển năng lực dạy học cho đội ngũ giáo viên THCS; là nộidung cốt yếu của hoạt động BDCM cho đội ngũ giáo viên THCS

Những vấn đề đặt ra luận án cần tiếp tục giải quyết

Ở Việt Nam, cho đến nay, chưa có công trình, đề tài khoa họcnào đề cập một cách toàn diện và sâu sắc đến các vấn đề sau đây:

Một là, mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động BDCM cho giáo viên THCS đáp ứng yêu cầu CTGDNT Hai

là, các biện pháp quản lý hoạt động BDCM cho giáo viên THCS để

đáp ứng yêu cầu CTGDNT chưa được đề cập nghiên cứu một cách

đầy đủ và toàn diện Ba là, vấn đề CTGDNT do Bộ GD&ĐT chỉ đạo

và hướng dẫn thực hiện vẫn chưa được nghiên cứu đầy đủ; chưa chỉ

ra được những yêu cầu cụ thể của CTGDNT với giáo viên THCS

Kết luận chương 1

Đa số các tác giả đều xác định hoạt động BDCM cho giáoviên có vai trò rất quan trọng trong việc thực hiện các nhiệm vụGD&ĐT của nhà trường; trực tiếp và gián tiếp góp phần nâng caochất lượng giáo dục của nhà trường; đặc biệt góp phần quyết địnhđến sự thành công của CTGDNT

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều “khoảng trống” trong lĩnh vực nghiên

cứu về quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THCS nhằm đápứng yêu cầu của CTGDNT; đó là: Mục tiêu, nội dung, phương pháp, hìnhthức tổ chức hoạt động BDCM cho giáo viên đặc biệt là giáo viên THCS;hoạt động quản lý hoạt động BDCM cho giáo viên THCS chưa được

đề cập một cách toàn diện; chức năng của công tác quản lý BDCM chogiáo viên đáp ứng yêu cầu CTGDNT; các biện pháp quản lý để nângcao chất lượng và hiệu quả quản lý BDCM cho giáo viên đáp ứng yêucầu CTGDNTchưa cụ thể

Chương 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ ĐÁP ỨNG YÊU CẦU CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC NHÀ TRƯỜNG

2.1 Bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục nhà trường

2.1.1 Chương trình giáo dục nhà trường cấp THCS và yêu cầu về chuyên môn đối với giáo viên

2.1.1.1 Khái niệm chương trình giáo dục, chương trình giáo dục nhà trường, chương trình giáo dục nhà trườngcấp THCS

Chương trình giáo dục: Chương trình giáo dục thể hiện mục tiêu

giáo dục; quy định chuẩn kiến thức, kỹ năng, phạm vi và cấu trúc nội dunggiáo dục, phương pháp và hình thức tổ chức hoạt động giáo dục, cách thứcđánh giá kết quả giáo dục đối với các môn học ở mỗi lớp, mỗi cấp học hoặctrình độ đào tạo

Chương trình Giáo dục cấp trung học cơ sở: Giáo dục THCS

nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục tiểuhọc; có học vấn phổ thông ở trình độ cơ sở và những hiểu biết ban đầu về

kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học THPT, trung cấp, học nghề hoặc

đi vào cuộc sống lao động

Chương trình giáo dục nhà trường cấp trung học cơ sở:

CTGDNT là chương trình giáo dục của mỗi nhà trường; được xây dựng

và thiết kế trên cơ sở của chương trình giáo dục do Bộ Giáo dục và Đàotạo ban hành sau khi đã tính đến các đặc điểm về kinh tế - xã hội của địaphương; yêu cầu về đổi mới giáo dục toàn diện, cập nhật các thông tin, xuthế mới trong khu vực và thế giới; cập nhật thành quả của cuộc cách mạngkhoa học kỹ thuật đặc biệt về công nghệ thông tin; năng lực của đội ngũgiáo viên; điều kiện về cơ sở, vật chất trang thiết bị của mỗi nhà trường

2.1.1.2 Đặc trưng của chương trình giáo dục nhà trường cấp trung học cơ sở

CTGDNT được điều chỉnh cấu trúc nội dung dạy học trongchương trình hiện tại và xây dựng kế hoạch giáo dục mới ở từng mônhọc, hoạt động giáo dục và của nhà trường; có tính hoạt, sáng tạo và

cơ động rất cao, được thiết kế lại cho phù hợp với nhiều loại đốitượng người học khác nhau; vừa chú trọng đến tính vừa sức chungcủa cả tập thể học sinh, vừa có tính cá thể hóa cao và phát triển tối đanăng lực của mỗi học sinh; đổi mới phương pháp và hình thức tổchức giáo dục theo định hướng phát triển năng lực học sinh

2.1.1.3 Những yêu cầu về chuyên môn đối với giáo viên THCS

để đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục nhà trường

CTGDNT đòi hỏi giáo viên trung học cơ sở phải thay đổi rấtnhiều về các tác nghiệp, chuyên môn, nghiệp vụ Một là, đổi mớiphương pháp dạy học, hình thức tổ chức giảng dạy theo hướng tíchcực; phải có năng lực thiết kế lại nhiều nội dung dạy học, môn họctheo hướng tích hợp các chuyên đề tổng hợp, liên môn Hai là, giáoviên thay đổi về phương pháp, cách thức quản lý, tổ chức học sinhtrong lớp học theo tinh thần thực hiện CTGDNT Bốn là, giáo viênphải thay đổi cách thức kiểm tra, đánh giá Năm là, chương trình nhàtrường đòi hỏi bản thân mỗi giáo viên trung học cơ sở phải liên tụchọc tập và rèn luyện không ngừng cho chính những yêu cầu kháchquan của chương trình nhà trường

2.1.2 Bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trung học cơ sở đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục nhà trường

2.1.2.1 Khái niệm

Chuyên môn, năng lực chuyên môn: Là khả năng đáp ứng,

hoàn thành các nhiệm vụ cụ thể trong một ngành khoa học, kỹ thuậthoặc một lĩnh vực nghề nghiệp nhất định Năng lực chuyên môn củagiáo viên THCS được xem là khả năng của giáo viên đáp ứng các yêucầu của nhiệm vụ dạy học và giáo dục, phát triển học sinh THCS;được hình thành trong quá trình học tập tại trường đại học và trongquá trình làm việc tại các trường THCS và thông qua quá trình bồidưỡng cũng như tự bồi dưỡng của chính giáo viên đó

Bồi dưỡng chuyên môn: Là hoạt động bổ sung, cung cấp, cậpnhật cho giáo viên nắm vững các kiến thức và kỹ năng khoa học cơbản liên quan đến các môn học trong chương trình THCS để dạyđược tất cả các khối lớp của THCS đáp ứng các yêu cầu của đốitượng học sinh, yêu cầu đổi mới giáo dục và yêu cầu hội nhập

2.1.2.2 Các thành tố của bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THCS đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục nhà trường

Mục tiêu: Giúp nhà trường, cơ sở đó hoàn thành nhiệm vụ,

kế hoạch được giao theo từng năm học và phát triển theo chiếnlược lâu dài

Nội dung: Hoạt động BDCM cho giáo viên THCS đáp ứng

yêu cầu CTGDNT thực hiện những nội dung chủ yếu sau đây:Khối kiến thức bắt buộc; Khối kiến thức tự chọn; Khối kiến thức đápứng yêu cầu chương trình giáo dục nhà trường

Phương pháp và hình thức BDCM cho giáo viên: Bao gồm các

phương pháp cụ thể sau đây: Thuyết trình của báo cáo viên; Giải quyếttình huống; Phương pháp dự án; Hướng dẫn thực hành; Mời chuyêngia tập huấn theo chuyên đề; Bồi dưỡng theo nhóm môn học trong tổ

bộ môn ở nhà trường; Cá nhân tự bồi dưỡng

Kết quả BDCM cho giáo viên: Thể hiện ở các sản phẩm thu

được của hoạt động BDCM sau khi kết thúc việc tổ chức hoạtđộng này Sản phẩm của hoạt động BDCM là sự phản ánh thựctrạng và khách quan nhất về kết quả hoạt động BDCM

2.2 Quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trung học cơ sở đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục nhà trường

2.2.1 Khái niệm

2.2.1.1 Quản lý: Quản lý là hoạt động có ý thức của con người

nhằm định hướng, tổ chức, sử dụng các nguồn lực và phối hợp hànhđộng của một nhóm người hay một cộng đồng người để đạt được cácmục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất trong bối cảnh và các điềukiện nhất định

2.2.1.2 Quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên: Quản

lý BDCM là hoạt động của các chủ thể quản lý giáo dục nhằm tổchức, điều phối hoạt động hỗ trợ cho giáo viên; giúp họ nắmvững, bổ sung các kiến thức khoa học cơ bản, kỹ năng liên quanđến các môn học trong chương trình THCS để dạy được tất cảcác khối lớp của THCS đáp ứng các yêu cầu của đối tượng họcsinh, yêu cầu đổi mới giáo dục và yêu cầu hội nhập

2.2.1.3 Quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục nhà trường: Quản lý BDCM cho giáo

viên đáp ứng yêu cầu CTGDNT là tổ hợp các hoạt động của các chủ thểquản lý giáo dục để giáo viên các trường THCS đạt được các yêu cầucủa CTGDNT đặt ra; góp phần thực hiện thành công CTGDNT thôngqua việc tổ chức, điều phối hoạt động hỗ trợ cho giáo viên; để họ nắmvững, bổ sung, cập nhật các kiến thức khoa học cơ bản, rèn luyện các kỹnăng liên quan đến việc triển khai các môn học trong chương trìnhTHCS theo hướng phát huy năng lực của học sinh và xu thế tích hợp trithức của các môn học liên quan, đổi mới nội dung, phương pháp dạy học

và đổi mới kiểm tra, đánh giá

2.2.2 Vai trò của các chủ thể trong quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên THCS đáp ứng yêu cầu CTGD nhà trường

2.2.2.1 Vai trò của Hiệu trưởng trong quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trung học cơ sở

Hiệu trưởng là người xác định và đánh giá chính xác nhữngyêu cầu, đòi hỏi về đạo đức và năng lực nghề nghiệp mà giáo viênTHCS phải được BDCM để đáp ứng yêu cầu CTGDNT Hiệu trưởnglập kế hoạch tổ chức BDCM cho giáo viên trong phạm vi quản lý; chỉđạo, tổ chức và kiểm tra hoạt động BDCM cho giáo viên THCS nhằm đápứng các yêu cầu của việc phát triển CTGDNT

2.2.2.2 Vai trò của tổ trưởng chuyên môn

Trong hệ thống quản lý của nhà trường THCS, tổ trưởng chuyênmôn là người đứng đầu về chuyên môn một bộ phận hoặc của một mônhọc Chính vì vậy, đây là người thực sự am hiểu rất sâu sắc về lĩnh vựcchuyên môn đó Tổ trưởng chuyên môn là người có năng lực chuyênmôn, đặc biệt là các năng lực phục vụ cho dạy học và giáo dục học sinh,

có uy tín đối với giáo viên

2.2.2.3 Vai trò của các cơ quan quản lý Nhà nước:

Trong thực tiễn cơ chế quản lý Giáo dục và Đào tạo của ViệtNam, các cơ quan quản lý Nhà nước có vai trò rất lớn thậm chí cótính chất quyết định đến quản lý BDCM cho giáo viên THCS Quytrình bồi dưỡng thường xuyên và định kỳ cho giáo viên THCS đãchứng minh điều đó

2.2.2.4 Vai trò của bản thân giáo viên THCS:

Giáo viên THCS có vị trí đặc biệt quan trọng đối với hoạt độngBDCM; quản lý BDCM cho giáo viên; thực hiện CTGDNT; là chủthể chủ động, tích cực và sáng tạo trong hoạt động tự bồi dưỡngchuyên môn cho bản thân Trong hoạt động tự BDCM thì họ lại lànhân tố trực tiếp quyết định đến chất lượng và hiệu quả bồi dưỡng

2.2.3 Yêu cầu đối với quản lý BDCM cho giáo viên trong trường THCS đáp ứng yêu cầu chương trình giáo dục nhà trường

Quản lý BDCM cho giáo viên phải căn cứ vào chươngtrình giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, căn cứ vàođặc điểm của nhà trường, đặc điểm địa phương và đội ngũ giáoviên trong nhà trường BDCM cho giáo viên cần dựa vào việc xâydựng tập thể giáo viên thành một tổ chức biết học hỏi để tạo môitrường thúc đẩy giáo viên phát triển nghề nghiệp

Mối quan hệ giữa quản lý BDCM cho giáo viên và vấn đề xây dựng trường học theo hướng “Tổ chức biết học hỏi”

Trường học theo định hướng “Tổ chức biết học hỏi” có môhình và đặc điểm cụ thể sau: Có bầu không khí văn hóa tích cực; cóvăn hóa dạy và học theo hướng chất lượng; tạo động lực làm việc chotất cả các thành viên; các mối quan hệ trong nhà trường thân thiện; cócác cơ chế chính sách phù hợp; có các chuẩn mực văn hóa ứng xửtrong nhà trường

Có thể xác định: Đây là mối quan hệ hai chiều, có tác dụng ảnhhưởng, tương hỗ lẫn nhau, cái này làm tiền đề cho cái kia phát triển;muốn quản lý bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên đạt hiệu quả caothì bắt buộc phải xây dựng trường học theo hướng “Tổ chức biết họchỏi” Khi nhà trường được xây dựng trường học theo hướng “Tổchức biết học hỏi” sẽ giúp cho quản lý bồi dưỡng chuyên môn chogiáo viên diễn ra thuận lợi với hiệu quả cao nhất

2.2.3.3 Tổ chức sinh hoạt tổ chuyên môn là yếu tố tác động trực tiếp đến năng lực chuyên môn của giáo viên đáp ứng yêu cầu CTGDNT

Đối với việc tổ chức thực hiện CTGDNT, việc tổ chức cácbuổi sinh hoạt chuyên môn có ý nghĩa quan trọng, có tính chấtquyết định đến chất lượng và hiệu quả thực hiện chương trình.Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn, các giáo viên cần thảo luận,thống nhất và xác định những nội dung cụ thể sau đây: Lồng ghép

và tích hợp các nội dung môn học trong CTGDNT như thế nào? Đadạng hóa các phương pháp và hình thức tổ chức thực hiênCTGDNT theo hướng nào? Vai trò của các chủ thể và các đối tượngliên quan như thế nào trong CTGDNT? Vấn đề BDCM cho giáoviên cần được tổ chức như thế nào để đáp ứng yêu cầu củaCTGDNT? Công tác quản lý BDCM cho giáo viên cần được đổimới như thế nào trong BDCM cho giáo viên?

2.2.3.4 Quản lý các điều kiện hỗ trợ cho giáo viên tự bồi dưỡng căn cứ vào đặc điểm của từng giáo viên sẽ giúp giáo viên hoàn thiện năng lực chuyên môn

Hoạt động quản lý các điều kiện hỗ trợ cho giáo viên tự bồidưỡng phải căn cứ vào đặc điểm của từng giáo viên, đó là: năng lực,

sở trường, thế mạnh của giáo viên; những điểm tồn tại, cần khắcphục của từng giáo viên; đặc điểm tâm, sinh lý, tính cách của từng

cá nhân giáo viên; hoàn cảnh gia đình

2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý BDCM cho giáo viên THCS đáp ứng yêu cầu chương trình nhà trường

Quản lý BDCM cho giáo viên THCS đáp ứng yêu cầuCTGDNT chịu ảnh hưởng bởi những yếu tố sau đây: Bối cảnh thếgiới, trong nước và địa phương; Yêu cầu về đổi mới giáo dục toàndiện; Cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật, đặc biệt là công nghệ thôngtin, cuộc cách mạng công nghiệp 4.0; Năng lực chuyên môn của độingũ giáo viên trung học cơ sở chưa hoàn toàn đáp ứng được yêu cầuchương trình giáo dục nhà trường

Kết luận chương 2

Chương 2 đã trình bày các kết quả nghiên cứu những vấn đề lýluận cơ bản về quản lý BDCM cho giáo viên THCS, bao gồm nhữngkhái niệm công cụ và làm rõ hoạt động quản lý BDCM cho giáo viênTHCS đáp ứng yêu cầu CTGDNT Đặc biệt, khái niệm về CTGDNT

đã được tác giả thừa kế, tổng hợp các nghiên cứu trước đây

Đối với vấn đề quản lý BDCM cho giáo viên THCS đáp ứngyêu cầu CTGDNT, các vấn đề sau đây cần được tiếp tục tập trungnghiên cứu: Vấn đề nghiên cứu và xây dựng bài học phù hợp với đốitượng trong CTGDNT; hoạt động tự bồi dưỡng của giáo viên THCSthống qua việc thiết lập hình thức BDCM thông qua hoạt động dự giờ

và thiết lập hệ thống tư liệu cho giáo viên

Việc đánh giá năng lực phát triển chương trình thông qua xâydựng các chuyên đề, bài học có tính liên môn; hình thức sinh hoạtchuyên môn giữa các nhóm trường, các tổ chuyên môn về vấn đềphát triển CTGDNT; Hiệu trưởng trường THCS và tổ trưởng chuyênmôn; việc quản lí hoạt động BDCM cho giáo viên THCS đáp ứngyêu cầu CTGDNT

Chương 3 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HÀ NỘI ĐÁP ỨNG YÊU CẦU CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC NHÀ TRƯỜNG 3.1 Giới thiệu về quá trình khảo sát thực trạng

Việc tổ chức nghiên cứu thực trạng nhằm đánh giá chính xác vàkhách quan các vấn đề thực tiễn quản lý BDCM cho giáo viên THCS

Cụ thể: Đánh giá thực trạng hoạt động BDCM cho giáo viên THCSthành phố Hà Nội; đánh giá thực trạng quản lý BDCM cho giáo viênTHCS thành phố Hà Nội