Vat lieu lay dau trong phuc hinh BS bien thi bich ngan 2

Nêu được thành phần, tính chất của cao su lấy dấu silicon trùng ngưng và silicon phản ứng cộng.. Thời gian làm việc, thời gian đông và các yếu tố ảnh hưởng - Thời gian làm việc: Tg từ lú

VẬT LIỆU LẤY DẤU TRONG PHỤC HÌNH

MỤC TIÊU

1. Trình bày được thành phần, đặc tính vật lý và hóa học của cao su lấy dấu polysulfid.

2. Nêu được thành phần, tính chất của cao su lấy dấu silicon trùng ngưng và silicon phản ứng cộng.

3. Kể được thành phần, đặc tính cao su lấy dấu polyether

4. Kể các biện pháp để kiểm soát thời gian gel hóa của alginate

5. Nêu được các tính chất của alginate

I CAO SU LẤY DẤU

Có 4 loại cao su lấy dấu cơ bản:

+ Nhẹ: thích hợp để bơm xung quanh

răng đã sửa soạn để ghi dấu các chi tiết nhỏ nhất

+ TB: có thể được bơm như cao su lỏng

nhưng cũng có thể để trong khay

+ Nặng: được dùng để làm đầy khay tạo

chổ chứa cho cao su lỏng

1.1.2 Thời gian làm việc, thời gian

đông và các yếu tố ảnh hưởng

- Thời gian làm việc:

Tg từ lúc bắt đầu trộn đến khi đưa vào khay, đặt khay vào miệng cho

đến khi vật liệu đông cứng

- Các yếu tố làm vật liệu mau đông: + Tăng nhiệt độ

+ Thêm một giọt nước

+Thay đổi tỷ lệ chất nền và chất

phản ứng (cho nhiều chất nền, cho

ít chất giảm tốc)

- Các yếu tố làm vật liệu chậm đông: + Giảm nhiệt độ để tăng thời gian

làm việc nhưng thời gian đông vẫn bình thường

+ Trộn bằng giấy và bay khô

+ Thêm acid oleic: chất giảm tốc

1.1.3 Các tính chất

- Tính đàn hồi:

Tăng lên theo tg đông: dấu càng

để lâu trong miệng trước khi lấy ra thì càng chính xác

- Đặc trưng lưu động học:

+ tính chảy

+ tính nhớt

Polysulfid: có độ quánh thấp nhất trong các cao su lấy dấu

Nhiệt độ gần 25 0 C và độ ẩm vượt quá 60%  có thể gây biến dạng

dấu

- Tính ổn định về kích thước:

Phải đổ mẫu ngay khi lấy dấu ra khỏi

miệng bởi vì có thể bị thay đổi kích thước do:

+ Vật liệu hơi bị co lại trong quá trình

- Tính tương hợp sinh học

+ Ít gây dị ứng do tiếp xúc cũng như độc tính cho tế bào.

+ Độc tính của chì không đáng kể vì thời gian tiếp xúc ngắn và phản ứng

đã xảy ra.

+ Có mùi khó chịu do S.

1.2 Silicon trùng ngưng (condensation

silicone) 1.2.1 Thành phần :

- Gồm 2 ống dạng kem, chứa đa phân tử

silicon lỏng tạo thành từ các phân tử

polydimethylsiloxane, chứa nhiều nhóm OH)

(-+ Chất nền: có chứa

orthoalkylsilicategiúp cho chuỗi đa phân

tử được liên kết chéo với nhau, do đó

chuyển từ dạng kem thành dạng cao su

tương đối cứng chắc và ổn định kích thước + Chất xúc tác: chứa các thành phần tương

tự chất nền, ngoài ra còn có octoat thiếc

1.2.2 Thời gian đông:

- Thời gian đông trong miệng ngắn: 6 –

1.2 Silicon trùng ngưng

- Lực xé:

+ kém nhưng vẫn cao hơn polysulfid + nếu dùng một lực nhanh thì sẽ có sức đề kháng với lực xé cao hơn vì vậy nên gỡ nhanh và đúng hướng

1.2 Silicon trùng ngưng

- Tính ổn định kích thước:

+ Do sự co lại quá mức ở phản ứng

trùng ngưng silicon đòi hỏi cần kỹ

thuật lấy dấu đặc biệt để dấu được

chính xác

+ Phản ứng trùng ngưng vẫn còn xảy

ra sau khi gỡ dấu ra khỏi miệng nên

cần đổ mẫu ngay

- Rất kỵ nước  khi lấy dấu vùng răng

đã sửa soạn hoặc rãnh nướu phải hoàn toàn khô để lấy dấu được chính xác

2 ống dính nhau qua một loạt các

đường xoắn ốc và được trộn với nhau Các ống xúc tác chứa acid

chloroplatinic.

1.3 Silicon phản ứng cộng

+ Dạng thứ ba: là dạng putty được sử

dụng trong kỹ thuật putty-wash Chất nền và chất xúc tác chứa trong một

hộp nhựa, được múc ra và trộn với

nhau bằng tay như nhào bột.

▪ Chú ý: Cao su sẽ không đông nếu trộn với găng tay latex ( phải sd găng tay vinyl)

- Silicon phản ứng cộng rất kỵ nước

1.3 Silicon phản ứng cộng

1.3.2 Thời gian đông

- Tốc độ phản ứng của silicon phản ứng cộng nhạy cảm với nhiệt độ nhiều hơn

so với polysulfid

 chậm phản ứng bằng cách sử dụng

chất giảm tốc hay làm lạnh

1.3 Silicon phản ứng cộng

1.3.3 Các tính chất

- Độ cứng dấu sau khi đông:

Polysulfide < addition silicone <

Polyether

- Sau khi lấy dấu, không đổ mẫu ngay

vì sự bốc hơi của dấu sẽ làm xốp bề mặt mẫu thạch cao

1.4 Vật liệu lấy dấu Polyether

1.4 Vật liệu lấy dấu Polyether

- Vật liệu được trình bày dưới dạng 2

ống:

+ Chất xúc tác: chứa một ester của

acid sulfonic thơm  tăng cường sự trùng hợp và liên kết chéo của các

chuỗi đa phân tử trong phản ứng hóa học

1.4 Vật liệu lấy dấu Polyether

1.4.2 Thời gian đông:

- Thời gian đông trong miệng ngắn

1.4 Vật liệu lấy dấu Polyether

1.4.3 Tính chất:

- Độ quánh cao

- Sức bền xé: silicon < polyether < polysulfid

- Tính ổn định kích thước: ít thay đổi kích

thước do không tạo thành sản phẩm phụ

nhiên, phản ứng không bao giờ xảy ra

hoàn toàn nên vẫn còn các ion Na + không phản ứng còn nằm trong hệ thống lưới.

- Cấu trúc sau cùng của nó là mạng lưới sợi

3 chiều của các pt Calcium alginate nối với nhau, bao quanh sol alginate chưa phản

ứng, nước dư, các phần tử chất độn, các

sản phẩm phụ của quá trình gel hóa như

sulfat natri và phosphate calci

2 Alginate

2.2.3 Thời gian gel hóa:

2.2.3.1 Định nghĩa: tg gel hóa là

khoảng thời gian được tính từ thời

điểm bắt đầu trộn cho đến khi hổn

hợp biến thành dạng gel Bao gồm tg trộn, đặt vật liệu vào khay và đưa vào miệng bệnh nhân

quan sát tg từ lúc bắt đầu trộn cho

đến khi vật liệu không dính vào các

đầu ngón tay khô và sạch Có lẽ tg

gel hóa tốt nhất là 3 – 4 phút ở nhiệt

2 Alginate

- Có 2 loại alginate để cho nha sĩ chọn lựa:

+ Loại 1: gel hóa nhanh (1-2 phút)

+ Loại 2: gel hóa bình thường (2,5 – 4 phút)

- Thay đổi nhiệt độ của nước: đây là biện pháp mà nha sĩ có thể tác động một cách an toàn lên tg gel hóa Nhiệt độ càng cao, tg gel hóa càng ngắn

Nếu thời tiết nóng nên sd nước lạnh để trộn hoặc làm lạnh bay và chén trộn trước khi trộn.

2 Alginate

■ Hóa hoc:

- Tg gel hóa tốt nhất được quyết định bởi lượng chất giảm tốc (trisodium phosphate) được thêm vào quá trình sản xuất vì chúng sẽ phản ứng với Ca3SO4

- 2 Na3PO4 + 3CaSO4 Ca(PO4)2 + 3Na2SO4

2 Alginate

2.2.4 Tính chất:

2.2.4.1 Sự biến dạng của vật liệu sau khi đông

về, chậm chạp và sai hướng của trục răng

+ Dấu sẽ bị phình ra do tiếp xúc với nước

bọt, máu,…do nước ngấm từ ngoài vào trong vật liệu.

+ Dấu sẽ bị co lại nếu để quá lâu trong không khí do bị mất nước.

dấu ra khỏi miệng.

2 Alginate

2.2.4.2 Tính tương hợp với thạch cao đổ mẫu :

Do trong thành phần alginate có chứa phosphate trisodium (Na3PO4)

là chất giảm tốc của thạch cao Do đó

bề mặt thạch cao đổ mẫu sẽ bị hư

hỏng khi tiếp xúc với vật liệu Khắc

phục bằng cách cho thêm sulfate kali (K2SO4) vào trong thành phần.

2 Alginate

2.2.5 Lưu trữ:

Nhiệt độ bảo quản và tác động xấu của

ẩm độ là hai nhân tố chính ảnh hưởng đến sự lưu trữ của alginate

- Những vật liệu được bảo quản trong

2 Alginate

2.2.6 Thao tác sử dụng:

- Tỉ lệ nước bột nên được tuân thủ theo

chỉ định của nhà sản xuất.

- Cho nước vào bột đã lường trước và

được đựng trong một chén cao su sạch Dùng bay trộn bằng kim loại đánh mạnh theo hình số 8, sao cho hổn hợp được ép mạnh hay miết vào thành chén theo góc quay 180 0 của bay trộn để ép bóng khí

ra ngoài Điều này có tác dụng loại trừ bóng khí và làm tăng khả năng hòa tan hoàn toàn tinh bột.

2 Alginate

- Tg trộn: 45 giây 1 phút, tùy thuộc vào

nhãn hiệu và loại alginate

- Hổn hợp sau khi trộn phải đạt được độ nhẵn bóng mịn và không chảy tuột khỏi bay trộn khi bay được nâng lên cao khỏi chén

- Nếu sử dụng khay có đục lổ để lấy dấu và độ dày của dấu alginate ít nhất là 3 mm để lưu vật liệu và tránh sự sứt mẻ dấu

dấu trong một túi nhựa thật kín trong

tg cần thiết để đạt được tác dụng của chất khử