GIÁO án hien tuong cam ung dien tu SUẤT điện ĐỘNG cảm ỨNG

Kết luận: Khi số đường sức từ qua vòng dây kín biến đổi thì trong vòng dây xuất hiện dòng điện.. Dòng điện cảm ứng Dòng điện xuất hiện khi có sự biến đổi từ thông qua mạch điện kín gọi

BÀI 38: HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ.

SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG

I Mục tiêu

1 Kiến thức

 Trình bày được khái niệm từ thông

 Viết được công thức tính từ thông qua diện tích S, nêu được đơn vị và ý nghĩa của từ thông

 Nêu được thế nào là hiện tượng cảm ứng điện từ, dòng điện cảm ứng và suất điện động cảm ứng

2 Kỹ năng

 Vận dụng được công thức  BScos để tính từ thông qua diện tích S hoặc tìm một đại lượng khi biết ba đại lượng còn lại

 Rèn luyện kỹ năng quan sát thí nghiệm để rút ra kết luận

3 Tình cảm thái độ

 Nghiêm túc trong quá trình học tập

 Tích cực phát biểu, đóng góp ý kiến xây dựng bài

II Chuẩn bị

1 Giáo viên

- Bộ thí nghiệm hiện tượng cảm ứng điện từ

- Video, hình ảnh liên quan đến hiện tượng cảm ứng điện từ

2 Học sinh

Đọctrước nội dung bài mới

III Nội dung ghi bảng

Bài 38: HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN TỪ SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM

ỨNG

1 Thí nghiệm

a Thí nghiệm 1

Nhận xét: Từ trường không sinh ra dòng điện Nhưng khi số đường sức từ qua ống

dây thay đổi, thì có dòng điện qua ống dây

b Thí nghiệm 2

Nhận xét::

- Khi con chạy không dịch chuyển → không có dòng điện trong vòng dây

- Khi con chạy dịch chuyển→ số đường sức từ qua vòng dây biến đổi→Trong vòng dây xuất hiện dòng điện

Kết luận: Khi số đường sức từ qua vòng dây kín biến đổi thì trong vòng dây xuất

hiện dòng điện

2 Khái niệm từ thông

a Định nghĩa

BScos

  

Trong đó:

 B(T) là cảm ứng từ

 S(m 2) là diện tích

   (n, B) 

  là từ thông qua diện tích S

Trong hệ đơn vị SI đơn vị của từ thông là Vêbe (Wb)

1Wb = 1T.1m2

b Ý nghĩa

Diễn tả số đường sức từ xuyên qua một diện tích nào đó

3 Hiện tượng cảm ứng điện từ

a Dòng điện cảm ứng

Dòng điện xuất hiện khi có sự biến đổi từ thông qua mạch điện kín gọi là dòng điện cảm ứng

b Suất điên động cảm ứng

IV Tiến trình dạy học cụ thể

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Hoạt động 1 (5ph): Ổn định lớp và đặt vấn đề

Em hãy cho biết dòng điện có sinh ra từ

trường hay không? Thí nghiệm nào đã chứng

minh điều đó?

Thí nghiệm Ơ-xtét bài 26 cho biết

dòng điện sinh ra từ trường, vậy theo em từ

trường có thể sinh ra dòng điện hay không?

- Để biết dự đoán nào đúng bài học hôm nay

- Dòng điện sinh ra từ trường và thí nghiệm Ơ-xtét đã chứng minh điều đó

- Hs suy nghĩ trả lời:

+ Có + Không

sẽ giúp chúng ta trả lời

Bài 38: HIỆN TƯỢNG CẢM ỨNG ĐIỆN

TỪ SUẤT ĐIỆN ĐỘNG CẢM ỨNG

- Nhận thức vấn đề học tập

Hoạt động 2: Trình bày thí nghiệm để giới thiệu mở đầu về hiện tượng cảm

ứng điện từ

- Để tìm hiểu bài học ngày hôm nay, chúng ta

tìm hiểu 2 thí nghiệm sau:



TN1: Thí nghiệm về cảm ứng điện từ khi

nam châm và ống dây chuyển động đối với

nhau.

- Thí nghiệm gồm có:

+ 1 nam châm thẳng

+ 1 ống dây: 2 đầu ống dây được nối với 1

điện kế nhạy (Kim điện kế lệch cho biết trong

ống dây có dòng điện)

- TH1: Cho nam châm đứng yên gần ống dây.

+ Trong TH này kim điện kế có lệch hay

không? Chứng tỏ điều gì? Từ trường có sinh

ra dòng điện không?

- TH2: Cô cho nam châm tiến lại gần hoặc ra

xa ống dây Các em hãy quan sát kim điện kế

và số đường sức từ qua ống dây trong các

trường hợp và rút ra nhận xét?

+ Kim điện kế không bị lệch Chứng tỏ không có dòng điện trong ống dây Từ trường không sinh ra dòng điện

+ Kim điện kế bị lệch, có dòng điện qua ống dây

Số đường sức từ qua ống dây tăng khi NC lại gần

Số đường sức từ qua ống dây giảm khi NC ra xa ống dây

- Từ trường không sinh ra dòng điện Vậy

nguyên nhân làm xuất hiện dòng điện trong

mạch kín lúc này là gì?

GV nhận xét:

Từ trường không sinh ra dòng điện Nhưng khi

số đường sức từ qua ống dây thay đổi, thì có

dòng điện qua ống dây



TN2: Thí nghiệm về cảm ứng điện từ khi

dòng điện trong ống dây biến đổi.

- Thí nghiệm của cô gồm:

+ 1 ống dây được nối với một nguồn và 1 biến

trở

+ 1 khung dây kín nối với 1 điện kế nhạy

- Thí nghiệm được tiến hành như sau: Cô cho

con chạy di chuyển trên biến trở Các em quan

sát kim điện kế xem nó có bị lệch hay không?

GV thao tác thí nghiệm trên máy tính

TH Cô tăng giá trị của biến trở, có hiện tượng

gì xảy ra?

TH Cô giảm giá trị của biến trở, có hiện tượng

gì xảy ra?

- Kim điện kế bị lệch chứng tỏ trong vòng dây

kín có dòng điện Vậy nguyên nhân sinh ra

dòng điện là gì?

GV gợi ý: Dựa vào công thức tính cảm ứng từ

- NC chuyển động làm số đường sức từ đi qua ống dây thay đổi là nguyên nhân làm xuất hiện dòng điện trong ống dây

Khi con chạy của biến trở dịch chuyển, điện trở trong mạch điện kín thay đổi dẫn đến cường độ dòng điện qua mạch điện kín I thay đổi, từ trường B trong ống dây thay đổi tức số đường sức từ xuyên qua vòng dây thay

của từ trường bên trong ống dây

B = 4Π.10-7.n.I

- Bây giờ các em dự đoán hiện tượng xảy ra

khi mở ngắt điện trong thí nghiệm trên, thì

kim điện kế có lệch khỏi vạch 0 không? Giải

thích?

- Để kiểm tra dự đoán của các bạn thì các em

quan sát cô làm thí nghiệm trên màn chiếu

KL: Vậy khi số đường sức từ qua vòng dây

kín biến đổi thì trong vòng dây xuất hiện dòng

điện

(Đặt vấn đề: Khi số đường sức từ xuyên qua 1

đơn vị diện tích biến thiên thì có một đại

lượng vật lý cũng biến thiên theo Đại lượng

vật lý đó gọi là từ thông Vậy từ thông là gì?

Chúng ta đi tìm hiểu mục 2: Khái niệm từ

thông)

đổi→vòng dây kín có dòng điện

- HS dự đoán: Có – không (Khi đóng hay mở ngắt điện thì từ trường trong ống dây biến đổi, nghĩa là số đường sức qua vòng dây biến đổi, vì vậy kim điện kế

sẽ lệch khỏi vạch 0)

Hoạt động 3: Tìm hiểu khái niệm từ thông

Giới thiệu công thức tính từ thông qua

diện tích S

Trong hệ đơn vị SI từ thông có đơn vị là Vêbe

(Wb) 1Wb = 1T.1m2

- Từ thông là đại lượng đại số, dấu của từ

thông phụ thuộc vào việc chọn chiều của vectơ

n

(các giá trị của )

( Đặt vấn đề: Hiện tượng xảy ra ở TN1 và

TN2 gọi là hiện tượng gì? Để biết được đó là

hiện tượng gì ta qua mục 3: Hiện tượng cảm

ứng điện từ)

Hoạt động 4: Nghiên cứu hiện tượng cảm ứng điện từ

- Ở TN1 và TN2, các em đã biết số đường sức

từ qua ống dây biến đổi (hay từ thông biến

đổi) thì trong vòng dây xuất hiện dòng điện

Dòng điện này được gọi là dòng điện cảm ứng

- Vậy em nào phát biểu cho cô dòng điện cảm

ứng là gì?

- GV nhận xét

- Như các em đã biết, trong mạch điện kín có

dòng điện thì trong mạch phải tồn tại suất điện

động Ta gọi suất điện động sinh ra dòng điện

cảm ứng trong mạch điện kín là suất điện động

cảm ứng

Vậy suất điện động cảm ứng là gì ta qua mục

b: Suất điện động cảm ứng

- Bạn nào cho cô biết suất điện động cảm ứng

là gì?

- GV nhận xét và kết luận

- Hiện tượng xuất hiện suất điện động cảm

ứng được gọi là hiện tượng cảm ứng điện từ

- Hiện tượng cảm ứng điện từ được Fa-ra-day

phát minh và công bố vào năm 1831 Đó là

- Dòng điện xuất hiện khi có sự biến đổi từ thông qua mạch điện kín gọi là dòng điện cảm ứng

- Khi có sự biến đổi từ thông qua mặt giới hạn bởi một mạch kín thì trong mạch xuất hiện suất điện động cảm ứng

một trong số những phát minh quan trọng nhất

trong lĩnh vực điện từ

Hoạt động 5: Củng cố và giao nhiệm vụ về nhà

- Củng cố kiến thức

- Trả lời nhanh một số câu hỏi

- Nhắc nhở HS về nhà học bài cũ, làm bài tập

SGK và đọc trước bài mới

HS chú ý lắng nghe và nhận nhiệm vụ