SKKN su dung tro cho trong dạy hoc hóa học 10

Trong luật giáo dục nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam được quốc hội thông qua tháng 12 năm 1996 mục II trong điều 4 đã nêu rỏ: "Phương pháp giáo dục phải phát huy tính tích cực, tí

M C L C Ụ Ụ

Phần A PHẦN MỞ ĐẦU 2

I Lý do chon đề tài: 2

II Mục đích và phương pháp nghiên cứu 3

1 Mục đích nghiên cứu 3

2 Phương pháp nghiên cứu: 3

III Giới hạn của đề tài 3

IV Kế hoạch thực hiện 3

Phần B: PHẦN NỘI DUNG 4

I Cơ sở lý luận 4

1 Chức năng của trò chơi học tập 4

II Cơ sở thực tiễn 5

III Thực trạng 5

IV Biện pháp giải quyết vấn đề 6

1 Nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản về trò chơi dạy học và tích cực hóa hoạt động học tập 6

2 Thiết kế trò chơi áp dụng vào các chủ đề trong hóa học 10 6

Chương I NGUYÊN TỬ 6

b Cách tiến hành 7

V Hiệu quả áp dụng 17

C KẾT LUẬN 18

I Ý nghĩa của đề tài đối với công tác giảng dạy 18

II Khả năng áp dụng 18

III Bài học kinh nghiệm, hướng phát triển 18

IV.Đề xuất, kiến nghị 18

Phần A PHẦN MỞ ĐẦU

I Lý do chon đề tài:

Ngành giáo dục đang đổi mới căn bản, toàn diện cả về phương pháp dạy và học Thay đổi phương pháp truyền thụ kiến thức truyền thống, một chiều sẽ thay thế bằng việc phát huy tính chủ động, tích cực của học sinh, lấy học sinh làm trung tâm Trước yêu cầu đó, đòi hỏi người giáo viên phải tích cực học tập, thay đổi phương pháp dạy học của bản thân để nâng cao chất lượng và hiệu quả của giáo dục

Trong luật giáo dục nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam được quốc hội

thông qua tháng 12 năm 1996 mục II trong điều 4 đã nêu rỏ: "Phương pháp giáo dục

phải phát huy tính tích cực, tính tự giác chủ động, tư duy sáng tạo của người học, bồi dưỡng năng lực tự học, lòng say mê học tập, ý chí vươn lên".

Nghị quyết TW2 Ban chấp hành TW Đảng khóa¸ VIII đã nhấn mạnh: "Đổi

mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục - đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rèn luyện thành nếp tư duy sáng tạo của người học Từng bước áp dụng các phương pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vào quá trình dạy - học, bảo đảm điều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu cho học sinh nhất là sinh viên đại học Phát triển mạnh phong trào tự học, tự đào tạo thường xuyên và rộng khắp trong toàn dân nhất là thanh niên ".

Do đó nhiệm vụ đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực, phát huy tính tích cực chủ động của học sinh là một nhiệm vụ quan trong Vì vậy giáo viên phải gây được sự hứng thú học tập cho các em bằng cách lôi cuốn các em vào các hoạt động học tập

Trò chơi học tập là một trong những hoạt động mà các em thích thú nhất Thông qua trò chơi,các em lĩnh hội những tri thức một cách dễ dàng, củng cố, khắc sâu kiến thức một cách vững chắc tạo cho các em niềm say mê, hứng thú trong học tập, phát triển năng lực làm việc theo nhóm, sáng tạo, kĩ năng trình bày, hệ thống kiến thức của học sinh

Từ những lý do nêu trên nên trong bài viết này tôi xin trình bày sáng kiến

“SỬ DỤNG TRÒ CHƠI TRONG DẠY HỌC MÔN HÓA HỌC 10”

II Mục đích và phương pháp nghiên cứu

1 Mục đích nghiên cứu

Giúp giáo viên mạnh dạn và tự tin tổ chức dạy học theo theo hướng tích cực trong trường Trung học phổ thông, nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học, hình thành kỹ năng nghiên cứu khoa học, phát triển kỹ năng thực hành, kỹ năng tư duy bậc cao, rèn luyện khả năng giải quyết các vấn đề thực tiễn

Phát huy vai trò trung tâm của học sinh trong quá trình dạy học, nâng cao khả năng tự học, chủ động lĩnh hội kiến thức của học sinh và để các em thích thú

và yêu thích môn học hơn

2 Phương pháp nghiên cứu:

2.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết:

Nghiên cứu các tài liệu, Nghị quyết của Đảng và Nhà nước về giáo dục, các tài liệu bài viết đề cập đến vấn đề tổ chức dạy học thông qua trò chơi nhằm làm cơ

sở lý thuyết cho đề tài

2.2 Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm

Tiến hành thực nghiệm sư phạm nhằm kiểm tra hiệu quả về biện pháp sử các trò chơi đã đề xuất Khảo sát trên 2 lớp có trình độ tương đương nhau Sử dụng toán thống kê và so sánh kết quả khảo sát

III Giới hạn của đề tài

Đề tài này có thể áp dụng cho tất cả các Trường THPT dạy theo ban cơ bản hoặc nâng cao

IV Kế hoạch thực hiện

Đề tài được thực hiện từ năm học 2016 - 2017 đến hết năm học 2017 - 2018 tại trường THPT Đôn Châu

Phần B: PHẦN NỘI DUNG

I Cơ sở lý luận

1 Chức năng của trò chơi học tập

Trò chơi học tập có mọi đặc điểm của trò chơi thông thường, nhưng về cấu trúc nó kết hợp các yếu chơi và yếu tố sư phạm trong một tổ hợp hoạt động và quan hệ hiện thực Đó là cấu trúc phức tạp, gồm những chức năng sau:

- Cải thiện khả năng giao tiếp

-Phát triển kỹ năng thuyết trình

-Rèn luyện trí nhớ

-Rèn luyện tính sáng tạo

-Học những kỹ năng phán đoán

-Học kỹ năng và rèn luyện hành vi có tính logic

-Học cách làm chủ thái độ đối với thành công và thất bại

-Cải thiện kỹ năng tự quản

2 Quy trình thực hiện khi tổ chức trò chơi học tập

Bước 1 : Xác định mục tiêu của trò chơi

Bước 2: Chuẩn bị điều kiện, phương tiện chơi Giới thiệu và giải thích trò chơi

Bước 3 : Điều khiển trò chơi

Bước 4: Đánh giá kết quả chơi, trao giải cho người chơi

Bước 5 : Thảo luận và rút ra kiến thức

Có thể nói việc thiết kế trò chơi phải mất nhiều thời gian và công sức nhưng việc điều khiển trò chơi còn là cả một nghệ thuật, vì trò chơi có sôi nổi và hấp dẫn người chơi hay không, có phát huy được tính tích cực học tập của học sinh hay không, không chỉ phụ thuộc vào nội dung của trò chơi mà phụ thuộc vào cả cách điều khiển trò chơi và độ hấp dẫn của người điều khiển trò chơi

II Cơ sở thực tiễn

Trường THPT Châu nằm trên địa bàn vùng sâu, có nhiều đồng bào dân tộc khmer Nhiều em có hoàn cảnh khó khăn nên việc tiếp thu kiến thức, ý thức học tập, hạnh kiểm của các em là khá hạn chế Đòi hỏi người giáo viên phải tìm biện pháp giáo dục cho phù hợp với từng học sinh

Việc đổi mới chương trình giáo dục hiện nay buộc người học phải tư duy, năng động sáng tạo, trích lọc lại kiến thức, đầu tư nhiều thời gian cho bài học ở nhà

mà học sinh hiện nay thì lại ít có được thói quen tư duy đó Đa số các em không có

sự chuẩn bị bài ở nhà hoặc số ít thì có nhưng lại sơ sài, dẫn đến tiết học trên lớp cả giáo viên và học sinh phải làm việc rất nhiều Do đó, sử dụng trò chơi học tập hợp

lí là một phương pháp giúp phát huy tính chủ động, tích cực của các em Luyện tập

kĩ năng tư duy, làm việc nhóm, thuyết trình ở học sinh

III Thực trạng

Trong những năm gần đây do yêu cầu đổi mới trong sự nghiệp giáo dục về phương pháp dạy- học và nội dung chương trình sách giáo khoa nên xu hướng nghiên cứu dạy học lấy học sinh làm trung tâm là chủ đạo Trong các hướng nghiên cứu phổ biến hiện nay thì việc sử dụng trò chơi học tập làm phương tiện tổ chức hoạt động nhận thức, phát huy tính tích cực của học sinh đang thu hút được sự chú

ý của nhiều nhà nghiên cứu và giáo viên

Qua thực tế dạy môn hóa học ở trường trung học phổ thông việc áp dụng các phương pháp phát huy tính tích cực gặp một số khó khăn:

Thứ nhất: Học sinh thiếu tính tự giác, khả năng tự học, tự nghiên cứu tài liệu, kĩ

năng đọc hiểu các nội dung sách còn nhiều hạn chế

Thứ hai: Nhiều bài học trong sách giáo khoa hóa học 10 có nội dung yêu cầu học

sinh phải có kĩ năng tổng hợp, hệ thống, so sánh các quá trình, các hiện tượng sinh học… gây nhàm chán, ức chế hứng thú học tập của học sinh

* Về nguyên nhân thực trạng:

Thứ nhất: Giáo viên chưa thật mạnh dạn áp dụng phương pháp dạy học tích

cực, đôi khi còn sử dụng quá nhiều lời giảng trong quá trình dạy khiến học sinh ít

có cơ hội phát biểu xây dựng bài

Thứ hai: Lượng kiến thức truyền đạt giờ dạy quá dài, nội dung đổi mới thể

hiện trong bài soạn chưa cụ thể Còn lệ thuộc vào giáo án nên chưa làm chủ kiến thức

IV Biện pháp giải quyết vấn đề

Qua thực tế giảng dạy của bản thân tôi cũng như một số đồng nghiệp nhận thấy dạy học phát huy tính tích cực học sinh bằng cách sử dụng trò chơi học tập đã mang lại hiệu quả cao trong dạy học Vì vậy, tôi xin đưa ra một số giải pháp đã áp dụng như sau:

1 Nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản về trò chơi dạy học và tích

cực hóa hoạt động học tập

2 Thiết kế trò chơi áp dụng vào các chủ đề trong hóa học 10

Chương I NGUYÊN TỬ Bài 8: LUYỆN TẬP CHƯƠNG 1

1 Tên trò chơi: Tìm ô chữ chìa khóa

2 Thời gian thực hiện: Đưa vào hoạt động 1 của bài nhằm mục đích:

- Củng cố kiến thức lí thuyết trong chương

- Tạo hứng thú học tập để các em tham gia tích cực ở các hoạt động giải bài tập phía sau nhằm đạt được kết quả tốt

- Tạo tinh thần đoàn kết trong lớp, tạo môi trường sư phạm trong đó tất cả học sinh đều được tham gia học tập

3.Phương tiện sử dụng: Máy chiếu

4.Chuẩn bị:

- Giáo viên chuẩn bị sẵn bút dạ

5.Cách thức thực hiện:

a Giáo viên phổ biến luật chơi

-Ô chữ cần tìm là một hàng ngang có 8 chữ cái

- Các chữ cái trong ô chữ chìa khóa sắp xếp chưa đúng trật tự, sau khi lật mở được các chữ cái trong ô chữ chìa khóa học sinh phải sắp xếp lại các chữ cái cho đúng trật tự để gọi tên cho đúng từ chìa khóa

- Học sinh có hai sự lựa chọn:

+ Lựa chọn 1: Đoán từ chìa khóa sau đó kiểm tra lại qua 7 dữ kiện ( dùng phương pháp diễn giải)

+ Lựa chọn 2: giải 7 dữ kiện trước rồi tìm từ chìa khóa sau ( Dùng phương pháp quy nạp)

- Học sinh giải đúng ô chữ chìa khóa và đúng ô chữ dữ kiện được phần thưởng là

10 cây bút Học sinh trả lời đúng chỉ một trong 2 ô chữ thì được một nửa phần thưởng

-Ở ô chữ dữ kiện học sinh chỉ nhận được phần thưởng nếu trả lời đúng tất cả các từ hàng ngang ( tối đa là được 2 học sinh trả lời 1 dữ kiện)

- Ô chữ dữ kiện gồm có 7 dữ kiện hàng ngang

b Cách tiến hành

- Giáo viên cử 1 học sinh lên làm thư kí để viết đáp án vào ô chữ chìa khóa và ô chữ dữ kiện

- Giáo viên là người dẫn chương trình

- Học sinh chọn dữ kiện nào thì giáo viên đọc dữ kiện đó và lật mở các chữ chìa khóa thông qua dữ kiện đó

Các dữ kiện trong ô chữ dữ kiện gồm:

1

2

3

4

5

6

7

Dữ kiện 1

Trên một obitan chỉ có thể có nhiều nhất là hai electron và hai electron này chuyển động tự quay khác chiều nhau xung quanh trục riêng của mỗi electron Đó là nội dung của nguyên lí …

Đáp án: Pau-li Lật mở được ô số 3 là chữ U

Trong cùng một phân lớp, các electron sẽ phân bố trên các Obitan sao cho số electron độc thân là tối đa và các electron này phải có chiều tự quay giống nhau Đó là nội dung của …Hun

Đáp án: Quy tắc Lật mở được ô số 8 là chữ Y

Những nguyên tử của cùng một nguyên tố hóa học có cùng số proton nhưng khác nhau về số nơtron, do đó số khối A của chúng khác nhau được gọi là …

Đáp án: Đồng vị Lật mở được ô 7 là chữ G

Sự phân bố các electron trong nguyên tử tuân theo…Pau-li, …vững bền và quy tắc Hun

Đáp án: Nguyên lí Lật mở được ô số 5 là chữ Ê

Khu vực không gian xung quanh hạt nhân mà tại đó xác suất có mặt (xác suất tìm thấy) electron khoảng 90% được gọi là … nguyên tử

Đáp án: Obitan Lật mở được ô số 2 chữ N và ô số 4 chữ N

Ở trạng thái cơ bản, trong nguyên tử các electron chiếm lần lượt những obitan có mức năng lượng từ thấp đến cao Đó là nội dung của nguyên lí…

Đáp án: Vững bền Lật mở được ô số 6 là chữ Ư

Trong nguyên tử hạt mang điện tích dương được gọi là hạt

Đáp án: Proton Lật mở được ô số 1 là chữ T

Sau khi trả lời hết các dữ kiện các ô chữ dữ kiện có dạng sau:

Dữ kiện 2

Dữ kiện 3

Dữ kiện 4

Dữ kiện 5

Dữ kiện 6

Dữ kiện 7

Sau khi trả lời hết các dữ kiện các ô chữ chìa khóa có dạng sau:

- Ô chữ chìa khóa cần tìm là

Chương II: BẢNG TUẦN HOÀN CÁC NGUYÊN TỐ HÓA HỌC VÀ ĐỊNH LUẬT TUẦN HOÀN

Bài 12: Luyện tập chương 2

1 Tên trò chơi: Tìm nhà cho nguyên tố

2 Thời gian thực hiện: Ở hoạt động khởi động

- Củng cố, nhấn mạnh kiến thức tổng hợp trong chương

- Tạo hứng thú để học sinh học tập chương mới tốt hơn

3.Phương tiện sử dụng

- Đồ dùng dạy học tự làm

4.Chuẩn bị

- Giáo viên chuẩn bị phần thưởng cho học sinh

P A U L I

C Ă

T Y

U

Q

Ô

L I

Ê N

U Y

N G

I B

N G

O R

1

2

3

4

5

6

- Đồ dùng dạy học để thực hiện trò chơi

5 Cách thức thực hiện

a Giáo viên phổ biến luật chơi

-Ghắn thẻ màu vào các ô nguyên tố tương ứng trên bảng tuần hoàn Số thứ

tự của ô phải đúng với thông tin trên thẻ nguyên tố

b.Cách tiến hành

-GV treo bảng tuần hoàn các

nguyên tố hóa học lên (đó là

các bảng xốp ghép lại với nhau

được thiết kế giống như bảng

tuần hoàn.Trên mỗi bảng có

hình của các ô nguyên tố Tuy

nhiên những ô này là ô trống có

đánh số thứ tự từ 1 đến 110)

-Các tổ sẽ đươc GV phát

cho các thẻ màu, trên thẻ màu

có in thông tin về các nguyên

tố nhiệm vụ của các tổ là đọc

thông tin sau đó sẽ lắp thẻ vào

BTH cho đúng vị trí của

nguyên tố

-Tổ nào tìm đúng vị trí

( nhà ) của nhiều nguyên tố

nhất, tổ đó được nhận thưởng

Chương 3: LIÊN KẾT HÓA HỌC

Bài 16: Luyện tập chương 3

1 Tên trò chơi: Tìm ô chữ chìa khóa

2 Thời gian thực hiện: Ở hoạt động cuối của bài nhằm mục đích

- Củng cố, nhấn mạnh kiến thức tổng hợp trong chương

- Nhấn mạnh về liên kết cho nhận

- Tạo không khí thi đua học tập trong lớp theo đúng tinh thần “ thua thầy một vạn không bằng kém bạn một li ”

- Tạo hứng thú để học sinh học tập chương mới tốt hơn

3.Phương tiện sử dụng

- Máy chiếu đa năng

4.Chuẩn bị

- Các phần quà cho HS

5 Cách thức thực hiện

a Giáo viên phổ biến luật chơi

- Ô chữ chìa khóa cần tìm là một hàng ngang gồm 7 chữ cái

- Để tìm ra được ô chữ chìa khóa trên ta có 5 dữ kiện Trả lời đúng mỗi dữ kiện lật mở được 1 số chữ cái trong ô chữ chìa khóa Các chữ cái sắp xếp chưa đúng trật tự Học sinh tự sắp xếp lại và tìm ra từ chìa khóa đúng

- Mỗi nhóm có số điểm ban đầu là 5 điểm

- Đối với mỗi dữ kiện nếu có 1 học sinh trong nhóm trở lên trả lời sai thì trừ

1 điểm, tất cả các học sinh trong nhóm trả lời đúng được cộng 1 điểm

- Sau khi tất cả các chữ cái đã được lật mở , nhóm nào có nhiều học sinh trả lời nhanh và đúng nhất từ trong ô chữ chìa khóa thì nhóm đó sẽ chiến thắng và sẽ được lấy số điểm đã đạt được làm điểm miệng

b Cách thức thực hiện

- Hình thức thưởng điểm cho nhóm học sinh

- Giáo viên cử 1 học sinh làm trọng tài lựa chọn các dữ kiện

- Giáo viên dẫn chương trình, đọc dữ kiện, đáp án và đưa ra đánh giá cuối cùng

- Ô chữ có 5 dữ kiện sau:

Dữ kiện 1 Liên kết … là liên kết được hình thành giữa các

nguyên tử và ion kim loại trong mạng tinh thể do sự tham gia của các electron tự do

Đáp án: KIM LOẠI Lật mở được ô số 1 là chữ N , ô số 6 là chữ N

Liên kết … là liên kết được tạo thành do lực hút tĩnh điện giữa

các ion mang điện tích trái dấu

Đáp án: ION Lật mở được ô số 2 chữ H, ô số 4 chữ H

Liên kết … là liên kết được hình thành giữa hai nguyên tử bằng

một hay nhiều cặp electron chung

Đáp án: CỘNG HÓA TRỊ Lật mở được ô số 3 là chữ C

Sự xen phủ trong đó trục của các obitan tham gia liên kết trùng

với đường nối tâm của hai nguyên tử liên kết gọi là sự xen phủ… Sự xen phủ … tạo liên kết 

Đáp án: TRỤC Lật mở được ô số 5 là chữ Â

Liên kết giữa hai nguyên tử được thực hiện bởi 1 liên kết  và

Đáp án: BỘI Lật mở được ô số 7 là chữ O

Sau khi lật mở được hết các chữ cái ô chữ chìa khóa có dạng sau:

- Sắp xếp lại các chữ cái theo đúng trật tự ta được ô chữ :

Chương 4 PHẢN ỨNG HÓA HỌC

Dữ kiên 1

Dữ kiên 4

Dữ kiên 5

Dữ kiên 2

Bài 17: Phản ứng oxi hóa khử

1 Tên trò chơi: Tìm ô chữ chìa khóa

2 Thời gian thực hiện: Ở hoạt động luyện tập

- Tạo tâm lí thoải mái, hứng khởi để các em tham gia tích cực các hoạt động tiếp theo

- Củng cố, khắc sâu kiến thức về phản ứng oxi hóa – khử

3.Phương tiện sử dụng

- Máy chiếu

4.Chuẩn bị

- Các hộp quà nhỏ : + Hộp 1 : 1 cuốn vở

5 Cách thức thực hiện

a.Giáo viên phổ biến luật chơi

-Mỗi nhóm có số điểm ban đầu là 5 điểm

-Đối với mỗi dữ kiện nếu có 1 học sinh trong nhóm trở lên trở lời sai thì trừ

1 điểm, tất cả các học sinh trong nhóm trả lời đúng được cộng 1 điểm

-Ô dữ kiện có dạng

b Cách thức thực hiện