bải giảng bài 10 vai trò của giống và các phương pháp chọn tạo giống cây trồng, môn công nghệ 7 học kỳ 1. Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề, Phương pháp thu thập thông tin, Phương pháp thuyết trình. Phương pháp đàm thoại – gợi mở. Phương pháp dạy học nhóm. Kĩ thuật khăn trải bàn.
Trang 2Bằng kinh nghiệm dân gian trong trồng trọt ông bà ta thường có câu:
“Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ ”
giống
Trang 3Ngày nay khi công nghệ đã phát triển con người đã chủ động hơn trong tưới tiêu nước, tạo và sử dụng phân bón, thì giống được đặt lên hàng đầu.
Vậy giống cây trồng có vai trò như thế nào, tiêu chí để đánh giá một giống cây trồng tốt và làm thế nào để có thể chọn tạo ra được những giống cây trồng tốt phục vụ cho nhu cầu sản xuất nông nghiệp? Bài học hôm nay sẽ giúp
các em làm sáng tỏ được những vấn đề này!
Trang 5MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau khi học xong bài học này mỗi học sinh cần hiểu và biết được một số nội dung sau:
- Hiểu được vai trị của giống cây trồng.
- Biết được một số tiêu chí của giống cây trồng tốt và các phương pháp chọn tạo giống cây trồng
Trang 6I/ Vai trò của giống cây trồng :
BÀI 10: VAI TRÒ CỦA GIỐNG VÀ PHƯƠNG PHÁP CHỌN TẠO GIỐNG CÂY TRỒNG
Quan sát hình ảnh sau, thảo luận để trả lời các câu hỏi:
Câu hỏi 1: Thay giống cũ bằng giống mới năng suất cao có tác dụng gì?
Câu hỏi 2: Sử dụng giống mới ngắn ngày có tác dụng gì đến các
vụ gieo trồng trong năm?
Câu hỏi 3: Sử dụng giống mới ngắn ngày có ảnh hưởng như thế nào đến cơ cấu cây trồng?
Trang 7Dùng giống cũ Dùng giống mới năng suất cao
a) Đối với năng suất
Câu hỏi 1: Thay giống cũ bằng giống mới có năng suất cao có tác dụng gì?
Hình 1
Trang 8Dùng giống cũ dài ngày Dùng giống mới ngắn ngày
b) Đối với các vụ gieo trồng
Câu hỏi 2: Sử dụng giống mới ngắn ngày có tác dụng gì đến các
vụ gieo trồng trong năm?
Hình 2
Trang 9Dùng giống mới ngắn ngày
c) Đối với cơ cấu cây trồng
Dùng giống cũ dài ngày
Câu hỏi 3: Sử dụng giống mới ngắn ngày có ảnh hưởng như thế nào đến cơ cấu cây trồng?
Hình 3
Trang 10Câu hỏi 1: Thay giống cũ bằng giống mới có năng suất cao có tác dụng gì?
Câu hỏi 2: Sử dụng giống mới ngắn ngày có tác dụng gì đến các vụ gieo trồng trong năm? Câu hỏi 3: Sử dụng giống mới ngắn ngày có ảnh hưởng như thế nào đến cơ cấu cây trồng?
c) Đối với cơ cấu cây trồng
b) Đối với các vụ gieo trồng
Thảo luận
a)Đối với năng suất
Trang 11BÀI 10: VAI TRÒ CỦA GIỐNG VÀ PHƯƠNG PHÁP CHỌN TẠO GIỐNG CÂY TRỒNG
a) Đối với năng suất
Hình 11 : Vai trò của giống cây trồng
c) Đối với cơ cấu cây trồng
b) Đối với các vụ gieo trồng
Trang 12Giống có vai trò quan trọng
giống tốt phải là một giống như thế nào?
Trang 13I/ Vai trò của giống cây trồng :
BÀI 10: VAI TRÒ CỦA GIỐNG VÀ PHƯƠNG PHÁP CHỌN TẠO GIỐNG CÂY TRỒNG
II/ Tiêu chí của giống cây trồng tốt:
1 Sinh trưởng tốt trong điều kiện khí hậu, đất đai và trình độ canh tác của địa phương.
Có nhiều tiêu chí đánh giá một giống tốt Theo em một giống tốt cần đạt những tiêu chí nào sau đây
2 Có năng suất cao
3 Có chất lượng tốt.
4 Có năng suất cao và ổn định
5 Chống chịu được sâu bệnh.
Trang 14I/ Vai trò của giống cây trồng
- Làm tăng năng suất, tăng chất lượng nông sản
- Tăng vụ
- Thay đổi cơ cấu cây trồng
BÀI 10: VAI TRÒ CỦA GIỐNG VÀ PHƯƠNG PHÁP CHỌN TẠO GIỐNG CÂY TRỒNG
II/ Tiêu chí của giống cây trồng tốt
- Sinh trưởng tốt trong điều kiện khí hậu, đất đai và trình độ canh tác của địa phương.
- Có chất lượng tốt.
- Có năng suất cao và ổn định.
- Chống chịu được sâu bệnh.
Trang 15Muốn tạo ra được giống tốt cho sản xuất nông nghiệp người ta phải nghiên cứu, tìm tòi và kết hợp
sử dụng nhiều phương pháp khác nhau, mỗi phương pháp lại có những
ưu, nhược điểm nhất định? Để hiểu
rõ hơn vấn đề này thầy trò cùng nhau nghiên cứu phần tiếp theo
Trang 16I/ Vai trò của giống cây trồng
- Làm tăng năng suất, tăng chất lượng nông sản
- Tăng vụ
- Thay đổi cơ cấu cây trồng
BÀI 10: VAI TRÒ CỦA GIỐNG VÀ PHƯƠNG PHÁP CHỌN TẠO GIỐNG CÂY TRỒNG
II/ Tiêu chí của giống cây trồng tốt
- Sinh trưởng tốt trong điều kiện khí hậu, đất đai và trình độ canh tác của địa phương.
- Có chất lượng tốt.
- Có năng suất cao và ổn định.
- Chống chịu được sâu bệnh.
III/ Phương pháp chọn tạo giống cây trồng
1 Phương pháp chọn lọc
Quan sát hình sau và cho biết thế nào là phương pháp chọn lọc giống cây trồng ?
Trang 17Giống khởi đầu
Nhân giống sản xuất đại trà
Trang 18Công ty cổ phần giống Nha Hố chọn lọc nhân rộng nhiều giống lúa mới
Giới thiệu một số hình ảnh của phương pháp chọn lọc giống
Giống lúa thuần DT45
Trang 19Phấn hoa của cây cây
- Lấy phấn hoa của cây dùng
làm bố thụ phấn cho nhụy hoa của cây dùng làm mẹ → lấy hạt cây mẹ gieo trồng được cây lai
→ chọn các cây lai có đặc tính tốt để làm giống.
Quan sát hình và cho biết thế nào là phương
pháp lai tạo giống cây trồng ?
2 Phương pháp lai
Trang 20Giới thiệu một số hình ảnh của phương pháp lai
Ngô lai VN 10
Giống lúa lai Nam ưu 209
Trang 21Phương pháp gây đột biến
- Dùng tác nhân vật lý (tia α, γ) hoặc tác nhân hóa học
gây đột biến ở một số bộ phận của cây → chọn cây đột biến có lợi để nhân giống
3 Phương pháp đột biến gen
Trang 22Hình ảnh một số loại giống cây trồng đột biến gen
Giống DT2008 được chọn tạo bằng phương pháp đột biến
chiếu xạ tia gamma ở 180Gy dòng 2001HC
Trang 23Hình ảnh một số loại giống cây trồng đột biến gen
Giống lúa DT80 là giống lúa thuần, được chọn tạo bằng
phương pháp gây đột biến dòng lúa chịu mặn TL6.2
Trang 24Chuối đỏ (chuối Dacca)
Hình ảnh một số loại giống cây trồng đột biến gen
(thay đổi về màu sắc)
Xoài tím
Trang 25Hình ảnh một số loại giống cây trồng đột biến gen
(thay đổi về kích cỡ)
Trang 26- Từ giống khởi đầu chọn cây tốt, thu lấy hạt, gieo hạt, so sánh với giống khởi đầu và giống địa phương.
- Lấy phấn hoa của cây làm bố thụ phấn cho nhuỵ của cây làm mẹ lấy hạt cây mẹ đem gieo trồng ta được cây lai.
- Dùng tác nhân vật lí, hoá học để xử lý các bộ phận của cây gây ra đột biến, chọn đột biến có lợi làm giống
I/ Vai trò của giống cây trồng
BÀI 10: VAI TRÒ CỦA GIỐNG VÀ PHƯƠNG PHÁP CHỌN TẠO
GIỐNG CÂY TRỒNG
II/ Tiêu chí của giống cây trồng tốt
III/ Phương pháp chọn tạo giống cây trồng
1 Phương pháp chọn lọc
2 Phương pháp lai
3 Phương pháp gây đột biến gen
Theo em hiện nay phương pháp nào trong 3 phương pháp trên
được sử dụng phổ biến và rộng rãi nhất?
Trang 27Thảo luận
nhóm
Trang 28Điền các cụm từ sau: “ giống mới, đơn giản, tốn nhiều công, kiểu hình, kiểu gen, vượt trội, khó thực hiện, gây độc ” vào chỗ trống để biết được ưu, nhược điểm của các phương pháp chọn tạo giống cây trồng
1 Phương pháp chọn lọc
* Ưu điểm: Phương pháp này…(1) , không đỏi hỏi phải có trình độ khoa học kĩ thuật
và máy móc hiên đại, mà hiệu quả chọn lọc vẫn tương đối tốt
* Nhược điểm: Khi chọn lọc chỉ căn cứ vào……(2)…., không kiểm tra được …(3)…
nên kết quả có thể không ổn định qua các thế hệ nếu điều kiên ngoại cảnh thay đổi
3 Phương pháp gây đột biến gen
* Ưu điểm: Tạo ra được giống mới có những đặc tính ….(6)…và khác biệt hơn so với giống ban đầu
* Nhược điểm: (7) , tốn kém, không chủ động được kết quả của đột biến có lợi hay có hại và đặc biệt có thể gây khó …(8)….do sử dụng hóa chất và các tác nhân vật lý
Trang 29III/ Phương pháp chọn tạo giống cây trồng
BÀI 10: VAI TRÒ CỦA GIỐNG VÀ PHƯƠNG PHÁP CHỌN TẠO
3 Phương pháp gây đột biến gen
* Ưu điểm: Tạo ra được giống mới có những đặc tính (6)-vượt trội và khác biệt hơn so với giống ban đầu
* Nhược điểm: (7)-Khó thực hiện, tốn kém, không chủ động được kết quả của đột biến
có lợi hay có hại và đặc biệt có thể gây (8)-độc hại do sử dụng hóa chất và các tác nhân vật lý
Trang 30Củng cốDặn dò
Ghi nhớ
Trang 32Sai Sai Sai
a Năng suất cao
b Chất lượng tốt
c Chống chịu được sâu, bệnh
d Năng suất cao và ổn định.
Câu 1: Tiêu chí nào sau đây chưa đầy đủ để đánh giá chất lượng của giống tốt?
Trang 33Sai
Sai Sai
b Thay đổi cơ cấu cây trồng
a Giảm số vụ gieo trồng trên năm
c Giữ nguyên cơ cấu cây trồng
d Cả a, b, c đều đúng
Câu 2: Giống cây trồng tốt có tác dụng:
Trang 34Sai
Sai Sai
d Chọn lọc giống
a Đột biến gen
c Nuôi cấy mô
b Lai tạo giống.
Câu 3: Lấy hạt của cây tốt trong quần thể đem gieo ở
vụ sau và so sánh với giống khởi đầu và giống địa phương là phương pháp:
Trang 35b Nuôi cấy mô.
Câu 4: Lấy phấn hoa của cây dùng làm bố thụ phấn cho nhuỵ hoa của cây dùng làm mẹ, lấy hạt của cây dùng làm mẹ gieo trồng là phương pháp :
Trang 36DặN DÒ
giống cây trồng trong SGK.
- Trả lời 5 câu hỏi SGK trang 25.
- Chuẩn bị bài sau: Đọc trước 3 câu hỏi để trả
lời.
Trang 37CHÚC SỨC KHỎE QÚY THẦY CÔ VÀ CÁC EM