Quản lý kiến trúc cảnh quan trục đường cách mạng tháng 8 thành phố thái nguyên

GIẢI PHÁP QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN TRỤC ĐƯỜNG CÁCH MẠNG THÁNG 8 Đoạn từ Đường Tròn Gang Thép – Cổng văn phòng Công ty CP Gang thép Thái Nguyên THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN .... DANH MỤC CÁ

Hà Nội – 2019

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ XÂY DỰNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC HÀ NỘI

NGUYỄN TIẾN DŨNG (1980) LỚP CH17QL6 - KHÓA: 2017 – 2019

QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN TRỤC ĐƯỜNG CÁCH MẠNG THÁNG 8

THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN

(Đoạn từ Đường tròn Gang Thép – Cổng văn phòng Công ty

CP Gang Thép Thái Nguyên)

Chuyên ngành: Quản lý đô thị và công trình

Mã số: 60.58.01.06 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐÔ THỊ VÀ CÔNG TRÌNH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

TS BÙI ĐỨC DŨNG

XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG CHẤM LUẬN VĂN

PGS.TS PHẠM TRỌNG THUẬT

Hà Nội– 2019

Trong thời gian theo học chương trình sau đại học của Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội tôi đã cơ bản lĩnh hội được một số vấn đề về Ngành học Quản lý Đô thị và Công trình

Để có kết quả hôm nay trước hết Tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn đến các thầy, cô, gia đình, bạn bè cùng cơ quan đã tạo điều kiện, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và hoàn thành khóa học

Trước tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến thầy giáo TS.KTS Bùi Đức Dũng, người đã trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo, góp ý kiến quý báu và luôn động viên, khích lệ tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn

Tôi cũng xin chân cảm ơn đến Ban Giám hiệu nhà trường, các quý thầy cô đang công tác tại Khoa Sau đại học, các quý thầy cô tham gia giảng dạy đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu tại trường

Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn đến gian đình, bạn bè, đồng nghiệp và các tổ chức,

cơ quan đã động viên, khích lệ, tạo mọi điều kiện cũng như cung cấp các số liệu nghiên cứu để giúp tôi hoàn thành luận văn

Một lần nữa tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất!

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Tiến Dũng

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luâ ̣n văn tha ̣c sĩ này là công trình nghiên cứu khoa

học đô ̣c lâ ̣p của tôi Các số liê ̣u khoa ho ̣c, kết quả nghiên cứu của Luâ ̣n văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

Thái Nguyên, tháng năm 2019

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

Nguyễn Tiến Dũng

Lời cảm ơn

Lời cam đoan

Mục lục

Danh mục các chữ viết tắt

Danh mục các hình vẽ, đồ thị

MỞ ĐẦU 1

* Lý do chọn đề tài 1

* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

* Phương pháp nghiên cứu 3

* Mục đích nghiên cứu 4

* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 4

* Những khái niệm khoa học, thuật ngữ dùng trong luận văn 5

* Cấu trúc luận văn 6

NỘI DUNG 7

CHƯƠNG 1 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN TRỤC ĐƯỜNG CÁCH MẠNG THÁNG TÁM THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN 7

1.1 Khái quát chung về kiến trúc cảnh quan thành phố Thái Nguyên 7 1.1.1 Giới thiệu chung thành phố Thái Nguyên 7

1.1.2 Điều kiện kinh tế xã hội 8

1.1.3 Khái quát chung về các trục đô thị thành phố Thái Nguyên 9

1.2 Khái quát về tuyến đường Cách Mạnh Tháng Tám và đoạn từ đường tròn Gang Thép đến cổng Công ty CP Gang Thép Thái Nguyên 10

1.2.1 Khái quát trục đường Cách Mạng Tháng Tám 10

1.2.2 Đoạn từ đường tròn Gang Thép đến cổng Công ty CP Gang Thép Thái

Nguyên 12

1.3 Thực trạng kiến trúc cảnh quan trục đường Cách Mạng Tháng 8 từ Đường tròn Gang thép đến cổng Công ty CP Gang thép Thái Nguyên 17

1.3.1 Hiện trạng sử dụng đất 17

1.3.2 Hình thức kiến trúc và công trình kiến trúc: 19

1.3.3 Hiện trạng cây xanh 22

1.3.4 Hiện trạng giao thông 23

1.3.5 Hiện trạng công trình tiện ích đô thị 24

1.3.6 Đánh giá chung kiến trúc cảnh quan tuyến đường 25

1.4 Thực trạng quản lý kiến trúc cảnh quan trục đường Cách Mạng Tháng Tám từ Đường tròn Gang Thép đến cổng công ty CP Gang Thép Thái Nguyên 25

1.4.1 Cơ chế chính sách quản lý 25

1.4.2 Bộ máy quản lý 27

1.4.3 Các văn bản quản lý Kiến trúc cảnh quan trục đường Cách mạng tháng Tám 29

1.4.4 Thực trạng về vai trò của cộng đồng trong quản lý kiến trúc cảnh quan 29

1.5 Đánh giá chung và những tồn tại 30

1.5.1 Đánh gía chung 30

1.5.2 Những vấn đề tồn tại cần nghiên cứu 32

1.5.3 Những nghiên cứu liên quan đến đề tài 36

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA CÔNG TÁC QUẢN LÝ KIẾN

TRÚC CẢNH QUAN TRỤC ĐƯỜNG CÁCH MẠNG THÁNG 8 (Đoạn

2.1 Cơ sở Lý thuyết 39

2.2.1 Cơ sở lý thuyết về kiến trúc cảnh quan 39

2.2.2 Cơ sở lý thuyết về quản lý kiến trúc cảnh quan 40

2.2 Cơ sở pháp lý 47

2.2.1 Hệ thống các văn bản pháp luật, pháp quy 47

2.2.2 Các đồ án quy hoạch lien quan 49

2.2.3 Một số Quy định quản lý kiến trúc cảnh quan tuyến đường của Thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên 49

2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý kiến trúc cảnh quan trục đường Cách mạng tháng 8 50

2.3.1 Điều kiện đặc thù tự nhiên 50

2.3.2 Các yếu tố kinh tế - xã hội – văn hóa 51

2.3.3 Điều kiện khoa học kỹ thuật và công nghệ 52

2.3.4 Định hướng quy hoạch kiến trúc cảnh quan tuyến đường Cách mạng tháng Tám 53

2.4 Bài học kinh nghiệm 55

2.4.1 Kinh nghiệm trong nước 55

2.4.2 Kinh nghiệm nước ngoài 58

2.4.3 Các bài học kinh nghiệm có thể rút ra 60

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN TRỤC ĐƯỜNG CÁCH MẠNG THÁNG 8 (Đoạn từ Đường Tròn Gang Thép – Cổng văn phòng Công ty CP Gang thép Thái Nguyên) THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN 61

3.1 Quan điểm, mục tiêu, nguyên tắc 61

3.1.1 Quan điểm 61

3.1.2 Mục tiêu 61

3.1.3 Nguyên tắc 62

3.2 Phân vùng quản lý kiến trúc cảnh quan 63

3.3 Giải pháp quản lý kiến trúc cảnh quan 65

3.3.1 Các giải pháp chung 65

3.3.2 Giải pháp quản lý kiến trúc công trình 67

3.3.3 Giải pháp Quản lý cảnh quan cây xanh 72

3.3.4 Quy định quản lý hạ tầng kỹ thuật 74

3.4 Giải pháp hoàn thiện, bổ sung các cơ sở pháp lý 77

3.4.1 Bổ sung thiết kế đô thị riêng trục đường Cách Mạng tháng Tám (Đoạn từ Đường tròn Gang Thép – Cổng văn phòng Công ty CP Gang Thép Thái Nguyên) 77

3.4.2 Bổ sung các giải pháp để quản lý 80

3.5 Giải pháp về cơ chế chính sách 80

3.5.1 Giải pháp cải cách hành chính 80

3.5.2 Giải pháp về huy động vốn 83

3.6 Giải pháp về bộ máy quản lý 84

3.6.1 Bộ máy quản lý 84

3.6.2 Nhiệm vụ, cơ cấu chức năng 85

3.6.3 Nội dung quản lý 87

3.6.4 Kinh phí hoạt động 87

3.7 Giải pháp quản lý có sự tham gia của cộng đồng 87

3.8 Tổ chức thực hiện 91

3.8.1 Thanh tra kiểm soát 91

3.8.2 Kế hoạch thực hiện 92

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 94 CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO

BQLDA Ban quản lý dự án

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ

Hình 1.1 Sơ đồ định hướng phát triển không gian thành phố

Hình 1.3 Sơ đồ ranh giới nghiên cứu Cách Mạng Tháng 8

Đoạn từ đường tròn Gang Thép đến cổng Công ty CP Gang Thép Thái Nguyên trên Google Earth

12

Hình 1.4 Sơ đồ ranh giới nghiên cứu Cách Mạng Tháng 8

Đoạn từ đường tròn Gang Thép đến cổng Công ty CP

Gang Thép Thái Nguyên

Hình 1.7 Đánh giá hiện trạng kiến trúc và công trình kiến trúc

tuyến đường Cách Mạng Tháng Tám Đoạn từ đường tròn Gang Thép đến cổng Công ty CP Gang Thép

Thái Nguyên

20

Hình 1.8 Đánh giá hiện trạng công trình kiến trúc tuyến đường

Cách Mạng Tháng Tám Đoạn từ đường tròn Gang Thép đến cổng Công ty CP Gang Thép Thái Nguyên

21

Hình 1.9 Đánh giá hiện trạng cây xanh trên tuyến đường Cách

Mạng Tháng Tám Đoạn từ đường tròn Gang Thép đến cổng Công ty CP Gang Thép Thái Nguyên

22

Sơ đồ 1.1 Mô hình tổ chức của phòng QLĐT thành phố trong

công tác quản lý kiến trúc cảnh quan đô thị thành phố

Thái Nguyên

28

Hình 3.1 Phân vùng quản lý kiến trúc cảnh quan 65 Hình 3.2 Mặt cắt ngang điển hình trục đường Cách mạng tháng Tám 66 Hình 3.3 Giải pháp trang trí hố trồng cây 73 Hình 3.4 Điểm chờ xe bus trước cửa bưu cục Lưu Xá 75 Hình 3.5 Sự tham gia của cộng đồng dân cư trong quy hoạch

quản lý đô thị

88

MỞ ĐẦU

* Lý do chọn đề tài

Thành phố Thái Nguyên tiền thân là thị xã Thái Nguyên, thủ phủ của Khu tự trị Việt Bắc Nơi đây còn vinh dự được Trung ương Đảng, Chính phủ lựa chọn là trung tâm luyện kim đen đầu tiên của cả nước

Để phát huy vị thế của một trung tâm công nghiệp lớn, ngày 19/10/1962, Hội đồng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 114 thành lập thành phố Thái Nguyên trên cơ sở sáp nhập thị xã Thái Nguyên và một số vùng lân cận với tổng diện tích tự nhiên là 16 km2, dân số khoảng 60 nghìn người, gồm 4 khu phố, 2 thị trấn và 6 xã 55 năm qua, thành phố đã qua nhiều lần điều chỉnh, chuyển đổi, nâng cấp để phù hợp với vị trí và tầm vóc của một thành phố mang tầm khu vực và không ngừng xây dựng, phát triển tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trên tất cả các lĩnh vực

Tháng 9/2010, thành phố Thái Nguyên đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Ngày 20/12/2016, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục ban hành Quyết định số 2486/QĐ-TTg, về việc phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung thành phố Thái Nguyên đến năm 2035 Theo đó, Thành phố sẽ mở rộng theo hướng Đông và hướng Bắc; định hướng phát triển không gian đô thị thành phố sẽ phát triển hai bên bờ sông Cầu, theo mô hình

đô thị sinh thái, đa trung tâm gắn với việc hình thành các khu chức năng Đến nay, thành phố Thái Nguyên đã đạt được những thành tựu to lớn trên tất cả các lĩnh vực và đang trở thành đầu tầu kinh tế của tỉnh cũng như vùng trung du miền núi phía Bắc Kinh tế phát triển khá nhanh và bền vững, các chỉ tiêu kinh tế - xã hội, quốc phòng an ninh, xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị đều hoàn thành và vượt mức so với kế hoạch, trong đó một số chỉ tiêu đạt mức tăng cao như: tốc độ tăng trưởng kinh tế năm 2016 đạt

Lĩnh vực thu hút đầu tư, xây dựng kết cấu hạ tầng kỹ thuật đô thị thành phố

có bước đột phá, phát triển vượt bậc Nhiều đề án, dự án lớn, công trình trọng điểm được triển khai trên địa bàn Tuy nhiên việc phát triển không gian nhanh không đi liền với chất lượng kiến trúc cảnh quan đô thị, do các nguyên nhân chủ yếu sau: Dân số tập trung vào đô thị, nhất là thành phố Thái Nguyên tăng liên tục đã đến nhu cầu lớn về nhà ở, hạ tầng đô thị, dịch vụ đô thị,…tăng mạnh, thúc đẩy ồ ạt các dự án đầu tư, dẫn đến sự phát triển đô thị một cách tự phát, thiếu chiến lược, thiếu cơ sở, thiếu tổng thể, thiếu khoa học,

Trục đường Cách mạng tháng 8 đoạn chạy qua khu vực phía Nam thành phố Thái Nguyên đã được quy hoạch trong thời gian đầu, ban đầu có tên gọi

là đường 36 ( để chỉ lộ giới đường), giai đoạn bùng nổ xây dựng dọc tuyến đường này là những năm 1991-1995 của thế kỷ 20 Cùng với sự phát triển của kinh tế thành phố, bộ mặt kinh tế khu vực phía Nam gắn liền với khu công nghiệp Gang Thép có nhiều thay đổi, tuyến đường Cách mạng tháng 8 thành tuyến đường trung tâm của khu vực phía Nam thành phố, kết nối với huyện Phú Bình trên tuyến đường 37 nối khu dân cư Song Điền và khu giáo dục, y

tế, phía Nam thành phố , là khu vực đang phát triển mạnh mẽ, với các khu giáo dục, y tế, dịch vụ, thương mại, văn hóa, giải trí, … Đây là những khu vực phát triển mang đặc thù phát triển theo tuyến, trải qua nhiều thời kỳ phát triển, nên khá phức tạp trong quản lý không gian kiến trúc cảnh quan

Vì vậy để quản lý và kiểm soát về kiến trúc cảnh quan công trình xây dựng 2 bên trục đường, các không gian cây xanh, công viên văn hóa công cộng, công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị, giao thông, nhằm góp phần xây dựng

và phát triển đô thị hiện đại, có bản sắc, nâng cao chất lượng không gian kiến

trúc, cảnh quan tại tuyến đường thì việc lập đồ án quản lý kiến trúc Cảnh quan

cho tuyến Đường Cách Mạng Tháng 8 là cần thiết Nhằm hoàn thiện khung

pháp lý để quản lý kiến trúc cảnh quan theo quy hoạch được duyệt, đảm bảo tích đồng bộ, hiện đại Góp phần nâng cao hiệu quả của công tác quản lý đô thị trên địa bàn thành phố Thái nguyên nói chung và trục đường Cách Mạng

Tháng 8 nói riêng

* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

+ Đối tượng nghiên cứu:

Công tác Quản lý Kiến trúc cảnh quan đô thị trên trục đường Cách Mạng Tháng 8

+ Phạm vi nghiên cứu:

- Vị trí: Đoạn từ Đường Tròn Gang Thép đến Cổng văn phòng Công ty

CP Gang Thép Thái Nguyên, phường Hương Sơn, Trung Thành, Cam Giá tp Thái Nguyên

- Khu vực nghiên cứu có phạm vi là tuyến đường Cách Mạng Tháng 8 dài 1,5km, quy mô diện tích nghiên cứu 30ha dọc trục đường, ngoài chỉ giới đường đỏ từ 50-100m

- Phạm vi thời gian: Quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/2000 Khu vực

số 7 thành phố Thái Nguyên

* Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp điều tra, khảo sát, thu thập thông tin liên quan đến vấn đề nghiên cứu

- Thu thập các văn bản, nghị định, quyết định pháp lý có liên quan đến công tác quản lý kiến trúc cảnh quan, làm tiền đề cho công tác quản lý

- Khảo sát hiện trạng kiến trúc cảnh quan tuyến đường để có thông tin chính xác về hiện trạng kiến trúc cảnh quan của tuyến đường

- Tổng hợp, đánh giá các kinh nghiệm thực tiễn trong và ngoài nước

về công tác quản lý kiến trúc cảnh quan tuyến đường nói riêng, và đô thị nói chung

- Phương pháp phân tích, xử lý các thông tin, số liệu và tư liệu, nhằm đánh giá thực trạng các vấn đề nghiên cứu

- Phương pháp tổng hợp, quy nạp để đề xuất giải pháp

* Mục đích nghiên cứu

Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Điều tra, khảo sát, đánh giá tổng hợp thực trạng về công tác quản lý Kiến trúc cảnh quan trục đường Cách Mạng Tháng Tám để làm rõ những kết quả đạt được và những vấn đề tồn tại, nguyên nhân của những tồn tại yếu kém

- Đề xuất một số giải pháp quản lý Kiến trúc cảnh quan trục đường Cách Mạng Tháng 8

* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

- KT, nhưng cụ thể cho từng khu vực trên phạm vi nghiên cứu

* Những khái niệm khoa học, thuật ngữ dùng trong luận văn

- Đô thị: là khu vực tập trung dân cư sinh sống có mật độ cao và chủ

yếu hoạt động trong lĩnh vực kinh tế phi nông nghiệp, là trung tâm chính trị, hành chính, kinh tế, văn hoá hoặc chuyên ngành, có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia hoặc một vùng lãnh thổ, một địa phương, bao gồm nội thành, ngoại thành của thành phố; nội thị, ngoại thị của thị xã; thị trấn (Theo Điều 3, chương 1, Luật Quy hoạch Số: 30/2009/QH12)

- Không gian đô thị: là không gian bao gồm các vật thể kiến trúc đô thị,

cây xanh, mặt nước trong đô thị có ảnh hưởng trực tiếp đến cảnh quan đô thị (Theo Điều 3, chương 1, Luật Quy hoạch Số: 30/2009/QH12)

- Kiến trúc đô thị: là tổ hợp các vật thể trong đô thị, bao gồm các công

trình kiến trúc, kỹ thuật, nghệ thuật, quảng cáo mà sự tồn tại, hình ảnh, kiểu dáng của chúng chi phối hoặc ảnh hưởng trực tiếp đến cảnh quan đô thị (Theo Điều 3, chương 1, Luật Quy hoạch Số: 30/2009/QH12)

- Cảnh quan đô thị: là không gian cụ thể có nhiều hướng quan sát ở

trong đô thị như không gian trước tổ hợp kiến trúc, quảng trường, đường phố,

hè, đường đi bộ, công viên, thảm thực vật, vườn cây, vườn hoa, đồi, núi, gò đất, đảo, cù lao, triền đất tự nhiên, dải đất ven bờ biển, mặt hồ, mặt sông, kênh, rạch trong đô thị và không gian sử dụng chung thuộc đô thị (Theo Điều

3, chương 1, Luật Quy hoạch Số: 30/2009/QH12)

- Thiết kế đô thị: Gồm việc xác định tầng cao xây dựng cho từng công

trình; khoảng lùi của công trình trên từng đường phố và ngã phố; xác định màu sắc, vật liệu, hình thức, chi tiết kiến trúc của các công trình và các vật thể kiến trúc khác; tổ chức cây xanh công cộng, sân vườn, cây xanh đường phố và mặt nước (Theo Điều 33, Luật Quy hoạch Số: 30/2009/QH12)

- Quản lý đô thị: là các hoạt động nhằm huy động mọi nguồn lực vào

công tác quy hoạch, hoạch định các chương trình phát triển và duy trì các hoạt

hội đô thị, quản lý kinh tế, tài chính đô thị

- Quản lý không gian, kiến trúc, cảnh quan là một nội dung trong

“Tổ chức thực hiện và quản lý phát triển đô thị theo quy hoạch” (chương V của Luật QHĐT) bao gồm 3 nội dung là quản lý không gian đô thị, quản lý kiến trúc đô thị và quản lý cảnh quan đô thị

Công cụ chính của quản lý Không gian kiến trúc cảnh quan đô thị là Quy chế quản lý quy hoạch, kiến trúc đô thị (chương III của Nghị định 38/2010/NĐ-CP)

* Cấu trúc luận văn

Luận văn gồm phần 3 phần: Mở đầu, Nội dung (gồm 3 chương) và phần Kết luận, cụ thể như sau:

Phần mở đầu

Phần nội dung

Chương I Thực trạng Công tác quản lý Kiến trúc cảnh quan trục đường Cách Mạng Tháng 8(Đoạn từ Đường Tròn Gang Thép – Cổng văn phòng Công ty CP Gang thép Thái Nguyên), thành phố Thái Nguyên

Chương II Cơ Sở khoa học của Công tác quản lý Kiến trúc cảnh quan trục đường Cách Mạng Tháng 8(Đoạn từ Đường Tròn Gang Thép – Cổng văn phòng Công ty CP Gang thép Thái Nguyên), thành phố Thái Nguyên

Chương III Đề xuất giải pháp quản lý Kiến trúc cảnh quan trục đường Cách Mạng Tháng 8(Đoạn từ Đường Tròn Gang Thép – Cổng văn phòng Công ty CP Gang thép Thái Nguyên), thành phố Thái Nguyên

Phần kết luận và kiến nghị

Danh mục tài liệu tham khảo

NỘI DUNG CHƯƠNG 1 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CẢNH QUAN TRỤC ĐƯỜNG CÁCH MẠNG THÁNG TÁM THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN

1.1 Khái quát chung về kiến trúc cảnh quan thành phố Thái Nguyên

1.1.1 Giới thiệu chung thành phố Thái Nguyên

Theo Điều chỉnh quy hoạch vùng Thủ đô Hà Nội được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 06/05/2016, tỉnh Thái Nguyên được xác định nằm trong vùng Thủ đô Hà Nội, thành phố Thái Nguyên là đô thị hạt nhân của vùng đối trọng phía Bắc Thủ đô Hà Nội Cùng với sự hình thành của hệ thống

hạ tầng giao thông đối ngoại (đường vành đai 5, cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên - Bắc Kạn, đường sắt nội vùng, vv ) đã nâng tầm vị thế, ảnh hưởng của Thành phố đối với tỉnh và toàn vùng Đây là cơ hội để Thành phố phát triển nhanh và toàn diện trong thời gian tới

Thành phố Thái Nguyên là đô thị loại I trực thuộc tỉnh Thái Nguyên, trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học - kỹ thuật, y tế, du lịch, dịch vụ của tỉnh Thái Nguyên và vùng trung du miền núi phía Bắc (Dự kiến là vùng Đông Bắc), cách thủ đô Hà Nội 80 km Phía bắc giáp huyện Đồng Hỷ và huyện Phú Lương, phía đông giáp thị xã Sông Công, phía tây giáp huyện Đại Từ, phía Nam giáp huyện Phổ Yên và huyện Phú Bình

Thành phố Thái Nguyên hiện có 32 đơn vị hành chính, bao gồm 21 phường là Tân Long, Quan Triều, Quang Vinh, Hoàng Văn Thụ, Túc Duyên, Đồng Quang, Quang Trung, Phan Đình Phùng, Trưng Vương, Gia Sàng, Cam Giá, Hương Sơn, Tân Thành, Trung Thành, Tân Lập, Phú Xá, Tân Thịnh, Thịnh Đán, Tích Lương, Đồng Bẩm, Chùa Hang và 11 xã là Thịnh Đức,

Hình 1.1 Sơ đồ định hướng phát triển không gian thành phố Thái Nguyên

1.1.2 Điều kiện kinh tế xã hội

Thời gian qua, tỉnh Thái Nguyên đã và đang thu hút được nhiều tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước quan tâm, đến nghiên cứu, đầu

tư trên địa bàn, tiêu biểu như: Tập đoàn Samsung và các doanh nghiệp FDI; Tập đoàn Vingroup; Tập đoàn T&T; Tập đoàn FLC; Tập đoàn Masan… Kết quả này cho thấy nỗ lực của tỉnh trong cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh, tạo cơ hội, điều kiện cho nhà đầu tư có được môi trường đầu tư thuận lợi, minh bạch, an toàn Sự có mặt của các nhà đầu tư

đến với Thái Nguyên đã góp phần quan trọng phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Thái Nguyên

Về kinh tế - xã hội, thành phố Thái Nguyên là trung tâm giáo dục - đào tạo lớn thứ 3 của cả nước với nhiều trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, hàng năm đào tạo trên khoảng 100 nghìn sinh viên Là trung tâm y tế lớn của vùng với nhiều bệnh viện đa khoa, chuyên khoa của Trung ương và địa phương, với tổng công suất phục vụ khoảng trên 2000 giường Thành phố Thái Nguyên còn là cái nôi của nền công nghiệp nặng nước nhà, với sự hình thành và phát triển Khu công nghiệp gang thép Thái Nguyên

Năm 2018, T.P Thái Nguyên thực hiện các chỉ tiêu đều đạt và vượt kế hoạch đề ra, cụ thể: Tốc độ tăng trưởng của các ngành sản xuất ước đạt 16%, bằng 100% so với kế hoạch Trong đó, giá trị sản xuất ngành dịch vụ ước đạt 9.800 tỷ đồng, tăng 18,2% so với cùng kỳ; giá trị sản xuất ngành công nghiệp

- xây dựng ước đạt 33.200 tỷ đồng, tăng 16%; giá trị sản xuất ngành nông nghiệp ước đạt 2.000 tỷ đồng, tăng 5,32%; thu ngân sách ước đạt 2.700 tỷ đồng, bằng 145,9% kế hoạch tỉnh và bằng 133,5% kế hoạch Thành phố giao Công tác an sinh xã hội được đảm bảo, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 1,3%, hộ cận nghèo còn 1,13% (theo chuẩn mới); tình hình an ninh, chính trị, trật tự an toàn

xã hội trên địa bàn luôn đảm bảo, giữ vững [25]

Khái quát chung về các trục đô thị thành phố Thái Nguyên

Căn cứ Quyết định số 2486/QĐ-TTg ngày 20/12/2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc Điều chỉnh quy hoạch chung thành phố Thái Nguyên đến năm 2035 thì thành phố Thái Nguyên sẽ phát triển theo các trục đô thị sau;

Quốc lộ 3: Chạy dọc qua tỉnh và thành phố Thái Nguyên, phía Bắc đi Bắc Kạn, Cao Bằng và về phía Nam nối với Hà Nội, là trung tâm kinh tế - xã hội quan trọng nhất miền Bắc Chiều dài tuyến qua địa bàn tỉnh Thái Nguyên

tuyến liên vận quốc tế thông qua cửa khẩu Hữu Nghị Quan tỉnh Lạng Sơn Tuyến đi từ cầu Mỏ Gà giáp ranh với tỉnh Lạng Sơn, qua địa bàn huyện Võ Nhai và Đồng Hỷ, tới điểm cuối giao QL.3 tại Ngã tư Tân Long thành phố Thái Nguyên Chiều dài đoạn tuyến tránh Thành phố là 3,8km Bề rộng mặt đường 15m, nền đường rộng 21m

Quốc lộ 37: Về phía Bắc liên hệ với Tuyên Quang, về phía Nam liên hệ với Bắc Giang và một số tỉnh phụ cận khác Tuyến QL.37 đã nâng cấp, cải tạo đạt tiêu chuẩn đường cấp IV Chiều dài đoạn tuyến trong phạm vi thành phố 9,8km Đoạn qua trung tâm thành phố quy mô mặt cắt ngang từ 18 - 36m

Căn cứ Quy hoạch chung thành phố Thái Nguyên được Thủ tướng chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 278/QĐ-TTg ngày 02/11/2005 và Quyết định số 2486/QĐ-TTg, về việc phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung thành phố Thái Nguyên đến năm 2035 thì thành phố Thái Nguyên với quy

mô dân số 450000 người năm 2025, không gian đô thị vẫn sẽ phát triển theo trục dọc theo các tuyến hiện có và các tuyến xây mới như sau:

Trục Bắc Nam bao gồm trục đường Việt Bắc, Tuyến Cách mạng tháng Tám - Bắc Kạn - Dương Tự Minh

Trục Đông Tây bao gồm Tuyến Quang Trung - Hoàng Văn Thụ - Đội Cấn qua khu đô thị Đông Tây, Trục đường Bắc Nam kéo dài qua khu vực phía Đông thành phố, tuyến đường Ga Lưu Xá kết nối với khu vực phía Tây, tuyến đường Lưu Nhân Chú kết nối với đường vành đai 5

1.2 Khái quát về tuyến đường Cách Mạnh Tháng Tám và đoạn từ đường tròn Gang Thép đến cổng Công ty CP Gang Thép Thái Nguyên 1.2.1 Khái quát trục đường Cách Mạng Tháng Tám

Lịch sử hình thành: Trục đường Cách mạng tháng Tám đoạn chạy qua khu vực phía Nam thành phố Thái Nguyên là tuyến đường Quốc lộ 37, đây là tuyến đường quốc lộ chạy qua thành phố có chiều dài 9,8km Điểm đầu từ Đảo tròn Gang Thép đến điểm cuối là Đảo tròn Thành phố Thái Nguyên Giai đoạn trước năm 1996 đoạn đường chạy qua khu vực Gang Thép có tên là đường 36, giai đoạn bùng nổ xây dựng dọc tuyến đường là những năm đầu thập kỷ 90 của thế kỷ 20, các công trình xây dựng chủ yếu là nhà dân Ngoài

ra còn có các trụ sở của các cơ quan như Ngân hàng nhà nước, Bưu điện tỉnh Thái Nguyên, Cục Thuế, Công an Tỉnh… Đến năm 1996 Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch chung xây dựng thành phố thì lúc đó đường Cách Mạng Tháng 8 được xác định quy hoạch là 36m Từ đó lộ giới được quản lý

và cấp đất, xây dựng công trình theo lộ giới này Giai đoạn này, các công trình xây dựng chủ yếu vẫn chỉ là nhà ở của nhân dân được xây dựng dọc theo mặt đường mặt đường từ 15-25m Cùng với sự phát triển kinh tế xã hội của thành phố Thái Nguyên, tuyến đường Cách Mạng Tháng 8 được định hướng

là trục đường quan trọng, trục giao thông chính kết nối giữa khu vực phía Nam với trung tâm thành phố Việc cải tạo nâng cấp đường Cách mạng tháng

8 giai đoạn vừa qua cũng đặt những công trình đã xây dựng trước đây nằm trong phạm vi lộ giới, tạo ra nhiều vấn đề phức tạp trong việc quản lý đất đai cũng như kiến trúc cảnh quan của trục đường

Hình 1.2 Sơ đồ vị trí trục đường Cách Mạng tháng Tám trong tổng thể thành phố Thái Nguyên

1.2.2 Đoạn từ đường tròn Gang Thép đến cổng Công ty CP Gang Thép Thái Nguyên

- Điểm đầu là Đảo tròn Gang Thép, cũng là điểm bắt đầu của trục đường Cách mạng tháng Tám, và điểm kết khu vực nghiên cứu là đường vào Công ty CP Gang Thép Thái Nguyên

Hình 1.3 Sơ đồ ranh giới nghiên cứu Cách Mạng Tháng 8 Đoạn từ đường tròn Gang Thép

đến cổng Công ty CP Gang Thép Thái Nguyên trên Google Earth

- Vị trí nghiên cứu

Dọc tuyến đường Cách Mạng Tháng 8, TP Thái Nguyên thuộc các phường phía Nam của thành phố Thái Nguyên: Trung Thành, Hương Sơn, Cam Giá, Trong đó phường Trung Thành, phường Hương Sơn là phường trung tâm của khu vực phía Nam thành phố

- Ranh giới nghiên cứu trục đường Cách mạng Tháng 8:

+ Phía Đông - Nam: Giới hạn bởi đường Lưu Nhân Chú

+ Phía Tây – Nam: Giới hạn các trục đường Cách mạng Tháng 8

+ Phía Đông – Bắc : Giới hạn bởi Cách mạng Tháng 8

+ Phía Tây - Bắc : Giới hạn các trục đường vào Công ty CP Gang Thép Thái Nguyên

Hình 1.4 Sơ đồ ranh giới nghiên cứu Cách Mạng Tháng 8 Đoạn từ đường tròn Gang Thép

đến cổng Công ty CP Gang Thép Thái Nguyên

Đường Cách mạng tháng Tám dự kiến phân làm 03 đoạn phục vụ nghiên cứu Đoạn 1 từ Đảo tròn Gang Thép giao với đường Lưu Nhân Chú đến đoạn giao với đường Gang Thép tại ngã 4 đèn đỏ; Đoạn 2 từ ngã 4 giao với đường Gang Thép đến điểm giao đường sắt Kép – Lưu Xá với đường Trịnh Bá; Đoạn 3 từ đoạn giao với dường sắt Kép – Lưu Xá đến ngã giao với Đường vào Công ty Cổ phần Gang Thép Thái Nguyên

Hình 1.5 Sơ đồ phân chia ranh giới nghiên cứu

Hiện trạng nổi bật là các công trình xây dựng nhà ở riêng lẻ hiện hữu được xây dựng từ những năm hình thành trục đường 36 ở đoạn 1, có kiến trúc

trên cả 03 đoạn có chiều cao, màu sắc không thống nhất chưa ăn nhập Hệ thống cây xanh đô thị không cùng chủng loại và kích thước do thay đổi khi cải tạo đường, vỉa hè xuống cấp, chưa được phân làn cho người đi bộ, chưa quan tâm bố trí các chức năng tiện ích đô thị như: điểm đỗ xe buýt, thùng rác, biển chỉ dẫn, quảng cáo,…

Điều kiện tự nhiên

- Địa hình, địa mạo: Nằm trên cốt ngập lụt, mặt đường cơ bản thoát nước tốt Tuy nhiên khu vực có địa hình không bằng phẳng, dốc về 2 hướng, cốt địa hình dao động từ 25.46 đến 31.12 Do vậy, lưu thuỷ tự nhiên cũng tạo ra những điểm thu nước như khu dốc bãi Than giao với tuyến đường sắt Lưu Xá – Trại Cau thường xuyên bị úng khi mưa lớn

Thành phố Thái Nguyên có khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm, được chia làm bốn mùa rõ rệt: Xuân - Hạ - Thu - Đông

Thành phố Thái Nguyên nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa nóng ẩm hàng năm, có lượng mưa khá phong phú Một năm bình quân có 198 ngày mưa Mùa mưa kéo dài từ tháng 4 - 10 và chiếm 80 - 85% tổng lượng mưa hàng năm

Lượng mưa trung bình năm Htb = 2007mm

Lượng mưa năm lớn nhất Hmax = 3008mm

Lượngmưa năm ít nhất Hmin = 977mm

- Địa chất thuỷ văn, địa chất công trình:

Mực nước ngầm nằm sâu, ở các khu đồi xuất hiện từ độ sâu 23m đến 25m, nước chỉ ăn mòn HCO3 và PH đối với xi măng thường Các chỉ tiêu khác không ăn mòn

Thành phố Thái Nguyên nằm ở phía Nam tỉnh Thái Nguyên, có đặc điểm địa chất thuộc dạng đệ tứ bồi tích, trầm tích sỏi, cát, đất thịt Căn cứ vào tài liệu địa chất công trình xây dựng như: khu công nghiệp gang thép Thái Nguyên, các công trình trong khu trung tâm hành chính, chính trị có thể kết luận địa chất công trình khu vực thành phố Thái Nguyên tương đối tốt, phù hợp cho việc đầu tư xây dựng các công trình nhà cao tầng, các công trình công nghiệp Điều kiện kinh tế xã hội

- Hiện trạng về dân số: Thành phố Thái Nguyên: Dân số trung bình năm

2014 là 296.000 người Dân số nội thành là 236.800 người - chiếm 80% tổng dân số toàn thành phố, dân số ngoại thành là 59.200 người - chiếm 20% Tỷ lệ tăng tự nhiên 0,96%, tăng cơ học khoảng 2,5% Số sinh viên, học sinh, khách

du lịch, người đến tạm trú để làm việc và khám chữa bệnh, vv… hiện khoảng 100.000 người

- Hiện trạng lao động: Thành phố Thái Nguyên: Dân số trong độ tuổi lao động của thành phố là 141.651 người, bằng 49,2% tổng dân số toàn thành phố

Số lao động trong khu vực nội thành là 104.982 người, trong đó có 99.418 lao động phi nông nghiệp, bằng 95% tổng số lao động khu vực nội thành

- Lao động trong khu vực chủ yếu là cán bộ công nhân viên Công ty

CP Gang Thép Thép Thái Nguyên, số lượng còn lại tập trung các ngành nghề khác

1.3 Thực trạng kiến trúc cảnh quan trục đường Cách Mạng Tháng 8 từ Đường tròn Gang thép đến cổng Công ty CP Gang thép Thái Nguyên

1.3.1 Hiện trạng sử dụng đất

Hiện trạng sử dụng đất của trục đường Cách mạng tháng 8 khá đa dạng gồm cả đất công cộng, đất ở (chiếm tỷ trọng lớn), đất cây xanh cảnh quan (đảo tròn gang thép), đất hạ tầng kỹ thuật, đất cảnh quan tự nhiên.

Hình 1.6 Đánh giá hiện trạng sử dụng đất tuyến đường Cách Mạng Tháng Tám Đoạn từ đường tròn Gang Thép đến cổng Công ty CP Gang Thép Thái Nguyên

1.3.2 Hình thức kiến trúc và công trình kiến trúc:

- Các công trình kiến trúc công trình công cộng trên trục đường đa dạng về loại công trình, quy mô, hình thức và ngôn ngữ kiến trúc, xây dựng qua các thời kỳ : Các công trình trụ sở ngân hàng Vietinbank, trụ sở các cơ quan… có hình thức kiến trúc đơn giản, cơ bản, không có vật liệu trang trí, pano quảng cáo chưa được quản lý nên tạo hình ảnh xấu cho công trình cũng như mỹ quan của cả đô thị

Hình 1.7 Đánh giá hiện trạng kiến trúc và công trình kiến trúc tuyến đường Cách Mạng Tháng Tám Đoạn từ đường tròn Gang Thép đến cổng Công ty CP Gang Thép Thái

Nguyên

- Công trình kiến trúc nhà ở: Chiếm số lượng lớn trên toàn bộ trục đường, cơ bản là công trình nhà ở đơn lẻ, được xây dựng nhiều thời kỳ, thiếu bản sắc và mỹ quan Bên cạnh đó do công tác quản lý còn lỏng lẻo nên chiều cao xây dựng công trình (chiều cao tầng 1, cốt 0.000, chỉ giới đường đỏ, chỉ giới xây dựng, ban công, mái,…) không thống nhất, không đồng đều tạo hình ảnh lộn xộn của tuyến phố

- Hình thái kiến trúc: Trục đường Cách mạng tháng Tám không có đặc trưng kiến trúc chủ đạo, đa số các công trình nhà ở thấp tầng theo hình thức chia lô, các công trình công cộng không chú trọng nhiều yếu tố thụ cảm, các tiện ích đô thị chưa được sử dụng tạo hình

- Màu sắc công trình: Các công trình kiến trúc hai bên đường sử dụng màu sắc đa dạng, không có nét bản sắc riêng

- Vật liệu công trình: Đây là tuyến phố chính nằm ở khu vực phía Nam thành phố, nên pano quảng cáo chiếm tỷ trọng lớn mặt tiền công trình, đa dạng chủng loại, mầu sắc

Hình 1.8 Đánh giá hiện trạng công trình kiến trúc tuyến đường Cách Mạng Tháng Tám Đoạn từ đường tròn Gang Thép đến cổng Công ty CP Gang Thép Thái Nguyên

khoảng cách >10m, cây có thân cao trên 20m Đây là đoạn đường duy nhất của thành phố còn lưu giữ lại hệ thống cây xanh ở trên và cũng là đoạn đường

có mật độ cây xanh lớn Hiện nay việc cắt tỉa các cành cây có thể gây nguy

hiểm khi mùa mưa bão đến đang được thực hiện khẩn trương

- Phía Tây Nam tuyến đường chủ yếu trồng cây bang, sấu

- Không có cây xanh tập trung như công viên, vườn hoa, thảm cỏ

Hình 1.9 Đánh giá hiện trạng cây xanh trên tuyến đường Cách Mạng Tháng Tám Đoạn từ đường tròn Gang Thép đến cổng Công ty CP Gang Thép Thái nguyên

1.3.4 Hiện trạng giao thông

Đường Cách Mạng Tháng 8: (Chiều rộng mặt cắt 36m; Hè đường 2x6m;

Lòng đường khoảng 10,5 x 2= 21m, giải phân cách giữa 3,0m) Tuy nhiên

đoạn từ ngã 4 giao với đường Gang Thép đến đoạn giao cắt với đường sắt Lưu Xá – Kép lại không có giải phân cách ở giữa, mặt cắt lòng đường rộng 16m Các đoạn còn lại giải phân cách giữa chưa đạt theo quy hoạch, hiện trạng nhiều đoạn giải phân cách giữa rộng 1,2m Đường Cách Mạng Tháng Tám là trục đường chính nội thị của thành phố Thái Nguyên, nối liền khu Trung tâm với các khu vực phía Nam của thành phố Hiện tại trục đường Cách Mạng Tháng Tám đã được cải tạo, mở rộng và nâng cấp nhưng tại một

số điểm trên tuyến đã xảy ra hiện tượng xuống cấp bị nứt do hiện tượng ứ đọng nước cục bộ Ngoài ra điểm giao cắt với đường sắt Lưu Xá –Kép đang ở tình trạng thắt cổ chai, đây cũng là điểm đen về tai nạn giao thông

- Hiện nay quy hoạch mạng lưới giao thông liên kết với trục đường Cách Mạng Tháng Tám là dạng kết hợp của mạng ô bàn Cờ với hình Quạt thông qua các đường khu vực

+ Đường Gang Thép đi Quốc lộ 3 và Đường Lưu Nhân Chú

+ Đường nhánh đi các khu dân cư

+ Đường Trịnh Bá đi UBND phường Cam Giá

+ Đường Lưu Nhân Chú

+ Đường Phố Hương đi chợ Dốc Hanh

- Trục đường Cách Mạng Tháng Tám có cao độ trung bình 25.60  31.20, thỉnh thoảng vẫn xảy ra hiện tượng ngập úng khu vực trước khu vực cổng Công ty CP Gang thép Thái Nguyên do tắc cống chảy ra suối Mã

- Hiện tại trục đường Cách Mạng Tháng 8 mới được cải tạo những chỗ bị lún

Hình 1.10 Mặt cắt ngang theo quy hoạch

1.3.5 Hiện trạng công trình tiện ích đô thị

Tuyến đường Đường Cách Mạng Tháng 8 là trục đường chính trong đô thị, đã được quan tâm và đầu tư, tuy nhiên mức độ vẫn chưa đồng bộ và hoàn chỉnh Hệ thống vỉa hè nhiều đoạn trên tuyến chưa hoàn chỉnh; Hệ thống chiếu sáng đô thị chạy dọc theo giải phân cách giữa Tuy nhiên đoạn ngã tư đèn đỏ đến đoạn giao đường sắt hệ thống chiếu sang vẫn đi chung cột với điện

hạ thế, không đảm bảo hành lang an toàn điện, dây viễn thông chưa được hạ ngầm, đi chồng chéo ngang dọc qua đường ảnh hưởng đến mỹ quan đô thị;

Hệ thống vỉa hè, vệ sinh đô thị dù được xây dựng theo quy hoạch nhưng đơn điệu, ít được bảo trì, thiếu các trang thiết bị phục vụ đô thị hiện đại, thiết bị phục vụ người tàn tật, các tuyến đi bộ, các điểm cây xanh đô thị, công trình nghệ thuật, còn thiếu điểm đỗ nhà chờ xe buýt và các biển quảng cáo Xe buýt hoạt động trên tuyến gồm 2 tuyến (tuyến số 02, 05) với 6 điểm dừng đón khách bố trí dọc 2 bên đường Lối đi bộ qua đường còn thiếu

Hình 1.11 Hình ảnh hiện trạng một số công trình tiện ích đô thị

1.3.6 Đánh giá chung kiến trúc cảnh quan tuyến đường

Nhìn chung, kiến trúc cảnh quan tuyến đường Cách mạng tháng 8, bên cạnh những thành tựu đạt được góp phần thay đổi bộ mặt đô thị thành phố Thái Nguyên thì cũng còn tồn tại những vấn đề sau:

+ Thiếu các quy định về quản lý đối với các công trình kiến trúc và cảnh quan

đô thị

+ Không gian đô thị chưa hoàn thiện, diện mạo kiến trúc nhà ở giữa khu nhà ở hiện hữu và các công trình nhà ở xây mới chưa ăn nhập, màu sắc và chiều cao công trình chưa có sự quản lý thống nhất

+ Hệ thống cây xanh đô thị còn chưa được tập trung đầu tư thay thế đồng bộ + Chưa quan tâm đầu tư các chức năng tiện ích đô thị như: điểm đỗ xe buýt, thùng rác, biển chỉ dẫn, quảng cáo,…

1.4 Thực trạng quản lý kiến trúc cảnh quan trục đường Cách Mạng Tháng Tám từ Đường tròn Gang Thép đến cổng công ty CP Gang thép Thái Nguyên

1.4.1 Cơ chế chính sách quản lý

Ngày 15/2/2016, Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên đã ban hành Chỉ thị số 08/CT-UBND về việc tăng cường công tác quản lý trật tự đô thị trên địa

các ngành và chính quyền địa phương trong việc quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn do mình quản lý; đồng thời hàng tháng, quý, năm các huyện, thành, thị có báo cáo về việc xử lý vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn gửi Sở Xây dựng để tổng hợp báo cáo UBND tỉnh

Tuy nhiên, qua hơn 2 năm triển khai Chỉ thị số 08/CT-UBND và Quyết định số 16/2016/QĐ-UBND theo phản ánh của các cơ quan báo chí cho thấy trên địa bàn một số huyện, thành, thị trong tỉnh Thái Nguyên việc một số tổ chức, cá nhân đã vi phạm về trật tự xây dựng như: Xây dựng công trình không phép, sai phép, sai quy hoạch có chiều hướng gia tăng và diễn biến phức tạp, nhưng không được chính quyền các địa phương xử lý hoặc phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra để xử lý kịp thời, dẫn đến hiệu ứng không tốt trong xã hội [26]

Công tác quản lý xây dựng tính đến ngày 12/9/2018 UBND Thành phố Thái Nguyên đã tiếp nhận gần 2.700 hồ sơ; chuyển tiếp 105 hồ sơ từ năm 2017.[27] Tổ chức kiểm tra công tác quản lý trật tự xây dựng nhà ở riêng lẻ trên địa bàn một cách chặt chẽ và sát sao; hướng dẫn cho người dân thực hiện đầy đủ quy trình thủ tục về công tác cấp và xây dựng, Thực tế, trong nhiều năm qua việc đơn giản hoá thủ tục hành chính trong vấn đề cấp phép đã được thành phố thực hiện, tuy nhiên vẫn còn nhiều vấn đề tồn tại gây khó khăn cho các tổ chức, doanh nghiệp và người dân; vẫn còn một số trường hợp cấp phép chậm so với quy định; tình trạng xây dựng không phép, sai phép vẫn còn xảy

ra Ngoài ra, chưa chú ý đầy đủ và tập trung nguồn lực cho công tác quy hoạch xây dựng; việc công bố, công khai đồ án quy hoạch xây dựng đô thị chưa được thực hiện nghiêm túc dẫn đến tình trạng phải thỏa thuận quy

hoạch cho từng công trình, từng dự án; các tổ chức, cá nhân có nhu cầu đầu tư xây dựng còn gặp nhiều khó khăn trong thẩm định thiết kế cơ sở và xin cấp Giấy phép xây dựng; một số quy định về thu hồi đất, giao đất còn chưa thực

sự phù hợp với các loại hình dự án khác nhau làm ảnh hưởng tới quá trình phát triển đô thị; việc thanh tra, kiểm tra, xử lý các vi phạm trật tự xây dựng

đô thị chưa nghiêm và chưa kịp thời, các chế tài xử phạt chưa đủ mạnh để ngăn ngừa dấn đến tình trạng xây dựng không phép, sai phép còn phổ biến Trong 9 tháng đầu năm 2018, UBND TP Thái Nguyên đã xử phạt 100 triệu đồng cho các vi phạm về trật tự mỹ quan đô thị; thành phố đã kiểm tra 757 công trình xây dựng, trong đó có 27 công trình không phép; 40 công trình sai phép và 21 công trình đất không được xây dựng, xử phạt hơn 100 triệu đồng.[27]

Công tác cải cách hành chính trong quản lý xây dựng đô thị tại một số địa phương chú trọng, đặc biệt là việc cải cách thủ tục hành chính và thực hiện phân cấp quản lý xây dựng; cán bộ ở cấp cơ sở còn thiếu, trình độ, năng lực còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ

1.4.2 Bộ máy quản lý

Theo Nghị định 38/2010/NĐ CP (điều 3 mục 1) quy định nguyên tắc Chính phủ thống nhất quản lý và phân cấp quản lý KTCQ UBND thành phố, thị xã, thị trấn (sau đây gọi là chính quyền đô thị) quản lý toàn diện KTCQ trong phạm vi địa giới hành chính do mình quản lý Cơ quan có chức năng quản lý QHKTĐT ở địa phương có trách nhiệm giúp chính quyền đô thị quản

lý KTCQ

Như vậy chịu trách nhiệm chính quản lý KTCQ trên địa bàn thành phố Thái Nguyên là UBND thành phố Thái Nguyên Giúp việc cho UBND thành phố Thái Nguyên về quản lý KTCQ đô thị là phòng QLĐT Chịu trách nhiệm kiểm tra, giám sát KTCQ là Đội Quản lý trật tự xây dựng và giao thông thành

QLĐT hiện có 17 cán bộ, trong đó có 14 người có trình độ đại học và trên đại học (chiếm 82%) Phòng được chia thành 3 lĩnh vực quản lý là: quy hoạch xây dựng, hạ tầng kỹ thuật và trật tự mỹ quan đô thị

Sơ đồ 1.1 Mô hình tổ chức của phòng QLĐT thành phố trong công tác quản lý kiến trúc cảnh quan đô thị thành phố Thái Nguyên như sau:

- Đội Quản lý trật tự xây dựng và giao thông thành phố; Hiện có 20 người, 02 lãnh đạo, 06 cán bộ phụ trách, 14 cán bộ thực hiện nhiệm vụ tại các

xã phường, thực hiện các nhiệm vụ kiểm tra hành chính hoạt động xây dựng trên địa bàn thành phố, xử lý các vi phạm hành chính như xây dựng không phép, xây dựng sai phép, sử dụng và khai thác hạ tầng kỹ thuật, sai phạm trong hoạt động quảng cáo ngoài trời và các dịch vụ đô thị khác Hiện nay, với chức năng vai trò của đội, Quản lý trật tự xây dựng và giao thông thành phố dàn trải trên diện rộng nên hiệu quả quản lý chưa cao, chủ yếu tập trung khu vực đông dân cư, tuyến phố chính đô thị Công tác quản lý biển quảng cáo bị buông lỏng, sử dụng lòng hè đường trái phép còn phổ biến, xử lý không triệt để và thường xuyên,… làm ảnh hưởng đến cảnh quan chung của

đô thị

UBND THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN

PHÒNG QLĐT CÁC PHÒNG KHÁC

UBND PHƯỜNG BAN QL DỰ ÁN

- Công ty TNHH Môi trường đô thị Thái Nguyên là tổ chức hoạt động theo mô hình công ty kinh doanh dịch vụ công ích như: thu gom rác, thu gom

và xử lý nước thải, quản lý nghĩa trang, quản lý cây xanh đô thị, chiếu sáng đô thị, băng rôn, khẩu hiệu, áp phích Trong những năm qua hoạt động của Công

ty khá tốt đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần nâng cao mỹ quan đô thị Cấp phường:

UBND các phường được phân cấp thực hiện một số nội dung quản lý QHĐT trên địa bàn, chủ yếu là công tác quản lý trật tự xây dựng theo phân cấp Thực hiện quản lý trực tiếp là các cán bộ Địa chính – xây dựng môi trường thuộc UBND phường từ 1- 2 người

1.4.3 Các văn bản quản lý Kiến trúc cảnh quan trục đường Cách mạng tháng Tám

- Quyết định số 35/2015/QĐ-UBND quy định về lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch xây dựng trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

- Quyết định số 22/2013/QĐ-UBND quy định áp dụng tiêu chuẩn quy hoạch giao thông, đất cây xanh, đất công cộng tối thiểu trong công tác quy hoạch, xây dựng phát triển đô thị trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

- Quyết định số 33/2013/ QĐ-UBND quy định về cấp phép xây dựng trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

- Quyết định số 12/2009/QĐ-UBND quy định về trách nhiệm quản lý cây xanh trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

- Căn cứ Quyết định số 2294/QĐ-UBND ngày 13/09/2011 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc: Phê duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/2000 Khu trung tâm số 7 thành phố Thái Nguyên

- Quy chế quản lý quy hoạch, kiến trúc đô thị thành phố Thái Nguyên được phê duyệt tại Quyết định số 2669/2014/QĐ-UBND ngày 14/3/2014 1.4.4 Thực trạng về vai trò của cộng đồng trong quản lý kiến trúc cảnh quan