Trong quá trình làm việc tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Bình nhận thức được vai trò của lựa chọn nhà thầu nói chung và lựa chọn nhà thầu xây lắp nói riêng, luận văn chọn
Trang 1MỞ ĐẦU
* Lý do chọn đề tài
Trong tiến trình đổi mới, phát triển kinh tế xã hội ở Việt Nam thì nhu cầu về đầu tư xây dựng là rất lớn Như vậy, đầu tư xây dựng là một trong những nhân tố quan trọng trong quá trình phát triển xã hội Theo xu thế chung
đó, đầu tư xây dựng các công trình sử dụng nguồn vốn nhà nước trong thời gian gần đây phát triển rất mạnh Để quản lý và sử dụng hiệu quả các nguồn vốn đầu tư cũng như hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản đạt hiệu quả cao thi công tác lựa chọn nhà thầu xây lắp đóng vai trò rất quan trọng giúp lựa chọn được nhà thầu tốt nhất đem lại hiệu quả cao nhất
Lựa chọn nhà thầu bao gồm các phương thức chỉ định thầu và đấu thầu Đấu thầu là một phương thức vừa có tính khoa học, vừa có tính pháp lý, khách quan mang lại hiệu quả cao, tạo sự cạnh tranh lành mạnh và hợp pháp trên thị trường xây dựng Đấu thầu đã thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển, đẩy mạnh phát triển khoa học kỹ thuật trong xây dựng, đổi mới công nghệ thi công từ đó góp phần tích cực thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước Tuy nhiên hoạt động lựa chọn nhà thầu xây lắp vẫn đang còn nhiều bất cập từ nhiều phía dẫn đến sự áp dụng còn tùy tiện của các chủ đầu
tư, các nhà thầu Trước những bất cập của một số vấn đề hiện nay về công tác lựa chọn nhà thầu thì việc nghiên cứu và nâng cao công tác lựa chọn nhà thầu
là một đề tài phù hợp với tình hình hiện nay và có ý nghĩa quan trọng
Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Bình là đơn vị sự nghiệp nhà nước, trực thuộc Ủy ban nhân dân huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái,
có chức năng quản lý, sử dụng vốn nhà nước để đầu tư xây dựng các công trình trên địa bàn huyện Yên Bình và các nhiệm vụ theo quy định của Nhà nước Trong thời gian vừa qua Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên
Trang 2Bình đã gặt hái được nhiều thành công trong công tác quản lý lựa chọn nhà thầu, bên cạnh đó vẫn còn một số tồn tại mà Ban cần khắc phục và có giải pháp để tăng cường công tác lựa chọn nhà thầu tại Ban Trong quá trình làm việc tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Bình nhận thức được vai trò của lựa chọn nhà thầu nói chung và lựa chọn nhà thầu xây lắp nói
riêng, luận văn chọn đề tài “Hoàn thiện công tác lựa chọn nhà thầu xây lắp tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái”
* Mục đích nghiên cứu của đề tài
Mục đích nghiên cứu của Đề tài là dựa trên cơ sở hệ thống lý luận và các văn bản pháp luật về Đấu thầu, hoàn thiện kí kết hợp đồng sau đó phân tích, đánh giá thực trạng và nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế trong công tác lựa chọn nhà thầu tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Bình Từ đó đề xuất các giải pháp chủ yếu để hoàn thiện công tác lựa chọn nhà thầu xây lắp tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Bình Qua
đó góp phần nâng cao hiệu quả vốn đầu tư
* Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Luận văn tập trung nghiên cứu hoạt động đấu thầu ở lĩnh vực Đấu thầu xây lắp
- Phạm vi nghiên cứu: Luận văn sẽ tập trung nghiên cứu thực trạng hoạt động đấu thầu tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Bình trong giai đoạn 2015 - 2018
* Phương pháp nghiên cứu đề tài
Để tiếp cận vấn đề, Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu chủ yếu sau đây:
- Phương pháp phân tích, tổng hợp
- Kế thừa có chọn lọc các kết quả;
Trang 3- Khảo sát thực tiễn
* Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
- Ý nghĩa khoa học: Hệ thống hóa cơ sở lý luận và pháp lý về đấu thầu, làm sáng tỏ những vấn đề về quá trình đấu thầu, đưa ra các giải pháp trên cơ
sở khoa học để nâng cao hiệu quả công tác lựa chọn nhà thầu
- Ý nghĩa thực tiễn: Phân tích thực trạng về hoạt động lựa chọn nhà thầu tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Bình, phân tích đưa ra một số nguyên nhân tồn tại trong hoạt động lựa chọn nhà thầu xây dựng
Kiến nghị một số giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả, hoàn thiện công tác lựa chọn nhà thầu xây lắp trong thời gian tới Kết quả nghiên cứu có thể áp dụng trong thực tiễn tại Ban QLDA đầu tư xây dựng huyện Yên Bình
và các địa phương có điều kiện tương tự
* Kết cấu của luận văn
Ngoài phần MỞ ĐẦU, KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ, luận văn có phần NỘI DUNG bao gồm 3 chương:
- Chương 1: Thực trạng về hoạt động lựa chọn nhà thầu xây lắp tại
Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Bình
- Chương 2: Cơ sở khoa học, pháp lý và thực tiễn về lựa chọn nhà
thầu
- Chương 3: Đề xuất một số giải pháp Hoàn thiện công tác lựa chọn
nhà thầu xây lắp tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Bình
Trang 4NỘI DUNG CHƯƠNG I: THỰC TRẠNG VỀ HOẠT ĐỘNG LỰA CHỌN NHÀ THẦU XÂY LẮP TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG HUYỆN YÊN BÌNH 1.1 Quá trình hình thành, phát triển và cơ cấu tổ chức của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Bình
1.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Ban QLDA
1) Lịch sử hình thành và phát triển
- Tên giao dịch: BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG HUYỆN YÊN BÌNH
- Địa chỉ: Tổ 10, thị trấn Yên Bình, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái
- Địa chỉ email: Banduanyenbinh@gmail.com
- Mã số thuế: 5200780003
- Số tài khoản chính: 3731.0.3014874.00000
BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG HUYỆN YÊN BÌNH (sau đây gọi tắt là Ban QLDA ĐTXD huyện Yên Bình) được thành lập tại Quyết định số 760/QĐ-UBND ngày 10/12/2009 của UBND huyện Yên Bình Ban QLDA ĐTXD huyện Yên Bình là đơn vị trực thuộc UBND huyện Yên Bình, có chức năng tham mưu giúp UBND huyện thực hiện các trình tự, thủ tục đầu tư xây dựng kể từ giai đoạn chuẩn bị dự án, thực hiện dự án đến khi
nghiệm thu hoàn thành bàn giao đưa công trình vào khai thác sử dụng
2) Tư cách pháp nhân
Ban QLDA ĐTXD huyện Yên Bình có tư cách pháp nhân Có con dấu
và tài khoản riêng theo quy định của pháp luật; Trụ sở làm việc của Ban QLDA ĐTXD huyện Yên Bình do Ủy ban nhân dân huyện Yên Bình bố trí
Trang 5Ban QLDA ĐTXD huyện Yên Bình được UBND huyện Yên Bình giao làm đại diện chủ đầu tư cho UBND huyện thực hiện các dự án thuộc thẩm quyền quyết định đầu tư của Chủ tịch UBND huyện Yên Bình
Ban QLDA ĐTXD huyện Yên Bình phối hợp với các cơ quan, ban ngành liên quan, tổ chức lập, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư xây dựng công trình theo quy định của Luật xây dựng và quản lý của UBND huyện Yên
Bình về tổ chức bộ máy, biên chế và chương trình công tác
3) Mục tiêu và ngành nghề kinh doanh
a Mục tiêu:
Tham mưu giúp Chủ đầu tư thực hiện các trình tự, thủ tục đầu tư xây dựng từ giai đoạn chuẩn bị, thực hiện dự án, hoàn thành bàn giao đưa các công trình vào sử dụng theo quy định của Nhà nước
b Chức năng:
- Đối với các dự án được giao làm chủ đầu tư, Ban QLDA ĐTXD
huyện Yên Bình thực hiện theo đúng quy định về quản lý đầu tư xây dựng công trình
- Đối với các dự án được UBND Huyện giao làm đại diện, Ban quản lý
dự án Đầu tư xây dựng thực hiện các nội dung sau:
+ Thực hiện các thủ tục về giao đất, chuẩn bị mặt bằng xây dựng và các
công việc khác phục vụ cho công việc xây dựng công trình;
+ Chuẩn bị hồ sơ thiết kế, dự toán xây dựng công trình;
+ Lập và phê duyệt dự toán gói thầu tư vấn khảo sát +lập Báo cáo kinh
tế kỹ thuật, dự án đối với các công trình chưa có quyết định đầu tư;
+ Lập và phê duyệt nhiệm vụ khảo sát và thiết kế;
+ Lập hồ sơ mời thầu, tổ chức lựa chọn nhà thầu;
Trang 6+ Đàm phán, ký hợp đồng với các nhà thầu theo uỷ quyền của Chủ đầu
tư;
+ Thực hiện nhiệm vụ giám sát và phối hợp với đơn vị quản lý, sử dụng
công trình giám sát thi công xây dựng công trình, báo cáo tiến độ với Chủ đầu tư;
+ Nghiệm thu, thanh toán, quyết toán theo hợp đồng ký kết;
+ Quản lý chất lượng, khối lượng, tiến độ, chi phí xây dựng, an toàn và
vệ sinh môi trường của công tình xây dựng;
+ Nghiệm thu, bàn giao công trình;
+ Lập báo cáo kết quả thực hiện vốn đầu tư hàng năm, báo cáo quyết
toán khi dự án hoàn thành đưa vào khai thác, sử dụng theo quy định;
+ Thực hiện nhiệm vụ khác do Chủ đầu tư uỷ quyền và chịu trách
nhiệm trước Chủ đầu tư;
+ Ban quản lý dự án được đồng thời quản lý nhiều dự án do UBND
huyện làm chủ đầu tư và các chủ đầu tư khác uỷ quyền theo quy định của Luật xây dựng
c Quyền hạn:
Ban QLDA ĐTXD huyện Yên Bình được quyền ký kết các hợp đồng kinh tế với các tổ chức, các nhân để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ được UBND huyện giao và theo các quy định của pháp luật
Quản lý cán bộ, nhân viên, thực hiện chế độ chính sách, khen thưởng,
kỷ luật đối với cán bộ, nhân viên và quản lý tài chính, tài sản và chịu trách nhiệm toàn diện về những công việc thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của mình theo quy định của pháp luật
Trang 7Ban QLDA ĐTXD huyện Yên Bình xây dựng quy chế hoạt động trình UBND huyện phê duyệt
1.1.2 Cơ cấu tổ chức của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Bình
Bảng 1.1 Bảng tổng hợp số lượng nhân viên Ban Quản lý dự án
Số
Số lượng
Thâm niên công tác
5 năm > 5năm >10 năm
3 Kiến trúc sư
Nguồn: Ban QLDA đầu tư xây dựng huyện Yên Bình
1) Trách nhiệm và quyền hạn của Trưởng ban:
Trưởng Ban là người đứng đầu cơ quan, chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật và Ủy ban nhân dân huyện Yên Bình về toàn bộ các hoạt động của Ban QLDA ĐTXD huyện Yên Bình
Trưởng Ban phân công hoặc uỷ quyền cho các phó Ban phụ trách một lĩnh vực công tác cụ thể và chịu trách nhiệm về sự phân công hoặc uỷ quyền
Trang 8đó Theo yêu cầu điều hành công việc của từng thời gian, trưởng Ban có thể điều chỉnh sự phân công cho các phó trưởng Ban
Trưởng Ban ký và xem xét tất cả các văn bản, tài liệu của Ban quản lý
dự án ban hành hoặc tham mưu cho Uỷ ban nhân dân huyện Yên Bình Đối với các văn bản, tài liệu thuộc lĩnh vực phân công cho các phó Ban và cán bộ trước khi ký trình cấp trên hoặc Trưỏng Ban ký ban hành phải có ký “nháy” của người được phân công vào văn bản
Trong trường hợp Trưởng ban đi vắng thì Trưởng ban uỷ quyền cho 01 phó ban ký thay
Trưởng Ban chủ trì các cuộc họp giao ban và họp cơ quan Trường hợp đặc biệt, khi đã triệu tập họp, trưởng Ban vắng mặt thì uỷ quyền cho một phó Ban điều khiển cuộc họp và báo cáo trưởng Ban kết quả các vấn đề cuộc họp
đã thảo luận
Ban quản lý có các cán bộ chuyên môn giúp việc, nhiệm vụ của các Phó trưởng ban và cán bộ chuyên môn do trưởng ban phân công
Hình 1.1 Cơ cấu tổ chức Ban Quản lý dự án
Đầu tư xây dựng huyện Yên Bình
Nguồn: Quy chế hoạt động Ban QLDA đầu tư xây dựng huyện Yên Bình
2) Trách nhiệm và quyền hạn Phó trưởng ban:
Trang 9Phó Trưởng ban là người giúp Trưởng ban quản lý, điều hành, phụ trách một số lĩnh vực theo sự phân công của Trưởng ban
Phó Trưởng ban được phân công phụ trách lĩnh vực nào thì chủ động giải quyết công việc thuộc lĩnh vực đó và chịu trách nhiệm trước Trưởng ban
về tiến độ và chất lượng công việc, nhân danh và sử dụng quyền hạn của Trưởng ban khi giải quyết công việc thuộc lĩnh vực được phân công, chịu trách nhiệm trước Trưởng ban và pháp luật về thực hiện nhiệm vụ được phân công
Chấp hành sự chỉ đạo, phân công công tác của Trưởng ban;
Chỉ đạo, kiểm tra đôn đốc việc thực hiện công việc trong các lĩnh vực nhiệm vụ được phân công phụ trách;
Phối hợp với Phó Trưởng ban khác trong giải quyết các công việc có liên quan;
Ký thay Trưởng ban các văn bản trong lĩnh vực được phân công phụ trách và các văn bản khác theo ủy quyền của Trưởng ban;
3) Chức năng, nhiệm vụ chính của các bộ phận nghiệp vụ:
* Bộ phận tổ chức hành chính:
- Thực hiện công tác văn thư, lưu trữ và bảo mật công văn giấy tờ theo quy định; Lưu trữ 01 bộ hồ sơ hoàn chỉnh để phục vụ thanh tra, kiểm toán và quyết toán công trình đối với mỗi dự án do Ban làm chủ đầu tư và tư vấn quản
lý dự án;
- Thực hiện công tác thi đua, khen thưởng, kỷ luật;
- Thực hiện công tác lễ tân, quản lý các phòng làm việc;
- Chăm lo điều kiện làm việc của lãnh đạo và viên chức của Ban;
Trang 10- Thực hiện công tác tổ chức cán bộ, lao động, tiền lương, chế độ chính sách cho người lao động;
- Chủ trì tổng hợp, đề xuất tham gia tuyển dụng viên chức;
- Tổ chức thực hiện công tác trực bảo vệ cơ quan, công tác quân sự, công tác dân quân tự vệ;
- Chủ trì soạn thảo nội quy, quy chế làm việc của cơ quan;
- Thực hiện các công việc phục vụ thuộc lĩnh vực văn phòng
* Bộ phận kế toán:
- Xây dựng quy trình làm việc của bộ phận mình trong đó quy định rõ trách nhiệm trong từng nhiệm vụ thực hiện chức năng chủ đầu tư và tư vấn quản lý dự án;
- Chủ trì xây dựng, chỉnh sửa, bổ sung quy chế chi tiêu nội bộ của Ban;
- Lập dự toán chi tiêu hoạt động của Ban hàng năm;
- Lập kế hoạch mua sắm tài sản, văn phòng phẩm hàng tháng, quý và quản lý tài sản của cơ quan;
- Quản lý mọi khoản thu chi, thanh toán tiền lương, các chế độ chính sách cho cán bộ, viên chức theo đúng quy định của Nhà nước; Lập sổ theo dõi thu nhập cá nhân và tính thu nộp thuế thu nhập cá nhân;
- Tính toán, trích nộp đầy đủ và kịp thời các khoản nộp nghĩa vụ với Nhà nước theo luật định;
- Thực hiện công tác tổng hợp, báo cáo về hoạt động tài chính theo chế
độ kế toán hiện hành Bảo quản, lưu trữ các chứng từ kế toán theo qui định;
- Nghiệm thu chi phí tư vấn quản lý dự án với các Chủ đầu tư;
- Kiểm soát thủ tục tạm ứng, thanh toán; kiểm tra giá trị nghiệm thu cho các đơn vị theo hợp đồng tư vấn quản lý dự án đã ký với các Chủ đầu tư;
Trang 11- Lập báo cáo quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản hoàn thành các
dự án;
- Lập báo cáo quyết toán hàng quý, hàng năm các nguồn vốn;
- Lập dự toán gói thầu, kế hoạch đấu thầu, báo cáo kết quả lựa chọn nhà thầu mua sắm tài sản, sửa chữa nhỏ nhằm duy trì hoạt động thường xuyên bằng nguồn chi thường xuyên của đơn vị;
- Chi trả tiền đền bù giải phóng mặt bằng các dự án được ủy quyền; lập báo cáo tổng hợp số liệu chi trả đền bù giải phóng mặt bằng;
- Tham gia thương thảo ký kết hợp đồng kinh tế về các khoản mục tài chính khi được các chủ đầu tư uỷ quyền;
- Soạn thảo, chủ trì thương thảo ký kết hợp đồng đối với hợp đồng thực hiện một phần việc của hợp đồng tư vấn quản lý dự án;
- Quản lý lưu trữ các loại hồ sơ kế toán, các Quyết định, các văn bản liên quan về trình tự thủ tục và chất lượng các công trình được giao quản lý;
- Tự quản lý các tài sản trang thiết bị của bộ phận mình;
- Thực hiện chế độ báo cáo định kỳ, báo cáo đột xuất theo quy định của đơn vị;
- Thực hiện các nhiệm vụ khác do lãnh đạo Ban giao
* Bộ phận Kế hoạch - kỹ thuật:
- Xây dựng quy trình làm việc của bộ phận mình trong đó quy định rõ trách nhiệm trong từng nhiệm vụ thực hiện chức năng chủ đầu tư và chức
năng tư vấn quản lý dự án;
- Lập kế hoạch vốn đầu tư cho các công trình được giao quản lý;
Trang 12- Tổ chức lập dự án đầu tư, báo cáo kinh tế kỹ thuật, hồ sơ thiết kế, dự toán xây dựng công trình theo kế hoạch được giao và theo chỉ đạo của cấp trên;
- Lập tờ trình thẩm định, phê duyệt theo quy định;
- Lập hồ sơ mời thầu, tổ chức đấu thầu, lựa chọn nhà thầu, điều chỉnh giá trúng thầu tương ứng;
- Xây dựng, chủ trì ký kết thương thảo hợp đồng kinh tế; tham gia thương thảo ký kết hợp đồng kinh tế về các điều khoản kỹ thuật, công nghệ thi công, tiến độ thực hiện, khối lượng, chất lượng sản phẩm khi được chủ đầu
tư ủy quyền;
- Phối hợp với các bên liên quan phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, kiểm định công trình theo quy định hoặc đột xuất khi có yêu cầu của cấp trên;
- Quản lý và triển khai các ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật;
- Giám sát, nghiệm thu khối lượng và giá thành tư vấn thiết kế, tư vấn thẩm tra;
- Tổ chức lập báo cáo đánh giá tác động môi trường; Kế hoạch bảo vệ môi trường; Xin cấp giấy phép xây dựng theo quy định;
- Chủ trì, phối hợp với bộ phận QLDA tổng hợp những nội dung thay đổi thiết kế trình đề xuất chủ trương đầu tư bổ sung;
- Tập hợp kiểm tra hồ sơ, dự toán, thiết kế điều chỉnh, bổ sung do bộ phận Quản lý dự án cung cấp trình thẩm định, phê duyệt theo quy định;
- Lập, trình duyệt dự toán chi phí tư vấn quản lý dự án do Ban thực hiện;
Trang 13- Thẩm định dự toán gói thầu, kế hoạch đấu thầu và kết quả lựa chọn nhà thầu mua sắm tài sản sửa chữa nhỏ nhằm duy trì hoạt động thường xuyên bằng nguồn chi thường xuyên của đơn vị;
- Chuẩn bị và tham gia thương thảo ký kết hợp đồng kinh tế giữa Ban với các chủ đầu tư;
- Quản lý lưu trữ các loại hồ sơ dự án, báo cáo kinh tế kỹ thuật, hồ sơ thiết kế dự toán, hồ sơ đầu thầu, các quyết định, các văn bản liên quan về trình tự thủ tục và chất lượng các công trình được giao quản lý và tổ chức thực hiện;
- Tự quản lý các tài sản trang thiết bị của bộ phận mình;
- Thực hiện chế độ báo cáo định kỳ, báo cáo đột xuất theo quy định của đơn vị;
- Thực hiện nhiệm vụ khác do lãnh đạo Ban giao
1.2 Thực trạng hoạt động lựa chọn nhà thầu xây lắp tại Ban Quản
lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Bình
1.2.1 Tổng quan hoạt động đầu tư và các dự án của Ban Quản lý dự
án đầu tư xây dựng huyện Yên Bình từ năm 2015-2018
1) Kết quả thực hiện năm 2015:
- Tổng số các dự án: 37 dự án
- Tổng số vốn đã giao thực hiện năm 2015 là: 40.736,8 triệu đồng
- Kết quả giải ngân năm 2015: 36.663,12 triệu đồng (đạt 90% kế hoạch giao vốn)
2) Kết quả thực hiện năm 2016:
- Tổng số các công trình: 76 dự án
- Tổng các nguồn vốn giao năm 2016 là: 97.046,5 triệu đồng
Trang 14- Số vốn thực hiện giải ngân năm 2016: 90.840,5 triệu đồng (đạt 93,6%
kế hoạch giao vốn)
3) Kết quả thực hiện năm 2017:
- Tổng số công trình: 56 dự án
- Tổng các nguồn vốn đã giao năm 2017 là: 147.059 triệu đồng
- Số vốn thực hiện giải ngân tính đến 31/12/2017: 115.215,6 (đạt 78,3%
kế hoạch giao vốn)
4) Kết quả thực hiện năm 2018:
- Tổng số công trình: 70 dự án
- Tổng các nguồn vốn đã giao năm 2018 là: 161.136,9 triệu đồng
- Số vốn thực hiện giải ngân tính đến 31/12/2018: 135.599,8 (đạt 84,2%
kế hoạch giao vốn)
Những năm 2015-2018 trở lại đây, do ý thức được tầm quan trọng của nền kinh tế thị trường, ban lãnh đạo và cán bộ, công nhân viên Ban QLDA ĐTXD huyện Yên Bình luôn tích cực tìm kiếm việc làm, đồng thời tạo uy tín trong thị trường tư vấn xây dựng nói chung
Bảng 1.2 Một số dự án điển hình Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng
huyện Yên Bình đã tổ chức đấu thầu trong giai đoạn 2015 – 2018
Giá trị trúng thầu (triệu đồng)
Hình thức lựa chọn nhà thầu
Ghi chú
1 Trường tiểu học Vĩnh Kiên Xây
Đấu thầu rộng rãi
2 Trường mầm non xã Thịnh Hưng 2.346,62 Chào hàng
Trang 156 Trụ sở HĐND và UBND xã Xuân
Chào hàng cạn
h tranh
III Năm 2017
7
Đường nội thị thị trấn Yên Bình
(đoạn Trung tâm huyện đi bến
Km11 và đoạn từ chợ Yên Bình tới
rộng rãi
10
Cấp nước sinh hoạt tại Cụm công
nghiệp Thịnh Hưng, huyện Yên
Bình
3.830,00 Chào hàng
cạnh tranh
IV Năm 2018
11 Trường PTDT nội trú THCS huyện
Chào hàng cạnh tranh
12 Nhà làm việc cơ quan Văn phòng
Huyện ủy Yên Bình, tỉnh Yên Bái 8.867,8
Đấu thầu rộng rãi
Trang 16Hạng mục bổ sung
13
Đường Cảm Nhân - Phúc Ninh,
huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái
(đoạn tuyến Phúc Ninh - Ngọc
rộng rãi
17
Trường mầm non thin trấn Yên
Bình, huyện Yên Bình, tỉnh Yên
Sân vận động trung tâm thị trấn
Yên Bình, huyện Yên Bình, tỉnh
Nguồn: Báo cáo kết quả thực hiện công tác các năm 2015 đến 2018 Ban QLDA đầu tư xây dựng huyện Yên Bình
Trang 171.2.2 Tình hình thực hiện công tác lựa chọn nhà thầu tại Ban Quản lý
dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Bình
1) Khái quát về công tác đấu thầu tại Ban QLDA
Ban quan lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Bình là đơn vị trực thuộc UBND huyện Yên Bình, có chức năng tham mưu giúp UBND huyện thực hiện các trình tự, thủ tục đầu tư xây dựng kể từ giai đoạn chuẩn bị dự án, thực hiện dự án đến khi nghiệm thu hoàn thành bàn giao đưa công trình vào khai thác sử dụng
Các dự án thường sử dụng vốn đầu tư từ nguồn vốn ngân sách nhà nước, do đó việc sử dụng hiệu quả các nguồn vốn này là một nhiệm vụ của Ban, đồng thời đấu thầu cũng là hoạt động bắt buộc theo quy định của quy chế hiện hành Trong đầu tư, đấu thầu là một trong những biện pháp bảo đảm cho công cuộc đầu tư đem lại hiệu quả cao Thông qua đấu thầu Ban quan lý
dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Bình sẽ tìm ra được nhà thầu thích hợp nhất để thực hiện công việc của dự án
Vì vậy đấu thầu là công việc tất yếu phải tiến hành và được Ban áp dụng cho tất cả các gói thầu của dự án Việc hoàn thiện công tác đấu thầu ở Ban chính là một biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả đầu tư
Các quy định của đấu thầu được thể hiện trong Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 ban hành ngày 26/11/2013 và Nghị định số 63/2014/NĐ-CP ngày 26/6/2014 của Chính phủ về quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu
Các hình thức lựa chọn nhà thầu xây lắp chủ yếu: Đấu thầu rộng rãi, chỉ định thầu thông thường, chỉ định thầu rút gọn và chào hàng cạnh tranh
Trang 18Chỉ định thầu được sử dụng đối với gói thầu có giá trị trong hạn mức không quá 1 tỷ đồng và một số trường hợp đặc biệt, còn hình thức đấu thầu chủ yếu là chào hàng cạnh tranh và đấu thầu rộng rãi
2) Quy định nội bộ và nhân sự phụ trách đấu thầu
Hình 1.2 Mô hình tổ chức đấu thầu
Nguồn: Mô hình tổ chức đấu thầu của Ban QLDA đầu tư xây dựng huyện Yên Bình
Chức năng nhiệm vụ của các bộ phận trong mô hình tổ chức đấu thầu
Tổ viên
Tổ viên
Tổ viên
Trang 19+ Phụ trách công tác chuẩn bị dự án, công tác đấu thầu, tuyển chọn nhà thầu, tư vấn của tất cả các dự án bằng nguồn vốn nước ngoài và trong nước
+ Công tác chuẩn bị thương thảo hợp đồng
+ Giám sát trực tiếp việc chuẩn bị đấu thầu và thực hiện đấu thầu
+ Quản lý các hợp đồng kịnh tế ký với các nhà thầu
3) Trình tự thực hiện đấu thầu
- Ban QLDA trình kế hoạch lựa chọn nhà thầu tới cơ quan có thẩm quyền thẩm định (trình Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Yên Bái đối với các dự án
do Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái phê duyệt, trình Phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Yên Bình đối với những dự án do Ủy ban nhân dân huyện Yên Bình phê duyệt)
- Trên cơ sở thẩm định, cơ quan quyết định đầu tư phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu
- Ban Quản lý dự án lập hồ sơ mời thầu trên cơ sở hồ sơ thiết kế kỹ thuật thi công đã được phê duyệt
- Ban QLDA trình Phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Yên Bình thẩm định, sau đó trình Ủy ban nhân dân huyện Yên Bình phê duyệt
- Ban QLDA thông báo mời thầu trên phương tiện thông tin đại chúng (Báo đấu thầu)
- Ban QLDA phát hành HSMT cho các nhà thầu
Trang 20- Thông báo kết quả lựa chọn nhà thầu
- Ban Quản lý dự án tổ chức thương thảo hợp đồng với nhà thầu trúng thầu
- Các dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn Ngân sách nhà nước (NSNN), vốn Ngân sách tỉnh, vốn vay từ Quỹ phát triển đất tỉnh Yên Bái,…
- Loại và cấp công trình: Đa số các dự án là dự án nhóm C, công trình
hạ tầng kỹ thuật (HTKT), xây dựng dân dụng cấp III và công nghiệp và công trình giao thông cấp IV Ngoài ra, có một số dự án nhóm B
5) Quá trình đấu thầu các gói thầu tại Ban QLDA
Trang 21Quy trình đấu thầu của Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên
Bình được thực hiện theo luật luật đấu thầu số 43/2013/QH13 của Quốc hội
nước cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam Các gói thầu đều được Ban thực
hiện đấu thầu rộng rãi
Sơ đồ trình tự tổ chức đấu thầu:
Nguồn: Bảng quy trình đấu thầu của Ban QLDA đầu tư xây dựng huyện Yên
Bình
Hình 1.3: Sơ đồ trình tự tổ chức đấu thầu tại Ban QLDA
Bước 1: Chuẩn bị đấu thầu
a) Lập kế hoạch đấu thầu
Kế hoạch lựa chọn nhà thầu được lập và trình phê duyệt để làm cơ sở
cho việc thực hiện đấu thầu Kế hoạch này do Ban QLDA trình các cấp có
thẩm quyền theo phân cấp của tỉnh thẩm định và phê duyệt Việc lập và phê
duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu của dự án được tiến hành sau khi có quyết
định phê duyệt dự án và kế hoạch vốn cụ thể trong năm tài chính được giao
Chuẩn bị đấu thầu Thực hiện đấu thầu Ký kết và thực
sự cho công tác đấu thầu
Lập HSMT
Và các tiêu chí đánh giá
Nhận HSDT
Thông báo mời thầu và phát hành HSMT
Mở thầu và đánh giá HSDT
Thông báo nhà thầu trúng thầu
Thương thảo và
ký kết hợp đồng với nhà thầu trúng thầu
Trang 22Căn cứ để lập kế hoạch lựa chọn nhà thầu của dự án
+ Quyết định phê duyệt dự án hoặc báo cáo kinh tế kỹ thuật, tổng mức đầu tư
+ Quyết định giao chỉ tiêu kế hoạch vốn
+ Và các văn bản pháp lý có liên quan khác
Sau khi kế hoạch lựa chọn nhà thầu được phê duyệt, Ban QLDA sẽ đăng tải nội dung lên mạng đấu thầu quốc gia theo quy định hiện hành
Nội dung của kế hoạch phân chia gói thầu của dự án:
+ Gói thầu được phân chia công tác cung cấp, xây lắp gói gọn trong các hạng mục hoàn chỉnh
+ Các gói thầu phù hợp với nguồn vốn, kế hoạch vốn được giao và thời gian thực hiện gói thầu
b) Chuẩn bị nhân sự cho gói thầu:
Nhân sự tham gia vào quá trình đấu thầu có vai trò quan trọng Đây là những người am hiểu các quy định về đấu thầu và có kiến thức chuyên môn trong lĩnh vực của gói thầu Tuỳ thuộc vào yêu cầu cụ thể của gói thầu nói riêng và dự án nói chung, những nhân sự này có thể thuộc biên chế của Ban hoặc được Ban thuê trong thời gian thực hiện đấu thầu
c) Sơ tuyển nhà thầu:
Đối với những gói thầu có quy mô lớn hoặc có yêu cầu phức tạp, Ban
sẽ tiến hành sơ tuyển nhà thầu để lựa chọn những nhà thầu có đủ năng lực phù hợp tham gia đấu thầu chính thức Tất cả các nhà thầu có nguyện vọng đều có thể tham gia bằng cách mua hồ sơ sơ tuyển do Ban phát hành
Sau khi các nhà thầu tham gia nộp hồ sơ sơ tuyển, Ban sẽ tiến hành đánh giá sơ tuyển các nhà thầu để lựa chọn nhà thầu có đủ năng lực tham gia
Trang 23đấu thầu chính thức Phương pháp đánh giá sơ tuyển các nhà thầu mà Ban tiến hành là dựa vào các tiêu chuẩn đỗ/trượt trong phương pháp luận đánh giá, Ban sẽ tiến hành xem xét đánh giá năng lực các nhà thầu gồm: Năng lực kỹ thuật, kinh nghiệm, năng lực tài chính của các nhà thầu thông qua hồ sơ tham
dự sơ tuyển của họ Sau khi đánh giá sơ tuyển các nhà thầu Ban sẽ công báo danh sách những nhà thầu được tham gia vào đấu thầu chính thức
Phương pháp đánh giá hồ sơ sơ tuyển của nhà thầu:
- Về nộp tài liệu sơ tuyển: Ban sẽ ấn định số ngày nhất định sau khi phát hành các tài liệu sơ tuyển các nhà thầu phải nộp hồ sơ sơ tuyển Hồ sơ sơ tuyển này phải gửi trong phong bì kín tới Ban Việc đệ trình muộn có thể bị từ chối
- Về hình thức: + Thời gian đệ trình
+ Tính hoàn thiện của tài liệu sơ tuyển
+ Tính hợp lệ như là: những thực thể hợp pháp, tự chủ về tài chính, hoạt động theo thương mại…
Việc không đáp ứng các yêu cầu này có thể dẫn đến bị khước từ đơn xin dự tuyển
- Về năng lực tài chính, kinh nghiệm, khả năng nhân sự của các nhà thầu, sử dụng phương pháp đánh giá đạt/ không đạt Ban sẽ đưa ra một giới hạn cụ thể nếu nhà thầu nào không đáp ứng được yêu cầu mà Ban đặt ra thì nhà thầu đó sẽ được coi là không đủ năng lực và sẽ bị loại không được tham gia vào đấu thầu chính thức
Sau khi sơ tuyển, Ban sẽ công bố danh sách những nhà thầu được tham gia vào đấu thầu chính thức
d) Lập hồ sơ mời thầu và tiêu chí đánh giá hồ sơ mời thầu:
Trang 24Hồ sơ mời thầu là một yếu tố rất quan trọng trong công tác tổ chức đấu thầu, bởi lẽ nó quyết định chất lượng và hiệu quả của gói thầu Khi lập HSMT
sử dụng các cá nhân có đủ năng lực trình độ chuyên môn về gói thầu, am hiểu
về đấu thầu để đảm bảo chất lượng của HSMT, tạo thuận lợi cho các nhà thầu chuẩn bị HSDT và tạo thuận lợi cho việc xét thầu
Hồ sơ mời thầu sau khi lập xong sẽ được trình phòng Tài chính – Kế hoạch huyện Yên Bình thẩm định Trên cơ sở thẩm định của phòng Tài chính – Kế hoạch huyện, Ủy ban nhân dân huyện Yên Bình sẽ phê duyệt HSMT làm căn cứ để Ban QLDA thực hiện mời thầu
Hồ sơ mời thầu xây lắp được lập dựa trên các căn cứ sau: Quyết định phê duyệt dự toán gói thầu của Chủ đầu tư kèm theo dự toán; thiết kế kỹ thuật thi công và dự toán công trình của dự án đã được cấp thẩm quyền phê duyệt, kế hoạch lựa chọn nhà thầu của dự án hoặc gói thầu đã được phê duyệt; Các văn bản pháp lý có liên quan về đấu thầu và gói thầu đang được tổ chức đấu thầu
Hồ sơ mời thầu tại Ban QLDA được lập tuân theo quy định tại Thông
tư số 03/2015/TT-BKHĐT ngày 06/5/2015 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư về quy định chi tiết lập HSMT xây lắp
Hồ sơ mời thầu (HSMT) xây lắp bao gồm những nội dung sau:
- Thư mời thầu
- Mẫu đơn dự thầu
- Chỉ dẫn cho các nhà thầu
- Hồ sơ thiết kế kỹ thuật kèm theo bản tiên lượng và chỉ dẫn kỹ thuật
- Tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu
- Dự thảo hợp đồng (điều kiện chung và điều kiện riêng)
- Mẫu bảo đảm dự thầu và mẫu bảo lãnh thực hiện hợp đồng
Trang 25* Thư mời thầu:
Cung cấp thông tin khái quát về gói thầu như: tên gói thầu, nguồn vốn của gói thầu và một số yêu cầu của bên mời thầu đối với nhà thầu khi tham gia đấu thầu: giá mua gói thầu, thời gian và địa điểm mua hồ sơ dự thầu và nộp HSDT… thông báo mời thầu sẽ được Ban in trên báo đấu thầu để mang tính công khai và mọi nhà thầu đều có thể biết rõ
* Mẫu đơn dự thầu:
Đây là tài liệu không mang tính bắt buộc trong HSMT, tuy nhiên để giúp cho Ban nhanh chóng tổng hợp những thông tin cơ bản về điều kiện tham gia dự thầu của các nhà thầu đồng thời tăng thêm tính nhất quán của HSDT, Ban soạn thảo một mẫu đơn dự thầu với những nội dung ngắn gọn bao quát, rõ ràng để các nhà thầu điền các thông tin cần thiết
Mẫu đơn dự thầu bao gồm những nội dung sau:
- Tên gói thầu
- Nguồn vốn của gói thầu
- Giá gói thầu mà nhà thầu đưa ra
- Hiệu lực của HSDT
- Những cam kết về tài liệu trong HSDT và cam kết thực hiện gói thầu nếu trúng thầu
* Chỉ dẫn đối với các nhà thầu:
Đây là tài liệu quan trọng trong HSMT Nội dung gồm:
- Yêu cầu về năng lực, kinh nghiệm, địa vị hợp pháp của nhà thầu và những thông tin liên quan đến nhà thầu trong những năm gần đây ( khoảng 3-
5 năm gần đây )
+ Tư cách pháp nhân của nhà thầu
Trang 26+ Thành tích và kinh nghiệm của nhà thầu
+ Điều kiện về năng lực và khả năng kỹ thuật của nhà thầu
➢ Trình độ cán bộ và lực lượng xây lắp
➢ Thiết bị và dụng cụ thi công phù hợp
➢ Yêu cầu về chất lượng của vật tư vật liệu
➢ Kho bãi, lán trại tạm và địa điểm bố trí
➢ Quy trình nghiệm thu
➢ Tiến độ thi công công trình
➢ Cam kết cung cấp tín dụng của ngân hàng mà nhà thầu mở tài khoản cho nhà thầu nếu nhà thầu trúng thầu
- Yêu cầu về tài chính và phương thức thanh toán
+ Tình hình tài chính của nhà thầu trong những năm gần đây
+ Điều kiện về tài chính dự thầu
+ Khả năng huy động vốn của nhà thầu để thi công nếu trúng thầu + Phương thức thanh toán
- Cách thức chuẩn bị và nộp hồ sơ dự thầu
+ Chi phí mua HSMT
+ Các tài liệu chuẩn bị trong HSDT
+ Thời gian đấu thầu và thủ tục nộp HSDT
- Quy định về loại bỏ HSDT
+ Hồ sơ nộp sau thời điểm đóng thầu
+ Nộp không đủ số lượng hồ sơ theo quy định
+ Không mua hồ sơ mời thầu
Trang 27+ Không có bảo lãnh dự thầu hoặc bảo lãnh không đúng theo mẫu quy định trong HSMT…
- Thủ tục về sửa đổi bổ sung, hoặc rút HSDT
- Các yêu cầu về bảo lãnh dự thầu
- Trúng thầu và thực hiện hợp đồng
+ Công bố kết quả trúng thầu
+ Ký kết hợp đồng
+ Hoàn trả bảo lãnh dự thầu
+ Quy định về bảo lãnh thực hiện hợp đồng…
* Hồ sơ thiết kế kỹ thuật kèm theo bản tiên lượng và chỉ dẫn kỹ thuật
- Liệt kê các bản vẽ kỹ thuật
- Bản tiên lượng: Đây là tài liệu nêu các vật liệu cần phải sử dụng trong công trình và số lượng của mỗi loại vật liệu đó để dựa vào đó các nhà thầu chuẩn bị cho đúng, đủ và đưa ra mức giá cho phù hợp
+ Đánh giá sơ bộ về tài chính, năng lực kinh nghiệm của các nhà thầu:
Trang 28Các yêu cầu về năng lực kinh nghiệm, tiêu chuẩn tài chính tối thiểu mà nhà thầu phải đạt được trước khi tham gia dự thầu gói thầu này
Đánh giá chi tiết
Các nhà thầu thoả mãn các tiêu chuẩn đánh giá sơ bộ sẽ được xem xét chi tiết theo tiêu chuẩn đánh giá
Ban đưa ra phương thức đánh giá và các tiêu chuẩn về đề nghị trúng thầu như: nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất, có tên trong danh sách nhắn…
* Dự thảo hợp đồng:
- Trách nhiệm của mỗi bên:
+ Trách nhiệm của bên B ( Bên nhà thầu trúng thầu)
➢ Bảo lãnh thực hiện hợp đồng
➢ Trách nhiệm về bảo đảm chất lượng công trình
➢ Đệ trình tiến độ thi công và biện pháp thi công công trình
➢ Trách nhiệm về giám sát công trình
➢ Bảo hiểm về vấn đề bồi thường thiệt hại…
+ Trách nhiệm của bên A ( Bên mời thầu )
➢ Cung cấp đầy đủ tài liệu liên quan đến công trình cho bên B
➢ Cử cán bộ kỹ thuật thương xuyên có mặt ở công trường để giám sát chất lượng, khối lượng thi công
➢ Tổ chức nghiệm thu khối lượng hoàn thành
➢ Thanh toán cho bên B
* Mẫu bảo đảm dự thầu và bảo lãnh thực hiện hợp đồng:
Bảo đảm dự thầu là một khoản tiền mà các nhà thầu phải nộp cho bên mời thầu khi tham gia đấu thầu để đảm bảo rằng các nhà thầu sẽ tham gia
Trang 29nghiêm túc Khoản tiền này sẽ được trả cho các nhà thầu không trúng thầu Bảo lãnh dự thầu có thể dưới nhiều hình thức như bằng tiền mặt, trái phiếu hoặc bảo lãnh do các ngân hang cung cấp, trong đó hình thức cuối cùng có nhiều ưu điểm nhất và được áp dụng phổ biến Bảo lãnh dự thầu thường có giá trị không quá 3% gói thầu
Bảo đảm thực hiện hợp đồng là khoản tiền mà nhà thầu trúng thầu phải nộp cho bên mời thầu trước khi thực hiện hợp đồng để đảm bảo rằng nhà thầu
sẽ thực hiện nghiêm túc hợp đồng Hình thức phổ biến của bảo lãnh thực hiện hợp đồng bảo lãnh do các ngân hàng cấp và thường có giá trị khoảng 10% giá trị của hợp đồng đã ký
Ban tiến hành soạn thảo mẫu bảo lãnh dự thầu và mẫu bảo lãnh thực hiện hợp đồng để các nhà thầu biết phải thực hiện những gì và tạo sự nhất quán giữa các nhà thầu với nhau
Bước 2: Thực hiện đấu thầu
Giai đoạn thực hiện đấu thầu của gói thầu được tính từ thời điểm thông báo mời thầu chính thức đến khi thông báo kết quả lựa chọn nhà thầu TRong giai đoạn này Ban thực hiện những công việc sau
- Thông báo mời thầu và phát hành HSMT
- Nhận HSDT
- Đánh giá HSDT
- Thông báo kết quả lựa chọn nhà thầu
a) Thông báo mời thầu và phát hành HSMT:
Thông báo mời thầu được Ban đăng tải các thông tin liên quan đến vấn
đề tổ chức đấu thầu cho một gói thầu với những nội dung khái quát của gói thầu này, thưòng là Ban sẽ đăng trên báo đấu thầu hoặc sẽ gửi thư trực tiếp tới
Trang 30những nhà thầu Dựa vào thông báo mời thầu các nhà thầu sẽ đăng ký dự thầu
và mua HSMT
Nội dung thông báo mời thầu gồm
+ Tên bên mời thầu
+ Tên gói thầu
+ Nguồn vốn
+ Giá bộ HSMT của gói thầu
+ Thời gian và địa điểm mua HSMT và nộp HSDT
+ Thời gian mở thầu
Nhận HSDT
Hồ sơ dự thầu bao gồm đề xuất tài chính và kỹ thuật của nhà thầu Cách thức áp dụng HSDT của gói thầu phụ thuộc phương thức đấu thầu mà gói thầu áp dụng
Ban sẽ tiến hành nhận HSDT của các nhà thầu theo thời gian quy định trong HSMT và bảo quản HSDT một cách cẩn thận và công bằng nhằm đảm bảo tính chính xác về số lượng tài liệu và bí mật về thông tin dự thầu trước khi mở thầu
Trang 31+ Ban tiến hành kiểm tra các HSDT của các nhà thầu xem có đủ tài liệu theo yêu cầu trong HSMT không
+ Kiểm tra bảo lãnh dự thầu của các nhà thầu
+ Kiểm tra năng lực tài chính, kinh nghiệm của các nhà thầu có đáp ứng với yêu cầu không
Nếu nhà thầu nào không đáp ứng một trong các yêu cầu trên sẽ bị loại khỏi ra Còn các nhà thầu đáp ứng đủ điều kiện thì sẽ tiến hành đánh giá chi tiết Đánh giá theo tiêu chí đat./ không đạt
- Đánh giá chi tiết
Các gói thầu mà Ban thực hiện là gói thầu xây lắp cho nên phương pháp sử dụng đánh giá chi tiết HSDT là phương pháp đánh giá theo hai nội dung là đánh giá kỹ thuật và đánh giá tài chính
+ Đánh giá nội dung kỹ thuật
Tiêu chí đánh giá kỹ thuật được thực hiện theo quy định trong HSMT, theo cách cho điểm hoặc dùng cách trả lời Đạt/ Không đạt Các gói thầu xây lắp khác nhau có quy mô và yêu cầu kỹ thuật được đánh giá theo những tiêu chí khác nhau Các nhà thầu đạt yêu cầu khi đánh giá kỹ thuật, Ban sẽ tiến hành đánh giá đề xuất tài chính
+ Đánh giá đề xuất tài chính
Việc đánh giá đề xuất tài chính nhằm xác định giá đánh giá bao gồm những nội dung sau:
+ Kiểm tra sai số số học
+ Hiệu chỉnh sai lệch
+ Xem xét sự bất hợp lý của giá bỏ thầu
+ Đưa về cùng một mặt bằng so sánh
Trang 32+ Xác định giá đánh giá của hồ sơ dự thầu
Sau khi xác định giá đánh giá của các hồ sơ dự thầu của các nhà thầu, Ban sắp xếp các nhà thầu theo thứ tự các hồ sơ dự thầu có giá từ thấp tới cao
và đề nghị trao thầu cho nhà thầu có nào có giá đánh giá thấp nhất
Bước 3 Ký kết hợp đồng
Sau khi cơ quan có thẩm quyền duyệt về kết quả đấu thầu Ban và nhà thầu trúng thầu sẽ tiến hành thương thảo và đi đến ký kết hợp đồng thực hiện gói thầu
6) Công tác thẩm định, kiểm tra giám sát công tác tổ chức đấu thầu Công tác thẩm định công tác tổ chức lựa chọn nhà thầu có nhiều bên tham gia và được phân cấp thẩm định theo Quyết định số 55/2016/QĐ-UBND ngày 30/12/2016 của Ủy ban nhân dân tỉnh Yên Bái Các cơ quan chuyên môn thực hiện công tác thẩm định, kiểm tra giám sát việc tổ chức đấu thầu được thực hiện trong suốt quá trình thực hiện công tác đấu thầu Tuy nhiên, công tác thẩm định được đặc biệt chú trọng trong 3 nội dung:
- Thẩm định kế hoạch lựa chọn nhà thầu: Tiến hành kiểm tra, đánh giá nội dung của các căn cứ Kế hoạch lựa chọn nhà thầu, các nội dung của Kế hoạch lựa chọn nhà thầu, các bước trình duyệt Kế hoạch lựa chọn nhà thầu đã đầy đủ và đúng quy định theo pháp luật hay không
- Thẩm định hồ sơ mời thầu: Tiến hành kiểm tra, đánh giá các yêu cầu trong Hồ sơ mời thầu xem xét các tiêu chuẩn đánh giá, các thước cho điểm, phân bố điểm đối với các yêu cầu Đánh giá, kiểm tra Hồ sơ mời thầu đã đúng với yêu cầu theo mẫu của Hồ sơ mời thầu được quy định trong các văn bản pháp luật hay không
- Thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu: Kiểm tra các tài liệu là căn cứ của việc tổ chức lựa chọn nhà thầu, kiểm tra quy trình và thời gian liên quan
Trang 33tới việc tổ chức lựa chọn nhà thầu theo quy định Kiểm tra nội dung đánh giá
hồ sơ dự thầu của tổ chuyên gia , sự tuân thủ của việc đánh giá hồ sơ dự thầu
so với yêu cầu của hồ sơ mời thầu Phát hiện những nội dung còn chưa rõ trong hồ sơ trình duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu
Từ năm 2015 đến nay, các sở ban ngành đã thực hiện rất nhiều các cuộc thanh tra, kiểm tra Tuy nhiên, các cuộc thanh tra, kiểm tra được thực hiện từ năm 2015 đến nay, nội dung kiểm tra đấu thầu đều được lồng ghép trong hoạt động giám sát, thanh tra, kiểm tra tổng thể đầu tư hoặc về đầu tư xây dựng cơ bản mà chưa thực hiện kiểm tra độc lập, chuyên sâu về đấu thầu
Qua quá trình thực hiện thanh tra, kiểm tra các sở, ban ngành đã phát hiện ra một số sai sót, chưa phù hợp với quy định của pháp luật và kịp thời chấn chỉnh về quy trình, thủ tục trong đấu thầu đối với chủ đầu tư, bên mời thầu Tuy nhiên, các đoàn thanh tra, kiểm tra mới chỉ phát hiện sai sót về quy trình, thủ tụ, chưa kiểm tra chuyên sâu về nội dung HSMT và việc đánh giá HSDT, đặc biệt là việc chưa hiểu và tuân thủ các quy định mới chưa được phát hiện và chấn chỉnh
1.3 Phân tích đánh giá thực trạng hoạt động lựa chọn nhà thầu tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Bình
1.3.1 Đánh giá chung về thực trạng hoạt động lựa chọn nhà thầu xây lắp tại Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Bình
Hoạt động đấu thầu trong các cuộc đấu thầu xây lắp đảm bảo tuân thủ pháp luật một cách nghiêm túc và đồng thời đảm bảo tính khoa học của hoạt động đấu thầu Điều này được thể hiện thông qua việc thực hiện các quy định đấu thầu rất chặt chẽ Khâu xây dựng và phát hành hồ sơ mời thầu đã đạt được chất lượng cao ở tất cả các hồ sơ mời thầu, chặt chẽ đảm bảo đủ căn cứ
Trang 34pháp lý như kế hoạch lựa chọn nhà thầu được phê duyệt và sau khi đã làm tốt các quy định về thông báo mời thầu và bán HSMT
Về tiêu chí đánh giá thì Ban QLDA đã xây dựng được các tiêu chuẩn đánh giá phù hợp về các mặt kỹ thuật, năng lực kinh nghiệm tổ chức bộ máy thi công hiện trường, đánh giá tài chính đối với hồ sơ dự thầu của các nhà thầu, vì vậy đã tạo ra được các cuộc cạnh tranh công bằng, minh bạch, nhà thầu được lựa chọn là có đủ điều kiện về kỹ thuật năng lực kinh nghiệm để thi công
1.3.2 Những kết quả đạt được
Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Bình là cơ quan sự nghiệp có thu của Nhà nước dưới sự chỉ đạo của Ủy ban nhân dân huyện Yên Bình, các dự án mà Ban QLDA tổ chức đấu thầu mang ý nghĩa xã hội cao, chủ yếu là các dự án xây dựng dân dụng nhóm C, một số dự án nhóm B, chính vì vậy mà thành quả các dự án này có giá trị sử dụng lâu dài, đem lại lợi ích lớn cho người dân
* Tiết kệm chi phí:
Tuy trong việc đấu thầu vẫn còn nhiều hạn chế nhưng với những ưu điểm mà nó có được đảm bảo sự công bằng, minh bạch, bình đẳng giữa các nhà thầu
Nếu như trước đây các nhà thầu thường dựa vào các mối quan hệ với bên mời thầu hoặc các cơ quan có thẩm quyền để được thực hiện gói thầu thì hiện nay thông qua đấu thầu mọi việc đều thực hiện minh bạch, công khai theo đúng Pháp luật, các nhà thầu sẽ cạnh tranh một cách công bằng Nhà thầu nào muốn được thực hiện công việc thì phải chứng tỏ năng lực, kinh nghiệm của mình, giá đánh là giá hợp lý Điều đó giúp bên mời thầu chọn ra
Trang 35những nhà thầu có đầy đủ kinh nghiệm, năng lực, đảm bảo chất lượng và tiến
độ thực hiện gói thầu
Đối với các dự án sử dụng nguồn vốn NSNN thì công tác đấu thầu lại càng quan trọng Tuy vẫn còn gặp nhiều khó khăn, nguồn thu ngân sách hạn chế nhưng Ban QLDA vẫn đẩy mạnh công tác đầu tư xây dựng cơ bản, tổ chức hoạt động đấu thầu nhằm tiết kiệm nguồn ngân sách Giá trị tiết kiệm thông qua đấu thầu đối với các dự án sử dụng nguồn NSNN, giá các gói thầu được phê duyệt đã được tính toán kỹ lưỡng, việc thẩm định lại rất chặt chẽ đảm bảo tiết kiệm tối đa chi phí, hạn chế thất thoát, lãng phí xảy ra
* Đảm bảo về chất lượng và tiến độ thực hiện dự án:
Trong quá trình xét thầu các thành viên trong tổ chuyên gia đấu thầu đã thực hiện nghiêm túc đảm bảo tính chính xác, công bằng và bảo mật, chọn được nhà thầu có năng lực và kinh nghiệm đáp ứng gói thầu Chính nhờ sự cạnh tranh công bằng mà hoạt động đấu thầu giúp các nhà thầu ngày càng hoàn thiện mình, đảm bảo cho các gói thầu được thực hiện đúng tiến độ và chất lượng do bên mời thầu đề ra Nhờ công tác tổ chức đấu thầu kịp thời nên phần lớn các gói thầu đều hoàn thành theo đúng kế hoạch, đảm bảo chất lượng
* Năng lực của cán bộ tham gia công tác đấu thầu:
Qua công tác đấu thầu từng gói thầu, năng lực chuyên môn cũng như kinh nghiệm làm việc của cán bộ tại ban QLDA trở nên tốt hơn, đặc biệt là các thành viên trong tổ chuyên gia đấu thầu Thông qua công tác đấu thầu cán
bộ chấm thầu đi sâu vào thực tế hơn, rút ra những kinh nghiệm liên quan đến
đầu tư xây dựng cơ bản Giúp nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ
1.3.3 Những mặt còn tồn tại, hạn chế
Trang 36Mặc dù công tác đấu thầu các dự án tại Ban QLDA mang lại hiệu quả khá rõ rệt, nhưng vẫn tồn tại một số hạn chế nhất định làm cho hiệu quả công tác đấu thầu còn chưa thật như mong muốn
- Việc phối hợp giữa Ban QLDA với các phòng ban liên quan trong Ban QLDA chưa cao, chưa chặt chẽ kịp thời dẫn đến đôi lúc công tác đấu thầu bị trì trệ, kém hiệu quả
- Trong công tác đấu thầu, đôi lúc Ban QLDA đưa ra những yêu cầu về gói thầu quá cao không bám sát các yêu cầu đã được duyệt Điều này có thể dẫn đến làm hạn chế sự tham gia của nhà thầu, không phù hợp với quy định tại khoản 2 Điều 12 và khoản 2 Điều 23 Nghị định số 63/2014/NĐ-CP
- Trình tự phê duyệt thiết kế, dự toán, hồ sơ mời thầu, báo cáo kết quả đấu thầu bị kéo dài, mất nhiều thời gian Một mặt cũng là do hệ thống văn bản pháp quy trong đấu thầu chưa được hoàn thiện Mặt khác cũng do các cán bộ phụ trách vấn đề trình duyệt không thường xuyên theo dõi sát sao quá trình phê duyệt với cấp trên để giải trình kịp thời những vấn đề phát sinh Qua bảng
tổng hợp 1.2 Một số dự án điển hình Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng huyện Yên Bình đã tổ chức đấu thầu trong giai đoạn 2015 – 2018, ta thấy
được sự không thống nhất về hình thức lựa chọn nhà thầu đối với những gói thầu xây lắp có giá trị dưới 5 tỷ đồng, ví dụ: Công trình: Trụ sở HĐND và UBND xã Xuân Long, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái (năm 2017) và công trình Trụ sở xã Cảm Ân, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái (năm 2018) Hai công trình có quy mô, tính chất tương tự, giá gói thầu đều dưới hạn mức 5 tỷ đồng nhưng áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu lại khác nhau
- Bộ máy tổ chức và năng lực của ban QLDA nhìn chung vẫn còn bất cập so với yêu cầu, nhiệm vụ cụ thể như: Năng lực điều hành chưa chuyên nghiệp; năng lực phối hợp, làm việc với tư vấn còn nhiều hạn chế
Trang 37- Một số gói thầu do chất lượng thiết kế, dự toán chưa cao, chưa sát với thực tế nên khi đấu thầu các nhà thầu có phần kiến nghị bổ sung do còn thiếu khối lượng hoặc thay đổi thiết kế, thiết bị cho phù hợp với thực tế nhưng không được xem xét ngay sau khi có kết quả trúng thầu mà trong quá trình thực hiện mới xem xét các vấn đề này Khi đó việc điều chỉnh lại sẽ rất phức tạp mất nhiều thời gian gây chậm tiến độ Ngoài ra một số trường hợp nhà thầu trúng thầu trong quá trình thực hiện đã không đảm bảo được năng lực và kinh nghiệm như hồ sơ dự thầu đã trình bày dẫn đến khi thực hiện gây chậm trễ kéo dài tiến độ thực hiện
- Chất lượng một số công trình khi thực hiện còn thấp Nhiều công trình tiến độ thực hiện còn chậm, kinh phí thực hiện nhiều công trình xây dựng thực tế lớn hơn giá trị trúng thầu Đó có thể là do chuẩn bị phần kỹ thuật của
hồ sơ mời thầu chuẩn bị chưa chính xác, khi đấu thầu phương án do một số nhà thầu đưa ra chưa được thực sự khả thi Đến khi xét thầu, bên mời thầu đã chưa xem xét kỹ, dẫn đến hiện tượng bỏ sót chưa đánh giá đúng thực lực hoàn thành công trình của nhà thầu, đã trao cho họ quyền thực hiện gói thầu Vì vậy đến khi triển khai phải thay đổi biện pháp thi công, việc chậm tiến độ, chi quá mức dự kiến ban đầu khó khắc phục được
1.3.4 Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế
1) Nguyên nhân khách quan
Các quy chế đấu thầu vẫn còn nhiều bất cập, chưa cụ thể rõ ràng, cụ thể như giá về trúng thầu cũng cần phải xem xét Theo Luật Đấu thầu, nhà thầu trúng thầu là nhà thầu có giá dự thầu sau sửa lỗi, hiệu chỉnh sai lệch, trừ đi giá trị giảm giá (nếu có) thấp nhất đối với phương pháp giá thấp nhất; có giá đánh giá thấp nhất đối với phương pháp giá đánh giá; có điểm tổng hợp cao nhất đối với phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá nhưng không vượt quá giá gói
Trang 38thầu được phê duyệt Phương pháp giá thấp nhất chỉ phù hợp với một số nước phát triển có trình độ cao Lý do là trước khi phê duyệt HSMT để phát hành, Ban QLDA phải trình phê duyệt lại dự toán gói thầu lên cơ quan chuyên môn,
có thể có chế độ chính sách khác với thời điểm phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu, do Nhà nước có sự thay đổi về chế độ tiền lương cho doanh nghiệp dẫn đến việc phát sinh chi phí là điều không thể tránh khỏi, sử dụng chi phí dự phòng trong dự toán gói thầu và trong tổng mức đầu tư được duyệt còn nhiều khó khăn vướng mắc khi quyết toán dự toán hoàn thành
2) Nguyên nhân chủ quan
- Công tác thẩm định, phê duyệt thiết kế, dự toán vẫn còn tình trạng chưa tuân thủ các quy định về nội dung; thiết kế không chuẩn, áp dụng sai định mức đơn giá Mặt khác chất lượng kết quả thẩm định chưa cao Những điều đó là nguyên nhân dẫn đến ách tắc trong quá trình tổ chức đấu thầu và khối lượng thay đổi, phát sinh nhiều trong quá trình triển khai thực hiện gói thầu
- Đôi khi HSMT còn lập sơ sài, thiếu chính xác hoặc không đủ thông tin và chất lượng đánh giá hồ sơ dự thầu chưa cao Nếu cơ quan thẩm định không phát hiện ra các sai sót sẽ dẫn đến việc khó khăn trong quá trình tổ chức đấu thầu gây ảnh hưởng đến hiệu quả công tác đấu thầu
- Khi Luật Đấu thầu số 43/2013 có hiệu lực Ban QLDA đã cử cán bộ, chuyên viên làm công tác đầu tư và quản lý đấu thầu tham gia các lớp tập huấn về nghiệp vụ đấu thầu Mặc dù đã tham gia, cử đi tập huấn nhưng có những nội dung, quy định trong Luật Đấu thầu số 43/2013 một số cán bộ vẫn chưa nắm bắt được hết Công tác đào tạo cán bộ đấu thầu chưa thường xuyên nên họ chưa trao đổi được nhiều thông tin hay kinh nghiệm vì thế chưa đáp ứng được trọn vẹn yêu cầu của công tác đấu thầu
- Trình tự, phương pháp và cách thức tiến hành lựa chọn nhà thầu tại
Trang 39Ban chưa thống nhất giữa các bộ phận giúp việc
- Việc xét thầu được thực hiện trực tiếp bởi thành viên trong tổ chuyên gia đấu thầu, sử dụng các thành viên trong Ban Khó đảm bảo tính minh bạch,
dễ nảy sinh hiện tượng tiêu cực, móc ngoặc trong đấu thầu Khi phát hiện ra sai phạm thì dễ che dấu vì chỉ có hai bên tham gia Bên cạnh đó trình độ tổ chuyên gia đấu thầu bị hạn chế nếu nhà thầu áp dụng khoa học tiến bộ mà phía chuyên gia đấu thầu không hiểu, không chấp nhận phương án của nhà thầu sẽ dễ ảnh hưởng tới kết quả đấu thầu
Trang 40CHƯƠNG II CƠ SỞ KHOA HỌC, PHÁP LÝ VÀ THỰC TIỄN VỀ
LỰA CHỌN NHÀ THẦU 2.1 Cơ sở khoa học về công tác lựa chọn nhà thầu trong thực hiện
dự án đầu tư xây dựng
2.1.1 Các khái niệm liên quan đến lựa chọn nhà thầu
* Theo Luật đấu thầu số 43/2013/QH13 ngày 26/11/2013 của Quốc hội
đã nêu khái niệm về đấu thầu:
- Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp
đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế
- Đấu thầu qua mạng là đấu thầu được thực hiện thông qua việc sử
dụng hệ thống mạng đấu thầu quốc gia
- Đấu thầu quốc tế là đấu thầu mà nhà thầu, nhà đầu tư trong nước,
nước ngoài được tham dự thầu
- Đấu thầu trong nước là đấu thầu mà chỉ có nhà thầu, nhà đầu tư trong
nước được tham dự thầu [29]
* Mục tiêu của đấu thầu:
- Đảm bảo tính cạnh tranh: Thông qua đấu thầu đòi hỏi các nhà thầu phải phát huy hết khả năng của mình về kinh nghiệm, trình độ khoa học kỹ thuật, áp dụng giải pháp công nghệ hợp lý, và tiềm năng sẵn có của mình hoặc cần thiết phải liên danh để có lợi thế cạnh tranh với các nhà thầu khác
- Đảm bảo tính công bằng: Qua tổ chức đấu thầu tạo cơ sở pháp lý để các nhà thầu có tư cách hợp lệ đáp ứng đầy đủ điều kiện trong HSMT có được điều kiện bình đẳng như nhau tham gia dự thầu, không có sự phân biệt đối xử khác