Vận dụng dạy học tích hợp trong tác phẩm văn học địa phươngdô tả dô tà – mạnh lê

PHẦN 1:ĐẶT VẤN ĐỀI.Lí do chọn đề tài: 1.Xuất phát mục tiêu của môn ngữ văn -Môn ngữ văn ở trường phổthông có mục tiêu là hình thành,phát triển cho họcsinh năng lực tiếp nhận văn bản và n

PHẦN 1:ĐẶT VẤN ĐỀ

I.Lí do chọn đề tài:

1.Xuất phát mục tiêu của môn ngữ văn

-Môn ngữ văn ở trường phổthông có mục tiêu là hình thành,phát triển cho họcsinh năng lực tiếp nhận văn bản và năng lực tạo lập văn bản.Góp phần phát triểnnhững phẩm chất cao đẹp đó là tình yêu thiên nhiên tình yêu quê hương đấtnước,Ý thức với cội nguồn tự hào về lịch sử dân tộc,yêu thích cái đẹp cái thiện

và có cảm xúc lành mạnh có hứng thú học tập góp phần giữ gìn phát huy các giátrị văn hóa Việt Nam.Chính các tác phẩm văn học trong nhà trường là ngữ liệu

là phương tiện để đạt mục tiêu đó

2.Xuất phát từ mục tiêu của chương trình địa phương

-Trong dòng chảy của văn học nước nhà,văn học địa phương cũng hình thành vàphát triển.Văn học địa phương là những sáng tác văn học của các tác giả trongmột khu vực,địa phương cụ thể.Nó phản ánh đời sống văn hóa tinh thần củacộng đồng dân cư của địa bàn cư chú nhất định và mang bản sắc riêng độc đáo

có tính chất đặc thù vùng miền.Dạy học chương trình địa phương là yêu cầu cấpthiết trong chương trình đổi mới giáo dục.Dạy học chương trình địa phương vớimục đích gắn kết những kiến thức học sinh được học trong nhà trường vớinhững vấn đề đang đặt ra trong cộng đồng cũng như cho mỗi địa phương.Khaithác bổ sung và phát huy vốn hiểu biết về văn học địa phương làm phong phú vàsáng tỏ thêmchương trình chính khóa.Từ đó giúp học sinh hiểu biết và hòa nhậpvới môi trường mà mình đang sống,có ý thức tìm hiểu góp phần giữ gìn bảo vệcác giá trị văn hóa của quê hương đồng thời giáo dục lòng tự hào về quê hương

xứ sở

3.Xuất phát từ thực trạng dạy học chương trình địa phương

-Nhiệm vụ của người giáo viên văn là giúp học sinh khám phá các tác phẩm vănhọc địa phương để thưởng thức giá trị cái hay cái đẹp của tác phẫm từ đó pháttriển trí tuệ của học sinh.Môt giờ dạy học văn có hiệu quả là giờ học mà họcsinh chủ động và hứng thú,tích cực còn giáo viên là người dẫn dắt để học sinhkhám phá tác phẩm văn học ấy.Nhưng trước thực trạng học sinh thờ ơ với mônvăn thờ ơ với nhữngtác phẩmvăn học địa phương trong đó có nguyên nhânnhững giờ dạy học tác phẩm văn học địa phương còn nghèo nàn,nhàmchán,không gây được hứng thú cho học sinh.Giáo viên chưa thẩm thấu tác phẩmbởi vậy không tìm được hướng dẫn dắt học sinh khai thác tác phẩm.hơn nữanhiều giáo viên chưa sử dụng kỹ thuật dạy học tích hợp nên hiệu quả giờ dạychưa cao

Qua thực tế giảng dạy tôi nhận thấy để một giờ dạy học chương trình địaphương thành công người giáo viên có sự sáng tạo,đổi mới trong phương phápdạy học.Tôi nhận thấy phương pháp dạy học tích cực với kĩ thuật tích hợp liênmôn có nhiều ưu điểm.Tôi đã áp dụng và thấy thành công.Bởi vậy tôi muốn traođổi cùng đồng nghiệp kinh nghiệm: Vận dụng dạy học tích hợp trong tác phẩmvăn học địa phương:Dô tả dô tà – Mạnh Lê

II.MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Việc sử dụng tích hợptrong thiết kế bài giảngcho văn bản : “Dô tả dô tà” không nằm ngoài mục đích chung của chương trìnhngữ văn nói chung, và văn học địa phương nói riêng Với đề tài nghiên cứu này tôinhằm đến mục đích cụ thể là: Cung cấp những kiến thức chi tiết, khoa học, phongphú cho giờ dạy; tạo

ra niềm say mê, hứng thú với tiết học văn bản địa phương Và với một mức độ nào đó sáng kiến có thể thành tài liệu tham khảocho Giáo viên và học sinh các trường trong tỉnh

III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

-Là học sinh khối 9 trường THCS Yên Tâm, năm học 2018-2019

IV.PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp điều tra giáo dục

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm

PHẦN 2:GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ1.CƠ SỞ LÍ LUẬN

Chương trình đổi mới giáo dục đã được nghị quyết hội nghị trung ương 8 khóa

XI thông qua đó là đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào đạo đáp ứng yêucầu hiện đại hóa công nghiệp hóa đất nước trong đó những vẫn đề lớn cấp thiếtcần đổi mới đó là mục tiêu nội dung phương pháp.Trong quá trình đổi mới cầntkế thừa phát huy những thành tựu,phát triển những nhân tố mới.Phát triển giáodục và đào tạo là nâng cao dân trí đào tạo nhân lực bồi dưỡng nhân tài chuyểnmạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triền toàn diệnnăng lực và phẩm chất người học.Học đi đôi với hành lí luận gắn với thực tiễnnhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và xã hội.Chủ động phát huy mặt tíchcực đổi mới hệ thống giáo dục theo hướng mở tiến tới mục tiêu tổng quát giáodục con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng,khảnăng sáng tạo của mỗi cá nhân yêu gia đình yêu quê hương tổ quốc

Chương trình giáo dục địa phương đã được hướng dẫn thực hiện của Sở Giáodục và Đào tạo Thanh Hóa đã ban hành khung phân phối chương trình ngữ văn địaphương THCS Phân phối chương trình Ngữ văn THCS đã dành một thời lượng cụthể và xác định cho từng tiết dạy phần văn học địa phương ở các lớp THCS Tổngsố tiết chương trình ngữ văn địa phương Thanh hóa là 21 tiết Cùng với khung phân phối chương trình sở giáo dục và đào tạo Thanh Hóacũng phát hành bộ sách giáo khoa địa phương bao gồm 3 môn: Ngữ Văn ,Lịch sử,Địa lí Bộ sách đã cung cấp những kiến thức cơ bản cho học sinh Trong đó bộsách ngữ văn địa phương tích hợp 3 phân môn: Văn- Tiếng việt- Tập làm văn.Chương trình, nội dung này cũng sẽ góp phần bồi dưỡng, giáo dục ý thức tìm hiểu,giữ gìn, phát huy truyền thống văn học tỉnh Thanh Hóa, cũng như tinh thần, ý thứcvà hành động giữ gìn và bảo vệ truyền thống văn hóa nơi các em họcsinh đangsinh sống Phần văn học trong chương trình đóng vai trò rất quan trọng

bởi nó ảnhhưởng quyết định đến việc học sinh có yêu thích chương trình ngữ văn địa phươngvà học tập tốt hay không.

Để đạt mục tiêu trên thì việc thiết kế bài giảng cho các tiết học ngữ văn địaphương là một yêu cầu mang tính cấp bách và hết sức thiết thực đối với việc dạycủa giáo viên và việc học của học sinh.trong đó không thể thiếu kĩ thuật tích hợpa.Quan điểm tích hợp trong dạy học nói chung

Theo từ điển Tiếng Việt: “Tích hợp là sự kết hợp những hoạt động,chương trình hợp có nghĩa là sự thống nhất, sự hòa hợp, sự kết hợp”

Dạy học tích hợp có nghĩa là đưa những nội dung giáo dục có liên quanvào quá trình dạy học các môn học như: tích hợp giáo dục đạo đức, lối sống,giáo dục pháp luật, giáo dục chủ quyền quốc gia về biên giới, biển, đảo, giáodục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, bảo vệ môi trường, an toàn giaothông

Tích hợp là một trong những quan điểm GD đã trở thành xu thế trong việcxác định nội dung DH trong nhà trường phổ thông và trong xây dựng chươngtrình môn học ở nhiều nước trên thế giới

Ưu điểm với học sinh

Trước hết, các chủ đề liên môn, tích hợp có tính thực tiễn nên sinh động,hấp dẫn đối với học sinh, có ưu thế trong việc tạo ra động cơ, hứng thú học tậpcho học sinh Học các chủ đề tích hợp, liên môn, học sinh được tăng cường vậndụng kiến thức tổng hợp vào giải quyết các tình huống thực tiễn, ít phải ghi nhớkiến thức một cách máy móc

Điều quan trọng hơn là các chủ đề tích hợp, liên môn giúp cho học sinhkhông phải học lại nhiều lần cùng một nội dung kiến thức ở các môn học khácnhau, vừa gây quá tải, nhàm chán, vừa không có được sự hiểu biết tổng quátcũng như khả năng ứng dụng của kiến thức tổng hợp vào thực tiễn

Ưu điểm với giáo viên

Đối với giáo viên thì ban đầu có thể có chút khó khăn do việc phải tìm hiểu sâuhơn những kiến thức thuộc các môn học khác Tuy nhiên khó khăn này chỉ làbước đầu và có thể khắc phục dễ dàng bởi hai lí do sau

Một là, trong quá trình dạy học môn học của mình, giáo viên vẫn thườngxuyên phải dạy những kiến thức có liên quan đến các môn học khác và vì vậy đã

có sự am hiểu về những kiến thức liên môn đó;

Hai là, với việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay, vai trò của giáoviên không còn là người truyền thụ kiến thức mà là người tổ chức, kiểm tra, địnhhướng hoạt động học của học sinh cả ở trong và ngoài lớp học

Quan điểm tích hợp và phương pháp dạy học theo hướng tích hợp đã được

GV tiếp nhận Phần lớn GV lựa chọn mức độ tích hợp “liên môn” hoặc tíchhợp “nội môn” Các bài dạy theo hướng tích hợp sẽ làm cho nhà trường gắn liềnvới thực tiễn cuộc sống, với sự phát triển của cộng đồng làm cho HS có nhu cầuhọc tập để giải đáp được những thắc mắc, phục vụ cho cuộc sống của mình vàcộng đồng Học theo hướng tích hợp sẽ giúp cho các em quan tâm hơn đến conngười và xã hội ở xung quanh mình, việc học gắn liền với cuộc sống đời thường

là yếu tố để các em học tập

b Quan điểm tích hợp trong dạy học Ngữ văn:

Dạy học tích hợp trong ngữ văn là hình thức liên kết những kiến thức giaothoa với môn ngữ văn như lịch sử địa lí giáo dục công dân âm nhạc rèn luyên kĩnăng sống,giáo dục bảo vệ di sản văn hóa địa phương để học sinh tiếp thu kiếnthức vận dụng vào cuộc sống và ngược lại từ cuộc sống để giải quyết các vấn đềliên quan đến môn học

Vận dụng kiến thức liên môn trong văn học có vai trò quan trọng trongthực tiến dạy học giúp giáo viên có sự hiểu biết sâu sắc kiến thức giữa các môn,các nghành khoa học tự nhiên,khoa học xã hội, đạo đức… Tạo kiến thức tổnghợp cho giáo viên linh hoạt,sáng tạo chủ động trong giảng dạy giúp cho bàigiảng hấp dẫn đạt hiệu quả cao

Thiết kế bài dạy học Ngữ văn theo quan điểm tích hợp không chỉ chútrọng nội dung kiến thức tích hợp mà cần thiết phải xây dựng một hệ thống việclàm, thao tác tương ứng nhằm tổ chức, dẫn dắt HS từng bước thực hiện để chiếmlĩnh đối tượng học tập, nội dung môn học, đồng thời hình thành và phát triểnnăng lực, kĩ năng tích hợp, tránh áp đặt một cách làm duy nhất Giờ học Ngữvăn theo quan điểm tích hợp phải là một giờ học hoạt động phức hợp đòi hỏi sựtích hợp các kĩ năng, năng lực liên môn để giải quyết nội dung tích hợp, chứkhông phải sự tác động các hoạt động, kĩ năng riêng rẽ lên một nội dung riêng rẽthuộc “nội bộ phân môn”

Công việc thiết kế bài giảng cho văn bản“dô tả dô tà” trong chương trình

ngữ văn địa phương lớp 9 là cả một quá trình dày công nghiên cứu,sưu

tầm,chắtlọc Các phương pháp dạy học tích cực được đưa vào,tích hợp với kiến thức lịchsử, địa lí, âm nhạc phong phú, hệ thống câu hỏi nhiều mức độ, đảm bảo khai tháchết được giá trị của văn bản Đáp ứng yêu cầu của hoạt động dạy và học chươngtrình ngữ văn địa phương

2.THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI ÁP DỤNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆMthiết kế giữ vai trò quan trọng trong việc thành công của giờ

dạy, trong việc tạo sự yêu mến, hứng thú với môn học của học sinh Nhưng trongchương trình ngữ văn địa phương THCS lại đang thiếu điều kiện này.Qua việc trao đổi và nắm bắt thông tin từ các đơn vị trường học có cấp họcTHCS trên địa bàn huyện nhà những năm qua Tôi nhận thấy một thực

trạngchung là các tiết dạy-học ngữ văn địa phương hiệu quả chưa cao Thực trạng trên có nguyên nhân từ nhiều phía

* Về phía giáo viên:

Thực tế dạy - học chương trình Ngữ văn và địa phương của Thanh Hóa từ

trước đến nay, giáo viên vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn, từ nội dung đến cách thứctiến hành, trong đó khó khăn lớn nhất là nội dung dạy - học Giáo viên chưacóđiều kiện sưu tầm, biên soạn một chương trình, nội dung môn Ngữ văn địa phương để phục vụ công trong tác giảng dạy Do đó, tiết học chỉ thực hiện một cách miễn cưỡng,chiếu lệ tài liệu tham khảo để thiết kế bài giảng rất ít Nếu có chủ yếu nằm rải rác ở các bài báo, các phóng sự truyền hình, các chuyên đề, tiểu

luận,các tạp chí văn học nghệ thuât địa phương Phải cần rất nhiều thời gian để sưu tầm.Tuy nhiên những tài liệu này cũng chỉ đề cấp đến một khía cạnh nào đó của vấn đề.Sách giáo khoa ngữ văn địa phương nội dung cũng đơn giản, chủ yếuđặt ramục tiêu, vấn đề chung chung, khái quát Điều này sẽ có tác động hai mặt:

nó vừalà phần mở, phần chủ động, linh hoạt trong dạy và học kích thích sự tìm tòi, sángtạo của thầy và trò nhưng đồng thời cũng dễ tạo tâm lí thả nổi, buông xuôi

Sách thiết kế bài giảng ngữ văn địa phương nội dung ngắn gọn, chưa có

phần tích hợp Vì vậy việc dạy học chương trình địa phương hiện nay phụ thuộcnhiều vào trình độ, tâm huyết của giáo viên Giáo viên nào biết nhiều thì dạy nhiều,giáo viên nào biết ít thì dạy ít, gây ra nhiều cách hiểu khác nhau Mục đíchdạy họcngữ văn địa phương chưa đạt được hiệu quả như mong muốn

* Về phía nhà trường:

Một số đồ dùng dạy học phục vụ cho một số tiết học như ti vi,, sách tham

khảo, băng hình …đang còn thiếu

Nhà trường chưa đủ điều kiện về kinh tế, tài chính và thời gian để giáo viênvà học sinh thực hiện những chuyến đi thực tế, được tận mắt nhìn, tận tai nghe về các danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử, tiếp xúc với các nhà thơ,

nhàvăn tiêu biểu của địa phương

* Về phía học sinh

Học sinh chưa được giao tiếp rộng, trình độ nhận thức còn hạn chế, việc tự

học ở nhà hoặc tự sưu tầm những nội dung theo yêu cầu của giáo viên hầu nhưchưa thực hiện được

- Các em học sinh không hứng thú với tiết dạy, thò ơ, chán nản khi đến tiết ngữvăn địa phương nhất là các tiết văn bản

* Kết quả tiết học địa phương: Theo số liệu điều tra ở khối 9 năm học

2017-2018 số học sinh yêu thích tiết học rất ý, còn số học sinh chưa yêu thích thì quáhơn một nửa Cụ thể như sau:

Kết quả điều tra khi học sinh chưa được áp dụng SKKN năm học

STT Khối Lớp HS Được

Hỏi

Chưayêu thích

Bìnhthường

YêuThích

3 CÁC GIẢI PHÁP ĐÃ SỬ DỤNG ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

Trước hết về quan điểmtôi đồng tình với khẳng định của phó giáo sư tiến

sĩ Nguyễn Xuân Thành (phó vụ trưởng vụ giáo dục): “Khó khăn của giáo viênkhi dạy tích hợp liên môn không nằm nhiều ở vấn đề nội dung mà ở vấn đề

phương pháp dạy học”.Nhận thức được điều đó tôi đã học tập và đưa ra phươngpháp dạy tích hợp cho tác phẩm địa phươnggồm sáu bước như sau:

1.Xác định, mục tiêu bài học

- Theo chuẩn kiến thức kĩ năng để xác định mục tiêu về kiến thức,kĩnăng,thái độ của bài học từ đó để tìm mục tiêu và địa chỉ tích hợp

2.Xác định mục tiêu tích hợp

-Nhằm phát triển năng lực vận dụng kiến thức cho học sinh

-Làm cho học sinh có khả năng tiếp cận vấn đề với vấn đề thực tiễn.Họcsinh có kiến thức về vấn đề phải giải quyết và phân tích được tình huống pháthiện được vấn đề đặt ra

VD: Dạy tác phẩm dô tả dô tà là giúp học sinh cảm nhận được vẻ đẹp củađất và người xứ Thanh.MôtThanh Hóa địa nhân linh kiệt,có truyền thống vănhóa,lịch sử lâu đời;Con người hiếu học lao động cần cù lạc quan yêu đời thươngyêu đùm bọc lẫn nhau giàu tinh thần chống ngoại xâm.Dô tả dô tà khắc họa mộtThanh Hóa đangxuôi dòng lịch sử.Qua mỗi chặng buồn vui trên đường pháttriền con người Thanh Hóa lại hò nhau đồng lòng cùng nhau để quê hương tiến

về phía trước.Dẫu cho bao thế hệ đã đi qua thì tinh thần ấy trở thành bài ca đẹp

đẽ sống mãi với thời gian

3 Tìm địa chỉ tích hợp :Đây là khâu quan trọng trong tích hợp liên môn bởi cốtlõi của tích hợp là phải chỉ ra được “địa chỉ tích hợp nếu thiếu sự lựa chọn thìchỉ là tích hợp vô cảm vô thức làm biến dạng tiết học nên soạn bài phải chọn nộidung tích hợp phù hợp

Dạy tác phẩm thơ Dô tả dô tà,địa chỉ tích hợp của tôi là :

a.Giới thiệu bài mới tích hợp âm nhạc nghe “khúc tình ca sông Mã” để tạokhông khí cho lớp học,tâm thế cho học sinh và đó cũng chính là âm thanh vangvọng,âm hưởng cho cả bài

b.Tích hợp địa lí vị trí hình ảnh sông mã và xem video “rau má sứ Thanh” đểcảm nhận được những hình ảnh đặc trưng của Thanh Hóa

c - Tích hợp lịch sử :Hình ảnh vua Lê Chúa Trịnhgiúp học sinh hiểu đượcThanh Hóa là vùng đất có nhiều hiền tài

Tích hợp hình ảnh Nguyễn Quán nho-tâm gương hiếu học và hình ảnh trốngđồng đông sơn để học sinh cảm nhận được Thanh Hóa là vùng đất có truyềnthống văn hóa lâu đời

=> Những tích hợp trên giúp học sinh hiểu được Thanh Hóa là vùng địa nhânlinh kiệt

d.Tích hợp âm nhạc một đoạn trong bài “dân ca đi cấy” tích hợpđoạnvideolàng nghề đúc đồng giúp học sinh cảmnhận được vẻ đẹp cần cù,tàihoa trong lao động

e.Tích hợp đoạn phim tài liệu cây cầu huyền thoại để hiểu người Thanh Hóa anhhùng trong chiến đấu chống giặc ngoại xâm

g.Tích hợp hình ảnh Thanh Hóa ngày nay:khu công nghiệp Nghi Sơn,BỉmSơn,Lam Sơn và danh lam thắng cảnh Sầm Sơn giúp học sinh cảm nhận đượcThanh Hóa vẫn đang vượt lên tiến về phía trước bằng tinh thần đồng lòng dốc tríe.Tổng kết:Tích hợp âm nhạc

- Tạo độ lắng trong cảm nhận và khơi gợi sự xúc động cho người học để từ

đó khẳng định giá trị của tác phẩm

4 Tích hợp

-Tích hợp liên môn nhằm mở rộng kiến thức trong bài học với kiến thứccác môn khác,các nghành khác cũng như kiến thức đời sống để làm giầu vốnhiểu biết và nhân cách học sinh

- Phương pháp dạy học theo hướng tích hợp là lồng ghép nội dung tích hợpvào các bài dạy, tùy theo từng môn học mà lồng ghép tích hợp ở các mức độ nhưliên hệ, lồng ghép bộ phận hay là toàn phần,( Phần nội dung bài học, phần bàitập hay là tổng kết toàn bài ) Khi tích hợp giáo viên cần sử dụng ngôn từ kếtnối sao cho lô gic và hài hòa từ đó giáo dục và rèn kĩ năng sống, giá trị sốngcho học sinh

- Để nâng cao hiệu quả của môn học tích hợp, giáo viên có thể sử dụng một

số phương pháp để dạy học tích hợp như sau:

+ Dạy học theo dự án

+ Phương pháp trực quan

+ Phương pháp dạy học đặt và giải quyết vấn đề

+ Phương pháp khăn trải bàn

+ Sử dụng sơ đồ tư duy

5.Thiết kế giáo án

- Giáo án giờ học vận dụng kiến thức liên môn không phải là mộtbản đề cương kiến thức để giáo viên lên lớp giảng giải, truyền thụ áp đặt chohọc sinh, mà là một bản thiết kế các hoạt động, thao tác nhằm tổ chức cho HSthực hiện trong giờ lên lớp để lĩnh hội tri thức, phát triển năng lực và nhân cáchtheo mục đích giáo dục và giáo dưỡng của bộ môn Đó là bản thiết kế gồm haiphần hợp thành hữu cơ: Một là, hệ thống các tình huống dạy học được đặt ra từnội dung khách quan của bài dạy, phù hợp với tính chất và trình độ tiếp nhận củahọc sinh Hai là, một hệ thống các hoạt động, thao tác tương ứng với các tìnhhuống trên do giáo viên sắp xếp, tổ chức hợp lí nhằm hướng dẫn HS từng bướctiếp cận, chiếm lĩnh bài học một cách tích cực và sáng tạo

- Thiết kế giáo án giờ học vận dụng kiến thức liên môn phải bám chặt vàonhững kiến thức các bộ môn có liên quan

- Thiết kế giáo án giờ học vận dụng kiến thức liên môn phải bảo đảm nộidung và cấu trúc đặc thù nhưng không gò ép vào một khuôn mẫu cứng nhắc màcần tạo ra những chân trời mở cho sự tìm tòi sáng tạo trong các phương án tiếpnhận của học sinh, trên cơ sở bảo đảm được chủ đích, yêu cầu chung của giờhọc

- Nội dung dạy học của thiết kế giáo án giờ học vận dụng kiến thức liênmôn phải làm rõ những tri thức và kĩ năng cần hình thành, tích luỹ cho HS quaphân tích, chiếm lĩnh kiến thức; mặt khác, phải chú trọng nội dung tích hợp giữatri thức bộ môn mình dạy với các bộ môn khác

6 Tổ chức giờ dạy

- Tổ chức giờ học trên lớp là tiến trình thực thi bản kế hoạch phối hợphữu cơ hoạt động của giáo viên và học sinh theo một cơ cấu sư phạm hợp lí,khoa học, trong đó giáo viên giữ vai trò, chức năng tổ chức, hướng dẫn, địnhhướng chứ không phải truyền thụ áp đặt một chiều học sinh được đặt vào vị trítrung tâm của quá trình tiếp nhận, đóng vai trò chủ thể cảm thụ, nhận thức thẩm

mĩ, trực tiếp tiến hành hoạt động tiếp cận, khám phá, chiếm lĩnh kiến thức

- Tổ chức hoạt động đọc hiểu vận dụng kiến thức liên môn trên lớp, giáoviên phải chú trọng mối quan hệ giữa học sinh và nội dung dạy học, phải coiđây là mối quan hệ cơ bản, quan trọng nhất trong cơ chế giờ học Muốn vậy,giáo viên phải từ bỏ vai trò, chức năng truyền thống là truyền đạt kiến thức cósẵn cho học sinh, còn học sinh không thể duy trì thói quen nghe giảng, ghi chép,học thuộc, rồi “làm bài” theo lối tái hiện, sao chép, làm thui chột dần năng lực tưduy sáng tạo, khả năng tự đọc, tự tìm tòi, xử lí thông tin, tổ chức các kiến thứcmột cách sáng tạo

GIÁO ÁN DẠY HỌC TÍCH HỢP

Tiết 40 CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG PHẦN VĂN

DÔ TẢ DÔ TÀ -Mạnh A.MỤC TIÊU :

- Học sinh được bổ sung những hiểu biết về văn hoá địa phương bằng việc hiểu

và cảm được bài thơ Dô tả dô tà

1 Kiến thức :

- Hiểu và cảm được thơ Dô tả dô tà với đặc trưng của đất và người Thanh Hóa

2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng đọc và cảm nhận thơ ca

3 Giáo dục: Tình yêu quê hương đất nước và tự hào hơn về truyền thống quêhương

4 Định hướng hình thành năng lực:

a Nhóm năng lực làm chủ và phát triển bản thân

- Tự nghiên cứu bài học ( soạn bài, đọc tác phẩm)

- Năng lực giải quyết vấn đề: các tình huống nảy sinh trong quá trình tiếp cậntác phẩm

- Năng lực tư duy

- Năng lực tự quản lí (quản lí nhóm, thời gian cho phép của một hoạt động)

b Nhóm năng lực về quan hệ xã hội.

- Năng lực giao tiếp

- Thiết bị: Máy chiếu, máy tính, băng đĩa

- Sách địa phương, tài liệu tham khảo liên quan đến nội dung bài học

2 Học sinh:

- Tài liệu về tác giả Mạnh Lê

- Chuẩn bị bài phần đọc- hiểu văn bản

C TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP

1 Ổn định lớp,kiểm tra bài cũ ( Kiểm tra việc chuẩn bị bài)

2.Bài mới :Bước vào bài học hôm nay cô cùng các em lắng nghe bài hát: Khúctình ca sông Mã của nhạc sỹ Nguyễn Trọng Tạo:Đó là âm hưởng của điệu hòsông Mã, cái âm hưởng dạt dào khỏe khoắn âm vang trên dòng sông lịch sử quê

ta đã quen thuộc với người dân xứ Thanh từ thuở lọt lòng Và hôm nay cô cùngcác em sẽ xuôi dòng sông Mã cùng với con thuyền thơ của một người con xứThanh để thể hiện tình yêu với quê cha đất tổ của mình bằng những vần thơ giản

dị, mộc mạc mà sâu nặng nghĩa tình Đó chính là nhà thơ Mạnh Lê với bài thơ

3 Phương tiện dạy học: Máy chiếu, máy tính.

- Phiếu hoạt động nhóm

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung chính

* GV Giao nhiệm vụ:

GV yêu cầu cá nhân đọc thầm bằng mắt phần chú thích *

SĐP trang 36.Tư duy và bổ sung hoàn thiện đầy đủ thông

tin về tác giả Mạnh Lê

- Trình bày những hiểu biết của em về nhà thơ

HS: Nhận nhiệm vụ

- Cử đại diện tổ, nhóm

GV : Cô cảm ơn các em đã báo cáo khá đầy đủ những

thông tin về tác giả Mạnh Lê Cô bổ sung, nhấn manh

thêm một vài đặc điểm về thơ ông:

Nhà thơ Mạnh Lê (04/4/1953- 15/4/2008) tại xã Thiệu

Trung huyện Thiệu Hóa tỉnh Thanh Hóa; quê hương của

của nhà bác học Lê Văn Hưu một vùng quê giàu truyền

thống văn hóa Though của ongang với Lang Chef một

làng nhỏ bên sông Chu và nighuslongtrue thống Tiếng

chày thậm thịch giã đất và ánh lửa nấu đồng đã ngấm vào

máu thịt của ông thăng hoa trong thơ ông thành một giọng

điệu thơ Mạnh Lê âm âm tiếng đất tiếng đồng

Thơ của ông có cái mạch ngầm nguồn cội làng quê chan

chứa cái tình mộc mạc của mẹ của bà của chị lẫn cái trầm

lắng sâu đậm cốt cách của cha Mạnh Lê là nhà thơ có tư

duy duy lý, duy mỹ và duy tình Thơ ông có lúc như một

dòng thác chảy tràn cảm xúc, có khi kết cấu như một câu

chuyện vừa tự sự vừa trữ tình Có lúc ông viết thơ dài hơi

như trường ca “Đất nước thuở Hùng Vương” Thơ ông là

sự trải nghiệm của cái tôi hồn hậu, nhân ái vào trang sách

giữ nguyên được hồn cốt

* GV tiếp tục giao nhiệm vụ:

Gv hướng dẫn cách đọc bài thơ với giọng ( chậm dãi, tình

cảm da diết, nhấn giọng theo theo nhịp độ và trường độ)-

các nhóm cử đai diện đọc

- Nhận xét cách đọc

GV hỏi:

- Tác phẩm viết vào thời gian nào?

- Xác định thể thơ? Và mạch cảm xúc của bài thơ

HS nhận nhiệm vụ và thực hiện nhiệm vụ cá nhân

Khái quát chung và chuyển tiếp

Điều chỉnh:………

………

………

………

………

2 Tác phẩm:

a Xuất xứ: 1995 trong

“Một cuộc đời sông”- 1997

b.Đọc:

c Thể loại:

- Thể thơ 8 chữ

HOẠT ĐỘNG 2: TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Phương pháp, kĩ thuật:

- Sử dụng phối hợp các phương pháp: các mảnh ghép, nêu vấn đề…

- Các kĩ thuật dạy học: Kt động não, KT đạt câu hỏi, giao nhiệm vụ, các mảnh ghép

2 Hình thức tổ chức dạy học: Dạy học trên lớp

3 Phương tiện dạy học:

Sử dụng máy chiếu ( Kết hợp SĐP và giáo án).

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung chính