Bởi vì, giáoviên phải thực hiện nhiệm vụ dạy học 2 buổi/ ngày và thêm mộtnhiệm vụ nữa là quản lý việc ăn ngủ của học sinh trong giờ nghỉtrưa đối với những trường có tổ chức bán trú như t
Trang 1A MỞ ĐẦU
I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Từ năm học 2008-2009, Bộ GD&ĐT tạo đã phát động phong trào thi đua
“Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong tất cả các trường phổ
thông Sau nhiều năm thực hiện, phong trào này đã thu được những kết quả đángkhích lệ Nội dung của phong trào đã đề cập đến giáo dục kĩ năng sống cho họcsinh Có ý kiến cho rằng vấn đề này thực chất không mới nhưng điều quan trọng và
có ý nghĩa hơn là đã khẳng định rõ vai trò, trách nhiệm của nhà trường trong việckết hợp dạy chữ với dạy người cho học sinh Tuy nhiên, hiện nay, kĩ năng sống củahọc sinh còn rất hạn chế Một trong những hạn chế đó là kỹ năng tự phục vụ Phầnlớn các em sống rất ích kỉ, chỉ biết nghĩ đến bản thân, chỉ biết nhận, biết hưởng thụ
mà không biết cho đi Hiện tượng học sinh ngu ngơ khi phải xử lý những tìnhhuống của cuộc sống thực, thiếu tự tin trong giao tiếp, thiếu bản lĩnh vượt qua khókhăn, thiếu sáng kiến và dễ nản chí đang là phổ biến Nguyên nhân chính là trong
tư tưởng giáo viên và phụ huynh chỉ chú trọng vào việc dạy kiến thức, việc rèn kĩnăng sống cho các em còn chiếu lệ và có phần bị lãng quên Hơn nữa, ngày nay trẻ
em được trang bị khá đầy đủ các phương tiện hiện đại để phục vụ cho nhu cầu đờisống của bản thân nên đa số trẻ em dần mất đi khả năng tự phục vụ Thiếu kĩ năng
tự phục vụ sẽ dẫn đến hệ lụy các em lười biếng, thụ động và khó khăn khi tham giavào các hoạt hoạt động của tập thể Vì thế, muốn các em nên người chúng ta cầnrèn kĩ năng tự phục vụ cho các em ngay từ những bậc học đầu tiên Việc giáo dục
kĩ năng sống cho học sinh tiểu học là điều hết sức cần thiết cho tương lai các em vàcần được bắt đầu rèn luyện từ từng hành vi cá nhân đơn giản nhất, theo đó hìnhthành tính cách và nhân cách Tự phục vụ bản thân là một trong những kĩ năngquan trọng thúc đẩy các em hoàn thiện mình một cách tốt nhất Đây còn là cơ hộivàng giúp các em nhanh chóng khôn lớn và trưởng thành trong cuộc sống
Hiện nay, giáo viên phụ trách lớp ngày càng đòi hỏi sự dàycông hơn trong việc rèn kĩ năng sống cho học sinh Bởi vì, giáoviên phải thực hiện nhiệm vụ dạy học 2 buổi/ ngày và thêm mộtnhiệm vụ nữa là quản lý việc ăn ngủ của học sinh trong giờ nghỉtrưa (đối với những trường có tổ chức bán trú như trường Tiểu họcThị trấn Vĩnh Lộc) Những học sinh ở lại bán trú đòi hỏi phải đượctrang bị kĩ năng sống thật tốt đặc biệt là kĩ năng tự phục vụ nếukhông các em sẽ không hòa mình vào với tập thể, sẽ thiếu tự tin
và sẽ có tính ích kỉ Thời gian các em ở lại nghỉ trưa ở trường là thời gian các
em có dịp thể hiện khả năng tự phục vụ bản thân rõ nhất Tuy nhiên, trong thời giannày các em chưa phát huy tính tự lập của bản thân, còn ỷ lại, bỏ mặc, chưa
có trách nhiệm với công việc được giao Mặt khác, kĩ năng tự phục
vụ của một số em còn nhiều hạn chế, giáo viên chưa dành nhiềuthời gian để rèn kĩ năng tự phục vụ cho các em Vì vậy đã ảnhhưởng không nhỏ đến chất lượng lớp bán trú: lớp còn luộm thuộm,chưa sạch đẹp Giáo viên ở lại chăm sóc các em còn vất vả trong
Trang 2việc thu xếp đồ dùng như: gấp chăn, trải bàn, vén mành mặc dù nhữngviệc này học sinh lớp 5 có thể tự làm được Vậy rèn kỹ năng tự phục vụcho học sinh bán trú như thế nào để có hiệu quả, thu hút được học sinh và các bậcphụ huynh? Đây là những trăn trở không chỉ của các nhà trường (đặc biệt là đối vớinhững trường tổ chức bán trú như trường Tiểu học Thị trấn Vĩnh Lộc) màcòn là những trăn trở của những người làm công tác giáo dục và của toàn xãhội Là giáo viên đã nhiều năm làm nhiệm vụ trực trưa ở lớp ăn bán
trú, tôi xin mạnh dạn đề xuất “Một số biện pháp nâng cao
hiệu quả giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho học sinh lớp 5 thông qua hoạt động bán trú ở trường Tiểu học Thị trấn Vĩnh Lộc” với mong muốn góp một phần nhỏ bé của mình trong
nhiệm vụ giáo dục toàn diện học sinh, đưa chất lượng giáo dụccủa trường, lớp bán trú ngày một khởi sắc và tạo niềm tin cho phụhuynh học sinh Đây cũng chính là một trong những tiêu chí đánhgiá phong trào thi đua của các nhà trường
II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Hình thành và phát triển kĩ năng tự phục vụ cho học sinh lớp5- Trường tiểu học Thị trấn Vĩnh Lộc
III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
- Kĩ năng sống của học sinh tiểu học
- Kĩ năng tự phục vụ của học sinh lớp 5
- Kĩ năng tự phục vụ cần thiết của học sinh khi tham gia bántrú
- Các hoạt động bán trú của nhà trường
- Tổ chức các hoạt động giáo dục của giáo viên đối với họcsinh
- Hoạt động tự phục vụ của học sinh ở nhà cũng như ở trường,lớp bán trú
- Các biện pháp xây dựng nề nếp bán trú
IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Phương pháp kháo sát, điều tra, nghiên cứu tài liệu
- Phương pháp phân tích, tổng hợp
- Phương pháp so sánh, thống kê
- Phương pháp đánh giá, tổng kết rút kinh nghiệm
Trang 3B NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÝ LUẬN
Tại văn bản hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2014-2015 số463/BGD&ĐT- GDTX ngày 28/1/2015 về việc hướng dẫn triển khai thực hiệngiáo dục kĩ năng sống tại các cơ sở GDMN, GDPT và GDTX, BGD & ĐT đã yêucầu các Sở giáo dục và đào tạo xây dựng kế hoạch chỉ đạo nhiệm vụ năm học,trong đó hướng dẫn và tổ chức giáo dục kĩ năng sống tại các cơ sở GDMN, GDPT
và GDTX Cụ thể đối với học sinh tiểu học: tiếp tục rèn luyện những kĩ năng đãđược học ở mầm non tập trung hình thành cho học sinh kĩ năng giao tiếp với cha
mẹ, thầy cô, bạn bè, kĩ năng xây dựng tình bạn đẹp, kĩ năng kiên trì trong học tập,
kĩ năng đúng giờ và làm việc theo yêu cầu, kĩ năng đồng cảm, tạo tiền đề cho sựphát triển hài hòa về thể chất và tinh thần, phẩm chất học vấn và năng lực của họcsinh
Vậy kĩ năng sống là gì? Tổ chức Y tế Thế giới WHO định nghĩa kĩ năng sống
là "khả năng thích nghi và hành vi tích cực cho phép cá nhân có khả năng đối phóhiệu quả với nhu cầu và thách thức của cuộc sống hàng ngày" Cũng theo WHO, kĩnăng sống được chia thành 2 loại là kĩ năng tâm lý xã hội và kĩ năng cá nhân, lĩnhhội và tư duy, với 10 yếu tố như: tự nhận thức, tư duy sáng tạo, giải quyết vấn đề,
kĩ năng giao tiếp ứng xử với người khác, ứng phó với các tình huống căng thẳng vàcảm xúc, biết cảm thông, tư duy bình luận và phê phán, cách quyết định, giao tiếphiệu quả và cách thương thuyết Tại Việt Nam, kĩ năng sống đang được quan tâm,tuy nhiên trong nhà trường chủ yếu học sinh chỉ được dạy kĩ năng học tập và chínhtrị, còn việc giáo dục kĩ năng sống chưa được quan tâm nhiều Theo chuyên viêntâm lý Huỳnh Văn Sơn, cố vấn Trung tâm chăm sóc tinh thần Ý tưởng Việt: "Hiệnnay, thuật ngữ kĩ năng sống được sử dụng khá phổ biến nhưng có phần bị "lạmdụng" khi chính những người huấn luyện hay tổ chức và các bậc cha mẹ cũng chưathật hiểu gì về nó Yêu cầu về nội dung giáo dục tiểu học phải đảm bảo cho họcsinh có hiểu biết đơn giản, cần thiết về tự nhiên, xã hội và con người; có kĩ năng cơbản về nghe, nói, đọc, viết và tính toán; có thói quen rèn luyện thân thể, giữ gìn vệsinh; có hiểu biết ban đầu về nghệ thuật Tuy nhiên, nội dung giáo dục trong cácnhà trường tiểu học hiện nay còn xem trọng việc dạy chữ, chưa chú trọng đúngmức việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh
Trang 4Vì sao phải rèn kĩ năng sống cho học sinh? Rèn luyện kĩ năng sống cho học
sinh là nhằm giúp các em rèn luyện kĩ năng ứng xử thân thiện trong mọi tìnhhuống; thói quen và kĩ năng làm việc theo nhóm, kĩ năng hoạt động xã hội; giáodục cho học sinh thói quen rèn luyện sức khỏe, ý thức tự bảo vệ bản thân, phòngngừa tai nạn giao thông, đuối nước và các tệ nạn xã hội Đối với học sinh tiểu họcviệc hình thành các kĩ năng cơ bản trong học tập và sinh hoạt là vô cùng quantrọng, ảnh hưởng đến quá trình hình thành và phát triển nhân cách sau này Việcdạy kỹ năng sống cho học sinh giúp các em biết làm chủ bản thân, thích ứng và biếtcách ứng phó trước những tình huống khó khăn trong cuộc sống hàng ngày; rèncách sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình, đảm bảo mục tiêu giáo dục kĩnăng sống cho học sinh trong cộng đồng; mở ra cơ hội, hướng suy nghĩ tích cực và
tự tin, tự quyết định và lựa chọn những hành vi đúng đắn Và một trong những kĩnăng sống cần hình thành cho học sinh ngay từ nhỏ đó chính là kĩ năng tự phục vụ
Vậy kĩ năng tự phục vụ là gì ? Vì sao phải rèn kĩ năng tự phục vụ cho học sinh? Kỹ năng tự phục vụ là những thói quen sinh hoạt thường ngày trong giao tiếp
và ứng xử của học sinh đối với bản thân và những người xung quanh Đó là nhữngviệc nhỏ nhất như: giao tiếp cư xử với bạn bè trong hoặc ngoài lớp, nói năng phải
lễ độ với người xung quanh và biết làm một số công việc nhỏ phù hợp với độ tuổicủa các em như: đánh răng, rửa mặt, tắm rửa hàng ngày, rửa tay trước khi ăn hoặcsau khi đi vệ sinh Ngoài ra các em biết quét nhà, quét lớp, rửa ấm chén, mắc màntrước khi đi ngủ, gấp chăn màn gọn gàng vào buổi sáng mỗi ngày, chăm sóc câyxanh, thân thiện với môi trường, hay vui chơi giải trí giảm căng thẳng Khi ở lạibán trú, ngoài những việc làm trên các em còn phải biết dọn dẹp, thu xếp phònghọc sao cho ngăn nắp, gọn gàng Kĩ năng tự phục vụ vì thế cần phải được coi trọng
và phát huy Có như thế các em mới hòa đồng được với tập thể, với thích nghi đượcvới cuộc sống khi không có cha mẹ ở bên Nếu không có kỹ năng tự phục vụ bảnthân, các em sẽ không thể chủ động và tự lập trong cuộc sống hiện tại Thiếu kĩnăng tự phục vụ sẽ dẫn đến hệ lụy các em lười biếng, thụ động và khó khăn khitham gia vào các hoạt động của tập thể Vì thế, muốn các em nên người chúng tacần rèn kĩ năng tự phục vụ cho các em ngay từ những bậc học đầu tiên
II THỰC TRẠNG
1 Thuận lợi
- Hiện nay, công tác bán trú trường học đã và đang được xã hội quan tâm.Đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng của ngành giáo dục nhằm đáp ứngnhu cầu của đông đảo phụ huynh học sinh, góp phần thực hiện tốt công tác xã hộihóa giáo dục Đặc biệt, góp phần to lớn trong việc nâng cao chất lượng giáo dụctoàn diện cho học sinh
- Trường tiểu học Thị trấn Vĩnh Lộc được thành lập năm 1997,
là đứa con út trong nền giáo dục huyện nhà nhưng lại là một trongnhững trường tiểu học có mô hình bán trú sớm và tổ chức thực hiện có hiệu quả từnhiều năm nay, được ngành giáo dục Vĩnh Lộc đánh giá cao, phụ huynh đồng tìnhủng hộ
Trang 5- Nhu cầu gửi con bán trú của phụ huynh ngày càng tăng Tỉ lệ học sinh thamgia học bán trú năm sau tăng so với năm trước Từ đó đến nay, nhà trườngluôn thu được những kết quả rất đáng khích lệ.
- Học sinh ở lại bán trú đều ngoan, vâng lời thầy cô giáo vàthực hiện nghiêm túc nội quy của lớp bán trú
2 Khó khăn
Năm học 2017-2018, tôi được phân công chủ nhiệm lớp 5A
và trực bán trú lớp mình chủ nhiệm Qua quá trình ở lại trực vàchăm sóc các em, tôi nhận thấy:
- Cơ sở vật chất của nhà trường chưa đủ điều kiện để tổ chứcsinh hoạt ăn uống theo tiêu chí bếp ăn một chiều Nếu thầy côgiáo không có kế hoạch giúp các em thực hiện tốt mọi nề nếpsinh hoạt thì học sinh không thực hiện tốt nội qui nhà trường
- Một số học sinh khi còn có tính ỷ lại, chưa hòa đồng cùng cácbạn, chưa có ý thức tham gia công việc chung như gấp chăn, sắpxếp bàn ngủ cùng các bạn
- Khi ngồi ăn còn nói chuyện riêng, bỏ thức ăn mình khôngthích vào gầm bàn
- Chưa nghiêm túc thực hiện vệ sinh cá nhân trước và sau khiăn
- Sắp xếp chăn, gối chưa ngay ngắn, chưa đúng nơi quy định
- Còn mang đồ chơi vào phòng ngủ, ngủ chưa đúng giờ
- Còn có thói quen ngủ nướng, chưa tự giác thức dậy khi đãhết giờ ngủ
- Một số em có kĩ năng tự phục vụ tốt nhưng lại thiếu tính chủđộng, tự giác, phải chờ cô giáo nhắc nhở mới làm
Để nắm rõ hơn những hạn chế về kĩ năng tự phục vụ của họcsinh, tôi đã tiến hành khảo sát học sinh, giáo viên (thông quaphiếu) và khảo sát phụ huynh thông qua phiếu khảo sát về kĩnăng tự phục vụ của học sinh khi ở gia đình
PHIẾU KHẢO SÁT KĨ NĂNG TỰ PHỤC VỤ CỦA HỌC SINH
DÀNH CHO PHỤ HUYNH
Họ và tên học sinh
Họ và tên bố (mẹ) ĐT Nghềnghiệp
Địa
chỉ:
NỘI DUNG
1 Gia đình có người giúp việc không ?
Trang 64 Em đã biết tự làm những công việc gì?
a gấp chăn màn b gấp quần áo c rửa bát d.quét nhà
e phơi quần áo g nhặt rau h nấu cơm i.rửa ấm chén
k cất quần áo, giày dép đúng nơi, đúng chỗ
l rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh bằng xà phòng
m mắc màn trước khi đi ngủ
5 Em đi ngủ: a Đúng giờ b Chưa đúng giờ
6 Em thức dậy: a Đúng giờ b Chưa đúng giờ
7 Đồ dùng học tập sắp xếp:
a ngăn nắp b luộm thuộm
PHIẾU KHẢO SÁT KĨ NĂNG TỰ PHỤC VỤ CỦA HỌC SINH
DÀNH CHO GIÁO VIÊN (KHỐI 5)
Họ và tên giáo viên
Khi trực bán trú, giáo viên đã làm thay học sinh những côngviệc gì?
quản lý học sinh lấy cơm gấp chăn
lấy chăn cất chăn vén rèm cửa sổ lấy gối cất gối mở rèm cửa sổ
theo dõi, động viên học sinh ăn hết khẩu phần
lật bàn chuẩn bị cho học sinh nghỉ trưa
gấp bàn sau khi học sinh ngủ dậy
Sau khi khảo sát tôi đã thu được kết quảsau:
Chưa ngủ đúng vị trí, đúng giờ qui định 10 emNói chuyện riêng, đọc truyện trong giờ ngủ 8 emChưa tự giác thức dậy khi đã hết giờ ngủ 7 em
Trang 7Có tính ỷ lại khi được phân công công việc 10 em
Có kĩ năng tự phục vụ tốt nhưng lại thiếutính chủ động, tự giác, phải chờ cô giáo nhắcnhở mới làm
6 em
Có kĩ năng tự phục vụ tốt và tự giác thực hiêncông việc chung mà không cần giáo viên nhắc nhở, giúpđỡ
- Một số em sống trong gia đình có điều kiện kinh tế khà giả, thuê người giúpviệc nên có thói quen ỷ lại, chưa có ý thức tự lập, và phụ thuộc vào người lớn
- Một số em thiếu sự quan tâm sâu sát của gia đình do bố mẹ phải đi làm ăn
xa, các em phải ở với ông bà, không có sự giáo dục nghiêm khắc từ bố mẹ
-Bên cạnh đó, mặc dù điều kiện sống của lớp trẻ ngày càng tốt hơn, nhưngviệc giao lưu, chia sẻ, kết bạn…của trẻ dường như lại thu hẹp lại Một số em đihọc về là xem ti vi hoặc chơi điện thoại, ít chơi với bạn bè, mọi người xung quanh,không tham gia vào việc nhà, lãnh cảm với môi trường xung quanh
- Một số phụ huynh không tin vào khả năng của con Con muốn làm nhưngthấy con làm lóng ngóng, chậm chạp thì sốt ruột nên đã làm thay cho nhanh
- Thời gian bố mẹ dành cho con trẻ ngày càng eo hẹp Do mải làm kinh tế nênhầu hết các bố mẹ không có nhiều thời gian dành cho gia đình nhỏ của mình.Những chuyến đi công tác dài ngày, việc đi làm về muộn là chuyện bình thườngtrong xã hội hiện đại ngày nay Ngay cả khi có mặt ở nhà, nhiều cha mẹ cũngkhông thể sắp xếp thời gian để có thể tâm sự, trò chuyện cùng con
c Giáo viên
Trang 8- Trong tư tưởng, giáo viên thường chú trọng đến việc dạy kiến thức, vì thếviệc rèn kĩ năng sống cho học sinh còn chiếu lệ, đôi khi bị lãng quên.
- Một số giáo viên chưa nhận thức hết tầm quan trọng của việc rèn kĩ năng tựphục vụ cho học sinh, ngại va chạm, sợ phật lòng với phụ huynh nên thường chiềutheo ý của các em
- Một số giáo viên khi ở lại trực chưa thật sự chịu khó, kiên trì trong việc chỉbảo, hướng dẫn đến nơi đến chốn cho học sinh thực hiện một số thói quen ở lớpbán trú như: cách gấp chăn, cách vén rèm cửa, cách thu bàn ngủ mà để cho các em
tự làm hoặc làm hộ cho các em
III BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
Xuất phát từ cơ sở lý luận và từ thực tiễn nêu trên tôi đã mạnhdạn đưa ra một số biện pháp nâng cao hiệu quả giáo dục kĩ năng
tự phục vụ cho học sinh lớp 5 thông qua hoạt động bán trú ởtrường Tiểu học Thị trấn Vĩnh Lộc Đó là:
1 Giáo viên cần nắm vững và nhận thức sâu sắc về tầm quan trọng của việc hình thành và phát triển kĩ năng sống cho học sinh.
Đi đôi với chất lượng là kết quả học tập thì việc hình thành vàphát triển kĩ năng sống cho học sinh là một trong những nhiệm vụtrọng yếu hàng đầu của người giáo viên tiểu học Đặc biệt là đốivới những trường có tổ chức dạy hai buổi trên ngày và tổ chức bántrú cho học sinh như trường tiểu học Thị trấn Vĩnh Lộc Việc giáodục kĩ năng sống sẽ giúp cho học sinh có thói quen tốt trong sinhhoạt hằng ngày của các em để hình thành cho các em nề nếp tốt
Từ đây tính ích kỉ, ngại khó, vụng về, rụt rè, sợ sệt sẽ nhường chỗcho sự bao dung, sự tự tin, dũng cảm, tháo vát, nhanh nhẹn, khéoléo, tinh tế, hòa đồng và thân thiện Những kĩ năng này không chỉđáp ứng yêu cầu của một giai đoạn nào đó mà còn là hành trangcần thiết cho cả đời người, đặc biệt là chuỗi ngày đi học Khẩuhiệu “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui ” cũng vì lẽ đó
2 Giúp học sinh hiểu tầm quan trọng của việc rèn kĩ năng tự phục vụ.
Giáo viên giúp học sinh hiểu: Ai cũng muốn gặt hái đượcnhững thành công trong cuộc sống ; muốn có một cuộc sống antoàn, hạnh phúc và có chất lượng Để đạt được điều đó, ngoài việc
có tri thức, có sức khỏe, có đạo đức, con người còn cần phải cócác kĩ năng sống Nhưng kĩ năng sống không phải là những cái đã
có sẵn, con người không phải sinh ra đã có kĩ năng sống Kĩ năngsống chỉ được hình thành và phát triển trong quá trình học tập,rèn luyện, thực hành trải nghiệm trong cuộc sống hằng ngày ởtrường, ở gia đình và ngoài xã hội Khi tự mình thực hiện những
Trang 9công việc phục vụ cho bản thân mà không cần người khác làm hộhay làm thay sẽ làm giảm bớt sự bận rộn, mệt nhọc cho bố mẹ,cho mọi người xung quanh Ta sẽ không bị thụ động sống nhờ vàongười khác, sẽ làm chủ được bản thân, thích ứng với môi trườngxung quanh Lúc đó ta cảm thấy tự tin hơn trong cuộc sống.
Ví dụ: Khi ngủ dậy các em có thói quen gấp chăn màn gọn
gàng cũng là đang giúp đỡ bố mẹ Khi ăn xong, các em giúp bố
mẹ rửa bát, quét nhà cũng là đang rèn cho mình ý thức tự lập, khảnăng tự rèn luyện bản thân
Giáo viên có thể lồng ghép vào các tiết học trên lớp và lấy một
số hình ảnh, tình huống, câu chuyện minh họa để học sinh thấy rõhơn tầm quan trọng của việc rèn kĩ năng tự phục vụ Nên kể chohọc sinh nghe một số câu chuyện có ý nghĩa đề cao ý thức tự phục
vụ của mỗi người
Ví dụ: Truyện Đồ dùng để ở đâu (sách đạo đức lớp 2) cho thấy
hậu quả của việc sắp xếp đồ dùng không ngăn nắp, bạ đâu bỏđấy Từ đó cho học sinh thấy thói quen ngăn nắp, gọn gàng sẽgiúp các em tiết kiệm được thời gian, tránh việc bị đi học muộn
như bạn nhỏ trong câu chuyện Truyện Con gái (Tiếng Việt 5- Tập
2), ca ngợi cô bé có ý thức tự phục vụ, đảm đang việc nhà, là conngoan trong gia đình khiến bố mẹ vui lòng, tự hào làm thay đổisuy nghĩ “trọng nam, khinh nữ” của mọi người trong gia đình
3 Xây dựng nội quy lớp bán trú
Để thực hiện một cách khoa học và hiệu quả nề nếp lớp bántrú, giáo viên chủ nhiệm lớp có trách nhiệm xây dựng nội quy sinhhoạt bán trú của lớp từ đầu năm học thông qua Ban đại diện cha
mẹ học sinh và phổ biến cho cả lớp thực hiện
Nội quy cụ thể như sau:
1.Vệ sinh cá nhân sạch sẽ: Rửa tay trước khi ăn và sau khi đi
vệ sinh
2 Không ăn quá nhanh hoặc quá chậm
3 Không đem thức ăn ra khỏi phòng ăn
4 Phải ăn hết khẩu phần ăn của mình
5 Sắp xếp chăn, bàn gọn gàng sau khi ngủ dậy
6 Ngủ đúng vị trí, đúng giờ qui định
7 Không nói chuyện riêng, đọc truyện trong giờ ngủ
8 Ngủ đủ giờ không dậy sớm quá hoặc muộn quá làm ảnhhưởng đến các bạn
9 Phải tham gia các công việc khi được phân công như: lậthoặc gấp bàn ngủ, mở hoặc buộc rèm cửa trước và sau giờ ngủ
10 Thực hiện tốt các điều quy định nêu trên
Trang 104 Bầu ban cán sự lớp bán trú
Ngoài giáo viên chủ nhiệm là người trực tiếp theo dõi học sinhmọi nếp nếp sinh hoạt bán trú thì việc cử ra một cán bộ lớp đểgiúp đỡ giáo viên trong việc hướng dẫn, quản lí các bạn là mộtviệc làm hết sức cần thiết Vì vậy, để đạt hiệu quả cao, giáo viêncần lựa chọn một lớp trưởng, một lớp phó cho lớp bán trú của lớpmình Khác với ban cán sự trên lớp học, giáo viên nên chỉ định họcsinh có tính tự lập, tự quản tốt để giữ vai trò là lớp trưởng, lớp phólớp bán trú Trước đó, giáo viên cần quan sát, gần gũi, thử việchọc sinh đó rồi mới giao việc Giáo viên cần giao việc cụ thể cholớp trưởng, lớp phó Nhiệm vụ của lớp trưởng, lớp phó là như nhau.Công việc cụ thể như sau:
+ Hướng dẫn các bạn xếp hàng rửa tay trước khi ăn
+ Kiểm tra việc rửa tay trước khi ăn của các bạn
+ Hướng dẫn các bạn ngồi đúng vị trí của lớp mình
+ Kiểm tra việc ăn hết khẩu phần ăn của từng bạn
+ Kiểm tra việc ăn đúng thời gian qui định của các bạn
+ Theo dõi việc thực hiện nhiệm vụ trong giờ nghỉ của cácbạn
+ Ghi chép lại danh sách các bạn còn chưa thực hiện tốt nềnếp
5 Rèn thói quen ăn uống khoa học
a Trước khi ăn
- Xếp hàng rửa tay: Khi trống báo giờ tan học, những học sinh ở lại bán trúnhanh chóng rời lớp, xếp hàng trước nhà ăn để thực hiện việc vệ sinh trước khi ăn.Lớp trưởng điều khiển các bạn xếp hàng và giữ trật tự
Trang 11Hình 1: Xếp hàngchuẩn bị rửa tay trước khi ăn
- Rửa tay: Đây là việc làm rất cần thiết để đảm bảo vệ sinh antoàn thực phẩm Việc làm này bộ phận y tế của nhà trường đãtriển khai, hướng dẫn học sinh ngay từ đầu năm học Tôi đã tổchức cho học sinh thực hiện thường xuyên, nghiêm túc nên đã trởthành nếp, thành thói quen cho các em Việc rửa tay trước khi ăncần theo qui trình 6 bước đó là:
+ Làm ướt hai bàn tay bằng nước sạch, sau đó thoa nhẹ xàphòng vào lòng bàn tay rồi chà xát hai lòng bàn tay vào nhau.+ Dùng ngón tay và lòng bàn tay này cuốn và xoay lần lượttừng ngón của bàn tay kia và ngược lại
+ Dùng lòng bàn tay này chà xát chéo lên mu bàn tay kia vàngược lại
+ Dùng đầu ngón tay của bàn tay này miết vào kẽ giữa cácngón của bàn tay kia và ngược lại
+ Chụm 5 đầu ngón tay của tay này cọ vào lòng bàn tay kia,xoay đi, xoay lại
+ Xả cho tay sạch hết xà phòng dưới nguồn nước sạch, sau đólau khô tay bằng khăn hoặc giấy
Trang 12Hình 2: Rửa tay trước khi ăn
- Lần lượt vào vị trí của lớp mình để nhận khẩu phần ăn: Nhắcnhở học sinh ngồi đúng vị trí của lớp mình, không ngồi trật quátránh va chạm tay nhau khi ăn để không làm đổ thức ăn ra ngườimình, người bạn hoặc ra bàn
- Lấy đúng phần ăn dành cho khối lớp mình: Giáo viên kiểm traviệc học sinh nhận phần ăn Tránh để một số em lười ăn đổi phần
ăn ít hơn của các em lớp dưới
b Trong khi ăn: Giáo viên cần nhắc nhở thường xuyên đến học
sinh:
- Trong khi ăn không nên nói chuyện riêng
- Ăn chậm, nhai kĩ, ăn hết khẩu phần
- Không nên chan canh khi thức ăn và cơm còn nhiều
- Không bỏ thức ăn thừa của mình vào bát của bạn hoặc vàogầm bàn
Trang 13Hình 3: Ăn cơm
c Sau khi ăn
- Để bát vào đúng nơi quy định Giáo viên cần nhắc nhở họcsinh để bát nhẹ nhàng, nên đổ thức ăn còn thừa vào đúng nơi quyđịnh
- Vệ sinh: Dùng khăn lau miệng, rửa tay sạch sẽ, đánh răngtrước khi vào ngủ
Để thực hiện tốt những công việc trên giáo viên cần phân cônglớp trưởng, lớp phó có trách nhiệm nhắc nhở, đôn đốc kiểm tra, đánh giá các hoạtđộng của các thành viên trong lớp
6 Rèn thói quen nghỉ trưa khoa học
a Trước giờ nghỉ
Dựa vào khoảng thời gian thực hiện bán trú (từ lúc học sinh ăn cơm xongcho đến khi học sinh bước vào thời gian nghỉ (ngủ trưa) mà giáo viên dự định thờigian giải trí trước giờ ngủ cho học sinh (khoảng 30 phút) Trong khoảng thời giannày, giáo viên có thể tổ chức cho học sinh đọc sách, báo, xem ti vi Lớp trưởng theodõi, nhắc nhở các bạn giữ trật tự, ngồi đúng vị trí
Trang 14Hình 4: Xem ti vi trước giờ ngủ trưa
b Trong giờ nghỉ
b.1 Phân công công việc cụ thể cho từng tổ (như phân công trực nhật), lậpdanh sách học sinh và phổ biến đến từng em hoặc dán lên lớp như một thời khóabiểu Yêu cầu học sinh nhớ lịch và thực hiện nghiêm túc
Lưu ý: Lịch này giáo viên cần thay đổi trong từng tuần hoặc 2 tuần một lần
tránh trường hợp một số em chỉ phải lật, gấp bàn hoặc chỉ phải mở hoặc buộc rèm
để các em có dịp được phát huy khả năng tự phục vụ, tự lập của bản thân
Sau đây là bảng phân công công việc trong từng tuần của lớp bán trú do tôi phụ trách.Bảng phân công này tôi thực hiện trong hai tuần
Trịnh Linh NhiLưu Mạnh Đức
Trịnh Linh NhiLưu Mạnh Đức
5 Nguyễn Gia Như
Nguyễn Gia Huy
Nguyễn Hải Yến
Nguyễn Gia Như Nguyễn Gia HuyNguyễn Hải Yến
Đỗ Lưu Ly
Vũ Thành Đạt
Đỗ Lưu Ly
Vũ Thành Đạt
b.2 Phân công vị trí nằm ngủ cho học sinh:
Cần sắp xếp vị trí nằm ngủ phù hợp với từng em, giúp các em có vị trí nằmthoải mái, (không chật quá), không bị gò bó, không để các em nằm sát mép bàntránh khi các em ngủ say cựa mình có thể bị ngã xuống đất