Bài tập marketing đánh giá doanh nhân việt nam thời kỳ đổi mới

Bài làm Từ xa xưa, theo những phát hiện khảo cổ học cho thấy trên đất nước ta các công trường chế tác đồ đá đã xuất hiện vào giai đoạn hậu kỳ đồ đá mới khoảng 6.000- 3.000 năm trước, như

Bài tập Marketing Đánh giá doanh nhân Việt Nam thời kỳ đổi mới

BÀI TẬP CÁ NHÂN MÔN QUẢN TRỊ MARKETING

Những đặc điểm của doanh nhân Việt Nam?

+ Mức độ dám chấp nhận rủi ro trong KD (risk taking)

+ Tính đổi mới, sáng tạo (đối với SP, kênh PP, hoạt động khuếch trương,…) (innovativeness)

+ Tính chủ động, tiên phong đi trước đối thủ trong các hoạt động KD (acting proactively): tiên phong tung SP mới,…

Hãy sử dụng cả số liệu thứ cấp (internet, báo chí, các báo cáo,…)

& sơ cấp (quan sát & 3 phỏng vấn) để minh họa cho bài viết

Bài làm

Từ xa xưa, theo những phát hiện khảo cổ học cho thấy trên đất nước

ta các công trường chế tác đồ đá đã xuất hiện vào giai đoạn hậu kỳ đồ đá mới (khoảng 6.000- 3.000 năm trước), như Hồng Đà (Phú Thọ), Bãi Tự (Bắc Ninh), Tràng Kênh (Hải Phòng), Núi Đọ (Thanh Hoá), Rú Dầu (Hà Tĩnh).Với những công trường lao động lớn như vậy, ngoài lao động của rất nhiều nhân công, chắc chắn có sự điều hành, chỉ huy và tổ chức của những ông chủ, chính đó là vai trò của những chủ doanh nghiệp, tức là những doanh nhân, như cách gọi của chúng ta bây giờ

Đến nay, chúng ta đã 5 lần kỷ niệm ngày Doanh nhân Việt Nam (13/10/2003-13/10/2008 ), một thời gian không dài và cũng bởi vậy cho tới nay ở nước ta chưa có cơ quan nào tiến hành nghiên cứu một cách toàn diện hoặc điều tra tổng thể, để có thể cung cấp cho xã hội một bức tranh đầy đủ,

rõ nét về doanh nhân nước nhà, những người đang đóng vai trò xung kích trong sự nghiệp xây dựng phát triển nền kinh tế Việt Nam

Tuy nhiên, trong mấy năm qua đã có một số cuộc điều tra được tiến hành trong từng nhóm doanh nghiệp như doanh nghiệp nữ (do Hội liên Hiệp Phụ nữ Việt Nam tiến hành năm 1999 trong các doanh nghiệp do những doanh nhân dưới 45 tuổi lãnh đạo), doanh nghiệp tư nhân (do Chương trình phát triển dự án Mêkông MPDF thuộc nhóm IFC/WB tiến hành năm 1999 trên 127 doanh nghiệp tư nhân với hơn 400 đối tượng khác)… Những kết quả đó cùng hàng ngàn bài viết về doanh nghiệp, doanh nhân được đăng tải trên báo chí, hàng ngàn cuộc làm việc, gặp gỡ, trao đổi với các doanh nhân,

và nhất là thực tế cuộc sống vô cùng sôi động đã và đang diễn ra trên đất

nước ta từ khi đổi mới tới nay cho phép chúng ta hình dung được một số vấn

đề về doanh nhân Việt Nam Với doanh nhân Việt Nam, mức độ dám chấp nhận rủi ro trong KD (risk taking), tính đổi mới, sáng tạo (đối với SP, kênh

PP, hoạt động khuếch trương,…) (innovativeness), tính chủ động, tiên phong

đi trước đối thủ trong các hoạt động KD (acting proactively): tiên phong tung SP mới không chỉ là đặc điểm mà còn là yêu cầu và thách thức Trước khi đi vào nghiên cứu những nội dung đó, chúng ta xem xét một cách tổng thể các vấn đề liên quan đến doanh nhân Việt Nam

I/ Đặc điểm chung của doanh nhân Việt Nam

1 Xuất thân và con đường trở thành doanh nhân

Theo kết quả các cuộc điều tra, doanh nhân Việt Nam hiện nay, có khoảng 66% xuất thân từ các gia đình cán bộ nhà nước (kể cả gia đình cán

bộ Đảng và các đoàn thể, quân đội, doanh nghiệp quốc doanh, cấp Trung ương và địa phương) và 16% xuất thân từ gia đình buôn bán, kinh doanh, số còn lại từ các tầng lớp khác trong xã hội Cũng theo các cuộc điều tra đó, thì những lý do chính để những doanh nhân này lập nghiệp bằng con đường kinh doanh là:

- Muốn phát huy tối đa năng lực cá nhân (76% theo điều tra của MPDF, 13,2% theo điều tra doanh nghệp nữ);

- Có điều kiện thuận lợi để làm kinh doanh (61% theo điều tra doanh nghiệp trẻ, 27% theo điều tra doanh nghiệp nữ);

- Để kiếm sống hoặc tăng thu nhập (50% theo MPDF, 14,3% theo điều tra doanh nghiệp nữ);

- Thích thử thách, sáng tạo (41% theo MPDF);

- Theo truyền thống gia đình (16% theo điều tra doanh nghiệp nữ), hoặc có kinh nghiệm trong lĩnh vực kinh doanh (26% theo điều tra doanh nghiệp nữ);

- Muốn theo đuổi giá trị đạo đức hoặc phong cách sống riêng (23% theo MPDF)

Tuy có sự khác biệt về con số do cách điều tra khác nhau, nhưng những con số trên cho thấy tương đối xác đáng những nguyên nhân của sự xuất hiện đội ngũ doanh nhân của nước ta ngày nay, đồng thời cũng minh hoạ cho một số đặc điểm của lớp doanh nhân này

Lớp doanh nhân mới ở nước ta có một số đặc điểm riêng, khác với doanh nhân ở các nước khác, đồng thời cũng có một số nét tương đồng với các đồng nghiệp nước ngoài

2 Lớp doanh nhân mới ở nước ta ra đời và phát triển gắn liền với công cuộc đổi mới và phát triển nền kinh tế thị trường của đất nước

Trước đổi mới, nước ta không thực sự có doanh nghiệp và doanh nhân, mặc dù có tồn tại các xí nghiệp quốc doanh và các cơ sở sản xuất,

buôn bán nhỏ của lớp người được gọi chung là tiểu thương, tiểu chủ Công cuộc đổi mới mở ra thời vận mới cho các doanh nghiệp quốc doanh và nhất

là dân doanh, cho sự ra đời của lớp doanh nhân mới Việt Nam

Hiện nay, cả nước ta mới có khoảng 60.000 doanh nghiệp bình quân hơn 1000 người dân mới có 1 doanh nghiệp, thấp hơn rất nhiều so với mức

50 người dân và có một doanh nghiệp ở các nước khác Điều này cũng phản ánh thực tế là nền kinh tế thị trường ở nước ta còn đang ở mức sơ khai, còn cần được đổi mới và mở rộng, phát triển mạnh hơn nữa để tạo điều kiện cho

sự phát triển của doanh nghiệp và doanh nhân Việt Nam, để họ có thể đóng góp nhiều hơn, tích cực hơn vào sự nghiệp phát triển chung của đất nước

3 Lớp doanh nhân mới ở nước ta đa số tuổi đời khá trẻ, được đào tạo và rèn luyện trong quá trình đổi mới, có tinh thần yêu nước và tự tôn dân tộc

Một điều tra mới đây của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho thấy, số người

dưới 30 tuổi ở Việt Nam chọn con đường kinh doanh để khởi nghiệp và trở thành chủ doanh nghiệp là rất thấp, chỉ chiếm 7,28% trong hơn 40.000 doanh nghiệp được điều tra

Số liệu điều tra cũng cho thấy, độ tuổi của chủ doanh nghiệp Việt Nam cụ thể là, dưới 30 tuổi chiếm 7,28%; từ 30 đến 40 tuổi chiếm 25,67%;

từ 41 đến 50 tuổi chiếm 31,71%; trên 50 tuổi chiếm 19,29%

Theo các chuyên gia, tỷ lệ này là khá thấp so với các nước khác và cần phải khơi dậy tinh thần kinh doanh trong giới trẻ thông qua các chương trình đào tạo và khuyến khích họ lập nghiệp Qua đó bổ sung vào đội ngũ doanh nhân Việt Nam những chủ doanh nghiệp trẻ, năng động đáp ứng mục tiêu đến năm 2010 Việt Nam có khoảng 500.000 doanh nghiệp Như vậy, số lượng tương ứng cần phải đào tạo được là 1,5 triệu doanh nhân và cán bộ quản lý, trong đó khoảng trên 1 triệu doanh nhân đang ở tuổi thanh niên

Cũng theo kết quả điều tra như trên, khoảng 70% doanh nhân lãnh đạo các doanh nghiệp dân doanh ở độ tuổi dưới 45 (đối với doanh nghiệp

nữ, tỷ lệ đó là 62%, với doanh nghiệp quốc doanh là 20 – 25%) Tuổi đời trẻ, ảnh hưởng nhiều tới tính năng động, ý chí dám chấp nhận rủi ro, thách thức, khả năng học hỏi và sức làm việc của doanh nhân

Được đào tạo và rèn luyện trong quá trình đổi mới, lớp doanh nhân Việt Nam ngày nay có lòng yêu nước, gắn bó cuộc sống với vận mệnh và tương lai của đất nước, của dân tộc, của cộng đồng xã hội Nhìn chung đa số

họ tôn trọng luật pháp, thực hiện nghiêm túc các quy định của Nhà nước, sống có tránh nhiệm, có tinh thần tự tôn dân tộc, mong muốn phát triển các sản phẩm mang thương hiệu Việt Nam, không thua kém các bạn hàng và đối thủ nước ngoài

4 Lớp doanh nhân mới ở nước ta đa số làm việc rất cần cù, năng động chịu khó học và vươn tới cái mới

Các cuộc điều tra cho thấy doanh nhân là lớp người làm việc hết sức cần cù, với cường độ cao, trung bình các doanh nhân làm việc từ 10 – 12 giờ một ngày và 25 – 27 ngày 1 tháng Cách làm việc của họ rất năng động, linh hoạt, họ có thể làm nhiều việc khác nhau ở nhiều nơi, trong nhiều môi trường khác nhau, luôn cố gắng và có khả năng thích ứng với mọi điều kiện, mọi hoàn cảnh khó khăn Họ cũng rất chịu khó học tập với ý chí quyết tâm nâng cao trình độ, kỹ năng quản lý, kinh doanh và có khả năng tiếp thu tốt

5 Lớp đoanh nhân mới ở nước ta sống có nhân bản, có ý thức trách nhiệm cao với cộng đồng, có mong muốn được gắn bó trong hội đoàn

Đa số doanh nhân có ý thức trách nhiệm cao đối với doanh nghiệp, với những người cùng làm việc với mình, họ nhận thức rõ là những quyết định của họ không chỉ ảnh hưởng đến bản thân, mà còn ảnh hưởng lớn đến cuộc sống của hàng ngàn người lao động làm việc trong doanh nghiệp của gia đình họ Do đó, phần lớn doanh nhân đối xử tốt, chia sẻ lợi ích với người lao động, và trong phần lớn các doanh nghiệp Việt Nam rất ít khi xảy ra tranh chấp

Đa số doanh nhân cũng ý thức tốt với cộng đồng xã hội, thường xuyên đóng góp, tham gia các hoạt động nghĩa cử hoặc từ thiện Doanh nhân ngày nay cũng hiểu rõ yêu cầu phải đoàn kết, hợp tác giữa các doanh nghiệp Việt Nam với nhau để bảo vệ lợi ích chung trong cuộc cạnh tranh trên thương trường Do vậy, phần lớn họ đều tham gia vào các hội của doanh nghiệp, và mong muốn phát triển hơn nữa các hội doanh nghiệp, hội nghề nghiệp

6 Lớp doanh nhân mới ở nước ta đa số sống có văn hoá, giữ gìn những truyền thống, giá trị tốt đẹp của gia đình, xã hội và dân tộc

Đa số doanh nhân là những người có giáo dục, có nếp sống lành mạnh, trung thực Họ gắn bó và có trách nhiệm cao với gia đình, cha mẹ, coi trọng quan hệ bạn bè, họ hàng, chăm lo đóng góp xây dựng quê hương Họ

có lòng tự trọng chú ý giữ gìn danh tiếng của gia đình, thanh danh của doanh nhân Trong quan hệ kinh doanh quốc tế, họ có ý thức tự tôn dân tộc, cố gắng làm sao dể rạng danh non sông đất nước Các doanh nhân cũng rất trọng học vấn, quan tâm đầu tư cho giáo dục, đào tạo để nâng cao trình độ,

mở rộng kiến thức cho bản thân, con cái cũng như những người cộng sự Họ biết quý trọng hiền tài, đạo đức, và ghét những thói hư tật xấu trong kinh doanh cũng như trong xã hội và cuộc sống đời thường

Cuộc điều tra về tinh thần kinh doanh (entrepreneurship) do Viện nghiên cứu quản lý kinh tế TW cùng phối hợp với tổ chức JICA (Nhật Bản) tiến hành trong khuôn khổ Dự án Ishikawa năm 2000, đối với 481 doanh nghiệp dân doanh đã thu được một số tư liệu đáng chú ý sau đây

Thứ nhất là tỷ lệ phụ nữ làm chủ doanh nghiệp chiếm 21% là tỷ lệ

khá cao so với doanh nghiệp Nhà nước Điều này rất đáng mừng vì nó chứng

tỏ sự vươn lên mạnh mẽ của phụ nữ, khắc phục khó khăn nhiều hơn nam giới để thành đạt trong kinh doanh

Thứ hai, là độ ngũ doanh nhân này trẻ hơn so với đội ngũ Giám đốc

doanh nghiệp Nhà nước Có 4,7% từ tuổi 19 - 29 là tuổi khó có thể có trong hàng ngũ Giám đốc doanh nghiệp Nhà nước Lứa tuổi từ 30 - 49 chiếm 62,1%, tức là chiếm đa số doanh nhân Nếu giả định rằng họ đã bắt đầu kinh doanh, lập nghiệp từ khi bắt đầu công cuộc đồi mới, thì đa số doanh nhân dã bắt đầu kinh doanh từ khi mới tốt nghiệp Đại học Lứa tuổi từ 50 - 59 chiếm 24,7% trong khi số trên 60 tuổi chiếm 8,4% Như vậy, đội ngũ doanh nhân mới đang ở tuổi sung sức, cho phép họ tiếp tục học tập, tiếp thu cái mới

Thứ ba, là đa số doanh nhân xuất thân từ cán bộ Nhà nước hay đã

trải qua phục vụ trong quân đội Tỷ lệ đã phục vụ trong quân đội là 11,2%, trong doanh nghiệp Nhà nước là 24,9%, trong các cơ quan Nhà nước khác là 20%, cộng lại là 56,1% Chỉ có 16,6% đã hoạt động trong một doanh nghiệp ngoài quốc doanh khác, là l,2% trong doanh nghiệp nước ngoài Điều này chứng tỏ có sự điều chỉnh đáng kể lực lượng quản lý từ khu vục Nhà nước trong khu vực dân doanh Đó cũng là điều bình thường vì trước đây, khu vực Nhà nước chiếm vị trí quan trọng nhất và tỷ lệ lớn nhất, thu hút và sử dụng tuyệt đại đa số lực lượng lao động được đào tạo, khi xuất hiện khu vục tư nhân, việc chuyển dịch lực lượng như trên là điều tự nhiên và cũng phù hợp với kinh nghiệm quốc tế Đáng chú ý là có đến 40,5% doanh nhân cho biết trong gia đình họ có đảng viên Đảng cộng sản Việt Nam Điều này chứng tỏ quá trình đổi mới tư duy diễn ra không chỉ giữa các thế hệ mà trong cả từng gia đình

Nguồn gốc của gia đình và của bản thân doanh nhân cho thấy không

có sự khác biệt xã hội nào lớn giữa doanh nhân trong doanh nghiệp Nhà nước và doanh nghiệp tư nhân về nguồn gốc xã hội và gia đình Do vậy, những thành kiến về doanh nhân trong khu vực tư nhân không có căn cứ về mặt hoàn cảnh xà hội và nguồn gốc gia đình Họ cùng một nguồn gốc, đã từng làm việc trong quân đội và doanh nghiệp Nhà nước, cơ quan Nhà nước, nay chỉ thay đổi hoạt động mà thôi

Thứ tư, trình độ học vấn của số doanh nhân này tương đối khá, tạo

cơ sở để học có thể tiếp tục học tập Có 11,7% chưa tốt nghiệp phổ thông 12 năm, có 28,4% có bằng Đại học, 15,3% có thêm các chứng chỉ đào tạo chuyên ngành, 36,8% có bằng cử nhân Cộng lại, tỷ lệ doanh nhân đã trải qua đào tạo Đại học và chuyên môn đạt 80,5%, một tỷ lệ cao so với các nước Đông Nam Á Mặt khác, chỉ có 0,6% có bằng Thạc sĩ và 0,8% có bằng Tiến sĩ

Thứ năm, 92% số doanh nhân là người Kinh, 6, 9% là người Việt

gốc Hoa, 0,7% là người dân tộc và 0,4% là Việt kiều

Cả hai nhóm thông tin sau này cần được xem xét trong một thực tế là các doanh nghiệp mới phát triển chủ yếu ở khu vực thành thị tập trung ở các

đô thị lớn nơi người Kinh sinh sống là chủ yếu và tỷ lệ được đào tạo cao, khu vực nông thôn, miền núi và dân tộc ít người ít có doanh nghiệp thanh lập và hoạt động Đó là một hạn chế lớn cần được khắc phục trong quá trình phát triển trong tương lai

Kết quả điều tra cũng cho thấy, trình độ của các chủ doanh nghiệp Việt Nam còn nhiều bất cập, số người là Tiến sỹ chiếm 0,66%; Thạc sỹ 2,33%; đã tốt nghiệp Đại học 37,82%; tốt nghiệp Cao đẳng 3,56%; Trung học chuyên nghiệp 12,33% và tới 43,3% chưa qua các trình độ này

Điều tra cũng cho thấy, ngay những người có trình độ học vấn từ Cao đẳng và Đại học trở lên thì cũng ít người được đào tạo về kiến thức kinh tế

và quản trị doanh nghiệp Điều này sẽ khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong định hướng chiến lược phát triển và quản lý doanh nghiệp của mình

Hiện tại, các doanh nghiệp đang có nhu cầu lớn về đạo tạo trong các lĩnh vực như: tài chính, kế toán, đào tạo về quản trị doanh nghiệp, phát triển thị trường, đào tạo về lập kế hoạch, chiến lược kinh doanh, đào tạo về kỹ năng đàm phán và ký kết hợp đồng kinh tế, quản lý nguồn nhân lực

7 Một số nhược điểm của doanh nhân Việt Nam

Trước hết, một số không ít doanh nhân có trình độ học vấn hạn chế,

kỹ năng kinh doanh thấp Điều tra doanh nhân cho thấy chỉ có khoảng 25%

nữ chủ doanh nhân có trình độ đại học hoặc là trên đại học, trong khi có tới 32.5% chưa học tới phổ thông trung học Đó là lỗ hổng rất lớn, hạn chế khả năng và tầm nhìn của doanh nhân trong thế giới kinh doanh hiện đại ngày ngay, và do đó giảm hiệu quả của doanh nghiệp Thiếu đội ngũ doanh nhân giỏi cũng là trở ngại lớn cho đất nước trên con đường phát triển

Thứ hai là, một số doanh nhân của chúng ta chưa có tinh thần doanh nghiệp cao, còn mang tâm lý ỷ lại, trông chờ ở sự bảo hộ của Chính phủ hỗ trợ của các nguồn lực bên ngoài doanh nghiệp, mặt khác có một số chưa thực sự tin tưởng ở chính sách lâu dài của nhà nước đối với doanh nghiệp nên chưa yên tâm, thiếu quyết chí vươn lên, mạnh dạn đầu tư, mở mang sự nghiệp kinh doanh Trong thời đại toàn cầu hoá và với sự phát triển như vũ bão của khoa học, công nghệ và thị trường thế giới, sự do dự, chậm chễ, thụ động, thiếu tinh thần quyết đấu sẽ đẩy chúng ta tụt hậu xa hơn, nguy cơ mất thị trường, lỡ thời vận phát triển sẽ càng lớn hơn

Thứ ba, chúng ta có một số doanh nhân thiếu trách nhiệm, thiếu đạo đức, văn hoá trong kinh doanh và trong cuộc sống, nên có những hành vi xấu làm phương hại đến lợi ích của Doanh nghiệp, của xã hội của cộng đồng

Doanh nghiệp Những hành vi như vi phạm pháp luật, không thực hiện nghĩa

vụ thuế, gian lận thương mại, lừa dối khách hàng v…v cần phải nghiêm trị,

và cộng đồng doanh nghiệp cần lên án những doanh nhân xấu đó dể bảo vệ

uy tín chung của Việt Nam

II/ Phân tích một số đặc điểm đặc thù của doanh nhân Việt Nam

Như trên đã nói, mức độ dám chấp nhận rủi ro trong KD (risk taking), tính đổi mới, sáng tạo (đối với SP, kênh PP, hoạt động khuếch trương,…) (innovativeness), tính chủ động, tiên phong đi trước đối thủ trong các hoạt động KD (acting proactively): tiên phong tung SP mới vừa là đặc điểm vừa là yêu cầu, thách thức đối với doanh nhân Việt Nam Để làm sang

tỏ điều này, chúng ta thử đi sâu phân tích các đặc điểm đó

1 Mức độ dám chấp nhận rủi ro

Điều này thể hiện khá rõ trong thực tế cũng như qua những lý do thúc đẩy họ làm kinh doanh được doanh nhân cho biết qua các cuộc điều tra Đặc biệt trong điều kiện ở nước ta cơ chế thị trường còn nhiều khiếm khuyết, hệ thống hỗ trợ doanh nghiệp chưa phát triển, doanh nghiệp dân doanh còn bị phân biệt đối xử và phải cạnh tranh không cân sức với các doanh nghiệp quốc doanh và doanh nghiệp nước ngoài, các doanh nhân Việt Nam phải thực sự có ý chí, tinh thần doanh nghiệp cao trên thương trường Chính ý chí

đó đã tạo nên sức bật cho hàng ngàn doanh nhân vươn lên và thành công qua quá trình vật lộn để khởi nghiệp và mở mang sự nghiệp kinh doanh

Theo các kết quả điều tra, khoảng 70% doanh nhân lãnh đạo các doanh nghiệp dân doanh ở độ tuổi dưới 45 (đối với doanh nghiệp nữ, tỷ lệ

đó là 62%, với doanh nghiệp quốc doanh là 20 – 25%) Tuổi đời trẻ, ảnh

hưởng nhiều tới tính năng động, ý chí dám chấp nhận rủi ro, thách thức, khả

năng học hỏi và sức làm việc của doanh nhân

Theo Gs Đinh Xuân Bá, Chủ tịch Công ty Secoin thì : ” Một trong những tố chất quan trọng nhất của một doanh nhân là dám chấp nhận rủi

ro Không biết được điều đó thì không có một doanh nghiệp lớn mạnh”.

Tuy vậy, cũng có thể nói có một bộ phận không nhỏ doanh nhân Việt

là không dám chấp nhận rủi ro Họ thiếu hẳn sự sáng tạo , đổi mới, dám nghĩ

dám làm và tính tiên phong Điều này thể hiện rõ nhất ở “tâm lý bầy đàn”

trong hoạt động doanh nghiệp thời gian qua Những bài học đau lòng về

“bầy đàn trong chứng khoán”, “bầy đàn trong bất động sản”, “bầy đàn trong mô hình tập đoàn đa ngành, đa nghề”,… đã đẩy không biết bao doanh

nhân, doanh nghiệp đến bờ vực phá sản và đẩy kinh tế đất nước vào cơn khủng hoảng trầm trọng Chúng tôi cũng đã thu thập 3 Phiếu ý kiến từ hai doanh nghiệp thương mại va một doanh nghiệp sản xuất Câu trả lời tuy có khác nhau nhưng kết quả tổng hợp khá tạp trung, 100% câu trả lời đều thể hiện tính chấp nhận rủi ro thấp

Ở một khía cạnh khác, việc dám đối mặt với rủi ro trong quyết định của một bộ phận doanh nghiệp Việt Nam vẫn mang nặng tính “liều” và quyết

định mang tính thiếu nhận thức và hiểu biết Có thể nhận thức những “ rủi ro trong những quyết định dám chấp nhận rủi ro” của doanh nghiệp Việt Nam

như sau:

- Thiếu những qui tắc khôn ngoan trong việc chấp nhận rủi ro

- Thiếu kỷ luật trong việc tuân thủ nguyên tắc này

- Đơn giản hóa những qui trình kinh doanh

- Chưa đo lường và lượng hóa được những rủi ro

Nói cách khác, bí quyết đầu tư là phải mạo hiểm với những rủi ro được tính toán trước Mỗi một cơ hội đầu tư luôn mang theo những rủi ro

tiềm ẩn Trong một số thương vụ đầu tư, một loại rủi ro nhất định có thể chiếm ưu thế hơn, và những rủi ro khác chỉ là thứ yếu Hiểu đầy đủ về những loại rủi ro chính yếu là cần thiết để mạo hiểm có tính toán và đưa ra những quyết định đầu tư nhanh nhạy

Trong một số tài liệu đã liệt kê được các loại rủi ro trong hoạt động

doanh nghiệp: Rủi ro vỡ nợ; Rủi ro kinh doanh; Rủi ro thanh khoản; Rủi ro sức mua hay rủi ro lạm phát; Rủi ro lãi suất; Rủi ro công nghệ; -Rủi ro chính trị; - -Rủi ro thị trường.

Có một câu nói rất hay là: “Không rủi ro có nghĩa là không lợi nhuận Nơi rủi ro cao thì cũng kỳ vọng lợi nhuận cao ”, vấn đề chỉ là quản lý

rủi ro đó như thế nào Không phải tất cả 8 loại rủi ro này có thể đồng thời xảy ra tại một thời điểm và với cùng một vụ đầu tư Mặt khác, các loại rủi ro khác nhau có mối liên hệ với nhau Điều quan trọng là phải đánh giá một cách cẩn trọng sự tồn tại của mỗi loại rủi ro, và mức độ của nó trong mỗi cơ hội đầu tư

Việt Nam ra nhập WTO được các nhà lãnh đạo và giới doanh nghiệp

Việt hay thích dùng từ gọi là “ra biển lớn” Ra biển lớn là chấp nhận rủi ro.

Biển lớn chứa đựng cả những cơ hội "cá về đầy khoang" cũng như những rủi

ro của những cơn bão lớn Chỉ những doanh nghiệp và doanh nhân dám chấp nhận sự thách thức của biến cả mới xứng đáng thu nhận về mình sức mạnh của đại dương Ra biển lớn cần thuyền trưởng vững vàng và đội ngũ thuỷ thủ dạn dày sóng gió "Sóng cả nhưng không ngã tay chèo" là nhờ vào

“thuyền trưởng” - tức là ban giám đốc và hội đồng quản trị của Doanh nghiệp, và "thủy thủ đoàn" - tức là nhân viên của doanh nghiệp Ra biển lớn cần “hoa tiêu” giỏi, cần có la bàn và hệ thống định vị, dẫn đường tốt Ra biển lớn cần tàu lớn, và quan trọng hơn, cần tàu tốt Hơn 90% doanh nghiệp hiện nay của Việt Nam là nhỏ và vừa, trong đó phần lớn trong số đó lại là nhỏ và rất nhỏ Để cạnh tranh trên thị trường quốc tế, không thể không có doanh nghiệp lớn Có một nghịch lý hiện nay là chúng ta vừa thiếu vừa thừa doanh nghiệp lớn: thiếu những doanh nghiệp lớn có khả năng cạnh tranh quốc tế, trong khi lại thừa doanh nghiệp lớn kém hiệu quả (Tập đoàn Kinh tế

Nhà nước) Ra biển lớn cần một hệ thống bảo hiểm rủi ro tin cậy Ngay cả khi các doanh nghiệp dám chấp nhận rủi ro thì họ cũng cần tìm những biện pháp để giảm bớt và phân tán rủi ro Ở đây, vai trò của Nhà nước là hết sức quan trọng Ra biển lớn cần hiểu biết và tôn trọng "luật hàng hải" quốc tế, luật biển quốc tế khác luật sông nội địa Đã một thời gian dài các doanh nghiệp Việt quen với việc xé rào và lách luật hơn là tuân thủ luật Hiểu biết luật và các tập quán thương mại quốc tế không chỉ giúp các doanh nghiệp thành công hơn, mà còn giúp họ giảm rủi ro và bớt tổn thất trong những tranh chấp thương mại khi chúng xảy ra

2 Tính đổi mới sáng tạo

Có một thực tế cần phải nhìn nhận thẳng thắn là tính đổi mới và sáng tạo trong một bộ phân không nhỏ doanh nhân Việt còn ở mức rất thấp Chúng ta hay tự nhận xét rằng người Việt thông minh, sáng tạo, nhưng nhiều khi các sáng tạo đó mang nặng tính chất manh mún, đối phó, thiếu tầm tư duy dài hạn, chủ động

Vậy thì gốc vấn đề là ở đâu ? Trước hết, một số không ít doanh nhân

có trình độ học vấn hạn chế, kỹ năng kinh doanh thấp Theo kết quả cuộc

điều tra của MPDF và doanh nhân nữ nói trên cho thấy chỉ có khoảng 25%

nữ chủ doanh nhân có trình độ đại học hoặc là trên đại học, trong khi có tới 32.5% chưa học tới phổ thông trung học Từ những thống kế về doanh nhân

nữ ta có thể suy ra tỷ lệ tương tự đối với nam doanh nhân Đó là lỗ hổng rất lớn, hạn chế khả năng và tầm nhìn của doanh nhân trong thế giới kinh doanh hiện đại ngày nay và do đó giảm hiệu quả và tính sáng tạo của doanh nghiệp

Lý giải ở góc độ khác, Việt Nam bị ảnh hưởng mạnh bởi đạo Khổng và phần nào nữa là đạo Phật Khổng giáo vốn trọng lễ nghi, thứ bậc, hình thức Phật giáo khuyến khích an nhiên, tự tại, đơn giản Nhiều người cho rằng cả hai trào lưu tư tưởng này đều phản tự do Quan niệm như vậy là cực đoan, nhưng cũng phải thừa nhận rằng, hai luồng tư tưởng này đều không mấy khuyến khích những con người năng động, sáng tạo, đổi mới, sẵn sàng chiến đấu, vươn lên trong môi trường cạnh tranh tự do khốc liệt Kết quả điều tra của chúng tôi qua các Phiếu điều tra cũng cho thấy rõ tính đổi mới sáng tạo rất thấp trong doanh nhân Việt Nam

Ngày nay, chúng ta thường nghe quá nhiều đến những lý thuyết trong quản trị doanh nghiệp: quản trị sản xuất, quản trị nhân sự, quản trị chiến lược, quản trị marketing,… Rồi rằng doanh nghiệp cần phải “nhắm vào thị trường, hướng tới khách hàng”, phải đưa ra thị trường những sản phẩm tốt nhất, giá cạnh tranh nhất, phải xây dựng một đội ngũ công nhân lành nghề, đầu tư trang thiết bị hiện đại, công nghệ tiên tiến Và giờ đây hình như đó đang là đích trong tư duy chiến lược của các nhà doanh nhân Việt

Cần phải có cái nhìn toàn cục hơn, trong bối cảnh một “thế giới phẳng”, một chiến lược “đại dương xanh” và một nền “kinh tế tri thức” thì ta

“giật mình” nhận thấy rằng: tập đoàn Nike, Reebook không có một nhà máy nào cả, Nokia đa phần sản phẩm Made in China, … Cả một tòa nhà khổng lồ

của Nike ở giữa trung tâm New York chỉ quản lý 3 mảng chính: Hệ thống nghiên cứu và Phát triển (R&D); Hệ thống phân phối và Quản lý thương hiệu

Bộ phận Nghiên cứu và Phát triển (R&D):

Đây là một khâu then chốt trong việc tạo ra một sản phẩm mới Gần

đây người ta nói nhiều tới chiến lược “Tập trung để khác biệt” và coi đó như

là chìa khóa thành công của doanh nghiệp Rất tiếc rằng điều đó ở doanh nghiệp Việt Nam chưa được coi trọng Họ đa phần chỉ tập trung những sản phẩm mà thị trường đã làm và chỉ lo để “copy” Theo thống kê không chính thức, có tới xấp xỉ 90% doanh nghiệp Việt không có bộ phận R&D

Những chiến lược “hớt váng sữa” của Nokia trong việc tung sản phẩm điện thoại di động hay Sony với sản phẩm thiết bị nghe nhìn,… cho doanh nghiệp Việt những bài học quí báu khi tung ra thị trường sản phẩm mới và để làm điều đó thì cần đầu tư tối đa cho khâu R&D

Hệ thống phân phối

Không phải đơn giản để chuyển đổi từ một nền kinh tế tập trung quan liêu bao cấp sang kinh tế thị trường và cũng không dễ dàng chuyển từ khâu phân phối theo kiểu “xin cho” sang kênh phân phối cạnh tranh hiện đại

Thiết lập một hệ thống theo chuẩn mực, quản lý kênh phân phối và quản lý lực lượng bán hàng hiệu quả là mấu chốt để cạnh tranh và giành thị phần Đây là mảnh đất mầu mỡ cho những ý tưởng sáng tạo trong việc: thiết lập kênh phân phối theo dạng trực tiếp hay gián tiếp, đơn kênh hay đa kênh,

độ dài của kênh và các giải pháp khuyên khích bán hàng cũng như giảm thiểu các xung đột lợi ích trong kênh

Thương hiệu

Định vị được thương hiệu và xây dựng một thương hiệu mang tính nhất quán và chuyên nghiệp là vấn đề không phải doanh nghiệp Việt nào cũng đã làm được Nhiều doanh nghiệp trong quá trình phát triển đã xa rời những giá trị cốt lõi mà mình định ra rồi phát triển dần theo hướng “đa ngành, đa nghề” để rồi đánh mất chính bản sắc của mình

3 Đổi mới sáng tạo trong thời khủng hoảng kinh tế

Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và cuộc khủng hoảng kinh tế của Việt nam đang bước vào giai đoạn thử thách gay go nhất cho Chính phủ cũng như giới doanh nghiệp

Ở một góc độ nào đó thì khả năng dự báo, sự linh hoạt trong chiến lược kinh doanh và khả năng tư duy không chuẩn mực là những nhân tố

mang tính sáng tạo cao của doanh nhân trong việc đưa doanh nghiệp của mình vượt khó khăn

Cuộc khoảng hoảng tài chính toàn cầu đang diễn ra kéo theo một loạt các định chế tài chính, các tập đoàn khổng lồ sụp đổ hoặc trên bờ vực phá