ĐÁNH GIÁ tác DỤNG điều TRỊ ĐAU VAI gáy DO THOÁI hóa cột SỐNG cổ BẰNG PHƯƠNG PHÁP điện CHÂM kết hợp với XÔNG THUỐC y học cổ TRUYỀN

Biểu hiện lâm ảm miễn dịch mắc phải ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ới ệnh nhân ểm nhìn đánh giá mức độ ệnh nhânsàng c

TR ƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI NG Đ I H C Y HÀ N I ẠI HỌC Y HÀ NỘI ỌC Y HÀ NỘI Ộ Y TẾ

========

Đ TÀI NGHIÊN C U KHOA H C C P C S Ề TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP CƠ SỞ ỨU KHOA HỌC CẤP CƠ SỞ ỌC Y HÀ NỘI ẤP CƠ SỞ Ơ SỞ Ở

Tên đ tài ề tài

ĐÁNH GIÁ TÁC D NG ĐI U TR ỤNG ĐIỀU TRỊ Ề TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP CƠ SỞ Ị

B NG PH ẰNG PHƯƠNG PHÁP ĐIỆN CHÂM KẾT HỢP ƯƠ SỞ NG PHÁP ĐI N CHÂM K T H P ỆN CHÂM KẾT HỢP Ế ỢP

V I XÔNG THU C Y H C C TRUY N ỚI XÔNG THUỐC Y HỌC CỔ TRUYỀN ỐNG CỔ ỌC Y HÀ NỘI Ổ Ề TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP CƠ SỞ

Ch nhi m đ tài: B.S Nguy n Kim Ng c ủ nhiệm đề tài: B.S Nguyễn Kim Ngọc ệm đề tài: B.S Nguyễn Kim Ngọc ề tài ễn Kim Ngọc ọc

Đ TÀI NGHIÊN C U KHOA H C C P C S Ề TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP CƠ SỞ ỨU KHOA HỌC CẤP CƠ SỞ ỌC Y HÀ NỘI ẤP CƠ SỞ Ơ SỞ Ở

Tên đ tài ề tài

ĐÁNH GIÁ TÁC D NG ĐI U TR ỤNG ĐIỀU TRỊ Ề TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP CƠ SỞ Ị

B NG PH ẰNG PHƯƠNG PHÁP ĐIỆN CHÂM KẾT HỢP ƯƠ SỞ NG PHÁP ĐI N CHÂM K T H P ỆN CHÂM KẾT HỢP Ế ỢP

V I XÔNG THU C Y H C C TRUY N ỚI XÔNG THUỐC Y HỌC CỔ TRUYỀN ỐNG CỔ ỌC Y HÀ NỘI Ổ Ề TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP CƠ SỞ

Ch nhi m đ tài: BS Nguy n Kim Ng c ủ nhiệm đề tài: B.S Nguyễn Kim Ngọc ệm đề tài: B.S Nguyễn Kim Ngọc ề tài ễn Kim Ngọc ọc

Ng ười tham gia: PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hà i tham gia: PGS.TS Nguy n Th Thu Hà ễn Kim Ngọc ị Thu Hà

BS Hoàng Th H u ị Thu Hà ậu

STT H và tên ọc H c hàm, h c ọc ọc

1 Nguy n Th Thu Hàễn Thị Thu Hà ị Thu Hà PGS Ti n sĩ ến sĩ Khoa YHCT – Trườngng

Đ i h c Y Hà N i ại học Y Hà Nội ọc Y Hà Nội ội

2 Nguy n Kim Ng cễn Thị Thu Hà ọc Y Hà Nội Th c sỹại học Y Hà Nội Khoa YHCT – Trườngng

Đ i h c Y Hà N iại học Y Hà Nội ọc Y Hà Nội ội

Đ i h c Y Hà N i ại học Y Hà Nội ọc Y Hà Nội ội

AIDS Acquired Immune Deficiency Syndrome

(H i ch ng suy gi m mi n d ch m c ph i)ội ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ảm miễn dịch mắc phải) ễn Thị Thu Hà ị Thu Hà ắc phải) ảm miễn dịch mắc phải)

ĐT Đi u trều trị ị Thu Hà

HC H i ch ngội ứng suy giảm miễn dịch mắc phải)

(Virus gây suy gi m mi n d ch ngảm miễn dịch mắc phải) ễn Thị Thu Hà ị Thu Hà ở người) ườngi)

(Hình nh c ng hảm miễn dịch mắc phải) ội ưở người)ng t )ừ)

(B câu h i NDI đánh giá h n ch sinh ho t hàng ngày do đauội ỏi NDI đánh giá hạn chế sinh hoạt hàng ngày do đau ại học Y Hà Nội ến sĩ ại học Y Hà Nội

c )ổ)

TVĐĐ Thoát v đĩa đ mị Thu Hà ệnh nhân

VAS Visual Analogue Scale (Thang đi m nhìn đánh giá m c đểm nhìn đánh giá mức độ ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ội

đau)WHO World Health Organization (T ch c Y t Th gi i)ổ) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ến sĩ ến sĩ ới)

YHCT Y h c c truy nọc Y Hà Nội ổ) ều trị

YHHĐ Y h c hi n đ iọc Y Hà Nội ệnh nhân ại học Y Hà Nội

CH ƯƠ SỞ NG 1: T NG QUAN Ổ 3

1.1 T ng quan v thoái hóa c t s ng c theo Y h c hi n đ iổ) ều trị ội ống ổ) ọc Y Hà Nội ệnh nhân ại học Y Hà Nội .3

1.2 T ng quan thoái hóa c t s ng c theo YHCTổ) ội ống ổ) 9

1.3 Tình hình nghiên c u v đi u tr THCSC trên th gi i và Vi t Namứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ều trị ều trị ị Thu Hà ến sĩ ới) ệnh nhân 12

1.4 T ng quan v phổ) ều trị ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng pháp đi n châm và xông thu c YHCTệnh nhân ống 14

1.5 C s khoa h c c a vi c k t h p đi n châm v i xông thu cơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ở người) ọc Y Hà Nội ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ệnh nhân ến sĩ ợp điện châm với xông thuốc ệnh nhân ới) ống YHCT…… 19

CH ƯƠ SỞ NG 2: CH T LI U, Đ I T ẤP CƠ SỞ ỆN CHÂM KẾT HỢP ỐNG CỔ ƯỢP NG, PH ƯƠ SỞ NG PHÁP NGHIÊN C U ỨU KHOA HỌC CẤP CƠ SỞ 20

2.1 Ch t li u và phất liệu và phương tiện nghiên cứu ệnh nhân ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng ti n nghiên c uệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) 20

2.2 Đ i tống ượp điện châm với xông thuốcng nghiên c uứng suy giảm miễn dịch mắc phải) 21

2.3 Phương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng pháp nghiên c uứng suy giảm miễn dịch mắc phải) 22

2.4 Th i gian và đ a đi m nghiên c uờng ị Thu Hà ểm nhìn đánh giá mức độ ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) 29

2.5 Phương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng pháp x lý s li uử lý số liệu ống ệnh nhân 29

2.6 V n đ đ o đ c trong nghiên c uất liệu và phương tiện nghiên cứu ều trị ại học Y Hà Nội ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) 30

CH ƯƠ SỞ NG 3: K T QU NGHIÊN C U Ế Ả ỨU KHOA HỌC CẤP CƠ SỞ 31

3.1 Đ c đi m chung c a đ i tặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ểm nhìn đánh giá mức độ ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ống ượp điện châm với xông thuốcng nghiên c uứng suy giảm miễn dịch mắc phải) 31

3.2 K t qu đi u trến sĩ ảm miễn dịch mắc phải) ều trị ị Thu Hà 37

3.3 Các tác d ng không mong mu n trong quá trình đi u tr trên lâm sàngụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ống ều trị ị Thu Hà 42

CH ƯƠ SỞ NG 4: BÀNLU N ẬN 43

4.1 Đ c đi m chung c a đ i tặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ểm nhìn đánh giá mức độ ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ống ượp điện châm với xông thuốcng nghiên c uứng suy giảm miễn dịch mắc phải) 43

4.2 K t qu đi u trến sĩ ảm miễn dịch mắc phải) ều trị ị Thu Hà 49

4.3 Các tác d ng không mong mu n trong quá trình đi u tr trên lâm sàngụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ống ều trị ị Thu Hà 55

K T LU N Ế ẬN 56

KI N NGH Ế Ị 57

DANH M C B N ỤNG ĐIỀU TRỊ Ả

B ng 2.1 Thang đi m VASảm miễn dịch mắc phải) ểm nhìn đánh giá mức độ 25

B ng 2.2 Đánh giá h i ch ng c t s ng cảm miễn dịch mắc phải) ội ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ội ống ổ) 26

B ng 2.3 Đánh giá h i ch ng rảm miễn dịch mắc phải) ội ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ễn Thị Thu Hà 26

B ng 2.4 T m v n đ ng c t s ng c sinh lý và b nh lýảm miễn dịch mắc phải) ần kinh ậu ội ội ống ổ) ệnh nhân 28

B ng 2.5 M c đ h n ch t m v n đ ng c t s ng cảm miễn dịch mắc phải) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ội ại học Y Hà Nội ến sĩ ần kinh ậu ội ội ống ổ) 28

B ng 2.6 Đánh giá m c đ h n ch ho t đ ng sinh ho t hàng ngày ảm miễn dịch mắc phải) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ội ại học Y Hà Nội ến sĩ ại học Y Hà Nội ội ại học Y Hà Nội .29

B ng 2.7 Đánh giá k t qu đi u tr chungảm miễn dịch mắc phải) ến sĩ ảm miễn dịch mắc phải) ều trị ị Thu Hà 29

B ng 3.1 Đ c đi m chung v ngh nghi p c a đ i tảm miễn dịch mắc phải) ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ểm nhìn đánh giá mức độ ều trị ều trị ệnh nhân ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ống ượp điện châm với xông thuốcng nghiên c uứng suy giảm miễn dịch mắc phải) 32

B ng 3.2 Phân b b nh nhân t ng nhóm theo m c đ đau trảm miễn dịch mắc phải) ống ệnh nhân ừ) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ội ưới)c đi u trều trị ị Thu Hà33 B ng 3.3 Đ c đi m v v trí đau c a đ i tảm miễn dịch mắc phải) ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ểm nhìn đánh giá mức độ ều trị ị Thu Hà ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ống ượp điện châm với xông thuốcng nghiên c u trứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ưới)c đi u trều trị ị Thu Hà 33

B ng 3.4 HC c t s ng c và HC r th n kinh trảm miễn dịch mắc phải) ội ống ổ) ễn Thị Thu Hà ần kinh ưới)c đi u trều trị ị Thu Hà 34

B ng 3.5 M c đ h n ch t m v n đ ng c t s ng c trảm miễn dịch mắc phải) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ội ại học Y Hà Nội ến sĩ ần kinh ậu ội ội ống ổ) ưới)c đi u trều trị ị Thu Hà 34

B ng 3.6 B ng phân b b nh nhân theo đi m b câu h i NDI trảm miễn dịch mắc phải) ảm miễn dịch mắc phải) ống ệnh nhân ểm nhìn đánh giá mức độ ội ỏi NDI đánh giá hạn chế sinh hoạt hàng ngày do đau ưới)c đi u trều trị ị Thu Hà.35 B ng 3.7 Phân b b nh nhân theo th lâm sàng YHCTảm miễn dịch mắc phải) ống ệnh nhân ểm nhìn đánh giá mức độ 35

B ng 3.8 Hình nh trên phim X- quang c t s ng cảm miễn dịch mắc phải) ảm miễn dịch mắc phải) ội ống ổ) 36

B ng 3.9 Phân b b nh nhân theo m c đ đau VAS sau đi u trảm miễn dịch mắc phải) ống ệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ội ều trị ị Thu Hà 37

B ng 3.10 K t qu gi m đau theo các v trí sau đi u trảm miễn dịch mắc phải) ến sĩ ảm miễn dịch mắc phải) ảm miễn dịch mắc phải) ị Thu Hà ều trị ị Thu Hà 38

B ng 3.11 H i ch ng c t s ng và h i ch ng r trảm miễn dịch mắc phải) ội ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ội ống ội ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ễn Thị Thu Hà ưới)c và sau đi u trều trị ị Thu Hà 38

B ng 3.12 Hi u qu gi m m c đ h n ch t m v n đ ng c t s ng cảm miễn dịch mắc phải) ệnh nhân ảm miễn dịch mắc phải) ảm miễn dịch mắc phải) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ội ại học Y Hà Nội ến sĩ ần kinh ậu ội ội ống ổ) 39

B ng 3.13 Hi u qu c i thi n ho t đ ng sinh ho t hàng ngày sau đi u tr ảm miễn dịch mắc phải) ệnh nhân ảm miễn dịch mắc phải) ảm miễn dịch mắc phải) ệnh nhân ại học Y Hà Nội ội ại học Y Hà Nội ều trị ị Thu Hà

40

Bi u đ 3.2 Đ c đi m chung v gi i c a đ i tểm nhìn đánh giá mức độ ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ểm nhìn đánh giá mức độ ều trị ới) ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ống ượp điện châm với xông thuốcng nghiên c uứng suy giảm miễn dịch mắc phải) 31

Bi u đ 3.3 Đ c đi m chung v th i gian đau c a đ i tểm nhìn đánh giá mức độ ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ểm nhìn đánh giá mức độ ều trị ờng ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ống ượp điện châm với xông thuốcng nghiên c uứng suy giảm miễn dịch mắc phải) 32 Bi u đ 3.4 T l hình nh gai xểm nhìn đánh giá mức độ ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ỷ lệ hình ảnh gai xương các vị trí trên phim X – quang ệnh nhân ảm miễn dịch mắc phải) ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng các v trí trên phim X – quangị Thu Hà 36

Bi u đ 3.5 Đi m đau VAS các th i đi m T0, T1, T2ểm nhìn đánh giá mức độ ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ểm nhìn đánh giá mức độ ở người) ờng ểm nhìn đánh giá mức độ 37

Bi u đ 3.6 Đi m b câu h i NDI các th i đi m T0, T1, T2ểm nhìn đánh giá mức độ ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ểm nhìn đánh giá mức độ ội ỏi NDI đánh giá hạn chế sinh hoạt hàng ngày do đau ở người) ờng ểm nhìn đánh giá mức độ 40

Bi u đ 3.7 K t qu đi u tr chung theo YHHĐểm nhìn đánh giá mức độ ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ến sĩ ảm miễn dịch mắc phải) ều trị ị Thu Hà 41

Bi u đ 3.8 K t qu đi u tr theo YHCTểm nhìn đánh giá mức độ ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ến sĩ ảm miễn dịch mắc phải) ều trị ị Thu Hà 41

Hình 1.2 Nh ng bi n đ i thoái hóa c t s ng cững biến đổi thoái hóa ở cột sống cổ ến sĩ ổ) ở người) ội ống ổ) 6 Hình 2.1 Máy xông h i XYYLơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT 21

Đ T V N Đ ẶT VẤN ĐỀ ẤP CƠ SỞ Ề TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP CƠ SỞ

Thoái hóa c t s ng c (THCSC – Cervical spondylosis) là b nh lý m nội ống ổ) ệnh nhân ại học Y Hà Nội tính, t n thổ) ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng c b n là tình tr ng thoái hóa s n kh p và/ho c đĩa đ mơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ảm miễn dịch mắc phải) ại học Y Hà Nội ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ới) ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ệnh nhân

c t s ng c Nguyên nhân chính c a THCSC là quá trình lão hóa và tình

ở người) ội ống ổ) ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc

tr ng ch u áp l c quá t i, kéo dài c a s n kh p, đĩa đ m Bi u hi n lâmại học Y Hà Nội ị Thu Hà ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ảm miễn dịch mắc phải) ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ới) ệnh nhân ểm nhìn đánh giá mức độ ệnh nhânsàng c a THCSC r t đa d ng, liên quan t i nhi u thành ph n, c , xủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ất liệu và phương tiện nghiên cứu ại học Y Hà Nội ới) ều trị ần kinh ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng,

kh p, các dây ch ng, m ch máu, th n kinh Đau vai gáy là tri u ch ngới) ằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng ại học Y Hà Nội ần kinh ệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải)

thườngng g p và là m t trong nh ng nguyên nhân chính khi n b nh nhânặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ội ững biến đổi thoái hóa ở cột sống cổ ến sĩ ệnh nhânkhó ch u ph i đi khámị Thu Hà ảm miễn dịch mắc phải) [1], [2], [3]

T i Vi t Nam, theo nghiên c u c a Tr n Ng c Ân, t l m c THCSCại học Y Hà Nội ệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ần kinh ọc Y Hà Nội ỷ lệ hình ảnh gai xương các vị trí trên phim X – quang ệnh nhân ắc phải)

đ ng hàng th hai sau THCS th t l ng và chi m 14% trong các b nhứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ắc phải) ư ến sĩ ệnh nhânthoái hóa kh pới) [4] Theo Allan I Binder, 2/3 dân s b đau vai gáy ít nh tống ị Thu Hà ất liệu và phương tiện nghiên cứu

1 l n trong cu c đ i T l m c b nh cao nh t tu i trung niênần kinh ội ờng ỷ lệ hình ảnh gai xương các vị trí trên phim X – quang ệnh nhân ắc phải) ệnh nhân ất liệu và phương tiện nghiên cứu ở người) ổ) [5]

Hi n nay, đau vai gáy do THCSC không ch ph bi n ngệnh nhân ỉ phổ biến ở người cao ổ) ến sĩ ở người) ườngi cao

tu i mà còn hay g p đ tu i lao đ ng Nguyên nhân thổ) ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ở người) ội ổ) ội ườngng liên quan

đ n t th lao đ ng: Ng i t i ch nhi u, ph i ti p xúc v i máy tínhến sĩ ư ến sĩ ội ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ại học Y Hà Nội ỗ nhiều, phải tiếp xúc với máy tính ều trị ảm miễn dịch mắc phải) ến sĩ ới)nhi u, làm các đ ng tác biên đ h p l p đi l p l i kéo dài vều trị ội ội ẹp lặp đi lặp lại kéo dài vượt quá sự ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ại học Y Hà Nội ượp điện châm với xông thuốct quá sực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâmthích nghi và ch u đ ng c a c t s ng cị Thu Hà ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ội ống ổ) [2], [4], [6], [7] THCSC không chỉ phổ biến ở người caogây khó ch u cho b nh nhân, gi m năng su t lao đ ng mà còn làm gi mị Thu Hà ệnh nhân ảm miễn dịch mắc phải) ất liệu và phương tiện nghiên cứu ội ảm miễn dịch mắc phải)

ch t lất liệu và phương tiện nghiên cứu ượp điện châm với xông thuốcng cu c s ng Vì vây, đây là căn b nh đang thu hút nhi u sội ống ệnh nhân ều trị ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâmquan tâm nghiên c u.ứng suy giảm miễn dịch mắc phải)

Vi c đi u tr thoái hóa kh p nói chung và THCSC nói riêng theo Y h cệnh nhân ều trị ị Thu Hà ới) ọc Y Hà Nội

hi n đ i (YHHĐ) ch y u đi u tr tri u ch ng (b ng các nhóm thu c gi mệnh nhân ại học Y Hà Nội ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ến sĩ ều trị ị Thu Hà ệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng ống ảm miễn dịch mắc phải)đau ch ng viêm, giãn c …) và ph c h i ch c năng Khi đi u tr n i khoaống ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ều trị ị Thu Hà ội không có k t qu ho c chèn ép th n kinh n ng, ph u thu t sẽ đến sĩ ảm miễn dịch mắc phải) ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ần kinh ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ẫu thuật sẽ được cân ậu ượp điện châm với xông thuốcc cân

nh cắc phải) [3], [6] Tuy nhiên, các phương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng pháp này có khá nhi u tác d ng phều trị ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàngcũng nh ch ng ch đ nh.ư ống ỉ phổ biến ở người cao ị Thu Hà

Theo Y h c c truy n (YHCT), đau vai gáy do THCSC thu c ph m viọc Y Hà Nội ổ) ều trị ội ại học Y Hà Nội

ch ng tý vai gáy Ch ng tý phát sinh do v khí c th không đ y đ , cácứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ở người) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ệnh nhân ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ểm nhìn đánh giá mức độ ần kinh ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc

tà khí bên ngoài (phong, hàn, th p) th a c xâm ph m cân, c , kinh, l c làmất liệu và phương tiện nghiên cứu ừ) ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ại học Y Hà Nội ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ại học Y Hà Nội

b t c kinh l c, khí huy t không l u thông gây đau; ho c do ngến sĩ ắc phải) ại học Y Hà Nội ến sĩ ư ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ườngi cao tu iổ)

ch c năng t ng ph suy y u, th n h không ch đứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ại học Y Hà Nội ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ến sĩ ậu ư ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ượp điện châm với xông thuốc ống ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốcc c t t y, can huy tến sĩ

h không nuôi dư ưỡng được cân gây ra xương khớp đau nhức, co cứng cơ,ng đượp điện châm với xông thuốcc cân gây ra xương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng kh p đau nh c, co c ng c ,ới) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT

v n đ ng khó khăn…ậu ội [8] YHCT có nhi u phều trị ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng pháp đi u tr nh đi nều trị ị Thu Hà ư ệnh nhânchâm, th y châm, xoa bóp b m huy t, dùng thu c… trong đó đi n châm làủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ất liệu và phương tiện nghiên cứu ệnh nhân ống ệnh nhân

m t phội ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng pháp đượp điện châm với xông thuốcc áp d ng ph bi n và đã kh ng đ nh đụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ổ) ến sĩ ẳng định được kết quả ị Thu Hà ượp điện châm với xông thuốc ến sĩ c k t quảm miễn dịch mắc phải)

đi u tr ều trị ị Thu Hà

Xông h i tr li u là phơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ị Thu Hà ệnh nhân ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng pháp dùng h i nơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ưới)c nóng tác đ ng lên bội ều trị

m t c th làm giãn n l chân lông C ch tác d ng c a xông h i tr li uặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ểm nhìn đánh giá mức độ ở người) ỗ nhiều, phải tiếp xúc với máy tính ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ến sĩ ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ị Thu Hà ệnh nhân

là gây ph n ng đảm miễn dịch mắc phải) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ượp điện châm với xông thuốcc g i là “c n s t nhân t o” S t kích thích h th ngọc Y Hà Nội ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ống ại học Y Hà Nội ống ệnh nhân ống

mi n d ch, tăng s n xu t b ch c u, tăng s n xu t interferon, tăng tu nễn Thị Thu Hà ị Thu Hà ảm miễn dịch mắc phải) ất liệu và phương tiện nghiên cứu ại học Y Hà Nội ần kinh ảm miễn dịch mắc phải) ất liệu và phương tiện nghiên cứu ần kinhhoàn máu, gi m đau; làm m các l chân lông và các tuy n m hôi, bài ti tảm miễn dịch mắc phải) ở người) ỗ nhiều, phải tiếp xúc với máy tính ến sĩ ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ến sĩ các đ c t ra kh i c thội ống ỏi NDI đánh giá hạn chế sinh hoạt hàng ngày do đau ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ểm nhìn đánh giá mức độ [9], [10] Xông thu c YHCT là phống ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng pháp k tến sĩ

h p gi a xông h i tr li u và dợp điện châm với xông thuốc ững biến đổi thoái hóa ở cột sống cổ ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ị Thu Hà ệnh nhân ượp điện châm với xông thuốcc tr li u Các v thu c đị Thu Hà ệnh nhân ị Thu Hà ống ượp điện châm với xông thuốc ắc phải) ới) ưới)c s c v i n c

t o thành dung d ch thu c xông Phại học Y Hà Nội ị Thu Hà ống ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng pháp này có u đi m là có thư ểm nhìn đánh giá mức độ ểm nhìn đánh giá mức độ

h n ch các tác d ng ph trên đại học Y Hà Nội ến sĩ ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ườngng tiêu hóa (bu n nôn, nôn, r i lo nồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ống ại học Y Hà Nội tiêu hóa) so v i d ng thu c s c thang Phới) ại học Y Hà Nội ống ắc phải) ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng pháp xông thu c đã đống ượp điện châm với xông thuốcc

áp d ng ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ở người) b nh vi n ệnh nhân ệnh nhân YHCT Trung ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng đ đi u tr các b nh lý c xểm nhìn đánh giá mức độ ều trị ị Thu Hà ệnh nhân ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng

kh p mang l i hi u qu t t.ới) ại học Y Hà Nội ệnh nhân ảm miễn dịch mắc phải) ống Tuy nhiên, ch a có công trình nghiên c u nàoư ứng suy giảm miễn dịch mắc phải)đánh giá tác d ng ph i h p c a đi n châm và xông thu c ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ống ợp điện châm với xông thuốc ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ệnh nhân ống YHCT trên b nhệnh nhânnhân đau vai gáy do THCSC Chính vì v y, chúng tôi ti n hành nghiên c uậu ến sĩ ứng suy giảm miễn dịch mắc phải)

đ tài này nh m hai m c tiêu:ều trị ằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng

1 Đánh giá tác d ng gi m đau và c i thi n ho t đ ng sinh ho t hàngụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ảm miễn dịch mắc phải) ảm miễn dịch mắc phải) ệnh nhân ại học Y Hà Nội ội ại học Y Hà Nội ngày do đau c a phủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng pháp đi n châm k t h p v i xông thu c Yệnh nhân ến sĩ ợp điện châm với xông thuốc ới) ống

h c c truy n trên b nh nhân đau vai gáy do ọc Y Hà Nội ổ) ều trị ệnh nhân thoái hóa c t s ng cội ống ổ)

2 Theo dõi tác d ng không mong mu n c a phụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ống ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng pháp can thi pệnh nhân

đi n châm k t h p v i xông thu c Y h c c truy n trên lâm sàng.ệnh nhân ến sĩ ợp điện châm với xông thuốc ới) ống ọc Y Hà Nội ổ) ều trị

CH ƯƠ SỞ NG 1

T NG QUAN TÀI LI U Ổ ỆN CHÂM KẾT HỢP

1.1 T ng quan v thoái hóa c t s ng c theo Y h c hi n đ i ổng quan về thoái hóa cột sống cổ theo Y học hiện đại ề tài ột sống cổ theo Y học hiện đại ống cổ theo Y học hiện đại ổng quan về thoái hóa cột sống cổ theo Y học hiện đại ọc ệm đề tài: B.S Nguyễn Kim Ngọc ại

1.1.1 Khái ni m: ệm:

nói riêng, đượp điện châm với xông thuốcc đ nh nghĩa là t n thị Thu Hà ổ) ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng toàn b kh p, bao g m t nội ới) ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ổ)

thương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng s n là ch y u, kèm theo t n thụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ến sĩ ổ) ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng xương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng dưới)i s n, dâyụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng

ch ng, các c c nh kh p và màng ho t d ch B nh đ c tr ng b i các r iằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ại học Y Hà Nội ới) ại học Y Hà Nội ị Thu Hà ệnh nhân ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ư ở người) ống

lo n v c u trúc và ch c năng c a m t ho c nhi u kh p (và c t s ng).ại học Y Hà Nội ều trị ất liệu và phương tiện nghiên cứu ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ội ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ều trị ới) ội ống

T n thổ) ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng di n bi n ch m t i s n kèm theo các bi n đ i hình thái,ễn Thị Thu Hà ến sĩ ậu ại học Y Hà Nội ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ến sĩ ổ)

bi u hi n b i hi n tểm nhìn đánh giá mức độ ệnh nhân ở người) ệnh nhân ượp điện châm với xông thuốcng h p khe kh p, tân t o xẹp lặp đi lặp lại kéo dài vượt quá sự ới) ại học Y Hà Nội ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng và x xơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng

dưới) ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàngi s n [1], [2],[3]

1.1.2 S l ơ lược về giải phẫu và chức năng cột sống cổ: ược về giải phẫu và chức năng cột sống cổ: ề giải phẫu và chức năng cột sống cổ: ải phẫu và chức năng cột sống cổ: c v gi i ph u và ch c năng c t s ng c : ẫu và chức năng cột sống cổ: ức năng cột sống cổ: ột sống cổ: ống cổ: ổ:

1.1.2.1 Gi i ph u c t s ng c : ải phẫu cột sống cổ: ẫu cột sống cổ: ột sống cổ: ống cổ: ổ:

a, Đ c đi m các đ t s ng c : ặc điểm các đốt sống cổ: ểm các đốt sống cổ: ống cổ: ống cổ: ổ:

C t s ng có 7 đ t s ng c ký hi u t C1 – C7, 5 đĩa đ m và 1 đĩaội ống ống ống ổ) ệnh nhân ừ) ệnh nhân

đ m chuy n đo n, thệnh nhân ểm nhìn đánh giá mức độ ại học Y Hà Nội ườngng đượp điện châm với xông thuốcc chia thành hai vùng: C t s ng c trênội ống ổ)(C1 – C2) và c t s ng c dội ống ổ) ưới)i (C3 – C7)

 Đĩa đ m là b ph n chính cùng v i dây ch ng đ m b o s liên k tệnh nhân ội ậu ới) ằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng ảm miễn dịch mắc phải) ảm miễn dịch mắc phải) ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ến sĩ

ch t chẽ gi a các đ t s ng và đóng vai trò h p thu ch n đ ng.ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ững biến đổi thoái hóa ở cột sống cổ ống ống ất liệu và phương tiện nghiên cứu ất liệu và phương tiện nghiên cứu ội

 Đĩa đ m có hình th u kính hai m t l i, n m trong khoang gian đ tệnh nhân ất liệu và phương tiện nghiên cứu ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng ống

s ng, bao g m nhân nh y, vòng s i và mâm s n.ống ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ần kinh ợp điện châm với xông thuốc ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng

 Dây ch ng:ằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng

 Dây ch ng d c trằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng ọc Y Hà Nội ưới)c: Ph m t trủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ưới)c các thân đ t s ng, t đ t đ iống ống ừ) ống ội

t i ph n trên m t trới) ần kinh ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ưới)c xương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng cùng Ngăn c n s ảm miễn dịch mắc phải) ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ưỡng được cân gây ra xương khớp đau nhức, co cứng cơ,n quá m c c aứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc

c t s ngội ống

 Dây ch ng d c sau: Ph m t sau thân đ t s ng, đi t xằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng ọc Y Hà Nội ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ống ống ừ) ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng ch m t iẩm tới ới)

m t trặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ưới)c xương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng c t Ngăn c n s g p quá m c c a c t s ng vàụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ảm miễn dịch mắc phải) ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ất liệu và phương tiện nghiên cứu ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ội ốngthoát v đĩa đ m ra sau ị Thu Hà ệnh nhân

 Dây ch ng vàng: Là t ch c s i đàn h i màu vàng ph m t sau ngằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng ổ) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ợp điện châm với xông thuốc ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ống

s ng, đống ượp điện châm với xông thuốc ất liệu và phương tiện nghiên cứu ại học Y Hà Nội c c u t o hoàn toàn b ng mô chun.ằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng

 Dây ch ng liên gai và dây ch ng trên gai góp ph n gi v ng m t sau c tằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng ằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng ần kinh ững biến đổi thoái hóa ở cột sống cổ ững biến đổi thoái hóa ở cột sống cổ ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ội

s ng khi đ ng th ng và g p t i đa.ống ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ẳng định được kết quả ất liệu và phương tiện nghiên cứu ống

d, C u trúc th n kinh và m ch máu: ấu trúc khớp đốt sống cổ: ần kinh và mạch máu: ạch máu:

 C u trúc m ch máu:ất liệu và phương tiện nghiên cứu ại học Y Hà Nội

 T đ t C2 đ n C6 có đ ng m ch đ t s ng n n ch y trong l đ ngừ) ống ến sĩ ội ại học Y Hà Nội ống ống ều trị ại học Y Hà Nội ỗ nhiều, phải tiếp xúc với máy tính ội

m ch gi a m m ngang c a m i đ t và ngay bên c nh m m móc,ại học Y Hà Nội ở người) ững biến đổi thoái hóa ở cột sống cổ ỏi NDI đánh giá hạn chế sinh hoạt hàng ngày do đau ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ỗ nhiều, phải tiếp xúc với máy tính ống ại học Y Hà Nội ỏi NDI đánh giá hạn chế sinh hoạt hàng ngày do đaukèm theo đ ng m ch có tĩnh m ch và m t s nhánh th n kinh giaoội ại học Y Hà Nội ại học Y Hà Nội ội ống ần kinh

c m c ảm miễn dịch mắc phải) ổ)

 M ch máu nuôi dại học Y Hà Nội ưỡng được cân gây ra xương khớp đau nhức, co cứng cơ,ng xương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng c t s ng c và đĩa đ m r t h n ch ,ội ống ổ) ệnh nhân ất liệu và phương tiện nghiên cứu ại học Y Hà Nội ến sĩ

ch y u xung quanh vòng s i M ch máu nuôi dủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ến sĩ ở người) ợp điện châm với xông thuốc ại học Y Hà Nội ưỡng được cân gây ra xương khớp đau nhức, co cứng cơ,ng t y l i r tủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ại học Y Hà Nội ất liệu và phương tiện nghiên cứuphong phú

 C u trúc t y và th n kinh: Đo n t y c g m có 8 đ t b t đ u t C1 –ất liệu và phương tiện nghiên cứu ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ần kinh ại học Y Hà Nội ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ổ) ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ống ắc phải) ần kinh ừ)T1, ch a trong ng s ng Đo n t y c tách ra 8 đôi dây th n kinhứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ống ống ại học Y Hà Nội ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ổ) ần kinhchui qua l ti p h p ra ngoài t o thành đám r i th n kinh cánh tayỗ nhiều, phải tiếp xúc với máy tính ến sĩ ợp điện châm với xông thuốc ại học Y Hà Nội ống ần kinhchi ph i v n đ ng và c m giác cho chi trênống ậu ội ảm miễn dịch mắc phải) [11], [12]

1.1.2.2 Ch c năng c t s ng c : ức năng cột sống cổ: ột sống cổ: ống cổ: ổ:

− C t s ng c ch u s c n ng c a đ u và b o v t y s ng n m trong ngội ống ổ) ị Thu Hà ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ần kinh ảm miễn dịch mắc phải) ệnh nhân ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ống ằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng ống

s ng ống

− Tham gia vào s ph i h p c a m t, đ u, thân mình, đ nh hực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ống ợp điện châm với xông thuốc ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ắc phải) ần kinh ị Thu Hà ưới)ng trongkhông gian và đi u khi n t th ều trị ểm nhìn đánh giá mức độ ư ến sĩ

− Ch c năng v n đ ng bao g m các đ ng tác cúi, ng a, nghiêng, xoay Cúiứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ậu ội ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ội ử lý số liệu

và ng a t ng c ng m t góc 127ử lý số liệu ổ) ội ội 0, nghiêng bên t i đa 72ống 0, xoay t i đaống

1420 [11]

Hình 1.1 Các đ ng tác v n đ ng c a c t s ng c ột sống cổ theo Y học hiện đại ậu ột sống cổ theo Y học hiện đại ủ nhiệm đề tài: B.S Nguyễn Kim Ngọc ột sống cổ theo Y học hiện đại ống cổ theo Y học hiện đại ổng quan về thoái hóa cột sống cổ theo Y học hiện đại [12]

1.1.3 Nguyên nhân và c ch b nh sinh: ơ lược về giải phẫu và chức năng cột sống cổ: ế bệnh sinh: ệm:

1.1.3.1 Nguyên nhân:

 S lão hóa: Các t b o s n và đĩa đ m có ít m ch máu nuôi dực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ến sĩ ảm miễn dịch mắc phải) ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ệnh nhân ại học Y Hà Nội ưỡng được cân gây ra xương khớp đau nhức, co cứng cơ,ng, l iại học Y Hà Nội không có kh năng sinh s n và tái t o, khi lão hóa làm gi m kh năngảm miễn dịch mắc phải) ảm miễn dịch mắc phải) ại học Y Hà Nội ảm miễn dịch mắc phải) ảm miễn dịch mắc phải)

t ng h p s i collagen và mucopolysaccharid, d n đ n gi m tính đànổ) ợp điện châm với xông thuốc ợp điện châm với xông thuốc ẫu thuật sẽ được cân ến sĩ ảm miễn dịch mắc phải)

h i và ch u l c.ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ị Thu Hà ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm

 Y u t c gi i: Có vai trò đ y nhanh quá trình lão hóa, nguyên nhânến sĩ ống ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ới) ẩm tới

do các d d ng kh p b m sinh, các bi n d ng th phát sau ch nị Thu Hà ại học Y Hà Nội ới) ẩm tới ến sĩ ại học Y Hà Nội ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ất liệu và phương tiện nghiên cứu

thương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng, tăng tr ng t i lên c t s ng do ngh nghi p, thói quen…[6],ọc Y Hà Nội ảm miễn dịch mắc phải) ội ống ều trị ệnh nhân[7]

 Ngoài ra m t s y u t khác nh di truy n (c đ a lão hóa s m), r iội ống ến sĩ ống ư ều trị ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ị Thu Hà ới) ống

lo n n i ti t (mãn kinh, đái đại học Y Hà Nội ội ến sĩ ườngng, loãng xương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng do n i ti t), r i lo nội ến sĩ ống ại học Y Hà Nội chuy n hóa, b nh lý t mi n cũng có liên quan đ n THCSC.ểm nhìn đánh giá mức độ ệnh nhân ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ễn Thị Thu Hà ến sĩ

1.1.3.2 C ch b nh sinh: ơ chế bệnh sinh: ế bệnh sinh: ệnh sinh:

 Ph n l n các tác gi đ u cho r ng THCSC là k t qu t ng h p c a 2ần kinh ới) ảm miễn dịch mắc phải) ều trị ằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng ến sĩ ảm miễn dịch mắc phải) ổ) ợp điện châm với xông thuốc ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốcquá trình: Thoái hóa sinh h c theo tu i và thoái hóa b nh lý m c ph iọc Y Hà Nội ổ) ệnh nhân ắc phải) ảm miễn dịch mắc phải) [6].

 Có hai lý thuy t đến sĩ ượp điện châm với xông thuốcc đ ngh đ gi i thích c ch b nh sinh c aều trị ị Thu Hà ểm nhìn đánh giá mức độ ảm miễn dịch mắc phải) ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ến sĩ ệnh nhân ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc

 V c h c: Dều trị ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ọc Y Hà Nội ưới) ảm miễn dịch mắc phải)i nh hưở người)ng c a các t n công c h c d n đ n vi c hủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ất liệu và phương tiện nghiên cứu ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ọc Y Hà Nội ẫu thuật sẽ được cân ến sĩ ệnh nhân ư

h ng các ch t proteoglycan.ỏi NDI đánh giá hạn chế sinh hoạt hàng ngày do đau ất liệu và phương tiện nghiên cứu

 V t bào: Các t bào s n b c ng l i do tăng áp l c gi i phóng các enzymeều trị ến sĩ ến sĩ ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ị Thu Hà ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ại học Y Hà Nội ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ảm miễn dịch mắc phải)tiêu protein, enzyme này làm h y ho i d n các ch t c b n [6], [7], [13]ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ại học Y Hà Nội ần kinh ất liệu và phương tiện nghiên cứu ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ảm miễn dịch mắc phải)

Hình 1.2 Nh ng bi n đ i thoái hóa c t s ng c [12] ững biến đổi thoái hóa ở cột sống cổ [12] ến đổi thoái hóa ở cột sống cổ [12] ổng quan về thoái hóa cột sống cổ theo Y học hiện đại ở cột sống cổ [12] ột sống cổ theo Y học hiện đại ống cổ theo Y học hiện đại ổng quan về thoái hóa cột sống cổ theo Y học hiện đại

1.1.4 Tri u ch ng: ệm: ức năng cột sống cổ:

1.1.4.1 Tri u ch ng lâm sàng: ệnh sinh: ức năng cột sống cổ:

Bi u hi n lâm sàng c a thoái hóa c t s ng c r t đa d ng, bi uểm nhìn đánh giá mức độ ệnh nhân ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ội ống ổ) ất liệu và phương tiện nghiên cứu ại học Y Hà Nội ểm nhìn đánh giá mức độ

hi n nhi u m c đ khác nhau t nh đ n n ng G m các h i ch ng:ệnh nhân ở người) ều trị ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ội ừ) ẹp lặp đi lặp lại kéo dài vượt quá sự ến sĩ ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ội ứng suy giảm miễn dịch mắc phải)

 H i ch ng (HC) c t s ng c : ột sống cổ: ức năng cột sống cổ: ột sống cổ: ống cổ: ổ:

 Đau tính ch t c h c vùng c t s ng c ất liệu và phương tiện nghiên cứu ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ọc Y Hà Nội ở người) ội ống ổ)

 Có đi m đau t i c t s ng c ho c hai bên c t s ng c ểm nhìn đánh giá mức độ ại học Y Hà Nội ội ống ổ) ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ội ống ổ)

 Co c ng c c nh s ng c ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ại học Y Hà Nội ống ổ)

 T th ch ng đau: Nghiêng đ u v bên đau, vai bên đau nâng caoư ến sĩ ống ần kinh ều trị

h n.ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT

 H n ch v n đ ng c t s ng cại học Y Hà Nội ến sĩ ậu ội ội ống ổ) [3], [6], [7]

 H i ch ng r th n kinh: ột sống cổ: ức năng cột sống cổ: ễ thần kinh: ần kinh và mạch máu:

 R i lo n c m giác ki u r : Đau âm lan d c theo đống ại học Y Hà Nội ảm miễn dịch mắc phải) ểm nhìn đánh giá mức độ ễn Thị Thu Hà ỉ phổ biến ở người cao ọc Y Hà Nội ườngng đi c a rủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ễn Thị Thu Hà

th n kinh Đau tăng khi ho, h t h i, r n (d u hi u Dèjerine); đau tăngần kinh ắc phải) ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ất liệu và phương tiện nghiên cứu ệnh nhânkhi tr ng t i trên c t s ng c tăng (khi đi, đ ng, ng i lâu) và khi v nọc Y Hà Nội ảm miễn dịch mắc phải) ội ống ổ) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ậu

đ ng D c m vùng da do r th n kinh b chèn ép chi ph i: tê bì, ki nội ị Thu Hà ảm miễn dịch mắc phải) ễn Thị Thu Hà ần kinh ị Thu Hà ống ến sĩ

 Teo c chi trên: Ít g pơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu [3], [6], [14]

 H i ch ng đ ng m ch đ t s ng ( HC giao c m c sau Barré Liéou): ột sống cổ: ức năng cột sống cổ: ột sống cổ: ạch máu: ống cổ: ống cổ: ải phẫu cột sống cổ: ổ:

 Nh c đ u ho c đau đ u vùng ch m t ng c n, chóng m t.ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ần kinh ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ần kinh ẩm tới ừ) ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu

 M m t, hoa m t, gi m th l c thoáng qua, rung gi t nhãn c u.ờng ắc phải) ắc phải) ảm miễn dịch mắc phải) ị Thu Hà ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ậu ần kinh

 Ù tai, ti ng ve kêu trong tai, đau tai.ến sĩ

 Rung gi t nhãn c u, m m t, gi m th l c, d c m …ậu ần kinh ờng ắc phải) ảm miễn dịch mắc phải) ị Thu Hà ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ị Thu Hà ảm miễn dịch mắc phải) [6], [7]

 H i ch ng th c v t dinh d ột sống cổ: ức năng cột sống cổ: ực vật dinh dưỡng: ật dinh dưỡng: ưỡng: ng: Đau th c v t giao c m là đau xu tực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ậu ảm miễn dịch mắc phải) ất liệu và phương tiện nghiên cứuphát t nh ng c u trúc trung bì (mesoderm) Đ c đi m đau th c v từ) ững biến đổi thoái hóa ở cột sống cổ ất liệu và phương tiện nghiên cứu ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ểm nhìn đánh giá mức độ ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ậugiao c m là đau các vùng đi m đ c tr ng, tăng c m t ch c sâu,ảm miễn dịch mắc phải) ở người) ểm nhìn đánh giá mức độ ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ư ảm miễn dịch mắc phải) ở người) ổ) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải)đau không liên quan đ n khu v c c m giác c a r th n kinh c Doến sĩ ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ảm miễn dịch mắc phải) ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ễn Thị Thu Hà ần kinh ổ)tác đ ng c h c kích thích các kh p dội ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ọc Y Hà Nội ới) ưới)i d ng co c ng, r i lo nại học Y Hà Nội ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ống ại học Y Hà Nội

ph n x , r i lo n v n m ch và dinh dảm miễn dịch mắc phải) ại học Y Hà Nội ống ại học Y Hà Nội ậu ại học Y Hà Nội ưỡng được cân gây ra xương khớp đau nhức, co cứng cơ,ng th phátứng suy giảm miễn dịch mắc phải) [6], [14]

 H i ch ng chèn ép t y c : ột sống cổ: ức năng cột sống cổ: ủy cổ: ổ: Đây là bi u hi n lâm sàng n ng nh t c aểm nhìn đánh giá mức độ ệnh nhân ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ất liệu và phương tiện nghiên cứu ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốcTHCSC, do các gai xương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng m c phía sau thân đ t chèn ép vào ph nọc Y Hà Nội ở người) ống ần kinh

trưới) ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốcc t y, b nh nhân có d u hi u li t c ng n a ngệnh nhân ất liệu và phương tiện nghiên cứu ệnh nhân ệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ử lý số liệu ườngi ho c t chi tăngặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ứng suy giảm miễn dịch mắc phải)

d n [15]ần kinh

1.1.4.2 Tri u ch ng c n lâm sàng: ệnh sinh: ức năng cột sống cổ: ật dinh dưỡng:

 X – quang c t s ng c : ội ống ổ)

 Ch p t th th ng, nghiêng, ch ch ¾ ph i, tráiụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ở người) ư ến sĩ ẳng định được kết quả ến sĩ ảm miễn dịch mắc phải) :

 Trên phim X – Quang có các hình nh thảm miễn dịch mắc phải) ườngng g p sau: Gai xặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng thânở người)

đ t s ng, m t kh p đ t s ng, l gian đ t s ng… H p khoang gian đ tống ống ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ới) ống ống ỗ nhiều, phải tiếp xúc với máy tính ống ống ẹp lặp đi lặp lại kéo dài vượt quá sự ống

s ng, h p l ti p h p (t th ch p ch ch ¾) Đ c xống ẹp lặp đi lặp lại kéo dài vượt quá sự ỗ nhiều, phải tiếp xúc với máy tính ến sĩ ợp điện châm với xông thuốc ư ến sĩ ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ến sĩ ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng dưới) ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàngi s n, phì

đ i m u bán nguy t…M t đại học Y Hà Nội ất liệu và phương tiện nghiên cứu ệnh nhân ất liệu và phương tiện nghiên cứu ườngng cong sinh lý c t s ng c [3], [6], [16],ội ống ổ)[17]

 Ch p c t l p vi tính, C ng hụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ắc phải) ới) ội ưở người)ng t : Th y các hình nh t n thừ) ất liệu và phương tiện nghiên cứu ảm miễn dịch mắc phải) ổ) ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng

nh phim X – quang và có th có hình nh phì đ i dây ch ng d c…ư ểm nhìn đánh giá mức độ ảm miễn dịch mắc phải) ại học Y Hà Nội ằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng ọc Y Hà Nội

1.1.5 Ch n đoán: ẩn đoán:

1.1.5.1 Ch n đoán xác đ nh: ẩn đoán xác định: ịnh:

THCSC không có tiêu chu n c th ch n đoán xác đ nh, tẩm tới ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ểm nhìn đánh giá mức độ ẩm tới ị Thu Hà hườngng

d a vào lâm sàng (tu i, HC c t s ng c , HC r , HC giao c m c sau) vàực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ổ) ội ống ổ) ễn Thị Thu Hà ảm miễn dịch mắc phải) ổ)

c n lâm sàng (ch p X – quang, c t l p vi tính, c ng hậu ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ắc phải) ới) ội ưở người)ng t c t s ngừ) ội ống

c ).ổ)

1.1.5.2 Ch n đoán phân bi t: ẩn đoán xác định: ệnh sinh:

 B nh lý c t s ng c (u, viêm, ch n thệnh nhân ội ống ổ) ất liệu và phương tiện nghiên cứu ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng, TVĐĐ)

 B nh lý bên trong ng s ng c (u t y, x c ng c t bên teo c , x c ng r iệnh nhân ống ống ổ) ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ội ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ảm miễn dịch mắc phải)rác)

 B nh lý ngoài c t s ng c (viêm đám r i th n kinh cánh tay…).ệnh nhân ội ống ổ) ống ần kinh

1.1.6 Đi u tr và phòng b nh: ề giải phẫu và chức năng cột sống cổ: ị và phòng bệnh: ệm:

 Thu c đi u tr tri u ch ng tác d ng ch m: c ch men tiêu s nống ều trị ị Thu Hà ệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ậu Ức chế men tiêu sụn ến sĩ ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng(Chondroitin sulfate); tăng cườngng t ng h p proteoglycan và tăng s nổ) ợp điện châm với xông thuốc ảm miễn dịch mắc phải)

xu t ch t nh y d ch kh p (Glucosamin sulfate).ất liệu và phương tiện nghiên cứu ất liệu và phương tiện nghiên cứu ần kinh ị Thu Hà ới)

− V t lý tr li u: Đ p paraphin, chi u đèn h ng ngo i, đ p bùn nóng, t mậu ị Thu Hà ệnh nhân ắc phải) ến sĩ ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ại học Y Hà Nội ắc phải) ắc phải)

nưới)c khoáng, kéo giãn c t s ng c , t p v n đ ng…ội ống ổ) ậu ậu ội [3], [13], [18], [19]

 Đi u tr ph u thu t: Đều trị ị Thu Hà ẫu thuật sẽ được cân ậu ượp điện châm với xông thuốcc ch đ nh khi các d u hi u th n kinh ti nỉ phổ biến ở người cao ị Thu Hà ất liệu và phương tiện nghiên cứu ệnh nhân ần kinh ến sĩ tri n n ng ho c đi u tr b o t n t i c s chuyên khoa không đ , đauểm nhìn đánh giá mức độ ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ều trị ị Thu Hà ảm miễn dịch mắc phải) ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ại học Y Hà Nội ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ở người) ỡng được cân gây ra xương khớp đau nhức, co cứng cơ,tăng lên, có tri u ch ng chèn ép t y rệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ễn Thị Thu Hà [6], [20]

1.1.6.2 Phòng b nh: ệnh sinh:

 Tránh sai t th , duy trì m t t th , c đ ng c l p đi l p l i quá lâuư ến sĩ ội ư ến sĩ ử lý số liệu ội ổ) ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ại học Y Hà Nội

trong sinh ho t, lao đ ng.ại học Y Hà Nội ội

 Phát hi n s m các d d ng c t s ng c đ có bi n pháp ch nh hìnhệnh nhân ới) ị Thu Hà ại học Y Hà Nội ội ống ổ) ểm nhìn đánh giá mức độ ệnh nhân ỉ phổ biến ở người caophù h p tránh thoái hóa kh p th phátợp điện châm với xông thuốc ới) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) [3], [16], [20]

1.2 T ng quan thoái hóa c t s ng c theo YHCT ổng quan về thoái hóa cột sống cổ theo Y học hiện đại ột sống cổ theo Y học hiện đại ống cổ theo Y học hiện đại ổng quan về thoái hóa cột sống cổ theo Y học hiện đại

Trong YHCT, đau vai gáy do THCSC đượp điện châm với xông thuốcc x p vào ch ng tý, v tríến sĩ ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ị Thu Hà

b nh vùng vai gáy.ệnh nhân ở người)

Tý là s b t c kinh m ch, khí huy tực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ến sĩ ắc phải) ại học Y Hà Nội ến sĩ Ch ng tý phát sinh trên c sứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ở người)khí huy t suy kém, âm dến sĩ ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng không đi u hòa, các tà khí t bên ngoàiều trị ừ)

th a c xâm ph m vào cân, c , kh p, xừ) ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ại học Y Hà Nội ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ới) ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng, kinh l c… làm b t c kinhại học Y Hà Nội ến sĩ ắc phải)

m ch, khí huy t không l u thông gây đau; ho c do ngại học Y Hà Nội ến sĩ ư ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ườngi cao tu i ch cổ) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải)năng các t ng ph suy y u, th n h không ch đại học Y Hà Nội ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ến sĩ ậu ư ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ượp điện châm với xông thuốc ống ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốcc c t t y, can huy tến sĩ

h không nuôi dư ưỡng được cân gây ra xương khớp đau nhức, co cứng cơ,ng đượp điện châm với xông thuốcc cân, tỳ h c nh c y u mà gây ra xư ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ến sĩ ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng

kh p đau nh c, cân co c ng, v n đ ng khó khăn…ới) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ậu ội [8], [21]

1.2.2.Nguyên nhân và c ch b nh sinh: ơ lược về giải phẫu và chức năng cột sống cổ: ế bệnh sinh: ệm:

 Ngo i nhân: Do phong, hàn, th p tà xâm nh p vào c th Tu Tĩnhại học Y Hà Nội ất liệu và phương tiện nghiên cứu ậu ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ểm nhìn đánh giá mức độ ệnh nhânbàn v ba tà khí Phong, Hàn, Th p nh sau: “Tê th p là mình m y,ều trị ất liệu và phương tiện nghiên cứu ư ất liệu và phương tiện nghiên cứu ẩm tớicác kh p xới) ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng không đ không s ng mà t nhiên phát đau, có khiỏi NDI đánh giá hạn chế sinh hoạt hàng ngày do đau ư ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm

l i không c a đại học Y Hà Nội ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ượp điện châm với xông thuốcc Nguyên nhân do nguyên khí suy kém, ba khí yất liệu và phương tiện nghiên cứuxâm nh p vào kinh l c trậu ại học Y Hà Nội ưới) ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứuc r i xâm nh p vào gân c t thì n ng nậu ống ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ều trịkhông gi lên đơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ượp điện châm với xông thuốcc, vào m ch thì huy t đông không l u thông đại học Y Hà Nội ến sĩ ư ượp điện châm với xông thuốcc,vào cân thì co mà không du i ra đỗ nhiều, phải tiếp xúc với máy tính ượp điện châm với xông thuốcc, vào c nh c thì tê d i c uơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ại học Y Hà Nội ất liệu và phương tiện nghiên cứukhông bi t đau, vào bì phu thì l nh Sách chia ra nhi u tên g i màến sĩ ại học Y Hà Nội ều trị ọc Y Hà Nội

b nh thì do ba tà khí”ệnh nhân [22], [23]

 N i nhân: Do chính khí c th b h y u, r i lo n ch c năng các t ngội ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ểm nhìn đánh giá mức độ ị Thu Hà ư ến sĩ ống ại học Y Hà Nội ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ại học Y Hà Nội

ph , đ c bi t là t ng can, th n, tỳủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ệnh nhân ại học Y Hà Nội ậu [8], [21]

 Tỳ h , ngu n sinh ra khí huy t b suy gi m nên nuôi dư ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ến sĩ ị Thu Hà ảm miễn dịch mắc phải) ưỡng được cân gây ra xương khớp đau nhức, co cứng cơ,ng cân c tốngkhông đ y đ d n đ n b nh.ần kinh ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ẫu thuật sẽ được cân ến sĩ ệnh nhân

 Th n h không ch đậu ư ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ượp điện châm với xông thuốcc c t t y, can huy t h không nuôi dống ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ến sĩ ư ưỡng được cân gây ra xương khớp đau nhức, co cứng cơ,ng

đượp điện châm với xông thuốcc cân gây ra xương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng kh p đau nh c, co c ng c , v n đ ng khóới) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ậu ội khăn…

 B t n i ngo i nhân: Do sang ch n làm nh hất liệu và phương tiện nghiên cứu ội ại học Y Hà Nội ất liệu và phương tiện nghiên cứu ảm miễn dịch mắc phải) ưở người)ng đ n cân c , kh pến sĩ ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ới)vùng c gáy Do lao đ ng v t v , ăn u ng, tình d c không đi u đ ;ổ) ội ất liệu và phương tiện nghiên cứu ảm miễn dịch mắc phải) ống ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ều trị ội đàm m, huy t mà gây b t c kinh l cẩm tới ến sĩ ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ến sĩ ắc phải) ại học Y Hà Nội [8], [21]

1.2.3 Các th lâm sàng: ể lâm sàng:

 Th phong hàn: ể lâm sàng:

 Tri u ch ng: Đau nh c vùng đ u, c , vai gáy, có th s th y co c ệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ần kinh ổ) ểm nhìn đánh giá mức độ ờng ất liệu và phương tiện nghiên cứu ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ở người)

c vai gáy, h n ch v n đ ng c t s ng c Đau, tê và nh c t chi, cóổ) ại học Y Hà Nội ến sĩ ậu ội ội ống ổ) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải)

th có c m giác n ng và y u hai chi trên, đau n ng đ u Ngểm nhìn đánh giá mức độ ảm miễn dịch mắc phải) ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ến sĩ ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ần kinh ườngi thíchnóng, s l nh, lợp điện châm với xông thuốc ại học Y Hà Nội ưỡng được cân gây ra xương khớp đau nhức, co cứng cơ,i nh t, rêu tr ng m ng, m ch phù hoãn ho c sáp ợp điện châm với xông thuốc ắc phải) ỏi NDI đánh giá hạn chế sinh hoạt hàng ngày do đau ại học Y Hà Nội ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu

 Pháp đi u tr : Khu phong tán hàn, thông kinh ho t l c.ều trị ị Thu Hà ại học Y Hà Nội ại học Y Hà Nội

 Phương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng: Qu chi gia Cát căn thang gia gi m ến sĩ ảm miễn dịch mắc phải)

 Châm c u: H u khê, Phong trì, Đ i chùy, Li t khuy t ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ậu ại học Y Hà Nội ệnh nhân ến sĩ

 Th đàm th p làm b t c kinh l c: ể lâm sàng: ấp làm bế tắc kinh lạc: ế bệnh sinh: ắc kinh lạc: ạc:

 Tri u ch ng: Đau nh c vùng đ u, c , vai gáy, đau c m giác n ng đ u,ệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ần kinh ổ) ảm miễn dịch mắc phải) ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ần kinh

c th n ng n , không có s c l c; bu n nôn; ng c sơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ểm nhìn đánh giá mức độ ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ều trị ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ườngn đ y t c Lần kinh ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ưỡng được cân gây ra xương khớp đau nhức, co cứng cơ,i

nh t, rêu tr ng nh t, m ch huy n ho t ợp điện châm với xông thuốc ắc phải) ới) ại học Y Hà Nội ều trị ại học Y Hà Nội

 Pháp đi u tr : Hóa đàm tr th p, ho t huy t thông m ch ều trị ị Thu Hà ừ) ất liệu và phương tiện nghiên cứu ại học Y Hà Nội ến sĩ ại học Y Hà Nội

 Phương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng: Ph c linh hoàn gia gi m ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ảm miễn dịch mắc phải)

 Châm c u: H u khê, Phong trì, Đ i chùy, Âm lăng tuy n, Phong long.ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ậu ại học Y Hà Nội ều trị

 Th khí tr huy t : ể lâm sàng: ệm: ế bệnh sinh: ức năng cột sống cổ:

 Tri u ch ng: Đau nh c vùng đ u, c , vai gáy; đau nhói c đ nh, đauệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ần kinh ổ) ống ị Thu Hà

c án, co c ng c t i ch và t chi, kích thích khó ch u Ch t lực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ại học Y Hà Nội ỗ nhiều, phải tiếp xúc với máy tính ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ị Thu Hà ất liệu và phương tiện nghiên cứu ưỡng được cân gây ra xương khớp đau nhức, co cứng cơ,i tím,

có th có đi m huy t, m ch huy n ho c sáp ểm nhìn đánh giá mức độ ểm nhìn đánh giá mức độ ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ến sĩ ại học Y Hà Nội ều trị ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu

 Pháp đi u tr : Ho t huy t hóa , thông kinh ho t l c ch th ng.ều trị ị Thu Hà ại học Y Hà Nội ến sĩ ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ại học Y Hà Nội ại học Y Hà Nội ỉ phổ biến ở người cao ống

 Phương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng: T v t đào h ng gia gi m ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ậu ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ảm miễn dịch mắc phải)

 Châm c u: H u khê, Thân m ch, H p c c, Huy t h i, Tam âm giao, Aứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ậu ại học Y Hà Nội ợp điện châm với xông thuốc ống ến sĩ ảm miễn dịch mắc phải)

th ị Thu Hà

 Th khí huy t h kèm huy t : ể lâm sàng: ế bệnh sinh: ư ế bệnh sinh: ức năng cột sống cổ:

 Tri u ch ng: Đau đ u và c , h n ch v n đ ng vùng c và y u t chiệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ần kinh ổ) ại học Y Hà Nội ến sĩ ậu ội ổ) ến sĩ ứng suy giảm miễn dịch mắc phải)

đ c bi t hai chi trên, tê vùng vai và cánh tay M t m i, m t ng , hay m ,ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ệnh nhân ệnh nhân ỏi NDI đánh giá hạn chế sinh hoạt hàng ngày do đau ất liệu và phương tiện nghiên cứu ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT

ra m hôi tr m, hoa m t chóng m t, h i h p tr ng ng c, h i th ng n;ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ội ắc phải) ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ội ống ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ở người) ắc phải)

s c m t xanh R i lo n kinh nguy t n Lắc phải) ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ống ại học Y Hà Nội ệnh nhân ở người) ững biến đổi thoái hóa ở cột sống cổ ưỡng được cân gây ra xương khớp đau nhức, co cứng cơ,i nh t, rêu tr ng m ng,ợp điện châm với xông thuốc ắc phải) ỏi NDI đánh giá hạn chế sinh hoạt hàng ngày do đau

m ch t nhại học Y Hà Nội ến sĩ ượp điện châm với xông thuốcc

 Pháp đi u tr : B khí dều trị ị Thu Hà ổ) ưỡng được cân gây ra xương khớp đau nhức, co cứng cơ,ng huy t, thông kinh hóa ến sĩ ứng suy giảm miễn dịch mắc phải)

 Phương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng: Hoàng kỳ Qu chi Ngũ v t thang gia v ến sĩ ậu ị Thu Hà

 Châm c u: Túc tam lý, Đ i chùy, Cách du, Can du, Tỳ du, Tam âm giao, H pứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ại học Y Hà Nội ợp điện châm với xông thuốc

c c ống

 Th can th n âm h : ể lâm sàng: ận âm hư: ư

 Tri u ch ng: Đau nh c vai gáy và ng c l ng, đau căng đ u, tê và y uệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ư ần kinh ến sĩ

t chi, đau m i l ng g i, hoa m t chóng m t, nhìn m Tri u nhi t, raứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ỏi NDI đánh giá hạn chế sinh hoạt hàng ngày do đau ư ống ắc phải) ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ờng ều trị ệnh nhân

m hôi tr m Mi ng h ng khô, lồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ội ệnh nhân ọc Y Hà Nội ưỡng được cân gây ra xương khớp đau nhức, co cứng cơ, ỏi NDI đánh giá hạn chế sinh hoạt hàng ngày do đaui đ ít rêu; m ch t sác ại học Y Hà Nội ến sĩ

 Pháp đi u tr : T dều trị ị Thu Hà ư ưỡng được cân gây ra xương khớp đau nhức, co cứng cơ,ng can th n, ho t huy t thông kinh l c.ậu ại học Y Hà Nội ến sĩ ại học Y Hà Nội

 Phương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng: H ti m hoàn gia v ổ) ều trị ị Thu Hà

 Châm c u: Thái khê, Đ i tr , Huy n chungứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ại học Y Hà Nội ững biến đổi thoái hóa ở cột sống cổ ều trị [8], [24], [25]

Trên lâm sàng th ười tham gia: PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hà ng g p hai ặp hai th : ể:

 Th Phong hàn th p tý ể lâm sàng: ấp làm bế tắc kinh lạc: :

Giai đo n đ u ch y u bi u hi n ại học Y Hà Nội ần kinh ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ến sĩ ểm nhìn đánh giá mức độ ệnh nhân vùng c gáy đau nh c, c ng khóổ) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải)

v n đ ng; đau tăng lên khi g p l nh, gió, m a, m; đau gi m khi chậu ội ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ại học Y Hà Nội ư ẩm tới ảm miễn dịch mắc phải) ườngm

m ho c xoa bóp Ngoài ra có các tri u ch ng đau đ u, đau lan xu ng

ất liệu và phương tiện nghiên cứu ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ần kinh ốngvai, tay; v n đ ng n ng n , khó khăn, không s ng nóng đ các kh p Rêuậu ội ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ều trị ư ỏi NDI đánh giá hạn chế sinh hoạt hàng ngày do đau ới)

lưỡng được cân gây ra xương khớp đau nhức, co cứng cơ,i tr ng m ng ho c h i nh t, m ch phù kh nắc phải) ỏi NDI đánh giá hạn chế sinh hoạt hàng ngày do đau ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ới) ại học Y Hà Nội ẩm tới

 Th Phong hàn th p tý kèm can th n h : ể lâm sàng: ấp làm bế tắc kinh lạc: ận âm hư: ư

B nh lâu ngày, th ch t h y u, tà khí làm t n thệnh nhân ểm nhìn đánh giá mức độ ất liệu và phương tiện nghiên cứu ư ến sĩ ổ) ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng t ng ph ại học Y Hà Nội ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốcCan th n h gây cân c co rút, xậu ư ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng kh p nh c đau, bi n d ng, v nới) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ến sĩ ại học Y Hà Nội ậu

đ ng khó khăn.ội Đi u tr dều trị ị Thu Hà ùng bi n pháp công b kiêm tr , pháp: Khuệnh nhân ổ) ị Thu Hàphong, tán hàn, tr th p, b can th nừ) ất liệu và phương tiện nghiên cứu ổ) ậu [8], [21]

1.3.1 Trên th gi i: ế bệnh sinh: ới:

Witt C M và c ng s (2006) đã ti n hành m t th nghi m lâmội ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ến sĩ ội ử lý số liệu ệnh nhânsàng ng u nhiên có đ i ch ng đa trung tâm và m t nghiên c u thu n t pẫu thuật sẽ được cân ống ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ội ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ần kinh ậutrên h n 14ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT 000 b nh nhân đau c gáy m n tính trên 6 tháng Đ c.ệnh nhân ổ) ại học Y Hà Nội ở người) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải)

B nh nhân nhóm châm c u đệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ượp điện châm với xông thuốcc châm 15 l n trong 3 tháng K t quần kinh ến sĩ ảm miễn dịch mắc phải)nhóm châm c u có hi u qu gi m đau và h n ch v n đ ng t t h nứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ệnh nhân ảm miễn dịch mắc phải) ảm miễn dịch mắc phải) ại học Y Hà Nội ến sĩ ậu ội ống ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCTnhóm ch ng (p < 0,001) và duy trì trong su t 6 tháng sau đó [ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ống 26]

He D và c ng s (2005) nghiên c u tác d ng gi m đau c t s ngội ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ảm miễn dịch mắc phải) ội ống

c và đau vai m n tính b ng châm c u 24 ph n làm công vi c vănổ) ại học Y Hà Nội ằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ở người) ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ững biến đổi thoái hóa ở cột sống cổ ệnh nhânphòng (47 ± 9 tu i) có th i gian đau t 3 – 21 năm K t qu cho th yổ) ờng ừ) ến sĩ ảm miễn dịch mắc phải) ất liệu và phương tiện nghiên cứuchâm c u ngoài tác d ng gi m đau, còn có tác d ng c i thi n gi c ng ,ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ảm miễn dịch mắc phải) ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ảm miễn dịch mắc phải) ệnh nhân ất liệu và phương tiện nghiên cứu ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc

gi m các tri u ch ng lo l ng, tr m u t và c i thi n ch t lảm miễn dịch mắc phải) ệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ắc phải) ần kinh ất liệu và phương tiện nghiên cứu ảm miễn dịch mắc phải) ệnh nhân ất liệu và phương tiện nghiên cứu ượp điện châm với xông thuốcng cu cội

s ng Theo dõi ti p t c trong 6 tháng đ n 3 năm các tác gi th y cácống ến sĩ ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ến sĩ ảm miễn dịch mắc phải) ất liệu và phương tiện nghiên cứutri u ch ng này v n đệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ẫu thuật sẽ được cân ượp điện châm với xông thuốc ảm miễn dịch mắc phải)c c i thi n h n nhóm nghiên c u t t h n soệnh nhân ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ở người) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ống ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT

v i nhóm ch ng [ới) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) 27]

Blossfeldt P (2004) đánh giá đi u tr đau c m n tính b ng châmều trị ị Thu Hà ổ) ại học Y Hà Nội ằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng

c u 153 b nh nhân th y hi u qu đi u tr đ t 68%, 49% s b nhứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ở người) ệnh nhân ất liệu và phương tiện nghiên cứu ệnh nhân ảm miễn dịch mắc phải) ều trị ị Thu Hà ại học Y Hà Nội ống ệnh nhânnhân duy trì hi u qu đi u tr sau 6 tháng và 40% duy trì sau 1 năm [ệnh nhân ảm miễn dịch mắc phải) ều trị ị Thu Hà 28]

Quách Xuân Ái (2006) quan sát trên 30 b nh nhân dùng châm c u,ệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải)xoa bóp đi u tr tri u ch ng hoa m t chóng m t do THCSC K t qu kh iều trị ị Thu Hà ệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ắc phải) ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ến sĩ ảm miễn dịch mắc phải) ỏi NDI đánh giá hạn chế sinh hoạt hàng ngày do đau

b nh 33,33%, đ 90,0% [29].ệnh nhân ỡng được cân gây ra xương khớp đau nhức, co cứng cơ,

Đ ng Ki n Quân (2003) nghiên c u châm c u đi u tr đau vai gáyảm miễn dịch mắc phải) ến sĩ ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ều trị ị Thu Hà

do THCSC b ng các huy t Phong trì, Kiên trung du, Kiên t nh, Đ i chùy,ằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng ệnh nhân ỉ phổ biến ở người cao ại học Y Hà Nội Thiên tông k t h p xoa bóp cho 56 b nh nhân K t qu có hi u quến sĩ ợp điện châm với xông thuốc ệnh nhân ến sĩ ảm miễn dịch mắc phải) ệnh nhân ảm miễn dịch mắc phải)96,4% [30]

Vương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng M n (2009) ẫu thuật sẽ được cân châm c u k t h p thu c Đông y đi u tr 74ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ến sĩ ợp điện châm với xông thuốc ống ều trị ị Thu Hà

b nh nhânệnh nhân có tri u ch ng h p đ ng m ch đ t s ng do THCệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ẹp lặp đi lặp lại kéo dài vượt quá sự ội ại học Y Hà Nội ống ống SC gây ra(huy n v ng, bu n nôn, th l c gi m sút, tê cánh tay ho c có c m giácễn Thị Thu Hà ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ị Thu Hà ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ảm miễn dịch mắc phải) ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ảm miễn dịch mắc phải)

d c m…) đ t hi u qu 83,33% ị Thu Hà ảm miễn dịch mắc phải) ại học Y Hà Nội ệnh nhân ảm miễn dịch mắc phải) [31]

Trương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng Văn L i (2007) đi u tr cho 36 b nh nhân có h i ch ng coợp điện châm với xông thuốc ều trị ị Thu Hà ệnh nhân ội ứng suy giảm miễn dịch mắc phải)

c ng c vùng c gáy b ng phứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ổ) ằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng pháp xoa bóp b m huy t Đi m đauất liệu và phương tiện nghiên cứu ệnh nhân ểm nhìn đánh giá mức độVAS trung bình gi m t 6,81±1,21 xu ng 2,01±1,35 đi m, có ý nghĩaảm miễn dịch mắc phải) ừ) ống ểm nhìn đánh giá mức độ

th ng kê v i p < 0,001 27,8% b nh nhân có ch c năng c t s ng c vống ới) ệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ội ống ổ) ều trịbình thườngng, 72,2% còn h n ch ít, không còn trại học Y Hà Nội ến sĩ ườngng h p h n chợp điện châm với xông thuốc ại học Y Hà Nội ến sĩ nhi u [33].ều trị

Phương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng Vi t Nga (2010) nghiên c u tác d ng đi u tr h i ch ng coệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ều trị ị Thu Hà ội ứng suy giảm miễn dịch mắc phải)

c ng c vùng c gáy b ng phứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ổ) ằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng pháp đi n châm K t qu : đi m đauệnh nhân ến sĩ ảm miễn dịch mắc phải) ểm nhìn đánh giá mức độVAS trung bình gi m t 6,67 ± 1,21 xu ng 2,96 ± 2,36 đi m (p < 0,05).ảm miễn dịch mắc phải) ừ) ống ểm nhìn đánh giá mức độ

K t qu đi u tr chung: T t 36,67%, khá 56,67% ến sĩ ảm miễn dịch mắc phải) ều trị ị Thu Hà ống [34]

H Đăng Khoa (2011) s d ng phồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ử lý số liệu ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng pháp xoa bóp b m huy tất liệu và phương tiện nghiên cứu ệnh nhân

k t h p t p v n đ ng theo YHCT đi u tr đau vai gáy do THCSC mang l iến sĩ ợp điện châm với xông thuốc ậu ậu ội ều trị ị Thu Hà ại học Y Hà Nội

k t qu 86,7% t t, 10% khá, 3,3% trung bình ến sĩ ảm miễn dịch mắc phải) ống [35]

Nguy n Tuy t Trang (2013) đánh giá tác d ng c a c y ch Catgutễn Thị Thu Hà ến sĩ ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ất liệu và phương tiện nghiên cứu ỉ phổ biến ở người caotrong đi u tr đau vai gáy do THCSC th phong hàn th p tý Nhóm c yều trị ị Thu Hà ểm nhìn đánh giá mức độ ất liệu và phương tiện nghiên cứu ất liệu và phương tiện nghiên cứu

ch có đi m đau VAS trung bình gi m t 5,78 ± 1,28 xu ng 1,53 ± 0,84ỉ phổ biến ở người cao ểm nhìn đánh giá mức độ ảm miễn dịch mắc phải) ừ) ống

đi m, cao h n nhóm đi n châm v i p > 0,05, c i thi n t m v n đ ng c tểm nhìn đánh giá mức độ ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ệnh nhân ới) ảm miễn dịch mắc phải) ệnh nhân ần kinh ậu ội ội

s ng c và m c đ h n ch sinh ho t hàng ngày cao h n nhóm đi nống ổ) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ội ại học Y Hà Nội ến sĩ ại học Y Hà Nội ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ệnh nhânchâm v i p < 0,05 ới) [36].

Đ ng Trúc Quỳnh (2014) đánh giá tác d ng c a bài thu c “Cát cănặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ốngthang” đi u tr đau vai gáy do THCSC Nhóm s d ng đi n châm k t h pều trị ị Thu Hà ử lý số liệu ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ệnh nhân ến sĩ ợp điện châm với xông thuốc

“Cát căn thang”th y đi m đau VAS trung bình gi m t ất liệu và phương tiện nghiên cứu ểm nhìn đánh giá mức độ ảm miễn dịch mắc phải) ừ) 6,00 ± 1,46 đi mểm nhìn đánh giá mức độ

xu ng ống 1,37 ± 1,16 đi m; cao h n nhóm đi n châm đ n thu n v i p < 0,05ểm nhìn đánh giá mức độ ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ệnh nhân ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ần kinh ới)[37]

1.4 T ng quan v ph ổng quan về thoái hóa cột sống cổ theo Y học hiện đại ề tài ươ quan ng pháp đi n châm và xông thu c YHCT ệm đề tài: B.S Nguyễn Kim Ngọc ống cổ theo Y học hiện đại

1.4.1.1 Đ nh nghĩa: ịnh:

Đi n châm là phệnh nhân ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng pháp ch a b nh ph i h p tác d ng c aững biến đổi thoái hóa ở cột sống cổ ệnh nhân ống ợp điện châm với xông thuốc ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốcchâm v i tác d ng c a xung đi n phát ra t máy đi n châm Đi n châmới) ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ệnh nhân ừ) ệnh nhân ệnh nhân

có tác d ng làm d u đau, c ch c n đau, kích thích ho t đ ng và tăngụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ị Thu Hà ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ến sĩ ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ại học Y Hà Nội ội

cườngng dinh dưỡng được cân gây ra xương khớp đau nhức, co cứng cơ,ng c a các c , t ch c; gi m viêm, gi m xung huy t,ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ổ) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ảm miễn dịch mắc phải) ảm miễn dịch mắc phải) ến sĩ

gi m phù n t i ch [8], [24].ảm miễn dịch mắc phải) ều trị ại học Y Hà Nội ỗ nhiều, phải tiếp xúc với máy tính

1.4.1.2 C ch tác d ng c a đi n châm: ơ chế bệnh sinh: ế bệnh sinh: ụng của điện châm: ủy cổ: ệnh sinh:

 Đi n châm là kích thích các huy t b ng xung đi n v i t n s vàệnh nhân ệnh nhân ằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng ệnh nhân ới) ần kinh ống

cườngng đ thích h p đ đi u hòa s v n hành c a khí huy t t đóội ợp điện châm với xông thuốc ểm nhìn đánh giá mức độ ều trị ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ậu ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ến sĩ ừ)

ảm miễn dịch mắc phải) ưở người) ới) ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ại học Y Hà Nội ội ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ần kinh ổ)

ch c ứng suy giảm miễn dịch mắc phải)

 Khi dòng đi n tác đ ng vào c th sẽ t o nên m t đi n trệnh nhân ội ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ểm nhìn đánh giá mức độ ại học Y Hà Nội ội ệnh nhân ườngng gây

c c hóa màng t bào và di chuy n các ion t đó phát sinh ra cácực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ến sĩ ểm nhìn đánh giá mức độ ừ)

ph n ng ph n x c a c th ảm miễn dịch mắc phải) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ảm miễn dịch mắc phải) ại học Y Hà Nội ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ểm nhìn đánh giá mức độ

 Dòng đi n đệnh nhân ượp điện châm với xông thuốcc kích thích vào nh ng ch g i là “Huy t”, là n iững biến đổi thoái hóa ở cột sống cổ ỗ nhiều, phải tiếp xúc với máy tính ọc Y Hà Nội ệnh nhân ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCTkinh khí đi qua, n i có m i quan h ch t chẽ v i t ng ph và toànơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ống ệnh nhân ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ới) ại học Y Hà Nội ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc

c th đ đi u tr b nh ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ểm nhìn đánh giá mức độ ểm nhìn đánh giá mức độ ều trị ị Thu Hà ệnh nhân [24], [38], [39]

1.4.1.3 Ch đ nh và ch ng ch đ nh: ỉ định và chống chỉ định: ịnh: ống cổ: ỉ định và chống chỉ định: ịnh:

 Ch đ nh:ỉ phổ biến ở người cao ị Thu Hà

 Dùng đ c t c n đau trong m t s b nh: đau do co c ng c , đau răng,ểm nhìn đánh giá mức độ ắc phải) ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ội ống ệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCTđau th n kinh…ần kinh

 Ch a tê li t, teo c trong các ch ng li t: li t n a ngững biến đổi thoái hóa ở cột sống cổ ệnh nhân ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ệnh nhân ệnh nhân ử lý số liệu ườngi, li t các dâyệnh nhân

th n kinh, li t các dây th n kinh ngo i biên…ần kinh ệnh nhân ần kinh ại học Y Hà Nội

 Châm tê đ ti n hành ph u thu t.ểm nhìn đánh giá mức độ ến sĩ ẫu thuật sẽ được cân ậu

 Ch ng ch đ nh:ống ỉ phổ biến ở người cao ị Thu Hà

 Không s d ng trong các trử lý số liệu ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ườngng h p b nh lý c p c u.ợp điện châm với xông thuốc ệnh nhân ất liệu và phương tiện nghiên cứu ứng suy giảm miễn dịch mắc phải)

 Ngườngi có s c kh e y u, thi u máu, có ti n s ho c m c b nh tim,ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ỏi NDI đánh giá hạn chế sinh hoạt hàng ngày do đau ến sĩ ến sĩ ều trị ử lý số liệu ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ắc phải) ệnh nhân

ph n đang có thai và hành kinh.ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ững biến đổi thoái hóa ở cột sống cổ

 C th tr ng thái không thu n l i: v a lao đ ng xong, m t m i,ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ểm nhìn đánh giá mức độ ở người) ại học Y Hà Nội ậu ợp điện châm với xông thuốc ừ) ội ệnh nhân ỏi NDI đánh giá hạn chế sinh hoạt hàng ngày do đauđói…

 M t s huy t không có ch đ nh châm ho c c m châm sâu nh :ội ống ệnh nhân ỉ phổ biến ở người cao ị Thu Hà ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ất liệu và phương tiện nghiên cứu ưPhong ph , Nhũ trung…[8],[24].ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc

1.4.1.4 Tác d ng không mong mu n: ụng của điện châm: ống cổ: V ng châm, g y kim, cong kim,ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ẫu thuật sẽ được cânnhi m trùng t i ch châm, ch y máu, châm ph i t ng ph ễn Thị Thu Hà ại học Y Hà Nội ỗ nhiều, phải tiếp xúc với máy tính ảm miễn dịch mắc phải) ảm miễn dịch mắc phải) ại học Y Hà Nội ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc

1.4.1.5 Cách ti n hành đi n châm: ế bệnh sinh: ệnh sinh:

− Sau khi ch n đoán xác đ nh, ch n phẩm tới ị Thu Hà ọc Y Hà Nội ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng huy t và ti n hành châm kimệnh nhân ến sĩ

đ t t i đ c khi N i các huy t c n đại học Y Hà Nội ới) ắc phải) ống ệnh nhân ần kinh ượp điện châm với xông thuốcc kích thích b ng xung đi n t iằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng ệnh nhân ới)máy đi n châm.ệnh nhân

− C n ki m tra máy trần kinh ểm nhìn đánh giá mức độ ưới)c khi v n hành đ đ m b o an toàn.ậu ểm nhìn đánh giá mức độ ảm miễn dịch mắc phải) ảm miễn dịch mắc phải)

− Tránh m i đ ng tác v i vàng khi n cọc Y Hà Nội ội ội ến sĩ ườngng đ kích thích quá ngội ưỡng được cân gây ra xương khớp đau nhức, co cứng cơ,ng gây

co gi t m nh khi n b nh nhân ho ng s ậu ại học Y Hà Nội ến sĩ ệnh nhân ảm miễn dịch mắc phải) ợp điện châm với xông thuốc Th i gian kích thích đi n tùyờng ệnh nhânthu c yêu c u ch a b nh, có th t 15 phút đ n 1 ti ng (nh trongội ần kinh ững biến đổi thoái hóa ở cột sống cổ ệnh nhân ểm nhìn đánh giá mức độ ừ) ến sĩ ến sĩ ưchâm tê đ m ) ểm nhìn đánh giá mức độ ổ)

1.4.1.6 Li u trình đi n châm ệnh sinh: ệnh sinh: :

− Thông thườngng đi n châm 1 l n/ngày, m i l n 20 – 25 phút, 1 li uệnh nhân ần kinh ỗ nhiều, phải tiếp xúc với máy tính ần kinh ệnh nhântrình đi u tr t 10 – 15 ngày ho c dài h n tùy yêu c u đi u tr ều trị ị Thu Hà ừ) ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ần kinh ều trị ị Thu Hà

− T n s c a dòng đi n đi n châm theo pháp b là 1 – 3 Hz, theo phápần kinh ống ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ệnh nhân ệnh nhân ổ)

t là 4 – 10 Hz Tùy theo ngảm miễn dịch mắc phải) ưỡng được cân gây ra xương khớp đau nhức, co cứng cơ,ng ch u đ ng c a b nh nhân mà đi uị Thu Hà ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ệnh nhân ều trị

ch nh cỉ phổ biến ở người cao ườngng đ đi n châm cho phù h p ội ệnh nhân ợp điện châm với xông thuốc [24], [38], [39]

1.4.2 Xông thu c Y h c c truy n: ống cổ: ọc cổ truyền: ổ: ề giải phẫu và chức năng cột sống cổ:

1.4.2.1 Ph ươ chế bệnh sinh: ng pháp xông h i tr li u: ơ chế bệnh sinh: ịnh: ệnh sinh:

− Đ nh nghĩa: ị Thu Hà

Xông h i tr li u là phơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ị Thu Hà ệnh nhân ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng pháp dùng h i nơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ưới)c nóng tác đ ng lênội

b m t c th làm giãn n l chân lông gây thoát m hôi Có các phều trị ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ểm nhìn đánh giá mức độ ở người) ỗ nhiều, phải tiếp xúc với máy tính ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTngpháp: Xông h i toàn thân – t m h i (Sauna), b n t m h i (steam bath),ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ắc phải) ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ắc phải) ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCTxông h i t ng vùng c th Có th xông h i k t h p v i các tr li u khácơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ừ) ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ểm nhìn đánh giá mức độ ểm nhìn đánh giá mức độ ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ến sĩ ợp điện châm với xông thuốc ới) ị Thu Hà ệnh nhân

nh massage, t m bùn,…[9], [10].ư ắc phải)

− C ch tác d ng: Xông h i tr li u gây ph n ng đơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ến sĩ ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ị Thu Hà ệnh nhân ảm miễn dịch mắc phải) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ượp điện châm với xông thuốcc g i là “c n s tọc Y Hà Nội ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ốngnhân t o” S t kích thích h th ng mi n d ch, tăng s n xu t b chại học Y Hà Nội ống ệnh nhân ống ễn Thị Thu Hà ị Thu Hà ảm miễn dịch mắc phải) ất liệu và phương tiện nghiên cứu ại học Y Hà Nội

c u, tăng s n xu t interferon S t làm ch m s phát tri n c a sinhần kinh ảm miễn dịch mắc phải) ất liệu và phương tiện nghiên cứu ống ậu ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ểm nhìn đánh giá mức độ ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc

v t xâm nh p; làm tăng t c các quá trình hóa h c trong c th , tăngậu ậu ống ọc Y Hà Nội ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ểm nhìn đánh giá mức độ

l u thông dòng ư máu, tác d ng kích thích h th ng tim m ch; lụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ệnh nhân ống ại học Y Hà Nội àm

m các l chân lông và các tuy n m hôi, bài ti t các đ c t ra kh iở người) ỗ nhiều, phải tiếp xúc với máy tính ến sĩ ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ến sĩ ội ống ỏi NDI đánh giá hạn chế sinh hoạt hàng ngày do đau

c th [9], [10].ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ểm nhìn đánh giá mức độ

− Tác d ng:ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng

 Gi m đau, nhanh h i ph c bong gân và giãn dây ch ng.ảm miễn dịch mắc phải) ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng

 Tiêu hao 200 – 450 calo trong th i gian 20 phút xông h i.ờng ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT

 Giúp ki m soát m n tr ng cá và viêm kh p.ểm nhìn đánh giá mức độ ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ới)

 Làm s ch da, gi i đ c.ại học Y Hà Nội ảm miễn dịch mắc phải) ội

 C i thi n s c kh e.ảm miễn dịch mắc phải) ệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ỏi NDI đánh giá hạn chế sinh hoạt hàng ngày do đau

 Tăng cườngng h th ng mi n d ch, th giãn [9], [10].ệnh nhân ống ễn Thị Thu Hà ị Thu Hà ư

− Ch đ nh:ỉ phổ biến ở người cao ị Thu Hà

 Gi m đau, gi m co c ng c trong các ch ngđau c p tính, gi m co th tảm miễn dịch mắc phải) ảm miễn dịch mắc phải) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ất liệu và phương tiện nghiên cứu ảm miễn dịch mắc phải) ắc phải)

c trong các ch ng đau m n tính,h i ph c bong gân và giãn dâyơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ại học Y Hà Nội ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng

ch ng.ằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng

 Làm giãn c đ ph c v các kỹ thu t tr li u khác nh xoa bóp, v nơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ểm nhìn đánh giá mức độ ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ậu ị Thu Hà ệnh nhân ư ậu

đ ng.ội

− Ch ng ch đ nh: Các viêm đã có m , viêm c p, ch n thống ỉ phổ biến ở người cao ị Thu Hà ổ) ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ất liệu và phương tiện nghiên cứu ất liệu và phương tiện nghiên cứu ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng m i đangới)xung huy t, kh i u ác tính, lao, vùng đang ch y máu, đe d a ch yến sĩ ống ảm miễn dịch mắc phải) ọc Y Hà Nội ảm miễn dịch mắc phải)máu, giãn tĩnh m ch da.ại học Y Hà Nội

− Tác d ng không mong mu n: B ng, kích ng da vùng xông thu c,ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ống ỏi NDI đánh giá hạn chế sinh hoạt hàng ngày do đau ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ống

ch y máu…ảm miễn dịch mắc phải)

1.4.2.2 Ngu n g c bài thu c xông: ồn gốc bài thuốc xông: ống cổ: ống cổ:

Theo bài thu c xông h i c a b nh vi n YHCT Trung ống ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ệnh nhân ệnh nhân ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng

1.4.2.3 Thành ph n: ần kinh và mạch máu:

H ng hoaồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu 30g Ngũ gia bì 30g

Ng u t t ư ất liệu và phương tiện nghiên cứu 50g Kê huy t đ ng ến sĩ ằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng 50g

B ch ch ại học Y Hà Nội ỉ phổ biến ở người cao 30g T c đo n ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ại học Y Hà Nội 40g

Các v thu c đ t tiêu chu n ch t lị Thu Hà ống ại học Y Hà Nội ẩm tới ất liệu và phương tiện nghiên cứu ượp điện châm với xông thuốcng theo dượp điện châm với xông thuốcc đi n Vi t Nam IV.ểm nhìn đánh giá mức độ ệnh nhân

1.4.2.4 Cách dùng :

Xay các v thu c thành b t tr n l n v i nhau, chia làm 10 túi, m iị Thu Hà ống ội ội ẫu thuật sẽ được cân ới) ỗ nhiều, phải tiếp xúc với máy tínhtúi 50g, m i l n xông dùng 1 túi 1 túi 50g s c cùng 1500ml nỗ nhiều, phải tiếp xúc với máy tính ần kinh ắc phải) ưới)c đượp điện châm với xông thuốcc500ml d ch xông h i.ị Thu Hà ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT

1.4.2.5 Tác d ng: ụng của điện châm: Ôn kinh ho t l c, tr phong th p.ại học Y Hà Nội ại học Y Hà Nội ừ) ất liệu và phương tiện nghiên cứu

Bài thu c xông l y hống ất liệu và phương tiện nghiên cứu ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng kích khí ch y, cay th m đ th u vào cại học Y Hà Nội ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ểm nhìn đánh giá mức độ ất liệu và phương tiện nghiên cứu ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT

bi u kinh m ch, mểm nhìn đánh giá mức độ ại học Y Hà Nội ượp điện châm với xông thuốcn h i thu c đ ôn kinh tán hàn, ho t huy t hóa ,ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ống ểm nhìn đánh giá mức độ ại học Y Hà Nội ến sĩ ứng suy giảm miễn dịch mắc phải)

tr phong tiêu th p, thông t c ch th ng H i c a khí dừ) ất liệu và phương tiện nghiên cứu ắc phải) ỉ phổ biến ở người cao ống ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ượp điện châm với xông thuốcc, nhi t làm t uệnh nhân ất liệu và phương tiện nghiên cứu

lý khai thoát, tà theo m hôi ra ngoài Nhi t có th ôn kinh thông m ch,ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ệnh nhân ểm nhìn đánh giá mức độ ại học Y Hà Nội khi n khí huy t l u thông, hi p đ ng cùng thu c đ thông l c ch th ng.ến sĩ ến sĩ ư ệnh nhân ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ống ểm nhìn đánh giá mức độ ại học Y Hà Nội ỉ phổ biến ở người cao ốngNhi t có th giúp c i thi n tu n hoàn t i ch , phát huy ch ng viêm tiêuệnh nhân ểm nhìn đánh giá mức độ ảm miễn dịch mắc phải) ệnh nhân ần kinh ại học Y Hà Nội ỗ nhiều, phải tiếp xúc với máy tính ống

s ng, đi u ti t n i môi, giãn c co c ng, thúc đ y h i ph c c nh c, cácư ều trị ến sĩ ội ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ẩm tới ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng

kh p và th n kinh b t n thới) ần kinh ị Thu Hà ổ) ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng

1.4.2.6 Phân tích bài thu c: ống cổ:

Trong bài thu c H ng hoa, Huy t giác, Xuyên khung,ống ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ến sĩ Ng u t tư ất liệu và phương tiện nghiên cứu cótác d ng dụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ưỡng được cân gây ra xương khớp đau nhức, co cứng cơ,ng huy t, ho t huy t, thông kinh ho t l c, ch th ng; ến sĩ ại học Y Hà Nội ến sĩ ại học Y Hà Nội ại học Y Hà Nội ỉ phổ biến ở người cao ống T cụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng

đo n, ại học Y Hà Nội Kê huy t đ ng, ến sĩ ằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng Uy linh tiên, Ngũ gia bì, Phòng phong, M c qua có tácội

d ng khu phong tr th p, tiêu s ng, gi m phù n , giãn c , th cân; ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ừ) ất liệu và phương tiện nghiên cứu ư ảm miễn dịch mắc phải) ều trị ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ư B ch ch ,ại học Y Hà Nội ỉ phổ biến ở người cao

Qu chi có tác d ng ôn thông kinh l c [40].ến sĩ ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ại học Y Hà Nội

1.4.2.7 M t s nghiên c u v xông h i tr li u: ột sống cổ: ống cổ: ức năng cột sống cổ: ềm: ơ chế bệnh sinh: ịnh: ệnh sinh:

Bác Bình (2001) nghiên c u v kh năng đi u ti t c a giứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ều trị ảm miễn dịch mắc phải) ều trị ến sĩ ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ườngngxông thu c gi nhi t trong đi u tr đau vai gáy và th t l ng Nống ững biến đổi thoái hóa ở cột sống cổ ệnh nhân ều trị ị Thu Hà ắc phải) ư ghiên c uứng suy giảm miễn dịch mắc phải)

ti n hành trên 180 b nh nhân, chia thành 2 nhóm theo t l 2:1, nhómến sĩ ệnh nhân ỷ lệ hình ảnh gai xương các vị trí trên phim X – quang ệnh nhânnghiên c u g m 120 b nh nhânứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ệnh nhân đượp điện châm với xông thuốcc xông thu c (H i đ ng bì, Qu chi,ống ảm miễn dịch mắc phải) ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ến sĩ

H i phong đ ng, L l thông, Lảm miễn dịch mắc phải) ằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng ội ội ưỡng được cân gây ra xương khớp đau nhức, co cứng cơ,ng di n châm, D trệnh nhân ư ườngng li u, Xuyênễn Thị Thu Hàkhung) Nhóm ch ng ch xông nứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ỉ phổ biến ở người cao ưới) ất liệu và phương tiện nghiên cứuc m Sau đi u tr 95% có k t qu ều trị ị Thu Hà ến sĩ ảm miễn dịch mắc phải) ở người)nhóm NC, 75% nhóm ch ng [10].ở người) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải)

Matsumoto và c ng s (2011) nghiên c u v tác đ ng c a li u phápội ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ều trị ội ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ệnh nhân

đi u tr k t h p nhi t t m h i và t p th d c dều trị ị Thu Hà ến sĩ ợp điện châm với xông thuốc ệnh nhân ắc phải) ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ậu ểm nhìn đánh giá mức độ ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ưới) ưới) ở người)i n c nh ng b những biến đổi thoái hóa ở cột sống cổ ệnh nhânnhân đau x c , ti n hành trên 44 n b nh nhân đau x c đ tiêu chu nơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ến sĩ ững biến đổi thoái hóa ở cột sống cổ ệnh nhân ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ẩm tớitheo hi p h i kh p h c Mỹ (ACR), chệnh nhân ội ới) ọc Y Hà Nội ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng trình đi u tr nhi t 12 tu nều trị ị Thu Hà ệnh nhân ần kinh

đi u tr bao g m t m h i m i ngày m t l n trong 3 ngày/tu n và t pều trị ị Thu Hà ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ắc phải) ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ỗ nhiều, phải tiếp xúc với máy tính ội ần kinh ần kinh ậu

th d c dểm nhìn đánh giá mức độ ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ưới)i nưới)c m i ngày m t l n trong 2 ngày/tu n T t c cácỗ nhiều, phải tiếp xúc với máy tính ội ần kinh ần kinh ất liệu và phương tiện nghiên cứu ảm miễn dịch mắc phải)

b nh nhân báo cáo gi m đáng k c n đau và các tri u ch ng 31 – 77%ệnh nhân ảm miễn dịch mắc phải) ểm nhìn đánh giá mức độ ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải)sau đi u tr , mà v n tều trị ị Thu Hà ẫu thuật sẽ được cân ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng đ i n đ nh (28 – 68%) trong 6 tháng giaiống ổ) ị Thu Hà

đo n ti p theo [41].ại học Y Hà Nội ến sĩ

Ngô Quan B o, Lý Xuyên Ti n (2012) đã quan sát hi u qu đi u trảm miễn dịch mắc phải) ến sĩ ệnh nhân ảm miễn dịch mắc phải) ều trị ị Thu Hà

c a dùng thu c k t h p v i xông thu c YHCT trên đi u tr 74 b nh nhânủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ống ến sĩ ợp điện châm với xông thuốc ới) ống ều trị ị Thu Hà ệnh nhânthoát v đĩa đ m 74 b nh nhân chia làm 2 nhóm: Nhóm nghiên c u đi uị Thu Hà ệnh nhân ệnh nhân ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ều trị

tr dùng thu c u ng YHCT k t h p v i xông thu c, nhóm ch ng dùngị Thu Hà ống ống ến sĩ ợp điện châm với xông thuốc ới) ống ứng suy giảm miễn dịch mắc phải)châm c u k t h p v i xoa bóp K t qu : Sau đi u tr nhóm nghiên c uứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ến sĩ ợp điện châm với xông thuốc ới) ến sĩ ảm miễn dịch mắc phải) ều trị ị Thu Hà ứng suy giảm miễn dịch mắc phải)91,9% đi u tr có hi u qu ; Nhóm ch ng 72,9% đi u tr có hi u qu ều trị ị Thu Hà ệnh nhân ảm miễn dịch mắc phải) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ều trị ị Thu Hà ệnh nhân ảm miễn dịch mắc phải)Thu c xông đống ượp điện châm với xông thuốcc gia gi m t bài Đ c ho t tang kýảm miễn dịch mắc phải) ừ) ội ại học Y Hà Nội sinh thang [42]

V Thiên Trình, Y n Trung Sinh (2012), nghiên c u xông thu c YHCTệnh nhân ến sĩ ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ống

k t h p v t lý tr li u đi u tr 68 b nh nhân thoát v đĩa đ m giai đo n c p,ến sĩ ợp điện châm với xông thuốc ậu ị Thu Hà ệnh nhân ều trị ị Thu Hà ệnh nhân ị Thu Hà ệnh nhân ại học Y Hà Nội ất liệu và phương tiện nghiên cứu

chia làm 2 nhóm Nhóm nghiên c u dùng thu c xông YHCT k t h p v iứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ống ến sĩ ợp điện châm với xông thuốc ới)

đi u tr sóng trung t n Nhóm ch ng k t h p xoa bóp v i v t lý tr li u.ều trị ị Thu Hà ần kinh ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ến sĩ ợp điện châm với xông thuốc ới) ậu ị Thu Hà ệnh nhân

K t qu : Nhóm nghiên c u đi u tr có hi u qu đ t 89,47% Nhómến sĩ ảm miễn dịch mắc phải) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ều trị ị Thu Hà ệnh nhân ảm miễn dịch mắc phải) ại học Y Hà Nội

ch ng 70% [43].ứng suy giảm miễn dịch mắc phải)

Hà Hoa, Trương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng L Linh (2012) đã xông thu c YHCT k t h p kéoội ống ến sĩ ợp điện châm với xông thuốcgiãn đi u tr thoát v đĩa đ m CSTL 180 b nh nhân chia thành ều trị ị Thu Hà ị Thu Hà ệnh nhân ệnh nhân 2 nhóm:Nhóm nghiên c u đi u tr kéo giãn c t s ng k t h p v i thu c xôngứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ều trị ị Thu Hà ội ống ến sĩ ợp điện châm với xông thuốc ới) ốngYHCT, nhóm ch ng ch kéo giãn c t s ng K t qu đi u tr : Nhómứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ỉ phổ biến ở người cao ội ống ến sĩ ảm miễn dịch mắc phải) ều trị ị Thu Hànghiên c u có 41,1% b nh nhân k t qu t t; 57,8% khá; 1,1% kém.ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ệnh nhân ến sĩ ảm miễn dịch mắc phải) ốngNhóm ch ng có 22,2% k t qu t t; 36,7% khá; 41,1% kém [44].ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ến sĩ ảm miễn dịch mắc phải) ống

1.5 C s khoa h c c a vi c k t h p đi n châm v i xông thu c ơ quan ở cột sống cổ [12] ọc ủ nhiệm đề tài: B.S Nguyễn Kim Ngọc ệm đề tài: B.S Nguyễn Kim Ngọc ến đổi thoái hóa ở cột sống cổ [12] ợp điện châm với xông thuốc ệm đề tài: B.S Nguyễn Kim Ngọc ới và Việt ống cổ theo Y học hiện đại YHCT

Đau vai gáy do THCSC là tình tr ng đau và co c ng c vùng vai gáyại học Y Hà Nội ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCTtrên n n b nh lý thoái hóa m n tính c a đ t s ng, đĩa đ m vùng c tều trị ệnh nhân ại học Y Hà Nội ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ống ống ệnh nhân ội

s ng c ống ổ) YHCT x p đau vai gáy do THCSC vào ch ng tý vai gáy Nguyênến sĩ ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ở người)nhân do ngườngi cao tu i ch c năng các t ng ph suy y u, tà khí t bênổ) ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ại học Y Hà Nội ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ến sĩ ừ)ngoài là phong, hàn, th p th a c xâm ph m làm b t c kinh m ch gâyất liệu và phương tiện nghiên cứu ừ) ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ại học Y Hà Nội ến sĩ ắc phải) ại học Y Hà Nội đau, co c ng c , h n ch v n đ ng Đi n châm thông qua tác d ng vàoứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ại học Y Hà Nội ến sĩ ậu ội ệnh nhân ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng

h th ng kinh l c, huy t v có tác d ng thông kinh ho t l c giúp gi mệnh nhân ống ại học Y Hà Nội ệnh nhân ị Thu Hà ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ại học Y Hà Nội ại học Y Hà Nội ảm miễn dịch mắc phải)đau Đây là phương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng pháp áp d ng ph bi n trong đi u tr đau vai gáy doụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ổ) ến sĩ ều trị ị Thu HàTHCS c , đem l i hi u qu đi u tr và đã đổ) ại học Y Hà Nội ệnh nhân ảm miễn dịch mắc phải) ều trị ị Thu Hà ượp điện châm với xông thuốcc xây d ng thành quy trìnhực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm

kỹ thu t YHCT Xông h i tr li u là phậu ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ị Thu Hà ệnh nhân ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng pháp dùng h i nơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ưới)c nóng tác

đ ng lên b m t c th Tác d ng nhi t c a xông h i có th làm giãn c ,ội ều trị ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ểm nhìn đánh giá mức độ ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ệnh nhân ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ểm nhìn đánh giá mức độ ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT

c i thi n tu n hoàn t i ch , tr hàn là nguyên nhân chính gây đau và coảm miễn dịch mắc phải) ệnh nhân ần kinh ại học Y Hà Nội ỗ nhiều, phải tiếp xúc với máy tính ừ)

c ng c Xông h i b ng thu c YHCT ngoài tác d ng nhi t còn có tác d ngứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng ống ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ệnh nhân ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng

c a các v thu c ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ị Thu Hà ống Bài thu c xông đống ượp điện châm với xông thuốcc ch n g m các v thu c có tác d ngọc Y Hà Nội ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ị Thu Hà ống ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng

ôn thông kinh l c, phát hãn tr tà ại học Y Hà Nội ừ) H ng hoa, Huy t giác, Xuyên khung,ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ến sĩ

Ng u t tư ất liệu và phương tiện nghiên cứu có tác d ng dụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ưỡng được cân gây ra xương khớp đau nhức, co cứng cơ,ng huy t, ho t huy t, thông kinh ho t l c, chến sĩ ại học Y Hà Nội ến sĩ ại học Y Hà Nội ại học Y Hà Nội ỉ phổ biến ở người cao

th ng; T c đo n, Kống ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ại học Y Hà Nội ê huy t đ ngến sĩ ằng, mạch máu, thần kinh Đau vai gáy là triệu chứng , Uy linh tiên, Ngũ gia bì, Phòng phong,

M c qua có tác d ng khuội ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng phong tr th p, tiêu s ng, gi m phù n , giãnừ) ất liệu và phương tiện nghiên cứu ư ảm miễn dịch mắc phải) ều trị

c , th cân; Bơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ư ại học Y Hà Nội ch ch , ỉ phổ biến ở người cao Qu chi có tác d ng ôn thông kinh l c S k t h pến sĩ ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ại học Y Hà Nội ực quá tải, kéo dài của sụn khớp, đĩa đệm Biểu hiện lâm ến sĩ ợp điện châm với xông thuốc

l y hất liệu và phương tiện nghiên cứu ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng kích khí ch y, cay th m đ th u vào c bi u kinh m ch, l yại học Y Hà Nội ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ểm nhìn đánh giá mức độ ất liệu và phương tiện nghiên cứu ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ểm nhìn đánh giá mức độ ại học Y Hà Nội ất liệu và phương tiện nghiên cứu

h i thu c đ ôn kinh tán hàn, ho t huy t hóa , tr phong tiêu th p,ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ống ểm nhìn đánh giá mức độ ại học Y Hà Nội ến sĩ ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ừ) ất liệu và phương tiện nghiên cứuthông t c ch th ng H i c a khí dắc phải) ỉ phổ biến ở người cao ống ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ủa việc kết hợp điện châm với xông thuốc ượp điện châm với xông thuốcc, nhi t làm t u lý khai thoát, tà theoệnh nhân ất liệu và phương tiện nghiên cứu

m hôi ra ngoài, tr tà ngo i xu t Nhi t có th ôn kinh thông m ch,ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ừ) ại học Y Hà Nội ất liệu và phương tiện nghiên cứu ệnh nhân ểm nhìn đánh giá mức độ ại học Y Hà Nội khi n khí huy t l u thông, hi p đ ng cùng thu c đ thông l c ch th ng;ến sĩ ến sĩ ư ệnh nhân ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ống ểm nhìn đánh giá mức độ ại học Y Hà Nội ỉ phổ biến ở người cao ốngNhi t có th giúp c i thi n tu n hoàn t i ch , phát huy ch ng viêm tiêuệnh nhân ểm nhìn đánh giá mức độ ảm miễn dịch mắc phải) ệnh nhân ần kinh ại học Y Hà Nội ỗ nhiều, phải tiếp xúc với máy tính ống

s ng, đi u ti t n i môi, giãn c co c ng, thúc đ y h i ph c c nh c, cácư ều trị ến sĩ ội ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ứng suy giảm miễn dịch mắc phải) ẩm tới ồ 3.1 Đặc điểm chung về tuổi của đối tượng nghiên cứu ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ơng pháp điện châm và xông thuốc YHCT ụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng

kh p và th n kinh b t n thới) ần kinh ị Thu Hà ổ) ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng Khi k t h p hai phến sĩ ợp điện châm với xông thuốc ương pháp điện châm và xông thuốc YHCTng pháp càng làmtăng tác d ng thông kinh l c, tr tà, đ c bi t v i các b nh nhân th hànụng không mong muốn trong quá trình điều trị trên lâm sàng ại học Y Hà Nội ừ) ặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu ệnh nhân ới) ệnh nhân ểm nhìn đánh giá mức độtý.

CH ƯƠ SỞ NG 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Chất liệu và phương tiện nghiên cứu

2.1.1 Chất liệu nghiên cứu:

2.1.1.1 Dịch xông thuốc:

− Dịch xông hơi thuốc Y học cổ truyền: Theo bài thuốc xông hơi của bệnhviện YHCT Trung ương

− Thành phần:

Các vị thuốc đạt tiêu chuẩn chất lượng theo dược điển Việt Nam IV

− Cách dùng: Xay các vị thuốc thành bột trộn lẫn với nhau, chia thành 10túi, mỗi túi 50g sắc cùng 1500ml nước được 500ml dịch xông hơi Quytrình sản xuất thực hiện tại khoa Dược – Bệnh viện YHCT Trung ương,đạt tiêu chuẩn cơ sở

2.1.1.2 Công thức huyệt điện châm:

Công thức huyệt gồm: Phong trì, Đại chùy, Đại trữ, Kiên tỉnh, Kiên ngung,Giáp tích D1 – D6, Hợp cốc, A thị huyệt (theo phác đồ điều trị của Bộ Y tế)

2.1.2 Phương tiện nghiên cứu:

− Kim châm làm bằng thép không gỉ, đầu nhọn, đường kính 0,5 – 1,0 mm,dài 5cm, xuất xứ hãng Thiên y, Trung Quốc

− Pince và ống nghiệm đựng kim vô khuẩn, bông, cồn 70º

− Máy điện châm KWD – TN09 – T06 của công ty TNHH thương mại và

sản xuất thiết bị Y tế Hà Nội.

− Thước đo thang điểm đau VAS (Visual analogue scale), thước đo tầm vậnđộng, búa phản xạ, bộ câu hỏi Neck Disability Index (NDI)

− Máy xông hơi XYYL, nhãn hiệu HYZ – I Model Fumigation treatmentmachine, thương hiệu XiangYu, số mô hình HYZ-I do Trung Quốc sản xuất

Hình 2.1 Máy xông hơi XYYL 2.2 Đối tượng nghiên cứu

Gồm 60 bệnh nhân được chẩn đoán là đau vai gáy do THCSC, đếnkhám và điều trị tại khoa Khám chữa bệnh tự nguyện chất lượng cao – Bệnhviện YHCT Trung ương, đáp ứng tiêu chuẩn chọn bệnh nhân nghiên cứu

2.2.1 Tiêu chuẩn chọn bệnh nhân theo Y học hiện đại:

Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh về cơ xương khớp của Bộ Y tế

2016 [1]

2.2.2 Tiêu chuẩn chọn bệnh nhân theo Y học cổ truyền:

Bệnh nhân được chẩn đoán chứng tý ở vai gáy thuộc một trong hai thể:Thể phong hàn thấp tý và thể phong hàn thấp tý kèm can thận hư

hạn chế vận động cột sống cổ; đau tăng lên khi gặp lạnh, gió, mưa, ẩm; sợlạnh, cảm giác lạnh vùng cổ gáy, đau giảm khi chườm ấm hoặc xoa bóp.Rêu lưỡi trắng mỏng, mạch phù khẩn

kèm đau đầu, đau lan xuống vai tay, vận động khó khăn, bệnh kéo dài haytái phát Chất lưỡi nhợt bệu, rêu lưỡi trắng dày và nhớt, mạch nhu hoãnhoặc trầm nhược

2.2.3 Tiêu chuẩn loại trừ bệnh nhân:

ung thư, suy tim, suy gan, suy thận, các bệnh viêm nhiễm cấp tính

u, nhiễm trùng, loãng xương, viêm cột sống,gù vẹo bẩm sinh …

2.3 Phương pháp nghiên cứu

2.3.1 Thiết kế nghiên cứu:

Nghiên cứu thiết kế theo phương pháp tiến cứu, can thiệp lâm sàng, sosánh trước và sau điều trị, có đối chứng

2.3.2 Cỡ mẫu nghiên cứu:

− Cỡ mẫu: 60 bệnh nhân, chia làm 2 nhóm

− Cách chọn mẫu: Chọn các bệnh nhân được chẩn đoán là đau vai gáy do

THCSC, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về đối tượng nghiên cứu Các bệnhnhân được chia thành hai nhóm, theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích,

cho đến khi mỗi nhóm được 30 bệnh nhân Bệnh nhân giữa hai nhóm tươngđồng về tuổi, giới, thời gian mắc bệnh, mức độ đau theo thang điểm VAS.

2.3.3 Quy trình nghiên cứu:

− Sau khi bệnh nhân vào viện:

đau theo thang điểm VAS và cho bệnh nhân làm bộ câu hỏi NDI lần 1

(nhóm nghiên cứu) theo phương pháp ghép cặp, đảm bảo tính tương đồngvề tuổi, giới, thời gian mắc bệnh và mức độ đau theo thang điểm VAS

− Áp dụng phương pháp điều trị đối với từng nhóm:

1 lần, mỗi lần 20 phút sau khi rút kim

− Liệu trình điều trị: 14 ngày (châm cứu, xông thuốc 5 ngày, nghỉ 2 ngày)

− Theo dõi các triệu chứng lâm sàng và tác dụng không mong muốn trước vàsau điều trị

− Đánh giá kết quả điều trị và so sánh 2 nhóm

2.3.4 Phương pháp tiến hành:

2.3.4.1 Phương pháp điện châm:

− Chuẩn bị bệnh nhân:

− Tiến hành:

ngung,Giáp tích D1/2 – D5/6, Hợp cốc, A thị huyệt

 Tiến hành châm kim đạt tới đắc khí Nối các huyệt cần được kích thíchbằng xung điện tới máy điện châm.

bình bổ, bình tả đối với thể Phong hàn thấp tý kèm can thận hư (tần số 1 3Hz), điều chỉnh cường độ điện châm phù hợp với ngưỡng chịu đựng củabệnh nhân Điện châm 1 lần/ngày, lưu kim 25 phút

-2.3.4.2 Phương pháp xông thuốc:

− Thuốc xông: Mỗi túi thuốc 50g, mỗi lần xông dùng 1 túi, sắc 1 túi 50gthuốc cùng với 1500ml nước được 50ml dung dịch thuốc xông

− Bệnh nhân ngồi trên ghế hoặc nằm trên giường xông thuốc, để hở phần vaigáy, điều chỉnh để nhiệt độ thuốc xông khoảng 40 – 45°C, xông hơi thuốc vàovùng vai gáy bệnh nhân

− Liệu trình: Xông hơi vùng vai gáy 20 phút/lần/ngày sau khi điện châm

2.3.4.3 Bộ câu hỏi Neck Disability Index (NDI):

− Bộ câu hỏi Neck Disability Index của tác giả Howard Vernon là công cụ

để tự đánh giá mức độ hạn chế hoạt động sinh hoạt hàng ngày do đau cổgáy Bộ câu hỏi NDI gồm 10 mục: Cường độ đau, sinh hoạt cá nhân, nângđồ vật, khả năng đọc, đau đầu, khả năng tập trung chú ý, làm việc, lái xe,ngủ và các hoạt động giải trí Mỗi mục được cho điểm từ 0 – 5, tối đa là

50 điểm

− Giải thích mục đích của bộ câu hỏi NDI, hướng dẫn bệnh nhân tự thực hiện

− Cho bệnh nhân làm câu hỏi vào hai thời điểm trước điều trị và sau điều trị

− Quy đổi theo hướng dẫn của tác giả và so sánh

2.3.5 Chỉ tiêu nghiên cứu:

− Mức độ đau của bệnh nhân: Đánh giá theo thang điểm VAS

− Hội chứng cột sống cổ: