ĐÁNH GIÁ tác DỤNG của điện CHÂM kết hợp vận ĐỘNG KHÔNG XUNG lực TRÊN BỆNH NHÂN ĐAU VAI gáy DO THOÁI hóa cột SỐNG cổ

LỜI CẢM ƠNĐể có được bản luận văn hoàn thiện ngày hôm nay, xin cho phép tôiđược dành những trang đầu tiên để bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắcnhất tới: Đảng ủy, Ban giám hiệu Trư

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI

Người hướng dẫn khoa học: ướng dẫn khoa học: i h ng d n khoa h c: ẫn khoa học: ọc cổ truyền

PGS.TS DƯƠNG TRỌNG NGHĨANG TR NG NGHĨAỌNG NGHĨA

HÀ NỘI – 2018

LỜI CẢM ƠN

Để có được bản luận văn hoàn thiện ngày hôm nay, xin cho phép tôiđược dành những trang đầu tiên để bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắcnhất tới:

Đảng ủy, Ban giám hiệu Trường Đại học Y Hà Nội, Phòng đào tạo sau đại học, Khoa Y học cổ truyền cùng các phòng ban của nhà trường đã

hết sức giúp đỡ tạo điều kiện cho tôi trong quá trình học tập và hoàn thiệnluận văn

Các Thầy giáo, Cô giáo trong Khoa Y học cổ truyền Trường Đại học Y Hà Nội, những người thầy luôn hướng dẫn, giúp đỡ và tạo điều kiện

cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Ban giám đốc, phòng Kế hoạch tổng hợp, phòng Tổ chức cán bộ, lãnh đạo cùng tập thể nhân viên khoa Khám bệnh - Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương đã hết sức tận tình giúp đỡ tạo điều kiện cho tôi trong

quá trình học tập, thu thập số liệu nghiên cứu

PGS TS Dương Trọng Nghĩa, trưởng khoa Châm cứu dưỡng sinh –

Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương, giảng viên khoa Y học cổ truyền – trườngĐại học Y Hà Nội, người thầy trực tiếp dìu dắt, hướng dẫn tôi cả về chuyên môn

và phương pháp nghiên cứu khoa học trong suốt quá trình thực hiện đề tài

Các Thầy Cô giáo trong Hội đồng chấm luận văn đã đóng góp cho

tôi nhiều ý kiến quý báu để tôi hoàn thiện bản luận văn này

Cuối cùng tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới bố mẹ, những

người thân trong gia đình đã luôn bên cạnh động viên, là chỗ dựa vững chắc

cả về tinh thần và vật chất cho tôi trong suốt những năm tháng học tại TrườngĐại học Y Hà Nội Cảm ơn những người bạn thân thiết đã cùng tôi chia sẻnhững tháng ngày khó khăn vất vả trong học tập và nghiên cứu

Hà Nội, ngày 24 tháng 09 năm 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các sốliệu, kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa được ai công bốtrong bất kỳ công trình nào

Hà Nội, ngày 24 tháng 09 năm 2018

Học viên

Phạm Nhật Minh

NBĐ Nghiêng bên đau

NBKĐ Nghiêng bên không đau

NC Nghiên cứu

NDI Neck Disability Index

(Bộ câu hỏi NDI đánh giá hạn chế sinh hoạt hàng ngày do đau cổ)PPT PressurePain threshold (Ngưỡng đau áp lực)

THCSC Thoái hóa cột sống cổ

TVĐ Tầm vận động

VAS Visual Analogue Scale

(Thang điểm nhìn đánh giá mức độ đau)VĐKXL Vận động không xung lực

VĐCXL Vận động có xung lực

YHCT Y học cổ truyền

YHHĐ Y học hiện đại

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Bộ y tế, Cục quản lý khám chữa bệnh (2016) Hướng dẫn chẩn đoán và

điều trị bệnh cơ xương khớp, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội,145-153

2 Các Bộ môn Nội, Trường Đại học Y Hà Nội (2004) Bài giảng Bệnh học

Nội khoa tập II, Nhà xuất bản Y học, 327-333, 335-336.

3 Nguyễn Thị Ngọc Lan (2010) Bệnh học cơ xương khớp nội khoa, Nhà

8 Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Hà Nội (2005) Bài giảng Y

học cổ truyền, tập II, Nhà xuất bản Y học,157-158, 160-163.

9 Dvořák J., Dvořák V (Lê Vinh dịch) (2007) Hướng dẫn thăm khám,

chẩn đoán và điều trị bằng tay, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội, 345-392.

10 Frank H Netter (2009) Atlas giải phẫu người (Vietnamese edition), Nhà

xuất bản Y học, Hà Nội, 19-20

11 Raj D Rao, Christopher M Bono, Bradford L Currier và cộng sự.(2007) Degenerative Cervical Spondylosis: Clinical Syndromes,

Pathogenesis, and Management J Bone Jt Surg, 89:1360-78.

12 Bộ môn Giải phẫu, Trường Đại học Y Hà Nội (2010) Giải phẫu người

tập II, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội,13-39.

13 McCormack BM và Weinstein PR (1996) Cervical spondylosis, an

update West J Med, 165(1-2): 43-51.

14 Jeffrey Mullin, Daniel Shedid, và Edward Benzel (2011) Overview of

cervical spondylosis pathophysiology and biomechanics World Spinal

Column J, 2: 89-97.

15 Lê Quang Cường (2008) Triệu chứng học thần kinh, Nhà xuất bản Y

học, 35-37

16 Đỗ Thị Lệ Thuý (2003) Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của

hội chứng tuỷ cổ do thoái hoá cột sống cổ, Luận văn Thạc sĩ Y học,

Trường Đại học Y Hà Nội

17 Sahni BS (2001) Cervical spondylosis, ONGC Hospital Panvel,

Mumbai, India

Rheumatology Diagnosis & Treatment The Mc Graw-Hill Companies Inc.

19 Tô An Châu, Mai Thị Nhâm (1999) Đặc điểm lâm sàng và hình ảnh X

-quang ở 50 bệnh nhân thoái hóa cột sống cổ Tạp chí Y học quân sự,số

chuyên đề công trình nghiên cứu khoa học, 21–26.

20 Nguyễn Doãn Cường (2007) Giải phẫu X-quang, Nhà xuất bản Y học,

24 Cassidy JD và Cote P (2008) Is it time for a population health approach

to neck pain? J Manip Physiol Ther, 31, pp: 442-446.

25 Braunwald, Fauci, và Kasper (2008) Harrison’s Principles of Internal

medicine 17th Edition, McGraw - Hill Companies Inc, 414-418.

26 Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Hà Nội (2012) Bệnh học nội

khoa Y học cổ truyền, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội, 149-155, 152-156.

27 Hoàng Bảo Châu (2010) Nội khoa y học cổ truyền, Nhà xuất bản thời

31 Nguyễn Nhược Kim và Trần Quang Đạt (2008) Châm cứu và các

phương pháp chữa bệnh không dùng thuốc, 13-298.

32 Nguyễn Nhược Kim (2009) Phương tễ học, Nhà xuất bản Y học, Hà Nội,

22-32, 73-81, 147-170

33 Paris SV (2000) A History of Manipulative Therapy JMMT, 8(2): 66-77.

34 Eric Jorde, Alex Siyufy, Brent Harper và cộng sự (2009).Position on

Thrust Joint Manipulation Provided by Physical Therapists, An

American Physical Therapy Association White Paper,70-203.

35 Maitland G.D (1964) The problems of teaching vertebral

manipulations: Part II Aust J Physiother, 10(3), 96-97.

treatment, Thieme, Stuttgart; New York.

37 Maitland J (2001) Spinal manipulation made simple: a manual of soft

tissue techniques, North Atlantic Books; Distributed to the book trade by

Publishers Group West, Berkeley, Emeryville, CA, 35-38

38 American Physical Therapy Association (1999) Guide to Physical

Therapist Practice American Physical Therapy Association, APTA.

39 Wainapel S.F và MD D.A.F (2003) Alternative medicine and

rehabilitation: A guide for practitioners, Demos Medical Publishing.

40 Ernst E (2007) Adverse effects of spinal manipulation: a systematic

review J R Soc Med, 100(7), 330-338.

41 Carnes D., Mars T.S., Mullinger B và cộng sự (2010) Adverse events

and manual therapy: a systematic review Man Ther, 15(4), 355-363.

42 Senstad O., Leboeuf-Yde C., và Borchgrevink C.F (1996) Side-effects

of chiropractic spinal manipulation: types frequency, discomfort and

course Scand J Prim Health Care, 14(1), 50-53.

43 Leboeuf-Yde C., Hennius B., Rudberg E và cộng sự (1997)

Chiropractic in Sweden: a short description of patients and treatment J

Manipulative Physiol Ther, 20(8), 507-510.

44 Barrett A.J và Breen A.C (2000) Adverse effects of spinal

manipulation J R Soc Med,93(5), 258-259.

45 Cagnie B., Vinck E., Beernaert A và cộng sự (2004) How common areside effects of spinal manipulation and can these side effects be

predicted? Man Ther, 9(3), 151-156.

46 Rubinstein S.M., Leboeuf-Yde C., Knol D.L và cộng sự (2007) Thebenefits outweigh the risks for patients undergoing chiropractic care for

neck pain: a prospective, multicenter, cohort study J Manipulative

Physiol Ther, 30(6), 408-418.

47 Trinh K, Graham N, và Gross A (2007) Acupuncture for neck disorders

Spine Phila Pa 1976, 32:236-243.

48 Bộ Y tế (2013) Quy trình kỹ thuật Y học cổ truyền, Điện châm điều trị

hội chứng vai gáy, 106-107.

49 Zhao ZQ (2008) Neural mechanism underlying acupuncture analgesia

Prog Neurobiol, 85(4): 355-375.

50 Yi GQ, Huang YX, Lu M và cộng sự (2009) Observation on therapeuticeffect of cervical spondylosis of vertebral artery type treated with both

acupuncture and mild moxibustion Chin J Integr Med, 15(6): 426-30.

51 Witt CM, Jena S, Brinkhaus B và cộng sự (2006) Acupuncture for

patients with chronic neck pain, Pain, 98-106.

52 He D., Høstmark A.T., Veiersted K.B và cộng sự (2005) Effect ofintensive acupuncture on pain-related social and psychological variables forwomen with chronic neck and shoulder pain an RCT with six month and

three year follow up Acupunct Med J Br Med Acupunct Soc, 23(2), 52-61.

53 Blossfeldt P (2004) Acupuncture for chronic neck pain – a cohort study

in an NHS pain clinic Acupunct Med, 22(3), 146-151.

54 Creighton D., Gruca M., Marsh D và cộng sự (2014) A comparison oftwo non-thrust mobilization techniques applied to the C7 segment in

patients with restricted and painful cervical rotation J Man Manip Ther,

22(4), 206-212

55 Sharma A., Alahmari K., và Ahmed I (2015) Efficacy of ManualTherapy versus Conventional Physical Therapy in Chronic Low Back

Pain Due to Lumbar Spondylosis A Pilot Study Med Sci, 3(3), 55-63.

56 FernándezDeLasPeñas C., PérezDeHeredia M., Brea-Rivero M và cộng

sự (2007) Immediate Effects on Pressure Pain Threshold Following a

Single Cervical Spine Manipulation in Healthy Subjects J Orthop

Sports Phys Ther, 37(6), 325–329.

57 CooK C., Learman K., Showalter C., và cộng sự (2012) Early use ofthrust manipulation versus non-thrust manipulation: A randomized

clinical trial.Man Ther, 18(3):191-8.

58 Carlesso L.C., Gross A.R., Santaguida P.L và cộng sự (2010) Adverseevents associated with the use of cervical manipulation and mobilization

for the treatment of neck pain in adults: a systematic review Man Ther,

15(5), 434-444

59 Dunning J.R., Cleland J.A., Waldrop M.A và cộng sự (2012) UpperCervical and Upper Thoracic Thrust Manipulation Versus NonthrustMobilization in Patients With Mechanical Neck Pain: A Multicenter

Randomized Clinical Trial J Orthop Sports Phys Ther, 42(1), 5-18.

60 Hurwitz E.L., Morgenstern H., Harber P và cộng sự (2002) Arandomized trial of chiropractic manipulation and mobilization forpatients with neck pain: clinical outcomes from the UCLA neck-pain

study Am J Public Health, 92(10), 1634-1641.

61 Leaver A.M., Maher C.G., Herbert R.D và cộng sự (2010) Arandomized controlled trial comparing manipulation with mobilization

for recent onset neck pain Arch Phys Med Rehabil, 91(9), 1313-1318.

62 Dương Trọng Nghĩa, Nguyễn Thị Thu Hà (2017) Điều trị bệnh lý cột

sống bằng y học cổ truyền kết hợp y học hiện đại, Nhà xuất bản Y học,

Hà Nội, 33-36

63 Nguyễn Thị Phương Lan (2003) Nghiên cứu tác dụng điện châm trong

điều trị hội chứng vai tay, Luận văn Thạc sĩ Y học, Trường Đại học Y

Hà Nội, Hà Nội

64 Trương Văn Lợi (2007) Đánh giá tác dụng điều trị Hội chứng co cứng

cơ vùng cổ gáy bằng phương pháp Xoa bóp bấm huyệt, Luận văn bác sỹ

chuyên khoa cấp II, Trường Đại học Y Hà Nội, Hà Nội

65 Phương Việt Nga (2010) Đánh giá tác dụng điều trị Hội chứng co cứng

cơ vùng cổ gáy bằng phương pháp điện châm, Khóa luận tốt nghiệp bác

sĩ Y khoa, Trường Đại học Y Hà Nội, Hà Nội

66 Hồ Đăng Khoa (2011) Đánh giá tác dụng điều trị đau vai gáy do thoái

hóa cột sống cổ bằng phương pháp xoa bóp bấm huyệt kết hợp tập vận động theo Y học cổ truyền, Luận văn Thạc sĩ Y học, Học viện Y dược

học cổ truyền Việt Nam, Hà Nội

67 Victoria Quality Council (2007) Acute pain management measurement

toolkit, Rural and Regional Health and Aged Care Services Division,

Victorian Government Department of Human Services, Melbourne, Victoria, Australia, 7-11.

68 Nguyễn Thị Thắm (2008) Đánh giá hiệu quả điều trị đau cổ vai gáy trong

thoái hóa cột sống cổ bằng một số phương pháp vật lý kết hợp vận động trị liệu, Luận văn Thạc sĩ Y học, Trường Đại học Y Hà Nội, Hà Nội.

69 Vernon H (1991) The Neck Disability Index: a study of reliability and

validity J Musculoskelet Pain.

70 Đặng Trúc Quỳnh (2014) Đánh giá tác dụng của bài thuốc “Cát căn

thang” điều trị bệnh nhân đau vai gáy do thoái hóa cột sống cổ, Luận

văn tốt nghiệp bác sỹ nội trú, Trường Đại học Y Hà Nội

71 Lê Tuấn Anh(2015) Đánh giá hiệu quả điều trị đau vai gáy do thoái hóa

cột sống cổ bằng phương pháp điện châm và xoa bóp bấm huyệt kết hợp với điện xung, Khóa luận tốt nghiệp bác sỹ Y khoa, Trường Đại học Y Hà Nội.

72 Jaime Salom-Moreno và cộng sự (2014) Immediate Changes in NeckPain Intensity and Widespread Pressure Pain Sensitivity in Patients WithBilateral Chronic Mechanical Neck Pain: A Randomized ControlledTrial of Thoracic Thrust Manipulation vs Non–Thrust Mobilization

Journal of Manipulative and Physiological Therapeutics Thoracic

Manipulation for Neck PainVolume 37, Number 5

73 Nguyễn Tuyết Trang (2013) Đánh giá tác dụng điều trị đau vai gáy do

thoái hóa cột sống cổ thể phong hàn thấp tý bằng phương pháp cấy chỉ Catgut vào huyệt, Luận văn tốt nghiệp bác sĩ nội trú, Trường Đại học Y Hà

Nội

74 Hoàng Thị Hậu (2016) Đánh giá hiệu quả điều trị đau vai gáy do thoái

hóa cột sống cổ bằng phương pháp điện châm kết hợp kết hợp với xông thuốc YHCT, Khóa luận tốt nghiệp bác sỹ Y khoa, Trường Đại học Y Hà Nội.

PHỤ LỤC 1

MẪU BỆNH ÁN NGHIÊN CỨU

Nhóm ………

I HÀNH CHÍNH 1 Họ tên bệnh nhân:………2 Tuổi:………

3 Giới: Nam Nữ Nữ  Nữ

4 Nghề nghiệp:………

5 Địa chỉ:………

6 Ngày vào viện:………

7 Ngày ra viện:………

II CHUYÊN MÔN A YHHĐ 1 Lý do vào viện:………

2 Bệnh sử: - Thời gian đau:………

- Yếu tố khởi phát đau: Không Có ………….…….………  Nữ  Nữ - Vị trí đau:……… ……

- VAS ………

Hướng lan:……… ………

- Tư thế chống đau: Không Có ……… Nữ  Nữ

- Đã từng điều trị: YHHĐ YHCT  Nữ  Nữ

3 Tiền sử: THCS cổ TVĐĐ cột sống cổ Khác  Nữ  Nữ  Nữ

Số thứ tự:

Số BA:

- Bộ phận bị bệnh

- Dáng đi, tư thếVăn chẩn

- Xúc chẩn:

- Phúc chẩn

- Mạch chẩn

- Spurling Test:

- Dấu hiệu bấm chuông: Có Không  Nữ  Nữ

- Nghiệm pháp kéo giãn cột sống cổ:

4.3 Các hội chứng khác:

- HC chèn ép tuỷ: Có Không  Nữ  Nữ

- HC giao cảm cổ sau: Có Không  Nữ  Nữ

5 Chẩn đoán YHHĐ:………

B YHCT

1 Tứ chẩn:

2 Chẩn đoán:

- Chẩn đoán bát cương:

- Chẩn đoán tạng phủ:

- Chẩn đoán nguyên nhân:

- Chẩn đoán thể bệnh:

C - Đánh giá kết quả:

1 Mức độ đau VAS

2 Vị trí đau Đỉnh

Chẩm

Cổ gáy Vai Tay Ngực

3 Co cứng cơ vùng Cổ

Vai Ngang D6 X/q bả vai

4 Tầm vận động CS cổ Cúi

Ngửa Nghiêng T Nghiêng P Quay T Quay P

5 Đau/tê lan theo

đường đi của rễ TK

Xuống tay Xuống ngón tay

6 Rối loạn cảm giác Không

Có

7 Teo cơ Không

Có

8 Giảm phản xạ gân

xương

Không Có

9 Mức độ hạn chế sinh

hoạt hàng ngày

E.Theo dõi tác dụng không mong muốn:

Không Thoáng qua CóĐau

Buồn nôn, nôn

PHỤ LỤC 2

BỘ CÂU HỎI ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ HẠN CHẾ HOẠT ĐỘNG

SINH HOẠT HÀNG NGÀY DO ĐAU CỔ (THE NECK DISABILITY INDEX – NDI)

A Hiện tại tôi không đau

B Hiện tại đau rất nhẹ

C Hiện tại đau vừa phải

D Hiện tại đau khá nặng

E Hiện tại đau rất nặng

F Hiện tại đau không thể tưởng tượng được

A Tôi có thể tự chăm sóc bản thân mà không

gây đau thêm

B Tôi chăm sóc bản thân bình thường, nhưng

gây đau thêm

C Tôi bị đau khi chăm sóc bản thân, phải làm

chậm và cẩn thận

D Tôi cần sự giúp đỡ, nhưng tự làm được hầu

hết việc chăm sóc bản thân

E Tôi cần giúp đỡ trong hầu hết việc chăm sóc

B Tôi có thể nâng vật nặng, nhưng bị đau thêm

C Đau làm tôi không nâng được vật nặng từ

dưới sàn nhà lên, nhưng có thể nâng nếu vật ở

vị trí thuận lợi (ví dụ: trên bàn…)