Bài viết trình bày quy trình chăn nuôi an toàn sinh học phòng bệnh Dịch tả lợn Châu Phi xâm nhập vào trại lợn, góp phần phòng ngừa, giảm thiệt hại do bệnh Dịch tả Lợn Châu Phi gây ra. Dịch tả Lợn Châu Phi xảy ra tại các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ điều kiện vệ sinh kém, không thực hiện triệt để quy trình vệ sinh phòng dịch (tiêm vắc xin phòng các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, nội quy ra vào khu vực chăn nuôi, vệ sinh khử trùng tiêu độc định kỳ …); tận dụng thức ăn dư thừa từ các khu công nghiệp, khả năng cách ly trong chăn nuôi kém, phương tiện vận chuyển cám, người dễ dàng qua lại, .... Để ngăn chặn bệnh Dịch tả lợn Châu Phi xâm nhập vào đàn lợn gây tác hại; các cơ sở, hộ chăn nuôi cần áp dụng triệt để quy trình chăn nuôi an toàn sinh học, cách ly khu vực chăn nuôi với môi trường bên ngoài.
Trang 1HƯỚNG DẪN CHĂN NUÔI AN TOÀN SINH HỌC
PHÒNG CHỐNG, NGĂN CHẶN BỆNH DỊCH TẢ LỢN CHÂU PHI
XÂM NHẬP VÀO TRẠI
Trang 2Để ngăn chặn bệnh Dịch tả lợn Châu Phi xâm nhập vào đàn lợn gây tác hại; các cơ sở, hộ chăn nuôi cần áp dụng triệt
để quy trình chăn nuôi an toàn sinh học, cách ly khu vực chăn nuôi với môi trường bên ngoài; cụ thể:
1 Chuồng nuôi
- Có tường rào, hoặc hàng rào chắc chắn, cao ít nhất 1,5 mét nhằm hạn chế người và động vật ra vào trại
- Có hàng rào tách biệt giữa các khu nhà ở cho công nhân, khu chăn nuôi, khu bảo quản thức ăn, khu nuôi cách ly, khu mổ khám, khu tập kết và xử lý rác thải, đệm lót trong quá trình chăn nuôi
- Có cổng chắc chắn và luôn đóng để kiểm soát ra vào trại; bố trí cổng chính và cổng phụ
- Có hố khử trùng, máy phun khử trùng khu vực cổng trại hoặc nhà phun thuốc khử trùng (nếu có)
- Có nhà khử trùng, nhà tắm, thay quần áo cho công nhân, người ra vào trại
- Trước mỗi cửa chuồng nuôi: bố trí chậu khử trùng ủng trước khi vào chuồng nuôi
Trang 32 Vệ sinh khử trùng tiêu độc
- Phun khử trùng 1 lần/ngày xung quanh trại Lưu ý: khi phun khử trùng bề mặt phải đạt tối thiểu 3 lít/10 m2
- Rắc vôi hoặc dội nước vôi lối đi, hành lang và xung quanh chuồng, trước các cổng ra vào trại 2 -3 lần/tuần Lưu ý: khi rắc vôi cần đảm bảo đều và phủ kín bề mặt
3 Kiểm soát phương tiện vào/ra trại:
a Đối với phương tiện vào trại
- Tất cả các phương tiện: xe vận chuyển lợn, xe cám, xe thuốc, xe cán bộ công nhân, kỹ sư, … trước khi vào cổng trại phải được rửa sạch chất bẩn và tiến hành phun hóa chất khử trùng trong vòng 3-5 phút
Sau khi phun ướt đẫm thuốc khử trùng toàn bộ phương tiện: bánh xe, gầm xe, trần - nóc và xung quanh xe bắt buộc tất
cả các phương tiện phải chờ trước cổng trại ít nhất 30 phút mới được phép vào trại chăn nuôi
Lưu ý: tất các tấm lót trong xe phải được lấy ra, sau đó vệ sinh khử trùng và phơi khô Sử dụng cồn 70o lau toàn bộ ghế ngồi trong xe, các vật dụng ngay tại buồng lái
- Đối với tài xế: thực hiện tắm vệ sinh khử trùng trước khi vào trại
Trang 4- Đối với các phương tiện khác: xe chở phân, đệm lót, xe chở thuốc thú y, xe chở vôi không được vào trại; những phương tiện này sẽ dừng trước cổng phụ, sau đó bố trí phương tiện vận chuyển nội bộ của trại để trung chuyển Xe trung chuyển và công nhân của trại không được tiếp xúc trực tiếp với xe và những người lấy phân Sau khi thực hiện xong công việc, xe trung chuyển phải được rửa sạch và phun thuốc khử trùng
b Đối với phương tiện ra khỏi trại
Phải thực hiện phun khử trùng như khi vào trại
4 Kiểm soát người ra vào khu vực chuồng nuôi
- Hạn chế tối đa người ra vào khu vực chuồng nuôi
- Không cho khách, người lạ vào trại chăn nuôi
- Người đã tiếp xúc với trại lợn khác, không được phép vào khu vực chăn nuôi
- Cổng trại luôn đóng để kiểm soát người và động vật ra vào trại
- Bắt buộc 100% công nhân, kỹ sư, quản lý, nhân viên công ty và khách thăm trại (khi được cho phép) phải bỏ toàn
bộ quần áo thường ngày tại vị trí quy định, đi qua khu vực
Trang 5phun khử trùng (nếu có), tắm sạch và thay quần áo bảo hộ lao động, đi ủng bảo hộ trước khi vào khu vực chăn nuôi
- Trước khi vào khu vực chăn nuôi phải nhúng ủng vào chậu khử trùng trước cửa chuồng, phải nhúng ngập ủng ít nhất
30 giây
- Khử trùng tay bằng cồn 70o trước khi vào chuồng lợn (nếu có)
- Khi từ trong trại đi ra, phải nhúng ủng vào chậu khử trùng ít nhất 30 giây; thay ủng, tắm gội đầu và thay quần áo trước khi ra khỏi khu vực chăn nuôi
- Quần áo, đồng phục của công nhân viên, khách tham quan, kỹ sư,… cần phải ngâm khử trùng ít nhất 1 giờ trước khi giặt bằng xà phòng với nước nóng trên 65oC
5 Nguồn nước sử dụng cho lợn
- Tuyệt đối không sử dụng nước sông, ngòi, ao, hồ… làm nước uống, nước rửa chuồng, rửa dụng cụ chăn nuôi
- Đối với trại chăn nuôi quy mô lớn, nước dùng cho lợn uống phải được xử lý chlorine ít nhất 24 giờ trước khi sử dụng
và đối với trại quy mô nhỏ ít nhất 2 giờ trước khi sử dụng (pha
Chlorine dioxide 2-4 gam/m 3 nước).
Trang 6- Tốt nhất các cơ sở, hộ chăn nuôi sử dụng nước giếng khoan, có ít nhất 2 bể chứa nước, mỗi bể chứa nước đủ dùng
24 giờ; đây là phương pháp tối ưu để cách ly trang trại với
môi trường bên ngoài.
- Trường hợp sử dụng nước máy, cần có ít nhất 2 bể chứa bao gồm: bể dùng để xử lý chlorine và bể chứa nước sạch (đáp ứng tối thiểu 10lít nước/lợn/ngày)
6 Kiểm soát nguồn thức ăn cho lợn:
- Tuyệt đối không sử dụng thực phẩm thừa của người làm thức ăn cho lợn, kể cả khi nấu chín
- Không sử dụng thức ăn khác ngoài thức ăn công nghiệp cho lợn ăn
- Sử dụng các biện pháp xông khử trùng để khử trùng trong kho chứa thức ăn trước khi đưa vào sử dụng cho lợn ăn.
Phương pháp xông khử trùng formol + thuốc tím:
Lượng formol và thuốc tím cần dùng cho 1m3 thể tích kho xông là 40 ml formol (40%) và 20 g thuốc tím
Thời gian xông trong vòng 15 - 20 phút; bật quạt đảo khí (nếu có) trong thời gian xông; sau thời gian xông, bật quạt hút khí và mở nắp thông khí, để tiếp 20 phút trước khi mở cửa kho, tháo biển báo và đưa cám cho lợn ăn hoặc kho bảo quản
Trang 7Lưu ý: Đổ lượng formol vào bát trước, sau đó cho thuốc tím vào từ từ qua thành bát (không được làm ngược lại), nhanh chóng đóng cửa và đặt biển báo nguy hiểm trước cửa kho
Phải mặc quần áo bảo hộ, đeo khẩu trang, kính trong khi thực hiện
7 Kiểm soát Động vật nuôi và Côn trùng trung gian lây truyền mầm bệnh:
Các loài chó, mèo, loài gặm nhấm, … là mối nguy hiểm tiềm tàng lớn nhất, có thể mang virus gây bệnh Dịch tả lợn Châu
Phi vào trại
- Kiểm soát chó mèo, gia súc, gia cầm: chó, mèo trong trại phải được nuôi nhốt, không thả rông trong khu vực chăn nuôi; đặc biệt không được nuôi gia súc khác và gia cầm trong trại chăn nuôi lợn
- Định kỳ phun thuốc diệt ruồi, muỗi, gián 1 lần/tuần
- Định kỳ dùng thuốc diệt chuột 1 lần/tháng, đối với trại nhiều chuột 2 lần/tháng, liên tục 3-4 ngày/lần
8 Kiểm soát và chủ động thực phẩm sử dụng trong trại:
- Không sử dụng thực phẩm không rõ nguồn gốc
- Không mang thịt lợn, các sản phẩm chế biến liên quan đến thịt lợn chưa được nấu chín từ bên ngoài vào trại