GIÁO ÁN LỊCH SỬ 6 THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP LIÊN MÔN 20192020

Dạy bài mới: 31 phút * Giới thiệu bài: 1ph Trong lòng xã hội phong kiến suy yếu đã nảy sinh và buớc đầu phát triển nền sản xuất TBCN, dẫn đến mâu thuẫn ngày càng tăng giữa phong kiến với

Trang 1

Tuần 1

CHỦ ĐỀ 1: CÁCH MẠNG TƯ SẢN VÀ SỰ XÁC LẬP CỦA CNTB (TỪ GIỮA THẾ KỈ XVI – NỬA SAU THẾ KỈ XIX) (9 tiết)

* Mục tiêu chủ đề :

- Tại sao gọi là “CMTS”

- Những chuyển biến lớn về kinh tế, chính trị, xã hội ở châu Âu thế kỉ XVI-XVII CMTS Hà Lan – cuộc CMTS đầu tiên trên t/g, CMTS Anh … Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ -.>Hợp chúng quốc Mĩ ra đời

- CMTS Pháp: tình hình KT, XH trước CM, diễn biến chính của Cm, ý nghĩa lịch

sử …

- CM công nghiệp và hệ quả của CMCN Sự hình thành hệ thống thuộc địa trên t/g

…, cuộc đấu tranh giũa CNTB với chế độ PK => CNTB được xác lập tren phạm vithế giới

- Phong trào công nhân và sự ra đời của chủ nghĩa Mác

Tiết 1

Ngày dạy: ……

Bài 1 NHỮNG CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU TIÊN

I Sự biến đổi về kinh tế, xã hội Tây Âu trong các thế kỉ XV – XVII Cách

- Cách mạng Hà Lan - cuộc cách mạng tư sản đầu tiên

Giúp HS phát triển năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1 Giáo viên:

- Bản đồ thế giới, luợc đồ cuộc nội chiến ở Anh.

- Thuật ngữ “CMTS”, “quý tộc mới”

Trang 2

2 Học sinh:

Đọc truớc bài ở nhà, tìm hiểu nguyên nhân của các cuộc cách mạng

* Nội dung tích hợp liên môn:

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY

1 Ổn định tổ chức: (1 phút)

2 Kiểm tra bài cũ: (5 phút)

GV giới thiệu sơ luợc về môn lịch sử lớp 8

3 Dạy bài mới: (31 phút)

* Giới thiệu bài: (1ph)

Trong lòng xã hội phong kiến suy yếu đã nảy sinh và buớc đầu phát triển nền sản xuất TBCN, dẫn đến mâu thuẫn ngày càng tăng giữa phong kiến với tư sản và các tầng lớp nhân dân lao động, mâu thuẫn đó có đuợc giải quyết không và giải quyết như thế nào ta cùng tìm hiểu bài học đầu tiên của chuơng trình lịch sử lớp 8

HOẠT ĐỘNG 1 ( 5 phút)

1 Một nền sản xuất mới ra đời

Giáo viên huớng dẫn HS đọc thêm để HS thấy

đuợc vào đầu thế kỉ XV, kinh tế Tây Âu có nhiều

biến đổi:

+ Xuất hiện các công trường thủ công, trọng tâm

là buôn bán và ngân hàng

+ Xã hội hình thành 2 giai cấp: tư sản và vô sản

Mâu thuẫn giai cấp nảy sinh dẫn đến các cuộc đấu

tranh, bởi vì giai cấp tư sản có tiềm lực về kinh tế

nhưng không có quyền lực về chính trị nên bị chế

độ phong kiến kìm hãm, mâu thuẫn giữa chế độ

phong kiến với giai cấp tư sản và các tầng lớp nhân

dân ngày càng gay gắt => đấu tranh bùng nổ là

điều tất yếu

HS đọc thêm

2 Cách mạng Hà Lan thế kỉ XVI

GV sử dụng bản đồ thế giới yêu cầu học sinh

quan sát xác định vị trí các nước Nê-đec-lan (Hà

lan); Anh trên bản đồ

HS Quan sát, xác định vị trí các nước Nê-đec -lan;

Anh

Các nước Nê–đéc-lan, Anh đều nằm ven bờ biển

Bắc (ĐạiTây Dương) có điều kiện giao lưu buôn

bán và phát triển nền sản xuất công thương nghiệp

->một trong những điều kiện cho sự ra đời của nền

sản xuất mới tư bản chủ nghĩa

Trang 3

- Trước cách mạng vùng đất Nê-đec-lan như thế

nào?

Có nền kinh tế TBCN phát triển nhưng bị phong

kiến Tây Ban Nha thống trị

- GV trình bày diễn biến:

+ 8/1566 cuộc đấu tranh mạnh mẽ nhất đến năm

1581, các tỉnh miền Bắc thành lập nước Công hòa,

các tỉnh liên hiệp (về sau gọi là Hà Lan), 1648 nền

độc lập của Hà Lan được công nhận

- Vì sao cách mạng Hà Lan được xem là cuộc

cách mạng tư sản đầu tiên trên thế giới?

Nó nổ ra đầu tiên trên TG, là thắng lợi đầu tiên

của giai cấp tư sản trước chế độ phong kiến TBN,

mở đường cho CNTB phát triển

GV giải thích “CMTS”

- Phong kiến Tây Ban Nha kìm hãm sự phát triển của CNTB ở Nê-đec-lan

- Nhân dân Nê-đec-lan nhiều lần nổi dậy chống lại.Kết quả là Hà Lan giành được độc lập

- Cách mạng Hà Lan là cuộc cách mạng tư sản đầu tiên trên thế giới

4 Củng cố: (5phút)

- Nêu những biểu hiện của nền sản xuất TBCN?

- Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc cách mạng tư sản Hà Lan bùng nổ?

- Vì sao cách mạng tư sản Hà Lan đuợc coi là sự kiện mở đầu thời kì lịch sử thế

Trang 4

Tuần 1

Chủ đề 1: CÁCH MẠNG TƯ SẢN VÀ SỰ XÁC LẬP CỦA CNTB (TỪ GIỮA THẾ KỈ XVI – NỬA SAU THẾ KỈ XIX) (9 tiết)

Tiết 2

Ngày dạy: ……

Bài 1 NHỮNG CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU TIÊN (T2)

II Cách mạng tư sản Anh thế kỉ XVII

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức: Giúp HS nhận thức:

- Mâu thuẫn ngày càng sâu sắc giữa lực luợng sản xuất mới – TBCN với chế độ

phong kiến, từ đó thấy đuợc cuộc đấu tranh giữa tư sản và quý tộc phong kiến tất yếu sẽ nổ ra

- Cách mạng tư sản Anh thế kỉ XVII, ý nghĩa lịch sử và hạn chế của cách mạng tư sản Anh

1 Giáo viên:

- Bản đồ thế giới, luợc đồ cuộc nội chiến ở Anh

- Thuật ngữ “CMTS”, “quý tộc mới”

2 Học sinh:

Chuẩn bị bài theo hướng dẫn của GV

- Nguyên nhân bùng nổ cuộc cách mạng Hà Lan? Kết quả?

- Vì sao cách mạng Hà Lan đuợc coi là cuộc cách mạng đầu tiên trên thế giới?

* Giới thiệu bài: Cuộc cách mạng Hà Lan đã lật đổ nền thống trị của vuơng

quốc Tây Ban Nha, mở đuờng cho CNTB phát triển, vậy còn nuớc Anh như thế nào CNTB phát triển ra sao và tại sao cách mạng bùng nổ ta cùng tìm hiểu tiếp bài hôm nay

Trang 5

HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRỊ

1 Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản ở Anh.

- Giáo viên huớng dẫn HS đọc SGK

Trong sự phát triển của châu Âu quan hệ chủ nghĩa

tư bản ở Anh lớn mạnh hơn cả trước hết là ở miền

Đơng Nam

- Sự phát triển của CNTB ở Anh được biểu hiện

như thế nào?

Xuất hiện nhiều cơng trường thủ cơng, nhiều trung

tâm thương mại, tài chính được hình thành

- Kinh tế TBCN phát triển đem đến hệ quả gì?

Làm xuất hiện tầng lớp quý tộc mới và tư sản

GV giải thích thuật ngữ: “quý tộc mới”: Quý tộc

mới là tầng lớp quý tộc đã tư sản hĩa, cĩ thế lực

kinh tế & địa vị chính trị, ủng hộ & cùng với tư

sản lãnh đạo cách mạng Anh

- Những mâu thuẫn chính trong lịng xã hội

Anh?

Vua, địa chủ phong kiến mâu thuẫn với quý tộc

mới, tư sản, nhân dân lao động

a Kinh tế:

- Thế kỉ XVII, kinh tếTBCN ở Anh phát triểnmạnh

- Luân Đơn -> trung tâmcơng nghiệp thương mại vàtài chính lớn nhất nước Anh

- Nơng thơn: quý tộc phongkiến chuyển sang kinhdoanh theo lối tư bản

b Xã hội:

- Xuất hiện tầng lớp quý tộcmới

- Nơng dân mất đất ->nghèo khổ

- Chế độ phong kiến kìmhãm giai cấp tư sản và quýtộc mới ngăn cản họ pháttriển theo con đường tư bản

=> Mâu thuẫn giữa tư sản

và quý tộc mới với chế độ phong kiến => cách mạng bùng nổ

2 Tiến trình cách mạng:

(Đọc thêm)

3 Ý nghĩa lịch sử của cách mạng tư sản Anh thế kỉ XVII:

GV: vua đã bị xử tử, chế độ quân chủ lập hiến

được thiết lập (vua ko nắm thực quyền, quyền lực

thuộc về TS và Quý tộc mới

- Cuộc cách mạng Anh đưa lại quyền lợi cho ai?

Ai lãnh đạo cách mạng?

- Cách mạng TS Anh thắnglợi mở đuờng cho CNTBphát triển, đưa giai cấp tưsản và quý tộc mới lên nắmquyền

Trang 6

Quý tộc mới và TS lãnh đạo, nhân dân đấu tranh,

chỉ có quý tộc mới và TS có quyền lợi

- Tại sao nói Cách mạng TS Anh là cuộc cách

mạng TS không triệt để?

Vì quyền lợi của nhân dân lao động (những người

trực tiếp làm nên thắng lợi của cuộc cách mạng)

không được đáp ứng, nông dân không được chia

ruộng đất

Giáo viên khẳng định: cùng với cách mạng Hà

Lan cách mạng tư sản Anh tiếp tục khẳng định

chủ nghĩa tư bản đã từng bước chiến thắng chế độ

phong kiến

- Tính chất: Là cuộc cáchmạng tư sản không triệt để

4 Củng cố: (2 phút)

- Quá trình thâm nhập của CNTB vào nước Anh như thế nào?

- Vì sao nói cách mạng tư sản Anh là cuộc cách mạng TS không triệt để?

5 Dặn dò: (1 phút)

- Học bài, trả lời các âu hỏi trong SGK

- Chuẩn bị phần III: Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa của Anh ở Bắc Mĩ

+ Tìm hiểu quá trình xâm luợc, thành lập 13 thuộc địa của Anh ở Bắc Mĩ+ Nguyên nhân của chiến tranh

Trang 7

Tiết 3

Ngày dạy: ……

Bài 1 NHỮNG CUỘC CÁCH MẠNG TƯ SẢN ĐẦU TIÊN (T3)

III Chiến tranh giành độc lập ở 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ

1 Kiến thức: Học sinh biết:

- Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ mang tính chất một cuộc cách mạng tư sản

- Sự ra đời Hợp chủng quốc Mĩ – nhà nuớc tư sản

2 Tư tuởng:

Giúp HS cĩ nhận thức đúng đắn về vai trị của quần chúng nhân dân trong các cuộccách mạng, nhận thấy CNTB cĩ mặt tiến bộ, song vẫn là chế độ bĩc lột thay cho chế độ PK

1 Giáo viên: Lược đồ 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ

2 Học sinh: Chuẩn bị bài theo hướng dẫn của GV

* Nội dung tích hợp liên mơn:

- Ý nghĩa lịch sử của cuộc cách mạng tư sản Anh? Vì sao nĩi CMTS Anh là cuộc CMTS khơng triệt để?

* Giới thiệu bài: Sau các cuộc cách mạng tư sản diễn ra ở Hà Lan, Anh thì ở Bắc

Mĩ phong trào đấu tranh chống thực dân Anh cũng diễn ra sơi nổi Nguyên nhân,diễn biến, kết quả của cuộc chiến tranh như thế nào chúng ta cùng tìm hiểu bàihơm nay

1 Tình hình các thuộc địa, nguyên nhân của chiến tranh

GV yêu cầu học sinh quan sát lược đồ 13 thuộc

địa, tiềm năng thiên nhiên, quá trình xâm lược và

thành lập các thuộc địa của thực dân Anh ở Bắc

Trang 8

HS Quan sát lược đồ, xác định vị trí 13 thuộc địa

GV: 13 thuộc địa nằm ven bờ Đại Tây Dương có

tiềm năng thiên nhiên dồi dào (đất đai màu mỡ,

khoáng sản phong phú …) Thực dân Anh bắt đầu

xâm lược từ thế kỉ XVI đến thế kỉ XVIII thì chúng

chính thức thiết lập 13 thuộc địa ở Bắc Mỹ.

- Sau khi được thành lập, nền kinh tế của 13

thuộc địa này như thế nào ?

Nền kinh tế phát triển theo con đường tư bản chủ

nghĩa

- Sự phát triển nền kinh tế của các nước thuộc

địa dẫn đến thái độ của chính quốc như thế

nào?

Thực dân Anh tìm mọi cách ngăn cản sự phát triển

công thương nghiệp của các thuộc địa ở Bắc Mĩ

bằng các chính sách vô lý

(đánh thuế nặng, độc quyền buôn bán )

- Vì sao ?

Vì chúng muốn kinh tế thuộc địa gắn chặt và phụ

thuộc vào chính quốc để dễ bề cai trị bóc lột

- Những chính sách của thực dân Anh dẫn tới

kết quả gì ?

Cư dân ở các thuộc địa mâu thuẫn gay gắt với

chính quốc nên đã xảy ra những cuộc đấu tranh

của nhân dân các thuộc địa chống thực dân Anh

- Nguyên nhân nào dẫn đến chiến tranh?

- Cuộc đấu tranh của nhân dân thuộc địa chống

thực dân Anh nhằm mục đích gì ?

Thoát khỏi sự thống trị của thực dân Anh , mở

đường cho nền kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển ở

- Từ giữa thế kỉ XVIII, kinh

tế TBCN phát triển mạnh ởcác thuộc địa

-

b Nguyên nhân của chiến tranh.

- Kinh tế TBCN phát triểnmạnh -> thực dân Anh kìmhãm, ngăn cản

- Nhân dân Bắc Mĩ và gctsmâu thuẫn gay gắt với thựcdân Anh

Trang 9

3 Kết quả và ý nghĩa của cuộc chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa

Anh ở Bắc Mĩ

- Việc buộc Anh kí hiệp ước Vec-xai kết quả to

lớn nhất mà cuộc chiến tranh giành độc lập của

các nước thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ là gì?

Nhân dân các thuộc địa Mĩ thốt khỏi sự thống trị

của thực dân Anh, giành độc lập

Khai sinh ra nước Cộng hịa tư sản Mĩ được hiến

Pháp 1787 thừa nhận

- Theo hiến Pháp 1787 Mĩ là nước như thế nào?

Cho học sinh theo dõi phần chữ nhỏ sgk

Dựa vào sgk trả lờì

- Những điểm nào thể hiện sự hạn chế của hiến

Pháp 1787 của Mĩ?

Dựa vào phần chữ nhỏ sgk trả lờì

- Từ mục tiêu của cuộc chiến tranh đặt ra & từ

kết quả mà nĩ giành được, hãy cho biết cuộc

chiến tranh giành độc lập này cĩ phải là cuộc

CMTS khơng ?Tại sao ?

Là 1 cuộc CMTS (chiến tranh giải phĩng dân

tộc-chiến tranh giành độc lập)

Vì nĩ đã thực hiện nhiệm vụ giải phĩng dân tộc

mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển

- Vậy ý nghĩa của cuộc CM này là gì?

Giải phĩng nhân dân bắc Mĩ khỏi ách đơ hộ của

chủ nghĩa thực dân, làm cho nền kinh tế Bắc Mĩ

phát triển Cuộc cách mạng này cĩ ảnh hưởng đến

phong trào đấu tranh ĩng dân tộc của các nước

khác cuối thế kỉ XVIII đầu thế kỉ XI X

GV: Đây là cuộc CMTS khơng triệt để (giải thích)

a Kết quả:

- Nước Cộng hịa tư sản Mĩđược thành lập

b Ý nghĩa

- Giải phĩng nhân dân Bắc

Mĩ thốt khỏi ách đơ hộ củaCNTD, mở đuờng cho kinh

Trang 10

- Quần chúng nhân dân có vai trò như thế nào trong cuộc chiến tranh này ?

- Học bài, trả lời các câu hỏi và làm bài tập SGK

- Chuẩn bị bài 2 : Cách mạng TS Pháp (phần I)

+ Xã hội Pháp truớc cách mạng phân ra những đẳng cấp nào ?

+ Quan sát hình 5 SGK, mưu tả tình cảnh ngưòi nông dân Pháp truớc cách mạng

Tuần 2

Tiết 4

Ngày dạy: ……

Bài 2 CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP (T1)

I Nước Pháp trước cách mạng

Trang 11

I MỤC TIÊU BÀI HỌC.

Tình hình kinh tế xã hội Pháp truớc cách mạng

2 Tư tuởng:

- Nhận thức tính chất hạn chế của Cách mạng

- Bài học kinh nghiệm rút ra từ CM Pháp 1789

3 Kĩ năng:

- Vẽ, sử dụng bản đồ, lập niên biểu, bảng thống kê

- Biết phân tích, so sánh các sự kiện, liên hệ kiến thức đang học với cuộc sống

- Tìm hiểu nội dung các kênh hình trong sgk

- Tra cứu các thuật ngữ, khái niệm và thu thập 1 vài tài liệu cần thiết cho bài giảng

- Lập bảng niên biểu những sự kiện chính của cuộc chiến tranh giành độc lập củacác thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ?

- Cuộc chiến tranh giành độc lập này có phải là cuộc CMTS không ? Tại sao ?

* Giới thiệu bài: CMTS đã thành công ở 1 số nước mà chúng ta đã học và tiếp tục

nổ ra, trong đó ở nước Pháp đạt đến sự phát triển cao Cuộc cách mạng Pháp cónguyên nhân, diễn biến, kết quả, tính chất và ý nghĩa như thế nào chúng ta cùng

tìm hiểu

1 Tình hình kinh tế

- Tình hình kinh tế nước Pháp trước cách mạng

có gì nổi bật ? Biểu hiện cụ thể ?

Nông nghiệp lạc hậu …( sgk )Công nghiệp phát

triển nhưng bị chế độ phong kiến kìm hãm

(thuế má nặng nề)

Biểu hiện (sgk )

- Nông nghiệp: Giữa thế kỉXVIII, vẫn lạc hậu,công cụ canhtác thô sơ -> năng suất thấp, mấtmùa đói kém thường xuyên xảy

ra -> đời sống nông dân cực khổ

Trang 12

- Vì sao nông nghiệp Pháp lạc hậu ?

Do sự bóc lột của địa chủ phong kiến

- So với sự phát triển của chủ nghĩa tư bản ở

Anh thì sự phát triển của chủ nghĩa tư bản ở

Pháp có gì khác ?

- Anh: Chủ nghĩa tư bản phát triển trong nông

nghiệp mạnh mẽ hơn trong công thương nghiệp

- Pháp: Ngược lại, công thương nghiệp phát triển,

nông nghiệp lạc hậu

- Công thương nghiệp phát triểnnhưng bị chế độ phong kiến kìmhãm

GV: cho học sinh quan sát hình 5 sgk, nhận xét

bức tranh và mối quan hệ giữa các đẳng cấp trong

xã hội lúc bấy giờ

- Quan sát, nhận xét: người nông dân Pháp trước

CM chịu 2 tầng áp bức bóc lột (Quý tộc, tăng lữ ),

đời sống vô cùng cực khổ, phải vay nợ, cầm ruộng

đất của thế lực phong kiến

- Vẽ sơ đồ 3 đẳng cấp và nêu vị trí , quyền lợi

của các đẳng cấp trong xã hội Pháp?

Giảng, nhận xét và sửa chữa

- Không có quyền lợi

- Phải đóng thuế và làm nghĩa vụ với phong kiến

GV cho học sinh biết khái niệm “đẳng cấp” và

“ đẳng cấp thứ 3 ”- trang 154 sgk ; phân tích cho

học sinh thấy sự khác nhau giữa đẳng cấp và giai

cấp

- Hai đẳng cấp quý tộc và tăng lữ thuộc giai cấp

nào?

- Trước cách mạng, Pháp vẫn lànước quân chủ chuyên chế

- Xã hội Pháp tồn tại ba đẳngcấp: tăng lữ; quý tộc và đẳngcấp thứ ba

- Sơ đồ 3 đẳng cấp

Đẳng cấp thứ 3

Trang 13

Giai cấp phong kiến thống trị

- Đẳng cấp thứ 3 gồm các giai cấp nào?

- Giai cấp nơng dân, tư sản và tầng lớp khác ( giai

cấp bị trị )

Giảng : Nơng dân chiếm 90% dân số là giai cấp

nghèo khổ nhất vì khơng cĩ ruộng đất , bị nhiều

tầng áp bức, bĩc lột

- Từ đĩ, em thấy mối quan hệ xã hội giữa 3 đẳng

cấp này như thế nào ?

Mâu thuẫn giữa đẳng cấp thứ 3 với quý tộc ,tăng

lữ sâu sắc => gcts lãnh đạo nơng dân Pháp làm

cách mạng để lật đổ chế độ phong kiến

- Mâu thuẫn giữa đẳng cấp thứ

ba với quý tộc và tăng lữ ngày càng sâu sắc

3 Đấu tranh trên mặt trận tư tưởng

GV: Mâu thuẫn giữa nền kinh tế tư bản chủ nghĩa

với chế độ phong kiến, chế độ chính trị xã hội bảo

thủ đối lập với nhân dân, do đĩ nước Pháp phải

tiến hành cuộc cách mạng giống nước Anh Song

cách mạng tư sản Pháp cần được thúc đẩy mạnh

mẽ hơn nhờ cuộc đấu tranh quyết liệt của giai cấp

tư sản trên lĩnh vực tư tưởng

Yêu cầu học sinh quan sát hình 6,7,8 và đọc các

câu nĩi của 3 nhà tư tưởng trong sgk

- Dựa vào những câu nĩi đĩ, em hãy nêu một vài

điểm chủ yếu trong tư tưởng của họ

HS suy nghĩ trả lời

- Qua nội dung chủ yếu trong tư tưởng của 3

ơng, hãy giải thích tại sao gọi là trào lưu Triết

học ánh sáng ?

- Đĩ là tiếng nĩi của giai cấp tư sản đấu tranh

khơng khoan nhượng với chế độ phong kiến, đề

xướng quyền tự do của con người và quyền được

đảm bảo quyền tự do

- Tố cáo, phê phán gay gắt chế

độ quân chủ chuyên chế

- Đề xướng quyền tự do con người và việc đảm bảo quyền tự do

- Thể hiện quyết tâm đánh đổ bọn phong kiến thống trị

GV hệ thống lại kiến thức tiết học

5 Dặn dị: (1 phút)

- Học bài, trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa, làm bài tập trong vở bài tập

- Chuẩn bị phần II: Cách mạng bùng nổ

+ Sự khủng hoảng của chế độ quân chủ chuyên chế?

+ Việc tấn cơng và chiếm được nhà tù Patti cĩ ý nghĩa gì?

Trang 14

- Việc đánh chiếm pháo đài, nhà tù Pa-x-ti (14/7/1789) đã mở đầu cho cách mạng

- Diễn biến của cách mạng qua từng giai đoạn

- Vai trò của nhân dân trong việc đưa tới thắng lợi của cách mạng.

2 Tư tuởng:

- Nhận thức tính chất hạn chế của Cách mạng

- Bài học kinh nghiệm rút ra từ CM Pháp 1789

3 Kĩ năng:

- Vẽ, sử dụng bản đồ, lập niên biểu, bảng thống kê

- Biết phân tích, so sánh các sự kiện, liên hệ kiến thức đang học với cuộc sống

Trang 15

4 Phát triển năng lực:

1 Giáo viên:

- Bản đồ nước Pháp

- Tra cứu các thuật ngữ, khái niệm, sưu tầm tài liệu cần thiết cho bài giảng

- Xã hội Pháp truớc cách mạng có những đẳng cấp nào ? vì sao cách mạng

tư sản Pháp bùng nổ

* Giới thiệu bài: Trào lưu tư tuởng là tiếng nói của GCTS chĩa mũi nhọn tấn công

vào chế độ phong kiến chuyên chế, đòi hỏi phải thay thế nó bằng một chế độ mới,trào lưu tư tuởng tiến bộ đó đã dọn đuờng cho sự bùng nổ của một cuộc cách mạngChúng ta cùng tìm hiểu vấn đề qua bài hôm nay

1 Sự khủng hoảng của chế độ quân chủ chuyên chế.

- Vì sao dưới sự trị vì của vua Lu-i XVI , đẳng

cấp thứ 3 lại mâu thuẫn gay gắt với tăng lữ, quý

tộc?

Chế độ quân chủ chuyên chế khủng hoảng sâu sắc

trên tất cả các mặt chính trị, kinh tế, xã hội.Số nợ

của nhà nước vay của tư sản nhiều không thể trả

được nên nhà vua phải tăng thuế Vua Lu-i XVI

muốn tiếp tục duy trì chế độ phong kiến …Đẳng

cấp thứ 3 không muốn tiếp tục bị áp bức bóc lột

- Tình hình trên dẫn đến hậu quả gì?

Thôi thúc nhân dân đấu tranh mạnh mẽ chống chế

độ phong kiến

Chính trị, kinh tế, xã hội suysụp nên mâu thuẫn giữa đẳngcấp thứ 3 với 2 đẳng cấp trênngày càng gay gắt

2 Mở đầu thắng lợi của cách mạng

GV: Khởi nghĩa nông dân bắt đầu bùng nổ năm

1788, 1789 chứng tỏ các mâu thuẫn cần tiếp tục

Trang 16

được giải quyết Song giải quyết bằng cách nào

mới là quan trọng

Giảng: Hội nghị 3 đẳng cấp (5/5/1789) được khai

mạc nhằm giải quyết mâu thuẫn nhưng không có

kết quả vì thái độ ngoan cố của nhà vua ; vì thế

cách mạng bùng nổ

- Hội nghị 3 đẳng cấp có giải quyết được mâu

thuẫn đó không? Vì sao?

Không , vì thái độ ngoan cố của nhà vua

Giảng: Dùng hình 9 sgk để tường thuật cuộc tấn

công phá ngục Ba-xti ngày 14/7/1789 Ngoài sgk

giáo viên cần bổ sung cho thêm phần hấp dẫn …

Sau khi khởi nghĩa thắng lợi, quần chúng san

phẳng nhà ngục Ba-xti và dựng tấm biển đề dòng

chữ “ Ở đây người ta nhảy múa ”

- Quan sát và nghe

- Tấm biển đó nói lên điều gì?

Niềm vui sướng của nhân dân khi ngục Ba-xti

biểu tượng của nền quân chủ chuyên chế bị san

phẳng

- Sự kiện này có ý nghĩa gì?

- Tại sao việc đánh chiếm pháo đài Ba-xti đã mở

đầu cho thắng lợi của cách mạng ?

Báo hiệu cách mạng bắt đầu bùng nổ ở Pháp, mở

đầu cho thắng lợi của cách mạng tư sản Pháp cuối

thế kỉ XVIII

Chế độ quân chủ chuyên chế bị giáng những đòn

đầu tiên quan trọng, giành thắng lợi ; cách mạng

thắng lợi bước đầu, h¹n chế quyền lợi của nhà vua

và tạo đà cho cách mạng tiếp tục phát triển

- Ngày 5/5/1789 triệu tập hội nghị 3 đẳng cấp tại cung điện Vec- xai

- 17/ 6/1789, đẳng cấp thứ bathành lập Quốc hội lập hiến

- Ngày 14/7/1789 quần chúng tấn công ngục Ba-xti và giành thắng lợi

* Ý nghĩa : Chế độ quân chủ

chuyên chế bị giáng những đòn đầu tiên quan trọng, => là ngày

mở đầu thắng lợi của cách mạng

tư sản Pháp

III Sự phát triển của cách mạng

1 Phái lập hiến (14/7/1789 đến 10/8/1792)

- Thắng lợi ngày 14/7/1789 đưa đến kết quả gì?

Đại tư sản lên nắm chính quyền thiết lập chế độ

quân chủ lập hiến

- Sau khi nắm chính quyền đại tư sản đã làm gì?

Đọc thầm phần chữ nhỏ sgk và rút mặt tích cực,

hạn chế của tuyên ngôn?

- Tích cực: Đề cao quyền tự do, quyền bình đẳng

- Đại tư sản lên nắm chínhquyền, thiết lập chế độ quân chủlập hiến

- Thông qua Tuyên ngôn nhânquyền và dân quyền (8/1789)

Trang 17

của con người

- Hạn chế: Phục vụ quyền lợi của giai cấp tư sản,

nhân dân hầu như không được hưởng

- Hiến pháp 1791 có ý nghĩa gì ?

Chế độ quân chủ chuyên chế chấm dứt, chế độ

đẳng cấp bị bãi bỏ nhưng người nông dân vẫn

không có quyền lợi gì về chính trị

- Tuyên ngôn và hiến pháp đem lại quyền lợi cho

ai.?

- Để tỏ thái độ đối với đại tư sản, nhà vua Pháp

đã có hành động gì ?

Đem lại quyền lợi cho đại tư sản

Vua Pháp cầu cứu Liên minh các nước phong

kiến châu Âu chống lại cách mạng Pháp

- Em có suy nghĩ gì về hành động của vua

Pháp?

- Hành động đó có gì giống với ông vua nào ở

nước ta em đã học ở lớp 7?

Vua Lê Chiêu Thống cầu cứu quân Thanh

Giảng: Trước tình hình thù trong giặc ngoài chống

phá cách mạng, Quốc hội phát động “Tổ quốc lâm

nguy”

- Khẩu hiệu đó có ý nghĩa gì với người dân

Pháp? Thái độ của nhân dân?

Đó là lời kêu gọi cứu nước thiêng liêng, khơi dậy

tinh thần yêu nước của mỗi người dân Pháp, thúc

đẩy người dân đua nhau mộ quân cứu nước

- Cuộc khởi nghĩa ngày 10/8/1792 của quần

chúng đưa đến kết quả gì?

Nền thống trị của đại tư sản bị lật đổ, chế độ

phong kiến bị xóa bỏ hoàn toàn, nên cộng hòa

được xác lập

- Thông qua hiến pháp ( 9/1791)xác lập chế độ quân chủ lậphiến

- Vua cầu cứu nước ngoài,4/1/1792 liên minh Áo-Phổ tấncông

- Ngày 10/8/1792 nhân dân Pa-rikhởi nghĩa lật đổ nền thống trịcủa đại tư sản, xóa bỏ hoàn toànchế độ phong kiến

Mâu thuẫn sâu sắc giưã nhân dân lao động với nhà nuớc phong kiến là nguyênnhân dẫn đến cách mạng Pháp bùng nổ, cách mạng buớc đầu thắng lợi như thếnào? Ý nghĩa?

- Về nhà học bài, chuẩn bị phần còn lại của bài 2

+ Các giai đoạn phát triển của cách mạng

+ Ý nghĩa lịch sử của cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII

Trang 18

Tuần 3

- Nắm được nội dung của tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền

- Những biện pháp mà nền chuyên chính dân chủ cách mạng Gia Cô Banh đã thựchiện

1 Giáo viên:

- Bản đồ nước Pháp

- Tra cứu các thuật ngữ, khái niệm và một số tài liệu liên quan đến bài giảng

Trang 19

- Tuờng thuật cuộc tấn công chiếm ngục xti ?vì sao cuộc đánh chiếm ngục xti lại mở đầu cho thắng lợi của cách mạng tư sản Pháp ?

Ba-3 Dạy bài mới: (36 phút)

* Giới thiệu bài: Thắng lợi cuộc khởi nghĩa ngày 14/7/1789 phá ngục Ba-xti đã

mở đầu cho những thắng lợi tiếp theo của cách mạng Pháp Cách mạng tiếp tụcphát triển như thế nào các em cùng tìm hiểu qua tiết học hôm nay

2 Buớc đầu của nền cộng hòa (phái Gi-rông-đanh) (từ 21/9/11792 đến 2/6/1793)

Giảng: Giới thiệu tình hình nước Pháp sau khi

phái Gi-rông-đanh lên nắm chính quyền Ngày

21/9/1792 vua Lu-i XVI bị kết án phản quốc và bị

đưa lên máy chém Nhưng sau đó đất nước Pháp

lâm vào tình thế vô cùng hiểm nghèo…

- Vậy nhân dân đã làm gì khi Tổ quốc lâm

nguy?

Bài trừ nội phản và kiên quyết chống ngoại xâm

GV: yêu cầu học sinh lên bảng điền trên lược đồ

Các nước phong kiến tấn công nước Pháp và diễn

biến chiến sự trên đất Pháp năm 1792- 1793 (ví

dụ: Anh; Áo; Phổ…)

- Trước tình hình “Tổ quốc lâm nguy” thái độ

phái Gi-rông-đanh như thế nào?

Dựa vào sgk trả lời

- Thái độ đó buộc quần chúng nhân dân phải

làm gì ?

Tiếp tục khởi nghĩa lật đổ phái Gi-rông-đanh

- Tư sản công thương lên cầmquyền, thiết lập nền cộng hòathứ nhất ở Pháp, cách mạng pháttriển lên một bước

- Tư sản công thương chỉ locủng cố quyền lực, buộc nhândân Pa-ri khởi nghĩa lật đổ pháiGi-rông-đanh (2/6/1793)

3 Phái Gia-cô-banh (từ 2/6/1793 đến 27/7/1794)

Giảng: Cuộc khởi nhĩa ngày 2/6/1793 đưa tư sản

vừa và nhỏ lên cầm quyền do Rô-be-xpi-e đứng

đầu thiết lập nền chuyên chính dân chủ cách mạng

Trang 20

- Em có nhận xét gì về các biện pháp của chính

quyền Gia-cô-banh.?

Đó là các biện pháp tiến bộ (chính trị, kinh tế, văn

hóa, giáo dục…) nhằm ổn định tình hình,đáp ứng

nguyện vọng của nhân dân

- Rô-be-xpi-ecó vai trò như thế nào với cách

mạng?

Rô-be-xpi-e có tài, kiên quyết cách mạng, tích

cực bảo vệ nhân dân, không chịu khuất phục trước

kẻ thù

Giảng mở rộng : So với cách mạng tư sản Anh,

Mĩ, …chính quyền Gia-cô-banh phát triển triệt để

nhất vì đã đáp ứng được một số yêu cầu ruộng đất

cho nông dân

- Vậy tại sao chính quyền Gia-cô-banh thất bại?

Mâu thuẫn trong nội bộ phái cầm quyền, nhân

dân không còn ủng hộ do thái độ của tư sản Pháp

- Vì sao tư sản phản cách mạng lại tiến hành

đảo chính?

trị,kinh tế, văn hóa, giáo dục…

- Ngày 27/7/1794 phái banh bị lật đổ đưa tư sản phảncách mạng lên nắm chính quyền

Gia-cô-=>cách mạng Pháp kết thúc

4 Ý nghĩa lịch sử của cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII

- Từ mục tiêu, nhiệm vụ của cách mạng đặt ra,

hãy rút ra ý nghĩa của cách mạng tư sản Pháp

cuối thế kỷ XVIII ?

+ Lật đổ chế độ phong kiến đưa giai cấp tư sản lên

cầm quyền, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát

triển ở Pháp, giải quyết được một phần yêu cầu

của nông dân

+ Có ảnh hưởng lớn thóc đẩy cuộc cách mạng dân

tộc, dân chủ trên thế giới tiến hành cuộc đại cách

- Qua đoạn chữ in nhỏ trong sgk(của Hồ Chí

Minh ) hãy rút ra mặt hạn chế của cách mạng

Pháp, Mỹ ?

Giảng : Mặc dù còn nhiều hạn chế song cách

mạng Pháp vẫn được coi là cuộc cách mạng tư sản

a Ý nghĩa

* Đối với nước Pháp:

Lật đổ chế độ phong kiến,đưa giai cấp tư sản lên cầmquyền, giải quyết được mộtphần yêu cầu của nông dân

* Đối với thế giới:

Có ảnh hưởng lớn thúc đẩycuộc cách mạng dân tộc, dânchủ trên thế giới tiến hành cuộcđại cách mạng tư sản

Trang 21

triệt để nhất và được Lê-nin đánh giá cao coi là

“Đại cách mạng Pháp ”

- Chỉ đem lại quyền lợi cho giai cấp tư sản, duy trì

chế độ bóc lột nhân dân và tăng cường áp bức

thuộc địa

GV liên hệ với cách mạng Việt Nam

- Chưa xóa bỏ hoàn toàn chế độphong kiến

Giáo viên cho học sinh làm bài tập sau: So với cách mạng tư sản Anh; Mỹ, cáchmạng tư sản Pháp được coi là triệt để nhất bởi yếu tố nào sau đây?

a Lật đổ chế độ phong kiến, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển

b Quần chúng nhân dân tham gia tích cực, đua cách mạng đến thắng lợi

c Giải quyết được một phần yêu cầu của nông dân về ruộng đất

d Ảnh hưởng vang dội tới châu Âu và thế giới

- Lập bảng niên biểu những sự kiện chính của cuộc cách mạng tư sản Pháp 1789?

- Về nhà học bài

- Chuẩn bị bài 3, phần I: Cách mạng công nghiệp

+ Tìm hiểu một số phát minh chủ yếu về kĩ thuật và quá trình công nghiệp

hóa ở các nuớc Âu – Mĩ

Ngày … tháng … năm 2017

Ký duyệt của tổ trưởng

.

Trang 22

- Một số phát minh chủ yếu về kĩ thuật và quá trình công nghiệp hóa ở csca nuớc

Âu – Mĩ từ giữa thế kỉ XVIII đến giữa thế kỉ XIX

- Đánh giá đuợc hệ quả kinh tế của các cuộc cách mạng công nghiệp

1 Giáo viên:

- “Đọc”và sử dụng các bản đồ trong sgk hoặc có thể vẽ thêm

- Sưu tầm một số tài liệu tham khảo cần thiết

Trang 23

- Lập bảng niên biểu những sự kiện chính của cách mạng tư sản Pháp?

- Nêu và giải thích tính chất của cách mạng tư sản Pháp?

* Giới thiệu bài: Sau những cuộc cách mạng tư sản ở một số nước điển hình như

Hà Lan, Anh, Pháp, Mĩ, chủ nghĩa tư bản đã xác lập và trở thành hệ thống trên thếgiới Sau đó chủ nghĩa tư bản bước vào thời kỳ phat triển khoa học kỹ thuật Đó làcuộc cách mạng công nghiệp diễn ra ở một số nước tiên tiến mà mở đầu là nướcAnh

1 Cách mạng công nghiệp ở Anh

GV cho HS đọc SGKGiảng: Máy móc đã được sử dụng trong các công

trường thủ công thời trung đại

- Vậy tại sao thế kỷ XVIII yêu cầu cải tiến phát

minh máy móc lại được đặt ra cấp thiết ?

+ Máy móc thời trung đại được sử dụng còn thô

sơ; cần trục nhỏ; động cơ chạy bằng sức gió Vì

thế đòi hỏi có máy móc mới thay thế một phần sức

lao động chân tay

+ Sang thế kỷ XVIII chủ nghĩa tư bản phát triển

mạnh, giai cấp tư sản lên cầm quyền cần đẩy

mạnh phát triển nền sản xuất tư bản chủ nghĩa,

nên đã đặt ra yêu cầu cải tiến phát minh nhiều máy

móc để đẩy nhanh nền sản xuất nhiều hơn; phức

tạp hơn

GV: Từ những năm 60 của thế kỷ XVIII, máy

móc được phát minh và sử dụng trước tiên ở Anh

- Tại sao cách mạng công nghiệp lại diễn ra đầu

tiên ở Anh và trong ngành dệt?

+ Nước Anh đã hoàn thành cách mạng tư sản nên

chủ nghĩa tư bản phát triển sớm ở Anh

+ Máy kéo sợi thủ công đòi hỏi nhiều lao động

(phụ nữ) nhưng năng suất thấp

+ Máy kéo sợi Gien-ni đòi hỏi ít lao động nhưng

- Từ những năm 60 của thế kỉXVIII, Anh là nước đầu tiên trênthế giới tiến hành cách mạng

CN với việc phát minh ra máymóc trong ngành dệt

Trang 24

năng suất cao - tăng nhanh (8 lần )

- Theo em, điều gì sẽ sảy ra trong ngành dệt của

nước Anh khi máy kéo sợi của Gien-ni được sử

dụng rộng rãi?

+ Thúc đẩy năng suất lao động trong ngành dệt

tăng nhanh nên đòi hỏi phải tiếp tục cải tiến phát

minh ra máy móc mới

GV bổ sung:

+ Giêm-oat kĩ sư có tài, phát minh ra máy hơi

nước từ niềm say mê nghiên cứu sáng chế

+ Máy hơi nước: đã được người thợ ở Nga là

Pôn-du-nôp phát minh ra 20 năm trước nhưng không

được sử dụng Phát minh ra máy hơi nước của

Giêm-oat 1784 có tác dụng vô cùng to lớn, tạo ra

bước ngoặt trong sản xuất làm cho năng suất lao

động tăng nhanh Cho nên khi Giêm-oat mất

người ta còn ghi trên bia mộ ông dòng chữ: “Kỷ

niệm người đã nhân đôi sức mạnh gấp đôi cho con

người”

- Em hãy kể tên các cải tiến phát minh quan

trọng và ý nghĩa, tác dụng của nó?

HS dựa vào SGK trả lời

- Vì sao máy móc dược sử dụng nhiều trong

ngành giao thông vận tải?

Nhu cầu vận chuyển nguyên vật liệu đến nhà máy

sản xuất và đưa hàng hóa đi tiêu thụ nên đòi hỏi

máy móc được sử dụng nhiều (máy hơi nước)

trong giao thông vận tải

Giảng hướng dẫn học sinh theo dõi phần chữ nhỏ

SGK và hình 15, tường thuật buổi lễ khánh thành

đường sắt ở Anh và sử dụng đầu máy xe lửa

Xti-phen-xơn ở Anh

- Thế nào là một cuộc cách mạng công nghiệp?

Là sự thay đổi nhanh chónh trong lĩnh vực sản

xuất - từ nền sản xuất nhỏ thủ công sang nền sản

xuất bằng có khí, máy móc

- Các phát minh ra máy móc ở Anh đã đem lại

kết qủa và ý nghĩa như thế nào ?

Đưa năng suất lao động tăng nhanh, của cải dồi

dào và nước Anh trở thành nước công nghiệp phát

- Năm 1764, máy kéo sợi

- Máy hơi nước được phát minh

đã thúc đẩy nhiều ngành kinh tếkhác ra dời như: dệt, luyện ki,khai mỏ, tiêu biểu là giao thôngvận tải

Trang 25

GV : Cách mạng công nghiệp ở Pháp nổ ra muộn

hơn ở Anh là do cuộc CMTS ở Pháp diễn ra lâu và

=> Công nghiệp Pháp đứng thứhai thế giới (sau Anh)

3 Hệ quả của cách mạng công nghiệp

- Tại sao các nước lại tập trung sản xuất gang

thép?

Máy móc và đuờng sắt phát triển -> cần nhiều

gang thép và than đá

GV hướng dẫn học sinh quan sát lược đồ hình 17

– 18 và nêu nhận xét những biến đổi của nước

Anh sau khi hoàn thành cách mạng công nghiệp

theo bảng thống kê sau:

Nước Anh giữa thế

- Xuất hiện các trungtâm khai thác than đá

- Có 14 thành phố trên

50000 dân

- Có mạng lưới đườngsắt nối liền các thànhphố, hải cảng , khu côngnghiệp

+ Giữa thế kỷ XVIII nước Anh là nước nông

Trang 26

phát triển nhanh chóng, quá trình đô thị hóa diễn

ra nhanh

- Vậy cách mạng công nghiệp đã đưa tới hệ quả

tích cực và tiêu cực gì?

+ Tích cực: Bộ mặt xã hội tư bản thay đổi , kinh

tế phát triển mạnh, nhiều trung tâm công nghiệp

lớn, thành phố mới mọc lên

+ Tiêu cực:

Dân cư thành thị phát triển mạnh

Xã hội hình thành 2 giai cấp cơ bản: tư sản và

- GV sơ kết lại nội dung tiết học

- Lập bảng thống kê các cải tiến phát minh quan trọng trong ngành dệt ở Anh theothứ tự thời gian và ý nghĩa của nó

- Học bài, trả lời các câu hỏi trong SGK

- Chuẩn bị phần II Chủ nghĩa tư bản xác lập trên phạm vi thế giới

+ Sự bành truớng của tư bản phuơng Tây đối với các nuớc Á Phi

+ Tại sao các nuớc phuơng Tây đẩy mạnh xâm chiếm thuộc địa

Tuần 4

CHỦ ĐỀ 1 CÁCH MẠNG TƯ SẢN VÀ SỰ XÁC LẬP CỦA CNTB

(TỪ GIỮA THẾ KỈ XVI – NỬA SAU THẾ KỈ XIX) (9 tiết)

Tiết 8

Ngày dạy: ……

Trang 27

Bài 3 CHỦ NGHĨA TƯ BẢN ĐUỢC XÁC LẬP TRÊN PHẠM VI

THẾ GIỚI (T2)

II Chủ nghĩa tư bản xác lập trên phạm vi thế giới.

- Quá trình xâm luợc thuộc địa và sự hình thành hệ thống thuộc địa trên thế giới

- Đôi nét về quá trình đấu tranh giữa CNTB và chế độ phong kiến trên

- Rèn kĩ năng khai thác nội dung và sử dụng kênh hình SGK

- Phân tích sự kiện để rút ra kết luận, nhận định, liên hệ thực tế

1 Giáo viên:- Luợc đồ các nuớc Á, Phi

2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra 15 phút

Câu 1 Xã hội Pháp trước cách mạng phân ra những đẳng cấp nào? Vì sao cách mạng bùng nổ ?

Câu 2 Cách mạng công nghiệp đã đưa lại hệ quả gì?

Đáp án:

Câu 1 Trước cách mạng xã hội Pháp chia làm 3 đẳng cấp:

- Tăng lữ: Có mọi đặc quyền, không phải đóng thuế

- Quý tộc: Có mọi đặc quyền, không phải đóng thuế

- Đẳng cấp thứ ba: Không có quyền, phải đóng thuế

=> Đẳng cấp thứ ba bị hai đẳng cấp trên áp bức bóc lột nặng nề -> mâu thuẫn giưã đẳng cấp thứ ba với 2 đẳng cấp trên ngày càng sâu sắc -> cách mạng bùng nổCâu 2 Hệ quả của cách mạng công nghiệp:

- Kinh tế:

+ Năng suất lao động tăng cao

+ Các trung tâm kinh tế, thành phố lớn được hình thành

- Xã hội:

Trang 28

+ Giai cấp tư sản và vô sản hình thành

+ Tư sản >< vô sản

=> giai cấp vô sản đấu tranh chống lại giai cấp tư sản

* Giới thiệu bài: Buớc sang thế kỉ XIX, các cuộc cách mạng tư sản lại tiếp trục

bùng nổ ở nhiều nuớc trên thế giới với nhiều hình thức phong phú Các cuộc cách mạng tư sản thắng lợi đã xác lập sự thống trị của CNTB trên phạm vi thế giới, tạo điều kiện cho CNTB mở rộng xâm chiếm thuộc địa

Sự xâm lưọc của tư bản phuơng Tây đối với các nuớc Á, Phi

- Từ nhận định của Mác, Ăng ghen trong tuyên

ngôn của Đảng cộng sản, em hãy cho biết vì sao

các nước tư bản phương Tây lại đẩy mạnh việc

xâm chiếm thuộc địa?

Do nhu cầu về thị trường của nền sản xuất tư bản

chủ nghĩa và muốn các nước này lệ thuộc vào chủ

nghĩa tư bản nên tư bản phương Tây xâm chiếm

thuộc địa

- Đâu là đối tượng xâm lược chủ yếu của các

nước tư bản phương Tây?

Các nước ở phương Đông, đặc biệt là Ấn Độ,

Trung Quốc và khu vực Đông Nam, và châu Phi

GV yêu cầu học sinh quan sát bản đồ thế giới, giới

thiệu chủ nghĩa thực dân đã chiếm các khu vực

châu Á và theo dõi phần chữ nhỏ sgk

Quan sát bản đồ và theo dõi sgk

- Tại sao tư bản phương Tây lại đẩy mạnh xâm

lược các nước ở khu vực này?

Đó là những nước chậm phát triển, lạc hậu về

kinh tế, bảo thủ về chính trị ( chế độ phong kiến

đã suy yếu) Giàu tài nguyên thiên nhiên Có vị trí

chiến lược quan trọng

- Qua đoạn trích trong “Tuyên ngôn của Đảng

cộng sản” em hiểu được điều gì?

Nguyên nhân, mục tiêu xâm lược và phương thức

thống trị của chủ nghĩa tư bản đối với các nước

thuộc địa

- Các cuộc xâm lược đó có kết quả như thế nào?

Hầu hết các nước Á, Phi lần lượt trở thành thuộc

a Nguyên nhân:

Kinh tế TBCN phát triển, nhucầu về nguyên liệu, thị trườngtrở nên cấp thiết => TB phuơngTây đẩy mạnh việc xâm lượcđối với các nước phương Đông,đặc biệt là Ấn Độ, Trung Quốc

và khu vực Đông Nam Á

b Kết quả:

Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX,

Trang 29

địa hoặc phụ thuộc của thực dân phương Tây.

GV: Các nuớc vốn độc lập trở thành các nuớc

thuộc địa, phụ thuộc, kinh tế lệ thuộc vào các nuớc

TB chính quốc, nhân dân cực khổ do bị hai tròng

áp bức bóc lột (PK, thực dân), tài nguyên thiên

nhiên bị đào bới xơ xác

GV liên hệ Việt Nam thời kì bị thực đan Pháp xâm

luợc thống trị -> giáo dục tư tuởng quý trọng độc

lập, quyết tâm giữ gìn và góp phần xây dựng bảo

- Về nhà học bài, trả lời câu hỏi trong SGK, làm bài tập trong vở bài tập

- Chuẩn bị phần I của bài 4: Phong trào công nhân và sự ra đời của chủ nghĩa Mác

+ Nguyên nhân của phong trào đập phá máy móc

+ Phong trào công nhân những năm 1830 - 1840

- Sự ra đời của giai cấp công nhân gắn liền với sự ra đời của chủ nghĩa tư bản

Trang 30

- Tình cảnh của giai cấp cơng nhân và những cuộc đấu tranh tiêu biểu của họ trong những năm 1830 – 1840.

1 Giáo viên: Các tranh ảnh trong sgk; ảnh chân dung C.Mác và

Ph.En-ghen

* Nội dung tích hợp liên mơn:

- Những sự kiện nào chứng tỏ đến giữa thế kỉ XIX, chủ nghĩa tư bản đã thắng lợitrên phạm vi tồn thế giới?

- Em hãy nêu nguyên nhân, đối tượng xâm lược và kết quả các cuộc xâm lược của

tư bản phương Tây?

* Giới thiệu bài: Đến giữa thế kỉ XIX, CNTB đã thăng lợi và xác lập trên phạm vi

thế giới Sự phát triển nhanh chĩng của chủ nghĩa tư bản càng khoét sâu thêm mâu thuẫn giữa 2 giai cấp tư sản và vơ sản Để giải quyết mâu thuẫn đĩ giai cấp vơ sản

đã tiến hành cuộc đấu tranh như thế nào chúng ta cùng tìm hiểu qua nội dung của bài

1 Phong trào đập phá máy mĩc và bãi cơng

HS đọc phần 1 SGK

- Hậu quả quan trọng nhất của CMCN là gì?

Hình thành 2 giai cấp cơ bản là giai cấp tư sản và

vơ sản

Giảng: Cùng với sự phát triển cơng nghiệp, giai

cấp cơng nhân hình thành sớm ở Anh rồi ở các

- Cùng với sự phát triển củacơng nghiệp, giai cấp cơng nhân

Trang 31

nước khác Sự phát triển của lịch sử xã hội loài

người đã chứng minh quy luật có áp bức thì có

đấu tranh Phong trào công nhân tức cuộc đấu

tranh của giai cấp vô sản chống giai cấp tư sản bắt

đầu từ khi giai cấp vô sản ra đời

- Vậy vì sao ngay từ khi mới ra đời giai cấp công

nhân đã đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản?

Họ bị áp bức bóc lột nặng nề, phải lao động nhiều

giờ, tiền lương thấp, lệ thuộc vào máy móc, điều

kiện ăn ở thấp kém

GV sử dụng hình 27, hướng dẫn học sinh quan sát

và mô tả cuộc sống của công nhân Anh “công

nhân nam, nữ kể cả trẻ em dưới 6 tuổi phải làm

thuê trong những điều kiện lao động khắc nghiệt

Nơi sản xuất nóng bức vào mùa hè, lạnh giá vào

mùa đông, môi trường bị ô nhiễm, đặc biệt là ở

các xưởng dệt bông có rất nhiều bụi rất hại phổi

Sức khỏe của công nhân giảm sút nhanh chóng,

đặc biệt là phụ nữ, trẻ em mắc nhiều bệnh hiểm

nghèo: chân đi vòng kiềng, đau xương sống

….chết yểu hoặc tuổi thọ thấp không quá 40 tuổi

GV yêu cầu học sinh đọc đoạn chữ in nhỏ trong

sgk từ “Năm 1833 đến lại nữa”

- Cho biết vì sao giới chủ lại thích sử dụng lao

động trẻ em?

- Tiền lương thấp, lao động nhiều giờ, chưa có ý

thức đấu tranh nên dễ bóc lột

- Qua quan sát hình 24 và phần chữ nhỏ sgk em

có suy nghĩ gì về cuộc sống lao động của trẻ em

ở Anh?

Cuộc sống của trẻ em ở Anh rất khắc nghiệt ,

khốn khổ, bị bóc lột đến xương tủy Điều đó gợi

cho chúng ta niềm thương cảm sâu sắc

- Qua đó nói lên suy nghĩ của mình về quyền trẻ

em hôm nay?

Trẻ em hôm nay được chăm sóc, bảo vệ, được

học hành vui chơi, được gia đình xã hội quan tâm,

pháp luật bảo vệ

- Bị áp bức bóc lột công nhân đã đấu tranh

chống chủ nghĩa tư bản Nhưng họ đấu tranh

Trang 32

Do nhận thức còn hạn chế ở buổi ban đầu nên họ

nhầm tưởng máy móc, công xưởng là kẻ thù làm

cho họ phải khổ

- Phong trào đập phá máy móc, đốt công xưởng

và bãi công nổ ra vào thời gian nào và ở đâu?

Nổ ra vào cuối thế kỉ XVIII ở Anh Đầu thế kỉ

XIX lan ra các nước khác như Pháp, Đức, Bỉ

- Việc đập phá máy móc có đưa đến thành công

trong cuộc đấu tranh chống tư bản không.?

- Mục đích của các cuộc bãi công là gì?

Mục đích đòi tăng lương giảm giờ làm

- Muốn cuộc đấu tranh đi đến thắng lợi công

nhân phải làm gì?

Phải đoàn kết, thành lập các công đoàn

- Sự thành lập các công đoàn cho ta thấy phong

trào công nhân có chuyển biến gì?

Họ đã bước đầu đi vào con đường đấu tranh có tổ

chức

- Theo dõi phần chữ nhỏ sgk và cho biết công

đoàn là một tổ chức như thế nào?

- Qua đó em hãy nêu nhận xét về phong trào

công nhân trong giai đoạn này?

Mới dừng lại ở tính tự phát, đòi hỏi hạn chế áp bức

bóc lột, chưa vươn lên để khẳng định vai trò của

2 Phong trào công nhân trong những năm 1830-1840

Giảng: Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản đã đưa

đến nhiều thành phố, trung tâm kinh tế ra đời, xã

hội có những mâu thuẫn giai cấp giữa vô sản và tư

sản ngày càng gay gắt nên đấu tranh của công

nhân càng quyết liệt Từ những năm 30-40 của thế

kỷ XIX, giai cấp công nhân đã lớn mạnh, tiến

hành đấu tranh chính trị, trực tiếp chống lại giai

cấp tư sản

Trang 33

- Nêu những phong trào đấu tranh tiêu biểu của

công nhân Pháp, Đức, Anh?

Dựa vào sgk trả lời

GV bổ sung: Li-ông là một trung tâm công nghiệp

lớn của Pháp sau Pa-ri 30000 thợ dệt sống rất khổ

cực Họ đòi tăng lương nhưng không đượcchủ

chấp nhận nên nổi dậy đấu tranh, làm chủ thành

phố trong một số ngày

- Em hiểu khẩu hiệu “Sống trong lao động, Chết

trong chiến đấu” có ý nghĩa như thế nào?

Họ có quyền được lao động, không bị bóc lột,

luôn sẵn sàng quyết tâm lao động và chiến đấu để

bảo vệ quyền lợi của mình

GV hướng dẫn học sinh quan sát hình 25 sgk và

theo dõi phần chữ nhỏ sgk

Giảng: Đây là phong trào đấu tranh chính trị của

công nhân Anh từ năm 1836; công nhân Anh ký

tên vào bản kiến nghị gửi lên Nghị viện đòi được

quyền tuyển cử phổ thông Bản kiến nghị với 3

triệu chữ ký đã được 20 công nhân khiêng chiếc

hòm to theo sau là hàng nghìn người gửi lên Nghị

viện Nhân dân đứng 2 bên đường chào đón hân

hoan, nhưng Nghị viện không chấp nhận

- Em có nhận xét gì về phong trào hiến

chương ?(học sinh khá)

Phong trào hiến chương có tính chất quần chúng

rộng lớn, tính tổ chức và mục tiêu rõ nét

- Phong trào công nhân 1830-1840 có gì khác

với giai đoạn trước ?

Nhiều hình thức đấu tranh, có sự đoàn kết, trở

thành lực lượng chính trị độc lập, đấu tranh chính

trị trực tiếp chống lại giai cấp tư sản

- Vì sao phong trào công nhân nửa đầu thế kỉ

XIX diễn ra mạnh mẽ nhưng đều bị thất bại ?

Vì chưa có đường lối lãnh đạo, thiếu lý luận cách

mạng đúng đắn

- Tuy thất bại nhưng phong trào công nhân có ý

nghĩa gì?

Đánh dấu sự trưởng thành của giai cấp công nhân

quốc tế ; tạo điều kiện cho lý luận cách mạng ra

- Pháp: Năm 1831, công nhân dệt thành phố Li-ông khởi nghĩa

- Đức: năm 1844 công nhân dệt

Sơ lơ din

- Ở Anh, từ năm 1836 – 1847diễn ra phong trào Hiến chương

* Ý nghĩa: Đánh dấu sự trưởngthành của phong trào công nhânquốc tế, tạo điều kiện cho lí luậncách mạng ra đời

Trang 34

II Sự ra đời của chủ nghĩa Mác.

4 Củng cố: (1phút)

- GV sơ kết lại tiết học

- Phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân ở các nuớc châu Âu nửa đầu thế kỉ

XIX có kết cục như thế nào?

- Về nhà học bài, làm bài tập trong SGK và vở bài tập

- Lập bảng thống kê về phong trào công nhân từ đầu thế kỉ XIX đến năm 1840 theomẫu:

Thời gian Phong trào tiêu biểu Mục đích Kết quả

- Chuẩn bị bài 5: Công xã Pa ri

+ Hoàn cảnh ra đời của Công xã, cuộc khởi nghĩa 18.3.1871 …

+ Ý nghĩa lịch sử của Công xã Pa-ri

* TỔNG KẾT CHỦ ĐỀ: HS nắm được những kiến thức cơ bản của chủ đề:

- Khái niệm CMTS, những cuộc cách mạng TS đầu tiên, tính chất của các cuộc CMTS

- Nét chính của CMTS Pháp qua các giai đoạn, vì sao CMTS Pháp kết thúc?

- Cách mạng công nghiệp và hệ quả của CMCN

- Sự xác lập của CNTB trên phạm vi thế giới

Trang 35

Tuần 5

CHỦ ĐỀ 2:CÁC NƯỚC ÂU MĨ CUỐI THẾ KỈ XIX ĐẦU THẾ KỈ

XX (5 tiết)

- Mâu thuẫn giai cấp ở Pháp trở nên gay gắt và sự xung đột giữa tư sản và công nhân

- Hoàn cảnh ra đời của Công xã Pa ri, cuộc khởi nghĩa ngày 18/3/1872 thắng lợi

2 Tư tuởng:

- Giúp HS có lòng tin vào:

+ Năng lực lãnh đạo, quản lý nhà nước của giai cấp vô sản

Trang 36

- Sưu tầm, phân tích tài liệu tham khảo có liên quan

- Liên hệ kiến thức đã học với cuộc sống hiện nay

1 Giáo viên: - Bản đồ Pa-ri và vùng ngoại ô, nơi xảy ra công xã Pa-ri

- Một số tài liệu tham khảo có liên quan đến bài học

* nội dung tích hợp liên môn

- Trình bày những phong trào đấu tranh tiêu biểu của công nhân trong những năm1830-1840? Kết quả?

* Giới thiệu bài: Bị đàn áp đẫm máu trong cuộc cách mạng 1848, xong giai cấp vô

sản Pháp đã trưởng thành nhanh chóng và tiếp tục tiến hành cuộc đấu tranh quyếtliệt chống lại giai cấp tư sản đưa đến sự ra đời của công xã Pa-ri 1871- nhà nướckiểu mới đầu tiên của giai cấp vô sản Vậy công xã Pa-ri đã được thành lập như thếnào? Vì sao công xã Pa-ri lại được coi là nhà nước kiểu mới đầu tiên của giai cấp

vô sản? Chúng ta sẽ giải quyết vấn đề này qua nội dung bài hôm nay

I Sự thành lập công xã

1 Hoàn cảnh ra đời của công xã

GV thông báo ngắn gọn về nền thống trị của đế chế

II(1852- 1870)thựcchất là nền chuyên chế tư sản,

trong thì đàn áp nhân dân, ngoài thì tiến hành chiến

tranh xâm lược

- Chính sách đó dẫn đến kết quả gì?

Nước Pháp tồn tại mâu thuẫn gay gắt không thể

điều hòa giữa giai cấp tư sản và vô sản (vì chính

sách áp bức góc lột nặng nề)

- Na-pô-nê-ông III gây chiến tranh với Phổ

nhằm mục đích gì? Kết quả của cuộc chiến

tranh đó như thế nào?

Gây chiến tranh bên ngoài để tăng cường đàn áp

phong trào đấu tranh của công nhân ở trong nước,

ngăn cản sự thống nhất nước Đức - Pháp tuyên chiến với Phổ ->

Trang 37

Kết quả: Quân Pháp thất bại nặng nề.

- Trước tình hình đó, nhân dân Pa-ri đã làm gì?

- Ngày 4-9-1870 nhân dân Pa-ri khởi nghĩa lật đổ

nền thống trị của đế chế II; kết quả “chính phủ vệ

quốc” của giai cấp tư sản được thành lập

Giảng khẳng định: Thành quả cuộc cách mạng

4-9-1870 đã bị rơi vào tay giai cấp tư sản Theo đà

chiến thắng quân đội Đức tiến sâu vào đất Pháp

vây chặt Pari

- Trước tình hình “Tổ quốc lâm nguy” chính

phủ vệ quốc đã làm gì?

- Bất lực, hèn nhát xin đình chiến với Đức

GV giải thích tình thế và bản chất của giai cấp tư

sản Pháp bằng nhận xét của Chủ tịch Hồ Chí Minh

“Tư bản Pháp khi ấy như lửa cháy 2 bên; bên thì

Đức bắt đầu hàng, bên thì cách mạng nổi trước

mắt Tư bản Pháp thà chịu nhục với Đức chứ

không chịu hòa với cách mạng”

- Qua đó, em hiểu được thái độ của giai cấp tư

sản Pháp như thế nào?

Tư bản Pháp sợ nhân dân hơn sợ Đức xâm lược

nên đã đầu hàng Đức để rảnh tay đối phó với nhân

dân

- Vậy công xã Pa-ri ra đời trong hoàn cảnh nào?

+ Sự tồn tại của nền đế chế II và việc tư bản Pháp

đầu hàng quân Đức nên nhân dân phẫn nộ căm

phẫn

+ Giai cấp vô sản Pa-ri đã giác ngộ, trưởng thành

tiếp tục cuộc đấu tranh

gặp nhiều khó khăn

- Ngày 2/9/1870, hoàng đế pô-lê-ông III cùng 10 vạn quânchủ lực bị bắt -> Nhân dân Pa-riđứng lên khởi nghĩa

Na Chính phủ vệ quốc của giaicấp tư sản được thành lập

- Quân Phổ kéo vào nước Pháp,nhân dân Pa-ri đứng lên chiếnđấu bảo vệ Tổ quốc

2 Cuộc khởi nghĩa ngày 18-3-1871 Sự thành lập Công xã.

- Nguyên nhân nào làm bùng nổ cuộc khởi

nghĩa ngày 18-3-1871?

- Sự phản bội của giai cấp tư sản trước đất

nước(đầu hàng quân Đức) và nhân dân muốn tước

vũ khí vệ quốc quân, bắt các ủy viên đàn áp nhân

dân; giai cấp vô sản khởi nghĩa chống lại giai cấp

tư sản, bảo vệ Tổ quốc

Giảng: Ngày 18-3-1871 quần chúng Pa-ri tiến

hành khởi nghĩa

Trang 38

Giảng: dùng bản đồ vùng ngoại « Pa-ri bổ sung

bài tường thuật(sgk)

- Trình bày tóm tắt diễn biến cuộc khởi nghĩa

ngày 18-3-1871?

GV tuờng thuật: Quyết tâm chống lại nhân dân,

chính phủ do Chi-e đứng đầu cho quân đánh úp

đồi Mông-mác 3h sáng ngày 18/3/1871, tiếng đại

bác đã đánh thức cả Pa-ra Tiếng chuông báo động

vang lên thúc giục công nhân Pa-ri và gia đình họ

kéo đến để hỗ trợ cho các chiến sĩ vệ quốc quân

Cuộc chiến đấu càng quyết liệt, quân Chi-e bị vây

chặt chúng điên cuồng cho quân lính bắn vào nhân

dân

- Vì sao khởi nghĩa ngày 18-3-1871 đưa tới sự

thành lập Công xã.

Vì nó lật đổ chính quyền của giai cấp tư sản để

đưa giai cấp vô sản lên nắm quyền

- Tính chất cuộc khởi nghĩa ngày 18/3/1871 là

gì?

Giảng: Khởi nghĩa 18-3-1871 là cuộc cách mạng

vô sản đầu tiên trên thế giới lật đổ chính quyền

của giai cấp vô sản, đưa giai cấp vô sản lên nắm

GV miêu tả buổi lễ ra mắt Hội đồng công xã trước

nhân dân ngày 28-3-1871-trước Quảng trường Tòa

thị chính (theo tài liệu)

- Vì sao Hội đồng công xã được nhân dân nhiệt

liệt đón mừng?

Vì đó là chính quyền mới của giai cấp vô sản do

họ bầu ra Đây là lần đầu tiên trong lịch sử quần

chúng mới có được cái quyền đó và được chứng

kiến 1 buổi lễ như vậy

a Cuộc khởi nghĩa ngày

18-3-1871

- Ngày 18-3-1871 quần chúngPa-ri khởi nghĩa, lật đổ chínhquyền của giai cấp tư sản, đưagiai cấp vô sản lên nắm quyền

II Tổ chức bộ máy và chính sách của Công xã Pa-ri

HOẠT ĐỘNG ( 6 phút)

III Nội chiến ở Pháp Ý nghĩa lịch sử của Công xã Pa ri

Trang 39

- Công xã Pa-ri ra đời có ý nghĩa như thế nào?

- Vì sao công xã thất bại ?

+ Giai cấp vô sản Pa-ri còn yếu (thiếu chính

Đảng Mác-xit lãnh đạo, tổ chức chính quyền

không kiên quyểt tấn áp bọn phản cách mạng,

không thực hiện liên minh công nông…)

+ Bị tư sản đàn áp mạnh

- Bài học rút ra từ Công xã là gì?

HS Dựa vào sgk nêu bài học

Phân tích các bài học, liên hệ thực tiễn đấu tranh

- Công xã Pa-ri là hình ảnh thunhỏ của một chế độ xã hội mới,đem lại một tương lai tốt đẹpcho nhân dân lao động

- Bài học: Phải có Đảng chân chính lãnh đạo, thực hiện liên minh công - ông, trấn áp kẻ thù…

Giáo viên khái quát nội dung của bài và cho học sinh làm các bài tập sau:

a Lập niên biểu các sự kiện của công xã Pa-ri

b.Tại sao nói Công xã Pa-ri là nhà nước kiểu mới của giai cấp vô sản

c Phân tích ý nghĩa, bài học của Công xã Pa-ri

Trang 40

1 Kiến thức: Học sinh nhận biết:

- Những chuyển biến lớn về kinh tế, chính sách đối nội, đối ngoại của các nước Anh, Pháp cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX

- Sự phát triển không đều giữa các nước đế quốc

2 Tư tuởng:

- Nâng cao nhận thức về bản chất của chủ nghĩa tư bản

- Đề cao ý thức cảnh giác cách mạng, đấu tranh chống lại các thế lực gây chiến,bảo vệ hòa bình

3 Kĩ năng:

- Bồi dưỡng thêm kĩ năng phân tích sự kiện lịch sử để hiểu đặc điểm và vị trí lịch

sử của chủ nghĩa đế quốc

- Sưu tầm tài liệu để lập hồ sơ học tập về các nước đế quốc vào cuối thế kỉ XIXđầu XX

1 Giáo viên:

- Lược đồ các nước đế quốc và thuộc địa đầu thế kỷ XX (phóng to lược đồ sgk)

- Những tư liệu nói về tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của các nước tư bản chủyếu trong giai đoạn này

* Tích hợp kiến thức môn địa lý

- Công xã Pari được thành lập như thế nào? ý nghĩa lịch sử của Công xã Pa-ri ?

* Giới thiệu bài: Giáo viên giới thiệu, nêu vấn đề : “ Cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ

XX các nước tư bản Anh, Pháp, Đức, Mỹ phát triển, chuyển mình mạnh mẽ sang

Định dạng
Số trang	212
Dung lượng	1,38 MB