Phân loại hàn trong đông y. 2.1. Phân loại: Hàn có hai loại: Ngoại hàn: Khí lạnh , hơi lạnh, thường gặp vào mùa đông, trời mưa, về khuya. Hàn khí xâm nhập vào cơ thể bằng 2 cách: + Thương hàn: Hàn tà phạm vào phần Biểu bên ngoài.
Trang 1Phân lo i hàn trong đông y ạ
2.1 Phân lo i: Hàn có hai lo i:ạ ạ
- Ngo i hàn: Khí l nh , h i l nh, thạ ạ ơ ạ ường g p vào mùa đông, tr i m a, v ặ ờ ư ề khuya Hàn khí xâm nh p vào c th b ng 2 cách:ậ ơ ể ằ
+ Thương hàn: Hàn tà ph m vào ph n Bi u bên ngoài.ạ ầ ể
+ Trúng hàn: Hàn tà nh p th ng vào t ng ph ậ ả ạ ủ
- N i hàn: do dộ ương khí trong c th suy, không ch ng n i hàn( dơ ể ố ổ ương h ư sinh ngo i hàn).ạ
2.2 Đ c tính:ặ
- Hàn là âm tà, do đó, thường làm h i dạ ương(trong c th ph n Bi u, ơ ể ầ ể ngoài da, Liên h đ n Dệ ế ương), do đó, hàn tà d xâm nh p vào da, c , v , ễ ậ ơ ệ khí c a c th Hàn tà xân nh p vào T lamg T dử ơ ể ậ ỷ ỷ ương h , không v n hóa ư ậ
được th c ăn gây ra tiêu ch y, chân tay l nh.ứ ả ạ
- Hàn tà có tính cách ng ng tr , do đó khi xâm nh p vào c th làm cho ư ệ ậ ơ ể máu huy t đình tr , đau nh c.ế ệ ứ
- Hàn có tính cách co rút do đó thường gây ra ch ng co rút các c , chu t ứ ơ ộ rút, c v o khó xoay tr Sách “Y Tông Kinh Giám”: Trên tr i là Hàn, dổ ẹ ở ờ ưới
đ t là Th y, ngoài là Th n, vì th , Th n khí thông v i Hàn khí, các bênh ấ ủ ở ậ ế ậ ớ liên quan đ n Hàn khí đ u có liên h đ n Th n.ế ề ệ ế ậ
2.3 B nh ch ng c u Hàn:ệ ứ ả
Hàn thường k t h p v i Phong và Th p, gây ra Phong hàn và Hàn th p, ế ợ ớ ấ ấ Hàn th p thấ ường bi u hi n: Tiêu ch y, nôn do l nh, b ng đau âm ể ệ ả ạ ụ ỉ
Trang 2C n chý ý: Hàn tà vào t ng ph thì nôn ra nầ ạ ủ ước trong, tiêu l ng, b ng đau, ỏ ụ thích chườm nóng, chân tay l nh, m ch Tr m Trì.ạ ạ ầ
2.4 Ch ng n i Hàn:ứ ộ
Ch ng n i hàn h u h t do dứ ộ ầ ế ương h ( dư ương h sinh ngo i hàn), ngư ạ ười
dương h , r t d b c m l nh.ư ấ ễ ị ả ạ
Trên lâm sang thường g p các lo i sau:ặ ạ
+ T v h hàn: T dỷ ị ư ỷ ương suy kém, không v n hóa đậ ược th c ăn, gây nên: ứ
a ch y, đ y b ng, ăn kém, b ng đau âm
+ Th n dậ ương h : Th n hàn, Th n dư ậ ố ậ ương h sinh ra s l nh , tay chân ư ợ ạ
l nh, tiêu ti u nhi u.ạ ể ề
+ Tâm du ng h : Tâm ch huy t, tâm dơ ư ủ ế ương h , không chuy n đư ể ược huy t, gây tr , làm t c đ ng m ch vành.ế ứ ệ ắ ộ ạ
+ Ph dế ương h : Ph ch khí, Ph dư ế ủ ế ương h , không thông đư ược khí, gây khí ngh ch làm khó th , hen suy n.ị ở ễ