Ch 6 Co cau von va chi phi su dung von cua dn- print

"Cơ cấu vốn và chi phí sử dụng vốn" là chương 6 trong tập bài giảng "Quản trị tài chính doanh nghiệp" gồm 9 chương của TS Vũ Quang Kết

Trang 1

1 1

C c u v n và chi phí s d ng v n

Gi ng viên:

TS V QUANG K T

2

Sau khi h c xong ph n này, sinh viên c n n m đ c

nh ng v n đ sau:

M c tiêu h c t p

1 Khái ni m và vai trò c a c c u ngu n v n , các ch tiêu

ph n ánh c c u ngu n v n

2 H th ng đòn b y: đòn b y ho t đ ng, đòn b y tài chính, đòn b y t n h p

3 Chi phí s d ng các ngu n v n c a doanh nghi p

Gi ng Viên TS V QUANG K T

3

Khái ni m

C c u ngu n v n c a DN

C c u ngu n v n là khái ni m th hi n t tr ng c a các

ngu n v n trong t ng giá tr ngu n v n mà doanh nghi p huy

đ ng, s d ng vào ho t đ ng kinh doanh

Vai trò

- C c u ngu n v n là m t trong các y u t quan tr ng quy t

d ng đ n chi phí s d ng v n bình quân c a doanh nghi p

- C c u ngu n v n nh h ng đ n t su t l i nhu n trên v n

ch s h u hay thu nh p trên m i c ph n và r i ro tài chính

c a m t doanh nghi p

4

M t s ch tiêu ph n ánh c c u ngu n v n

C c u ngu n v n c a DN

H s

T ng n

T ng ngu n v n (T ng Tài s n)

H s

V n

s h u

=

Ngu n v n ch s h u

T ng ngu n v n (T ng Tài s n)

H s n = 1- h s v ng ch s h u

Trang 2

H th ng òn b y trong doanh nghi p

òn b y ho t đ ng (Operating Leverage)

H th ng òn b y trong doanh nghi p

òn b y Tài chính (Fianancial Leverage)

òn b y t ng h p (Total Leverage)

7

Khái ni m v đòn b y ho t đ ng

òn b y ho t đ ng- Operating leverage

òn b y ho t đ ng (operation leverage- OL) là công c ch ra cách

th c s d ng chi phí c đ nh c a đ n v đ tác đ ng đ n doanh thu

nh m thay đ i l i nhu n ho t đ ng c a doanh nghi p

Chi phí c đ nh: là các chi phí không thay đ i khi s n l ng s n ph m

s n xu t và tiêu th thay đ i Ví d chi phí kh u hao, chi phí b o hi m,

chi phí thuê nhà x ng, m t b ph n chi phí bán hàng, chi phí qu n lý

doanh nghi p…

Chi phí bi n đ i: là các chi phí thay đ i khi s n l ng s n ph m s n xu t

và tiêu th thay đ i Ví d chi phí v t t , nhiên li u, ti n l ng cho lao

đ ng tr c ti p, hoa h ng bán hàng…

8

Khái ni m v đòn b y ho t đ ng

Chi phí c đ nh và chi phí bi n đ i

Chi phí

F

T ng chi phí

Chi phí bi n đ i

S n L ng

Chi phí c đ nh

S n l ng

Chi phí Chi phí c

đ nh đ n v

Chi phí bi n

đ i đ n v

Trang 3

M t s ký hi u:

P: đ n giá bán (Price)

VC: chi phí bi n đ i (Variable cost)

V: Chi phí bi n đ i đ n v

Q: S n l ng s n xu t và tiêu th (Quantity)

F: chi phí c đ nh (Fixed cost)

S: Doanh thu (Sales)

QBEP : s n l ng hoà v n (Break Even Point)

EBIT: L i nhu n ho t đ ng (Earning Before Interest and Tax)

Phân tích nh h ng c a đòn b y ho t đ ng

Ví d 6.1: Có s li u sau v 2 công ty: A và B

Ph n A: Tr c khi thay đ i doanh thu

Công ty A Công ty B

L i nhu n ho t đ ng (EBIT)($) 10.000 10.000

T s đòn b y ho t đ ng

Chi phí c đ nh/ T ng Chi phí Chi phí c đ nh / Doanh thu 0,6670,600

0,444 0,400

11

Ph n B: Sau khi doanh thu t ng 10%

Chi phí c đ nh ($) 60.000 40.000

Chi phí bi n đ i ($) 33.000 55.000

L i nhu n ho t đ ng (EBIT) ($) 17.000 15.000

Ph n tr m thay đ i EBIT

(EBIT t – EBIT t-1 ) / EBIT t-1

12

Ph n C: Sau khi doanh thu gi m 10%

Doanh thu (S n l ng) ($) 90.000 90.000

Ph n tr m thay đ i EBIT (EBIT t – EBIT t-1 ) / EBIT t-1

Trang 4

l n c a đòn b y ho t đ ng

l n c a đòn b y ho t đ ng (Degree of Operating Leverage-DOL)

đ c xác đ nh b ng t l gi a t l thay đ i c a l i nhu n ho t

đ ng(EBIT) so v i t l thay đ i c a s n l ng ( ho c doanh thu)

DOL =

Ph n tr m thay đ i l i nhu n

ho t đ ng

Ph n tr m thay đ i c a s n

l ng (doanh thu)

DOL = ∆EBIT/ EBIT

∆Q/ Q

l n c a đòn b y ho t đ ng có th khác nhau các m c s n

l ng(ho c doanh thu) khác nhau Do đó khi nói đ n đ l n đòn b y

ta ph i nói rõ m c s n l ng nào

∆EBIT

=

∆Q(P-V) EBIT Q(P-V) - F

Xác đ nh l n c a đòn b y ho t đ ng:

EBIT = PQ –(VQ+F) = Q(P-V) -F

Vì đ nh phí là c đ nh nên ∆EBIT= ∆Q(P-V)

Do đó

Thay vào công th c tính DOL ta có:

DOL Q =

∆Q(P-V)

x Q Q(P-V) - F ∆Q

15

Rut g n công th c trên ta có công th c tính DOL nh sau:

DOL Q =

Q(P-V) Q(P-V) - F

DOL đ c tính theo doanh thu nh sau:

DOL Q =

Q(P-V)

=

S - VC Q(P-V) - F S - VC - F

DOL Q =

EBIT + F EBIT

16

Ví d 6.2: Công ty X có s li u sau: P= 50$, F= 100.000$, V=25$

Tính DOL t i m c s n l ng Q = 5000 và 6000

5000(50-25)- 100.000

6000(50-25)- 100.000

K t qu trên có ý ngh a gì?

Nh ng công ty nào có đòn b y ho t đ ng cao?

Trang 5

Quan H gi a DOL và đi m hoà v n

i m hoà v n (Break Even Point- BEP) đ i di n b i 2 đ i l ng:

- S n l ng hoà v n: Q BEP

- Doanh thu hoà v n: S BEP

Tính đi m hoà v n:

T i đi m hoà v n: Doanh thu = Chi phí ho t đ ng

 PQBEP= VQBEP + F

 QBEP= F

P- V

T s li u ví d 2 ta tính Q BEP và S BEP :

QBEP= 100.000$/ (50$-25$) = 4.000, SBEP= 50$ x 4000= 200.000$

 SBEP= Px QBEP

T công th c tính DOL:

DOL = Q(P-V)

Q(P-V) - F Chia c hai v cho (P- V), ta có:

DOL Q =

Q(P-V)

=

Q(P-V) / (P-V) Q(P-V) - F [ Q(P-V) - F ] / (P-V)

 DOL Q = Q

Q - Q BEP

19

Phân tích m i quan h gi a DOL và l i nhu n ho t đ ng các

m c s n l ng khác nhau ( l y s li u t ví d 2)

20

Nh n xét:

- DOL ti n đ n vô

c c khi s n l ng tiêu th d n đ n

đi m hoà v n

- Khi s n l ng s n

xu t và tiêu th càng v t xa đi m hoà v n thì DOL s

ti n d n đ n 1

2000 3000

5 3 2 1 0 -1 -3

4000 5000 6000 8000 S n

l ng DOL

Q BEP

Trang 6

Ý ngh a c a òn b y ho t ng i v i qu n tr tài chính

- Bi t tr c đ c DOL, giám đ c tài chính có th d dàng h n trong

vi c quy t đ nh chính sách doanh thu và s n l ng c a mình

- DOL đóng vai trò nh là công c khuy ch đ i l i nhu n (ho c l )

c a doanh nghi p Do đó nó giúp giám đ c tài chính l ng tr c đ c

nh ng r i ro ti m n khi doanh thu và chi phí s n xu t thay đ i

Khái ni m òn b y tài chính- FL

òn b y tài chính- Financial leverage

- M c đ s d ng đòn b y tài chính c a doanh nghi p th hi n h s n Doanh nghi p có h s

n càng cao thì đòn b y tài chính càng cao

- FL là khái ni m th hi n vi c doanh nghi p s

d ng v n vay nh m gia t ng t su t l i nhu n trên

v n ch s h u hay thu nh p trên c ph n c a công ty.

23

Phân tích tác ng c a òn b y tài chính

M t s ký hi u:

EBIT: L i nhu n ho t đ ng (Earning Before Interest and Tax)

NI : L i nhu n ròng (Net Income)

A: T ng tài s n (= T ng v n KD) (Assets)

E: V n ch s h u (Equity), D: N vay (Debt)

PD: C t c c phi u u đãi (Preferred Dividend)

I: Lãi ti n vay; i: lãi su t vay; t: thu su t

ROA: T su t l i nhu n trên v n kinh doanh (Return on Assets)

ROE: T su t l i nhu n trên v n ch s h u (Return on Equity)

NS: S c ph n ph thông đang l u hành (Number of Share)

24

M t s công th c tính:

=> D Càng l n thì ROE càng l n

A

NI ROA

E

NI ROE

ROE=

A D ROA A

D A A NI D A

NI E

NI













1

A ROA EBIT

A EBIT

Trang 7

25

M t s công th c tính:

E

t i

D EBIT E

NI

%) 1 ( ) ( ) (

%) 1 (

)

t E

i D E D ROA t

E

i D A ROA























%) 1 ( ) ( ) (

) (

t E

i D E ROA D

ROA















%) 1 ( )

E

D ROA

Nh n xét:

-N u ROA > i : doanh nghi p càng s d ng nhi u n vay thì thì càng gia t ng nhanh ROE => đòn b y tài chính d ng -N u ROA < i : doanh ngi p càng s d ng nhi u n vay thì ROE càng b gi m sút nhanh => đòn b y tài chính âm

- N u ROA= i: ROE trong m i tr ng h p có s d ng n vay hay không s d ng thì ROE= ROA

27

Tác đ ng c a đòn b y tài chính đ n EPS

Ví d 6.3: M t công ty c ph n có k ho ch s n xu t s n ph m A nh

sau: Doanh thu : trong đi u ki n bình th ng là 2.000.000$, trong

n n kinh t suy thoái là 1000.000$ và trong n n kinh t t ng tr ng

là 3.000.000$ Chi phí c đ nh 400.000$, chi phí bi n đ i b ng 60%

doanh thu thu n Công ty ph i tr thu thu nh p doanh nghi p 25%

th c hi n k ho ch trên d ki n s v n ho t đ ng c a công ty là

2.000.000$ Công ty đang xem xét 3 ph ng án huy đ ng v n nh

sau:

Ph ng án 1: tài tr 100% b ng v n c ph n, phát hành

100.000 c ph n

Ph ng án 2: tài tr 50% v n c ph n và 50%, phát hành

50.000 CP, v n vay v i lãi su t 12%/ n m

28

L n nhu n tr c thu và lãi vay:

Suy thoái Bình th ng T ng tr ng

Ch tiêu S ti n S ti n S ti n

Doanh thu 1.000.000 2.000.000 3.000.000

Chi phí bi n đ i 600.000 1.200.000 1.800.000

T ng chi phí SXKD 1.000.000 1.600.000 2.200.000

Trang 8

Ph ng án 1: tài tr b ng 100% v n c ph n

Ch tiêu Suy thoái Bình th ng T ng tr ng

Ph ng án 2: tài tr 50% v n CP, 50% v n vay

Ch tiêu Suy thoái Bình th ng T ng tr ng

L i nhu n tr c thu (120.000) 280.000 680.000

L i nhu n sau thu (NI) (90) 210.000 510.000

31

Ho c:

h ng c a

đòn b y tài

chính t i m c

EBIT $

=

T l thayđ i c a t su t l i nhu n

v n ch s h u (ho c EPS)

T l thay đ i l i nhu n tr c thu

và lãi vay

DFL EBIT =

% ∆ROE

= ∆ROE/ROE

% ∆EBIT ∆EBIT/EBIT

DFL EBIT =

% ∆EPS

= ∆EPS/EPS

% ∆EBIT ∆EBIT/EBIT

l n c a đòn b y tài chính

32

Ta có

( ∆EBIT - ∆I )(1-t) - ∆PD

EPS = [ (EBIT-I)(1-t)-PD] / NS

∆EPS

[( ∆EBIT (1-t)]/NS

[(EBIT-I) (1-t) - PD]/NS (EBIT-I) (1-t) - PD

DFL EBIT =

EBIT (1-t) (EBIT-I)(1-t)] - PD

Trang 9

DFL EBIT =

EBIT ( EBIT-I )x[PD/(1-t)]

DFL EBIT =

EBIT (EBIT - I )

N u doang nhi p không s d ng c

phi u u đã thì:

Chia c t và m u cho (1-t)

DFL 400.000 =

400.000

=1,42857 l n 400.000-120.000

V i ví d 6.3: T i m c EBIT= 400.000$, EPS= 4,2 và

Khi EBIT t ng lên 800.000$ (t ng 100%) thì EPS= 10,2 (t ng 142,857%)

35

Ho c:

òn b y t ng h p- Total leverage

M c đ nh h ng

c a đòn b y t ng

h p t i m c s n

l ng Q (ho c

doanh thu S)

=

T l thay đ i c a t su t l i nhu n v n ch s h u (ho c EPS)

T l thay đ i l i nhu n tr c thu và lãi vay

DFL Q ho c S = DOLxDFL

l n c a đòn b y t ng h p

DFL Q ho c S =

EBIT+ F EBIT – I – [PD/(1-t)]

36

Khái ni m

Chi phí s d ng v n (Cost of Capital)

Chi phí s d ng v n là cái giá mà doanh nghi p ph i tr cho vi c s d ng ngu n tài tr (bao g m c chi phí c

h i) Chi phí s d ng v n c ng có th đ c xem là t

su t sinh l i mà các nhà cung ng v n trên th tr ng yêu c u doanh nghi p ph i tr nh m đ m b o s tài tr

v n c a h đ i v i doanh nghi p.

Chi phí s d ng v n có th đ c xác đ nh b ng s tuy t

đ i ho c s t ng đ i(%).

i v i DN, chi phí s d ng v n là t su t sinh l i t i thi u c n ph i đ t đ c khi s d ng ngu n tài tr đ

đ m cho ROE hay EPS không b s t gi m

Trang 10

Khái ni m

Chi phí s d ng v n đ c xác đ nh t i m t th i đi m, có

th đ c xác đ nh cho t ng d án, t ng doanh nghi p

trên c s xem xét chi phí s d ng v n hi n t i (không

ph i trong quá kh ).

Xem xét chi phí s d ng v n t o ra t m nhìn cho nhà

qu n tr khi xem xét chi n l c huy đ ng v n c a

doanh nghi p

Chi phí s d ng v n là c n c quan tr ng đ l a ch n

d án đ u t làm t ng giá tr cho doanh nghi p

Chi phí s d ng v n vay

Chi phí s d ng v n vay tr c thu

Chi phí s d ng v n vay là t su t sinh l i t i thi u mà doanh nghi p c n ph i đ t khi s d ng v n vay đ đ m cho ROE hay EPS không b s t gi m

Khi xác đ nh ng i ta coi chi phí s d ng v n vay đóng vai trò

nh là m t t l chi t kh u làm cân b ng các kho n ti n mà doanh nghi p ph i thanh toán cho ch n trong t ng lai v i kho n n vay mà doanh nghi p đ c s d ng hôm nay.

39

 N u ta g i:

D: là m t kho n vay n mà doanh nghi p đ c s d ng hôm nay.

Ti: là s ti n g c và lãi doanh nghi p ph i tr n m th i cho ch

n ( i = 1  n)

r d : là chi phí s d ng v n vay

Ta có:







n

i

i d

i n

d n d

T r

T

1 2

2 1

) 1 ( )

1 (

) 1 ( ) 1

(

D=

T công th c trên ta tìm đ c r là chi phí s d ng

kho n v n vay

40

Ví d 6.4: Doanh nghi p X vay NH m t kho n ti n 120 t đ ng

H p đ ng tín d ng vay tr d n trong 4 n m S ti n ph i tr vào

cu i các n m nh sau: n m th 1: 41,25 t ; n m th 2: 42,05 t ;

n m th 3: 43,5 t ; n m th 4: 44,75 t Chi phí s d ng kho n v n vay này là đ c xác đ nh h sau:

0 120 ) 1 (

75 , 44 ) 1 (

5 , 43 )

1 (

42 ) 1 (

25 , 41

4 3



r d r d r d r d

S d ng ph ng pháp n i suy ta tìm đ c rd = 15,74%

Ta có:

Trang 11

Chi phí s d ng v n vay sau thu

Rd(sau thu ) = Rd(tr c thu ) x (1-t %)

V i ví d trên, chi phí s d ng v n v n vay sau thu

v i thu su t thu thu nh p doanh nghi p là 25% thì

chi phí s s ng v n sau thu c a kho n vay trên là:

rd= 0.15,74 x(1-0,25)= 0,11805= 11,805%

Chi phí s d ng c ph n u đãi

Chi phí s d ng v n ch s h u

Chi phí s d ng c ph n u đãi là t su t sinh l i t i thi u mà doanh nghi p c n ph i đ t khi s d ng c ph n

u đãi đ đ m cho ROE hay EPS không b s t gi m

N u ta g i: P là giá phát hành c ph n u đãi

e là t l chi phí phát hành.

d là l i t c c đ nh trên m t c ph n u đãi Thì chi phí s d ng c ph n u đãi đ c xác đ nh nh sau:

) 1

P

d

rE





43

Theo mô hình t ng tr ng c t c:

g P

d

r E  1 

Theo mô hình CAPM

i f m f

r   (  )  r f : t su t sinh l i phi r i ro

r m : t su t sinh l i k v ng

c a th tr ng

ß i H s r i ro c a c phi u i

44

G i : P là giá phát hành trên 1 c phi u th ng m i.

e là t l chi phí phát hành trên m t c phi u m i Thì giá ròng m t c phi u đ c xác đ nh:

P' = P(1-e)

g e P

d





) 1 ( 1

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	1 MB