"Đầu tư dài hạn của doanh nghiệp" là chương 5 trong tập bài giảng "Quản trị tài chính doanh nghiệp" gồm 9 chương của TS Vũ Quang Kết
Trang 11
GI NG VIÊN
TS V QUANG K T
u t dài h n c a doanh
nghi p
Khái ni m
5.1 T ng quan v đ u t dài
h n c a doanh nghi p
u t dài h n c a doanh nghi p là quá trình
ho t đ ng s d ng v n đ hình thành nên các tài
s n c n thi t nh m m c đích thu l i nhu n trong kho ng th i gian dài trong t ng lai.
=> u t dài h n chính là vi c b v n đ mua s m , xây
d ng hình thành nên tài s n c đ nh h u hình và vô hình
và tài s n, hình thành l ng v n l u đ ng th ng xuyên
c n thi t phù h p v i qui mô kinh doanh nh t đ nh; ho c
đ góp v n liên doanh dài h n; đ mua c phi u trái phi u c a đ n v khác nh m thu l i nhu n
Gi ng Viên TS V QUANG K T
3
Các lo i đ u t dài h n c a doanh nghi p
5.1 T ng quan v đ u t dài
h n c a doanh nghi p
Theo c c u v n đ u t
- u t xây d ng c b n: đ u t cho công tác xây l p,
đ u t mua s m thi t b , đ u t xây d ng c b n khác
- u t v v n l u đ ng th ng xuyên c n thi t
- u t góp v n liên doanh dài h n và đ u t vào tài s n
tài chính
4
Các nhân t nh h ng đ n quy t đ nh đ u t dài h n
5.1 T ng quan v đ u t dài
h n c a doanh nghi p
- Chính sách kinh t c a nhà n c trong vi c phát tri n kinh t
- Th tr ng và s c nh tranh
- Lãi su t và thu trong kinh doanh
- S ti n b c a khoa h c công ngh
- M c đ r i ro đ u t
- Kh n ng tài chính c a doanh nghi p
Trang 2Trình t ra quy t đ nh đ u t dài h n
5.1 T ng quan v đ u t dài
h n c a doanh nghi p
Phân tích, xác đ nh c h i đ u t
Xác đ nh m c tiêu đ u t
L p d án đ u t ánh giá l a ch n d án đ u t
Ra quy t đ nh đ u t
Nguyên t c xác đ nh dòng ti n
5.2 Xác đ nh dòng ti n c a d án
- Trong phân tích tài chính d án, chúng ta s d ng dòng ti n
ch không s d ng l i nhu n nh là c s đ đánh giá d án + Dòng ti n ra: là nh ng kho n ti n mà doanh nghi p chi ra
đ th c hi n d án
- Ph i tính đ n chi phí c h i khi đánh giá dòng ti n d án
+ Dòng ti n vào: là nh ng kho n ti n thu nh p do d án đ u
t mang l i
- Không tính đ n chi phí chìm khi đánh giá dòng ti n d án
- Ph i tính đ n y u t l m phát khi đánh giá dòng ti n d án
- Ph i tính đ n nh h ng c a d án đ n các b ph n khác
Gi ng Viên TS V QUANG K T
7
Xác đ nh dòng ti n ra c a d án (Cash Outflows)
5.2 Xác đ nh dòng ti n c a d án
M t d án đ u t đi n hình dòng ti n ra c a d án bao g m
- Nh ng kho n chi đ đ u t hình thành tài s n c đ nh, chi
hi n đ i hóa đ nâng c p máy móc thi t b khi đ a d án
vào ho t đ ng
- V n đ u t đ hình thành v n l u đ ng th ng xuyên c n
thi t khi đ a tài s n vào ho t đ ng và v n l u đ ng b sung
thêm trong quá trình ho t đ ng c a d án
Khi có nhu c u v n l u đ ng t ng thêm trong n m nay thì
vi c chi b sung v n l u đ ng đ c th hi n cu i n m
tr c
8
Xác đ nh thu nh p c a d án (Cash Inflows)
5.2 Xác đ nh dòng ti n c a d án
M t d án đ u t đi n hình thu nh p c a d án bao g m: (1) Dòng ti n thu n t ho t đ ng hàng n m: Là kho n chênh
l ch gi a s ti n thu đ c và thu đ c và s ti n chi ra phát sinh t ho t đ ng th ng xuyên hàng n m khi d án đi vào
ho t đ ng
Dòng ti n thu n t
ho tđ ng hàng n m = L i nhu n sau thu hàng n m +
Kh u hao tài s n c
đ nh hàng n m
Ho c có th tính gián ti p theo công th c:
Trang 3Ví d v dòng ti n c a d án
5.2 Xác đ nh dòng ti n c a d án
Ví d 5.1: M t d án có v n đ u t ban đ u là 9000 tri u đ ng, t o ra
doanh thu 10.000 tri u đ ng trong 3 n m, chi phí b ng ti n hàng n m
6000 tri u đ ng, kh u hao đ u trong 3 n m, Thu xu t thu thu nh p
doanh nghi p 25%
B ng tính k t qu kinh doanh (tri u đ ng)
Doanh thu b ng ti n 10.000 10.000 10.000 30.000
Chi phí b ng ti n 6.000 6.000 6.000 18.000
Kh u hao 3.000 3.000 3.000 9.000
L i nhu n tr c thu 1.000 1.000 1.000 3.000
L i nhu n sau thu 750 750 750 2.250
Ví d v dòng ti n c a d án
5.2 Xác đ nh dòng ti n c a d án
B ng tính Dòng ti n (tri u đ ng)
DT b ng ti n 10.000 10.000 10.000 30.000 Chi phí b ng ti n (6.000) (6.000) (60.000 (18.000)
CF tr c thu (9000) 4.000 4.000 4.000 3.000
Dòng ti n sau thu (9000) 3750 3750 3750 2.250
Gi ng Viên TS V QUANG K T
11
Các ph ng pháp đánh giá d án đ u t
- Su t sinh l i bình quân trên giá tr s sách
- Th i gian hoàn v n đ u t
- Ph ng pháp giá tr hi n t i thu n
- Su t sinh l i n i b
- Ch s sinh l i
12
1 Su t sinh l i bình quân trên giá tr s sách ( t su t l i nhu n bình quân trên v n đ u t )
Su t sinh l i bình quân = Giá tr s sách dòng bình quân v n L i nhu n ròng bình quân n m
đ u t
Giá tr s sách dòng bình quân c a v n đ u t giá tr còn l i trên s sách c a v n đ u t
Tiêu chí đ l a ch n d án là ch n d án có su t sinh l i bình quân l n nh t
Trang 41 Su t sinh l i bình quân trên giá tr s sách
Ví d 5.2: M t d án đ u t có v n đ u t ban đ u là
thu, chi phí, l i nhu n nh sau
1 Su t sinh l i bình quân trên giá tr s sách
Giá tr đ u t ban đ u ($) 120.000
Kh u hao l y k ($) 30.000 60.000 90.000 120.000 Giá tr s sách dòng ($) 90.000 60.000 30.000 0
L i nhu n bình quân n m= (7.500+ 11.250+15.000+15.000)/4= 11.250$
Giá tr s sách ròng bình quân n m= (90.000+ 60.000+30.000+0)/4= 4.500$
Su t sinh l i bình quân trên s sách= (11.250/ 4.500) = 27,78%
Ph ng pháp này có u, nh c đi m gì?
Gi ng Viên TS V QUANG K T
15
2 Th i gian hoàn v n đ u t (PBP)
Pay Back Period
Th i gian hoàn v n là th i gian dòng ti n t o ra t d án đ
bù đ p chi phí đ u t ban đ u
h n ho c b ng th i gian hoàn v n yêu c u hay còn g i là
ng ng th i gian hoàn v n.
1
0
n
n
t
t
NCF
NCF n
PBP
Th i gian hoàn v n không chi t kh u
NCF t : Dòng ti n thu n c a d án
n : S n m đ dòng ti n tích l y c a d án
<0, dòng ti n tích l y s 0 khi đ n n m n+1
0
0
n
t
t
0
n
t
t
NCF
16
Dòng ti n thu n (NCF) (500) 200 200 200 250 250
2 Th i gian hoàn v n đ u t (PBP)
Th i gian hoàn v n không chi t kh u
Ví d 5.3: Th i gian hoàn v n c a m t d án có dòng ti n nh sau:
n v : ngàn $
Th i gian hoàn v n =
200
200 200 500
=> N u th i gian hoàn v n yêu c u là 3 n m thì d án c ch p nh n
Ph ng pháp này có u nh c đi m gì?
Trang 52 Th i gian hoàn v n đ u t (PBP)
Th i gian hoàn v n có chi t kh u (DPBP)
Th i gian hoàn v n có chi t kh u đ c tính toán gi ng nh công
th c tính th i gian hoàn v n không chi t kh u nh ng d a trên dòng
ti n có chi t kh u V i ví d trên, gi s t su t chi t kh u là 12%/
N m, ta tính hi n giá dòng tiên:
Th i gian hoàn v n =
=> N u th i gian hoàn v n yêu c u là 3 n m thì d án b bác b
Dòng ti n thu n (NCF) (500) 200 200 200 250 250
PV@12% (500) 178,57 159,44 142,36 158,88 141,86
3 Ph ng pháp giá tr hi n t i thu n (NPV)
Giá tr hi n t i ròng (NPV) là t ng giá tr hi n t i dòng ti n thu n
c a d án v i t su t chi t kh u thích h p
CF t : Thu nh p c a d án đ u t n m t,
t
t t n
t
t t n
t
t t
r
NCF r
IC r
CF NPV
0 0
IF t : Kho n v n đ u t c a d án n m t n: th i gian c a d án
r: T su t chi t kh u
IC t : V n đ u t vào th i đi m t
Gi ng Viên TS V QUANG K T
19
3 Ph ng pháp giá tr hi n t i thu n (NPV)
L a ch n d án theo NPV
+ NPV<0 => d án b bác b
+ NPV=0 => tùy theo tình hình c th đ quy t đ nh
+ NPV>0 => N u các d án là đ c l p, ch p nh n d án, n u các d án
là lo i tr nhau và th i gian nh nhau thì ch n d án có NPV l n h n
20
3 Ph ng pháp giá tr hi n t i thu n (NPV)
Ví d 5.4: Hai d án A và B cùng đòi h i v n đ u t ban đ u là 100.000$, th i gian ho t đ ng 3 n m Thu nh p dòng c a 2 d án
nh sau:
Chi phí s d ng v n bình quân mà nhà đ u t ph i ch u khi huy đ ng v n là WACC= 10% Hãy ch n d án trong các tr ng h p:
a Hai d án là đ c l p
b Hai d án là lo i tr nhau
Trang 63 Ph ng pháp giá tr hi n t i thu n (NPV)
a Hai d án là đ c l p, ch n c hai
b Hai d án là lo i tr nhau, ch n d án B
NPVA=
NPVB=
3 Ph ng pháp giá tr hi n t i thu n (NPV)
u đi m:
- Tính đ n giá tr th i gian c a ti n
- Xem xét toàn b dòng ti n c a d án
- Có th tính NPV c a các d án có tính ch t k t h p b ng cách
c ng NPV c a các d án: NPV(A+B) = NPV (A) +NPV(B)
Nh c đi m:
- Vi c tính NPV ph thu c vào t su t chi t kh u, n u l a ch n t su t
CK không phù h p thì k t qu thi u chính xác
- Có th so sánh các d án có qui mô khác nhau
- Khó có th quy t đ nh khi các d án không đ ng nh t v th i gian
- Không ph n ánh tr c ti p giá tr t ng thêm c a d án đ u t
Gi ng Viên TS V QUANG K T
23
4 Ph ng pháp T su t doanh l i n i b (IRR)
Internal Rate of Return
T su t sinh l i n i b (IRR) hay lãi su t hoàn v n n i b là lãi
su t chi t kh u đ NPV c a d án b ng 0 IRR đ c xác đ nh
theo công th c sau:
0 ) 1
( )
1 ( )
1
0
n
t
t t n
t
t t n
t
t t
IRR
NCF IRR
IC IRR
CF NPV
xác đ nh IRR , ta dùng ph ng pháp n i suy.
24
4 Ph ng pháp T su t doanh l i n i b (IRR)
B c 1: Ch n m t m c lãi su t tùy ý r1sau đó tính giá tr hi n t i thu n c a d án theo r1sao cho NPV1>0 (NPV càng nh càng t t)
Ph ng pháp n i suy xác đ nh IRR
B c 2: Ch n m t m c lãi su t tùy ý r2sau đó tính giá tr hi n t i thu n c a d án theo r2sao cho NPV2<0 (NPV càng l n càng t t)
B c 3: Tính IRR : r1<IRR<r2
2 1
1 2 1 1
) (
r
NPV NPV
r r NPV IRR
Trang 74 Ph ng pháp T su t doanh l i n i b (IRR)
Ví d 5.5: M t d án đ u t d ki n s v n đ u t b ngay m t l n là
nh sau:
4 Ph ng pháp T su t doanh l i n i b (IRR)
Ví d 5.5: (ti p theo)
IRR NPV
1,3
0 -0.54 21 21,7 22 T l chi t kh u (%)
% 7 , 21 54 , 0 03 , 1
03 , 1
%)
21
% 22 (
%
IRR
Gi ng Viên TS V QUANG K T
27
4 Ph ng pháp T su t doanh l i n i b (IRR)
Trình t l a ch n d án
- N u IRR < r => lo i b d án
án là lo i tr nhau thì ch n d án nào có IRR l n h n
28
4 Ph ng pháp T su t doanh l i n i b (IRR)
u đi m:
- Tính đ n giá tr th i gian c a ti n
- Xem xét toàn b dòng ti n c a d án
- Có th so sánh m c sinh l i c a d án v i chi phí s d ng v n c a
d án đ th y đ c hi u qu huy đ ng v n và hi u qu s d ng v n
Nh c đi m:
- Không tính đ n quy mô v n đ u t
- Khó kh n trong vi c l a ch n d án khi d án có nhi u IRR
- Không ph n ánh tr c ti p giá tr t ng thêm c a d án đ u t
Trang 84 Ph ng pháp T su t doanh l i n i b (IRR)
D án có nhi u IRR: nghiên c u dòng ti n thu n c a d
án sau:
D án này có 3 giá tr IRR khác nhau: 5%, 25%, 100%
5 Ph ng pháp Ch s sinh l i PI (Profit Index)
Ch s sinh l i đ c tính b ng t l gi a giá tr hi n t i c a kho n thu nh p do đ u t đ a l i và giá tr hi n t i c a v n đ u t
Ph ng pháp này còn đ c g i là ph ng pháp l i ích trên chi phí (B/C)
PI: ch s sinh l i c a d án
t
t t
n t
t t
r IC r CF PI
0
0
) 1 (
) 1 (
r: t l chi t kh u th ng s d ng là chi phí s d ng v n đ th c
hi n d án
Gi ng Viên TS V QUANG K T
31
5 Ph ng pháp Ch s sinh l i PI (Profit Index)
Ví d 5.6: D án đ u t A có chi phí s d ng v n là 12%, dòng
ti n c a d án nh sau:
T ng giá tr hi n t i c a thu nh p:
178,57+159,44+ 142,36+158,88= 639,25 tri u đ ng
NPV = 139,25 Tri u đ ng
CF (tri u đ ng) -500 200 200 200 250
PV@12% (tri u đ ng) -500 178,57 159,44 142,36 158,88
PI= 639,25/500=1,28 hay PI = (139,25/500) + 1= 1,28
PI = 1,28 cho bi t thu nh p dòng c a d án đ đ hoàn tr v n
g c đ u t , tr lãi, còn l i ph n giá tr t ng thêm là 28%.
32
5 Ph ng pháp Ch s sinh l i PI (Profit Index)
Trình t áp d ng ph ng pháp PI
- Xác đ nh ch s sinh l i c a m i d án đ u t
- ánh giá l a ch n d án đ u t c n c vào ch s sinh l i:
+ Tr ng h p 1: PI < 1 => lo i b d án + Tr ng h p 2: PI = 1 => Tùy đi u ki n c th có th ch p nh n hay lo i b
+ Tr ng h p 3: PI > 1
N u là d án đ c l p => ch p nh n d án,
N u là d án lo i tr => ch n d án có PI l n nh t
Trang 9u đi m:
- Tính đ n giá tr th i gian c a ti n
- Xem xét toàn b dòng ti n c a d án
- Cho th y m i liên h gi a các kho n thu nh p c a d án và v i v n
đ u t đ th c hi n d án
- Trong tr ng h p ngu n v n b gi i h n, thì ph ng pháp PI t ra
h u hi u h n
5 Ph ng pháp Ch s sinh l i PI (Profit Index)
Ví d 5.7: Gi s doanh nghi p có 3 d a án đ u t v i chi phí s
d ng v n là 10% Kh n ng tài tr c a doanh nghi p h n ch m c
2000 tri u đ ng Dòng ti n c a các d án nh sau:
u đi m: (Ví d 5.7)
5 Ph ng pháp Ch s sinh l i PI (Profit Index)
D a vào NPV, chúng ta s ch n B, lo i A,C
D án Dòng ti n các n m (tri u đ) NPV@10% PI
D a vào PI , v i gi i h n v v n đ u t , chúng ta ch n A và C
Nh c đi m
c a d án
Gi ng Viên TS V QUANG K T
35
Mâu thu n khi s d ng ph ng pháp NPV và IRR
Trong m t s tr ng h p, hai ph ng pháp NPV và IRR đ a ra k t
lu n trái ng c nhau
Ví d 5.8: Có hai d án lo i tr nhau A và B, v n đ u t cho m i d
c a 2 d án nh sau:
36
Mâu thu n khi s d ng ph ng pháp NPV và IRR
Ví d 5.8 (ti p theo) Tính NPV và IRR c a 2 d án ta có k t qu sau
D án Dòng ti n c a d án (tri u đ) NPV
(r=5%)
IRR (%)
N u s d ng tiêu chu n NPV, ch n d án A
N u s d ng tiêu chu n IRR, ch n d án B
Trang 10Mâu thu n khi s d ng ph ng pháp NPV và IRR
Ví d 5.8 (ti p theo) : Gi i quy t mâu thu n
ng NPV c a 2 d án
c t nhau t i đi m I
NPV (Tri u đ ng)
0 10,9 20 25 T l chi t kh u
(%)
27,89
23,58
15,60
NPV (A)
NPV (B)
NPV (A)= NPV (B) IRR (A) = IRR(B)
I
Mâu thu n khi s d ng ph ng pháp NPV và IRR
Ví d 5.8 (ti p theo) : Gi i quy t mâu thu n
T i đi m I, ta có NPVA= NPVB
100 )
1 (
25 , 31 1
100 100
) 1 (
120 1
20
2
N u chi phí s d ng v n bình quân <10,9% => ch n d án A
N u chi phí s d ng v n bình quân >10,9% => ch n d án B
Gi ng Viên TS V QUANG K T
39
Các d án lo i tr có tu i th không b ng nhau
Ví d 5.9: Công ty X đang xem xét 2 d án đ u t hi n đ i hóa dây
truy n s n xu t Công ty đang d đ nh đ u t m t chi c xe nâng (d
án A) ho c m t dây truy n t đ ng (d án B) đ v n chuy n nguyên
v t li u Thông tin v 2 d án nh sau (đ n v : tri u đ)
N m
D án
Chi phí s d ng v n c 2 d án là 10%
40
Các d án lo i tr có tu i th không b ng nhau
Tính NPV c a t ng d án:
NPV A =
NPV B =
N u d a vào NPV ta s ch n d án B Tuy nhiên đây là 2 d án có
tu i th không b ng nhau nên k t lu n trên có th sai l m V n đ này
có 2 cách gi i quy t: s d ng ph ng pháp thay th ho c ph ng pháp chu i ti n t đ u thay th hàng n m
Trang 11Các d án lo i tr có tu i th không b ng nhau
Ph ng pháp thay th :qui các d án v cùng m t m t đ dài th i gian
ho t đ ng Gi đ nh n u doanh nghi p s d ng d án A thì sau 2 n m
d án A đ c l p l i l n 2 v i m i đi u ki n nh A ban đ u Ta có d
án A sau khi đi u ch nh th i gian ho t đ ng là d án (A+A’) sau:
N m
D án
Các d án lo i tr có tu i th không b ng nhau
Tính NPV c a 2 d án v i th i gian ho t đ ng là 4 n m:
NPV (A+A’) =
NPV B =
So sánh NPV c a 2 d án , ta ch n d án A, lo i d án B
Gi ng Viên TS V QUANG K T
43
Các d án lo i tr có tu i th không b ng nhau
Ph ng pháp chu i ti n t đ u thay th hàng n m: ph ng pháp này
dàn đ u giá tr NPV thành thu nh p đ u hàng n m trong su t vòng đ i
c a d án
r r
NPV EA
r
r EA
r
CF
n n
t
t
t
) 1 (
0
d án
n: Tu i th c a d án
44
Các d án lo i tr có tu i th không b ng nhau
V i s li u ví d 5.9, Chu i ti n t đ u hàng n m c a d án A và B
nh sau: