Là một môn học thuộc nhóm khoa học xã hội, môn lịch sử có tầm quan trọng trong việc giáo dục quan điểm tư tưởng, tình cảm cho họcsinh, góp phần hình thành nên những kiến thức cơ bản và q
Trang 1M C L C ỤC LỤC ỤC LỤC
A Mở đầu
I Lý do chọn đề tài
II Mục đích nghiên cứu
III Đối tượng nghiên cứu
IV Phương pháp nghiên cứu
11223
Đơn vị công tác: Trường THCS Định Tiến SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Lịch sử
YÊN ĐỊNH, NĂM 2019
Trang 2M C L CỤC LỤC ỤC LỤC
A Mở đầu
I Lí do chọn đề tài
II Mục đích nghiên cứu
III Đối tượng nghiên cứu
IV Phương pháp nghiên cứu
2 2 3 3 4
B Nội dung của sáng kiến kinh nghiệm
I Cơ sở lí luận của vấn đề
II Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh
nghiệm
III Giải pháp và biện pháp tổ chức thực hiện:
1 Giải pháp:
2.Biện pháp thực hiện:
3 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
5 5-6 6
6
7-17 17-18 C Kết luận. I Kết luận II Kiến nghị 18 18
19
Tài liệu tham khảo 20
Danh mục sáng kiến của các năm 21
Trang 3A MỞ ĐẦU
I Lí do chọn đề tài:
Lịch sử là một môn khoa học nghiên cứu về quy luật hoạt động, phát triển
của xã hội loài người Lịch sử cung cấp cho thế hệ trẻ những hiểu biết về quákhứ, thông qua bài dạy lịch sử người thầy có thể giúp học sinh hiểu được sự pháttriển của xã hội loài người, sự hưng thịnh, suy vong của một quốc gia cũng nhưnhững giá trị lịch sử, văn hóa của một dân tộc hay lịch sử của nhân loại Trên cơ
sở đó, người thầy có thể giáo dục cho học sinh lòng yêu quê hương đất nước,niểm tự hào, tự tôn dân tộc, tiếp thu những giá trị, tinh hoa văn hóa của nhânloại để giữ gìn và phát triển văn hóa dân tộc
Cố Đại tướng Võ Nguyên Giáp- chủ tịch danh dự Hội Khoa học Lịch sử
Việt Nam đã viết: Lịch sử không chỉ trang bị cho thế hệ trẻ những kiến thức cơ
bản về lịch sử dân tộc và thế giới mà còn giữ vai trò quan trọng bậc nhất trong giáo dục chủ nghĩa yêu nước, các giá trị truyền thống và cách mạng, góp phần xây dựng nhân cách, bản lĩnh con người, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc…
Giáo sư Nguyễn Ngọc Cơ, nguyên Phó chủ nhiệm Khoa Lịch sử, Trường
Đại học Sư phạm Hà Nội nói: “Có lịch sử mới có tương lai Học lịch sử để dạy
các em biết, tổ tiên ông cha ta đã lập quốc, xây dựng, bảo vệ tổ quốc như thế nào, đặc biệt là trong thời đại ngày nay Còn chúng ta, nếu không quan tâm đến lịch sử là có tội với tổ tiên…”
Vì thế lịch sử có vai trò quan trọng trong đời sống và trong sự phát triển tưduy của con người Là một môn học thuộc nhóm khoa học xã hội, môn lịch sử
có tầm quan trọng trong việc giáo dục quan điểm tư tưởng, tình cảm cho họcsinh, góp phần hình thành nên những kiến thức cơ bản và quan trọng nhất làhình thành nhân cách con người, chuẩn bị cho các em một hành trang để bướcvào đời hoặc học lên những bậc học cao hơn Đó cũng chính là chiếc chìa khóa
mở cửa cho tương lai
Để làm được điều đó, trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta rất quantâm đến việc đổi mới phương pháp dạy học, đã tổ chức nhiều lớp chuyên đề vềđổi mới phương pháp dạy học, nhằm đem lại hiệu quả cao trong công tác giảngdạy Trong việc đổi mới phương pháp dạy học, có rất nhiều phương pháp dạyhọc khác nhau, song điều cơ bản là làm thế nào để phát huy tính tích cực, chủđộng, tự học và sáng tạo của học sinh là quan trọng nhất
Tuy nhiên việc dạy và học lịch sử có một số khó khăn nhất định Lịch sử làmột môn học mà đặc trưng của nó chỉ toàn là những sự kiện, ngày tháng, địadanh…Nó không thể đem ra thí nghiệm, so sánh một cách cụ thể như Hoá học,Vật lý, ngôn ngữ lại không mượt mà, xúc cảm như Văn học… Cho nên, hiệnnay bộ môn lịch sử vẫn chưa được nhiều giáo viên chú trọng đầu tư nên hiệuquả giờ học chưa cao, giờ học vẫn còn nặng nề, khô khan, khó gây hứng thú chongười học, người nghe
Bên cạnh đó thì lịch sử cũng có những thuận lợi nhất định Môn lịch sử làmôn học tìm hiểu và nghiên cứu về hoạt động của con người, về sự tồn tại, pháttriển của xã hội loài người, nghiên cứu về lịch sử Do đó, có thể nói là do conngười tạo ra cho nên nó sẽ mang những đặc điểm nhất định như tính bất ngờ, bí
Trang 4mật, sự hồi hộp, gay cấn, sáng tạo, ý nghĩa…của những diễn biến sự kiện, hiệntượng hay vấn đề lịch sử Do đó, người thầy khi dạy lịch sử phải biết phát huy,biến thuận lợi đó thành sức mạnh, ưu thế của mình khi lên lớp Phải lôi cuốn, tạohứng thú học tập và sự yêu thích môn học cho học sinh Có vậy chúng ta mớinâng cao được chất lượng dạy và học bộ môn.
Nắm rõ về những khó khăn và thuận lợi đó, bản thân tôi luôn cố gắng tìmtòi, suy nghĩ để tìm cách đổi mới việc dạy và học nhằm gây sự hứng thú, thu hútcác em, làm cho các em đều yêu thích giờ học của mình Với cấu tạo củachương trình lịch sử lớp 7 sau mỗi chương đều có tiết ôn tập Hơn nữa, là họcsinh lớp 7 lứa tuổi rất năng động, thích thể hiện, muốn khẳng định mình trướcthầy cô và các bạn nên hoàn toàn có khả năng thực hiện tốt một số kĩ năng, gópphần nâng cao chất lượng bộ môn lịch sử trong nhà trường hiện nay cũng nhưkhơi dậy trong học sinh niềm yêu thích, say mê môn lịch sử Để làm được điều
đó mỗi giáo viên cần tích cực đổi mới phương pháp nhằm nâng cao chất lượngdạy và học bộ môn, hình thành cho các em hệ thống kiến thức, kỹ năng tổng hợp
là một việc làm khó, đòi hỏi người thầy phải thực hiện thường xuyên, liên tụckhông ngừng nghỉ Đặc biệt trong các tiết ôn tập chương hoặc ôn tập cuối năm
Từ thực tế đó, bản thân tôi đã suy nghĩ và tìm cách đổi mới phương phápdạy học, áp dụng một số kỹ năng nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, nănglực tư duy lo gic của học sinh khi học tiết ôn tập lịch sử và thấy hiệu quả Chính
vì thế tôi xin mạnh dạn trình bày đề tài: “Đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, năng lực tư duy logic của học sinh khi học bài 17 ôn tập chương của môn lịch sử 7” Với hy vọng đây là một cách dạy học hiệu quả
trong các tiết ôn tập giúp các em tích cực, chủ động và ngày càng yêu thích mônhọc lịch sử hơn
II Mục đích nghiên cứu:
Khi nghiên cứu đề tài này, bản thân tôi muốn giới thiệu tới các đồng
nghiệp- những người cùng chuyên môn với tôi tham khảo thêm một số kỹ năngkhi dạy các bài ôn tập, bởi đây là dạng bài tổng hợp, khó thiết kế và thường khôkhan Mặt khác, các kiến thức trong bài ôn tập thường đã dạy trước đó, học sinh
có thể còn nhớ nhưng ngại trả lời, nếu giáo viên không biết cách khái quát, khaithác và đưa ra những hình thức tổ chức phù hợp nhằm phát huy tính tích cực,chủđộng của học sinh thì sẽ khó gây được sự hứng thú trong môn học, tiết học sẽ trởnên nhàm chán và kém hiệu quả
III Đối tượng nghiên cứu:
Có thể nói, đổi mới phương pháp giáo dục, khắc phục lối truyền thụ mộtchiều, rèn luyện tư duy sáng tạo và tích cực để học sinh chủ động nắm bắt kiếnthức được coi là nhiệm vụ trọng tâm của công tác giáo dục Muốn thực hiệnđược nhiệm vụ này, trước hết, mỗi giáo viên phải tạo được hứng thú cho họcsinh để các em say mê, yêu thích và sau đó là tự giác học tập Qua thử nghiệm,tôi thấy cách dạy này có nhiều ưu điểm, phát huy được tính tích cực, chủ động,sáng tạo của học sinh trong các tiết ôn tập Vì vậy tôi mạnh dạn chia sẻ kinhnghiệm này cho đồng nghiệp với hy vọng sẽ đem lại hiệu quả cao trong các tiết
ôn tập
Trang 5Nội dung nghiên cứu là bài 17 ôn tập chương và đối tượng là học sinh 2lớp 7A và 7B.
IV Phương pháp nghiên cứu:
Trong đề tài này bản thân tôi đã sử dụng các phương pháp sau:
- Phương pháp phát vấn
- Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề
- Phương pháp thảo luận nhóm, cặp đôi
- Phương pháp thực nghiệm đối chứng
B NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
I Cơ sở lý luận:
Hiện nay, vấn đề đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục đang
được ngành giáo dục quan tâm hàng đầu Việc áp dụng, thử nghiệm các phươngpháp dạy học mới cũng đã được thực hiện trong các trường học, tuy nhiên mức
độ còn chưa đồng bộ, còn nặng về phương pháp cũ Sử dụng phương pháp dạyhọc mới trong dạy học nói chung và dạy học lịch sử nói riêng nhằm “phát huytính tích cực, chủ động, năng lực tư duy logic của học sinh”, “bồi dưỡng phươngpháp tự học, tự rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn”, tác độngđến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú trong học tập cho học sinh Vì thế,giáo viên cần mạnh dạn, tích cực đổi mới phương pháp giảng dạy để gây hứngthú trong học tập cho các em và đem lại hiệu quả cao
Đặc trưng của môn lịch sử là những gì diễn ra trong quá khứ, tồn tại mộtcách độc lập, khách quan với ý nghĩa của con người Vì thế, dạy học lịch sử làtái tạo lại “hiện thực quá khứ lịch sử” đó cho người học thông qua những chứng
cứ, vật chất, dấu vết lịch sử để lại Mục đích cuối cùng là giúp cho người học cóthể hình dung được về con người và hoạt động của con người trong bối cảnhthời gian, không gian lịch sử nhất định Vậy để thực hiện mục đích đó, ngoàiviệc cung cấp kiến thức cho các em trên lớp, giáo viên nên hướng dẫn để các em
tự tìm ra kiến thức, mở rộng hiểu biết của mình bằng nhiều cách khác nhau và tựcác em chuyền tải thông tin đó đến cho bạn bè Khi đó các em sẽ càng say mêtìm tòi, nghiên cứu dần dần hình thành ở các em niềm yêu mến môn học lànhiệm vụ rất to lớn nhưng đầy vẻ vang của người giáo viên
II Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
1 Thực trạng chung của môn học:
Môn lịch sử là bộ môn có vai trò quan trọng trong việc giáo dục thế hệ trẻ,
qua môn học các em có những hiểu biết về lịch sử dân tộc và lịch sử thế giới,
để từ đó hoàn thiện và phát triển nhân cách con người
Mặc dù có vai trò chức năng, nhiệm vụ quan trọng trong giáo dục thế hệtrẻ Nhưng hiện nay, việc dạy học lịch sử chưa hoàn thành tốt vai trò của mình
và một thực tế đáng buồn là học sinh không thích học môn lịch sử, xem nhẹ vàcoi đây là một môn phụ Các em tiếp thu kiến thức một cách hời hợt, thiếu chínhxác, thiếu hệ thống Vì đa phần các em cho rằng học lịch sử phải ghi nhớ quánhiều sự kiện khô khan, lịch sử là một môn học nghiên cứu về quá khứ mà quá
Trang 6khứ là cái đã qua không thể thay đổi nên chỉ học cho qua chứ không có gì vậndụng vào thực tế Chính vì thế đã có những nhận thức sai lệch về vị trí, chứcnăng của bộ môn lịch sử trong đời sống xã hội dẫn đến sự giảm sút chất lượng
bộ môn trên nhiều mặt Tình trạng học sinh không biết những sự kiện lịch sử cơbản, nhớ sai, nhớ nhầm, lẫn kiến thức lịch sử là hiện tượng khá phổ biến ở nhiềutrường hiện nay
2.Về phía giáo viên:
Trên đây là thực trạng chung của bộ môn khoa học lịch sử, một bộ mônthường gắn liền với những sự kiện lịch sử, những con số khô khan và khó nhớ.Song cơ bản không phải do bản thân môn lịch sử mà do quan niệm, phương phápdạy học chưa phù hợp, chưa đáp ứng được yêu cầu môn học đề ra Giáo viên dạylịch sử chưa phát huy được thế mạnh của bộ môn, chưa chỉ ra cho các em nhậnthức được đây là bộ môn khoa học, cần phải có sự học tập, nghiên cứu nghiêmtúc Giáo viên chưa tái hiện được không khí của lịch sử trong giờ học nên để họcsinh rơi vào tình trạng thụ động, chưa phát huy được tính tích cực của học sinhlàm cho không khí học tập mệt mỏi, làm cho giờ học trở nên khô khan, nặng nề.Vấn để đổi mới phương pháp dạy học, áp dụng công nghệ thông tin hay sử dụng
đồ dùng, phương tiện trực quan vào dạy học còn chưa thường xuyên, liên tục Do
đó chất lượng giờ dạy còn chưa cao.Trong các tiết dạy lịch sử đa số giáo viên chỉchú ý bám sát nội dung kiến thức trong sách giáo khoa mà chưa chú ý sử dụngnhững hình thức khác để bổ trợ làm cho tiết học thêm sinh động Đặc biệt là cáctiết ôn tập, giáo viên thường nêu qua loa vì cho rằng các kiến thức này đã học rồinên không chú trọng đầu tư soạn giáo án, điều này vô tình khiến học sinh càngthêm chán nản, giờ học không hiệu quả
Trước thực tế đó, một yêu cầu đặt ra cho giáo viên dạy bộ môn lịch sửnhiệm vụ: Làm thế nào nâng cao chất lượng dạy và học môn lịch sử, kích thích
sự hứng thú học tập cho học sinh, khắc phục lối dạy truyền thống, lấy giáo viên
là trung tâm Để hoàn thành nhiệm vụ này đòi hỏi giáo viên không ngừng nghiên
cứu, tìm tòi và đưa ra cách dạy hay, phải thay đổi phương pháp dạy học, đưa ra
một số kỹ năng nhằm phát huy tính tích cực chủ động của học sinh trong tiết ôntập nhằm khắc sâu thêm kiến thức môn học Đồng thời giúp các em tích cực, chủđộng, tự tin và yêu mến môn học hơn
Trong năm học 2017-2018, tiến hành khảo sát chất lượng học sinh hai lớp 7khi đổi mới phương pháp dạy học, chưa áp dụng một số kỹ năng nhằm phát huytính tích cực chủ động, năng lực tư duy logic của học sinh vào bài học với nộidung khảo sát dưới dạng một bài kiểm tra trắc nghiệm lịch sử Kết quả đạt đượcnhư sau:
Trang 7III Giải pháp và biện pháp tổ chức thực hiện:
là ôn lại, liệt kê lại những kiến thức đã học trong các chương, phần mà chưa chú
ý đến việc rèn luyện hệ thống tư duy, kỹ năng học tập lịch sử cho học sinh Xuất phát từ đặc điểm đó, tôi đã tiến hành đưa ra những giải pháp cho việcthực hiện đề tài như sau:
- Giải pháp thứ nhất: Xác định nội dung ôn tập và những kỹ năng cần luyện chohọc sinh
- Giải pháp thứ hai: Chọn đồ dùng, phương tiện trực quan cần thiết và phù hợpcho tiết học
- Giải pháp thứ ba: Xác định phương pháp dạy học phù hợp, định hướng thiết kếkiểm tra, đánh giá
2 Biện pháp thực hiện:
2.1 Xác định nội dung ôn tập và những kỹ năng cần luyện cho học sinh.
Bài 17 – Ôn tập chương II và chương III là một bài có lượng kiến thức ôntập rất nhiều, gồm 7 bài Trong thời lượng 45 phút, để thực hiện được mục tiêubài học thì tôi không thể tiến hành một cách dàn trải bằng cách điểm lại từng sựkiện, hay dạy lại kiến thức cho học sinh Do đó, tôi đã xác định những nội dungchính cơ bản cần ôn tập và luyện những kỹ năng cho học sinh như sau :
* Những nội dung chính:
- Thời Lý- Trần, nhân dân ta đã phải đương đầu với những cuộc xâm lược nào?
(thời gian, lực lượng xâm lược)
- Diễn biến các cuộc kháng chiến chống Tống thời Lý, chống quân xâm lượcMông- Nguyên thời Trần
+ Thời gian bắt đầu và kết thúc của mỗi cuộc kháng chiến
+ Đường lối chống giặc trong mỗi cuộc kháng chiến
+ Những tấm gương tiêu biểu về lòng yêu nước, bất khuất trong mỗi cuộc khángchiến
+ Một vài ví dụ về tinh thần đoàn kết đánh giặc trong mỗi cuộc kháng chiến củadân tộc
+ Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lich sử của cuộc kháng chiến thời Lý Trần
-* Các kỹ năng cần luyện:
+ Kỹ năng khái quát, hệ thống hóa kiến thức, lập bảng thống kê (thông qua
phương pháp thảo luận nhóm).
+ Kỹ năng tư duy, suy luận logic (thông qua các bài tập dưới dạng trò chơi “ai
trả lời nhanh”).
Trang 8+ Kỹ năng nhận biết các nhân vật, sự kiện lịch sử gắn với các câu nói nổi tiếng
thời Lý, Trần (thể hiện dưới dạng trò chơi “giải mã ô chữ”).
+ Kỹ năng phân tích, nhận định lịch sử (tổ chức trò chơi miếng ghép lịch sử)
2.2 Xác định đồ dùng, phương tiện trực quan cần thiết, phù hợp cho tiết học.
Từ việc xác định được những kỹ năng cần luyện và nội dung cơ bản của tiếthọc, tôi đã tiến hành xác định những đồ dùng, phương tiện trực quan cần thiếtcho tiết học như sau:
Ở phần trả lời câu hỏi: Câu hỏi thứ nhất: Thời Lý – Trần, nhân dân ta đã
phải đương đầu với những cuộc xâm lược nào?
Để giúp học sinh trả lời được câu hỏi này, giáo viên có thể trình chiếu một
số hình ảnh liên quan đến các cuộc xâm lược mà nhân dân ta phải đương đầu ở
thời Lý, Trần như: Hình 21(SGK) Lược đồ trận chiến tại phòng tuyến Như
Nguyệt; Hình 29(SGK) Hình vẽ quân Mông Cổ; Hình 30: Lược đồ diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ nhất chống quân Mông Cổ(1258); Hình 31: Lược đồ diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ hai chống quân Nguyên(1285); Hình 32: Lược đồ diễn biến cuộc kháng chiến lần thứ ba chống quân Nguyên (1287- 1288); Hình 33: Lược đồ chiến thắng Bạch Đằng năm 1288.
Từ các hình ảnh về các trận chiến với quân giặc, học sinh có thể dựa vào cáclược đồ này để trả lời câu hỏi thứ nhất trong phần nội dung chính của bài ôn tập
2.3: Xác định phương pháp dạy học phù hợp, định hướng thiết kế kiểm tra, đánh giá.
Từ việc xác định được những nội dung chính của bài ôn tập, tôi thấy cầnphải xác định được phương pháp dạy học sao cho phù hợp nhằm khái quát hóakiến thức và luyện các kỹ năng học tập bộ môn cho học sinh Trong một thờigian ngắn 45 phút, giáo viên rất khó có thể thực hiện hết được yêu cầu đề ra củatiết học Do vậy, tối quyết định chọn cách giải quyết là đưa ra những bài tậpdưới dạng trò chơi ở nhiều hình thức khác nhau để phát huy tính tích cực,chủđộng của học sinh Với phương pháp này vừa tạo nên tính tích cực, chủ động,mạnh dạn trong suy nghĩa và hành động Đồng thời giúp các em khắc sâu kiếnthức mà không cảm thấy nặng nề, nhàm chán, từ đó các em sẽ yêu thích mônhọc hơn
Để phát huy tốt, hiệu quả của trò chơi trả lời câu hỏi dưới các dạng bài tập,tôi kết hợp với một số đồ dùng, phương tiện dạy học, ứng dụng công nghệ thôngtin và một số phương pháp như phân tích, giải thích, nêu vấn đề, thảo luậnnhóm, cặp đôi… là những phương pháp chính, chủ đạo của tiết dạy
3 Tiến hành thực hiện:
Trong đề tài này, tôi không trình bày theo trình tự của một giáo án mà xinphép được cắt ngang từng nội dung của tiết ôn tập theo các kỹ năng tôi đã rènluyện cho học sinh trong tiết học
Tôi xin thiết kế bài học như sau:
3.1 Luyện kỹ năng hệ thống hóa kiến thức, lập bảng thống kê.
Câu hỏi 1: Thời Lý, Trần nhân dân ta đã phải đương đầu với những cuộc
xâm lược nào?
Trang 9Giáo viên nêu câu hỏi học sinh suy nghĩ trả lời.
HS: Thời Lý: Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống (1075-1077)
Thời Trần: Ba lần kháng chiến chống quân xâm lược Mông –Nguyên(1258-1285)
GV: Nguyên nhân nào thúc đẩy quân Tống và quân Mông Nguyên xâm lược
nước ta?
HS trả lời: * Quân Tống:
- Xâm lược Đại Việt để giải quyết khó khăn trong nước
- Muốn mở rộng lãnh thổ và biến nước ta thành quận, huyện của TrungQuốc
* Quân Mông –Nguyên:
- Muốn khẳng định sức mạnh của mình làm nước khác phải lo sợ
- Thôn tính các nước nhằm mục đích mở rộng lãnh thổ
GV nhận xét và chốt ý: Từ xa xưa, các triều đại phong kiến phương Bắc (Trung
Quốc) luôn có âm mưu xâm lược nước ta, muốn biến nước ta thành quận, huyện của Trung Quốc, nhưng kết qủa đều bị thất bại
Sang thế kỷ XIII, quân Mông Cổ hùng mạnh và hiếu chiến đem quân
đi xâm lược và làm bá chủ ở nhiều nước châu Á, châu Âu.
Năm 1257, vua Mông Cổ tiến hành xâm lược Nam Tống, nhằm xâm chiếm toàn bộ Trung Quốc Để thực hiện được âm mưu đó, vua Mông Cổ cho quân xâm lược Đại Việt, sau khi chiếm được Đại Việt sẽ làm bàn đạp tấn công tiêu diệt Nam Tống.
Ở câu hỏi thứ 2: Diễn biến các cuộc kháng chiến chống Tống thời Lý,
chống Mông – Nguyên thời Trần, giáo viên yêu cầu học sinh làm bài tập dướidạng hoàn thành các sự kiện lịch sử về thời gian bắt đầu và thời gian kết thúccủa cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống thời Lý và quân xâm lượcMông – Nguyên thời Trần
Thời gian Sự kiện
Trang 10Thời gian Sự kiện
Tháng 10 năm 1075 Lý Thường Kiệt cùng Tông Đản tấn công đất Tống, thực
hiện phương châm “tấn công trước để tự vệ”
Cuối năm 1076 Quân Tống gồm 10 vạn quân tinh nhuệ, 1 vạn ngựa
chiến cùng 20 vạn dân phu do Quách Quỳ chỉ huy tiến vào nước ta.
Tháng 1/1077 Quân Tống vượt ải Nam Quan qua Lạng Sơn tiến vào
nước ta, bị quân ta chặn đánh.
Cuối mùa xuân 1077 Lý Thường Kiệt mở trận lớn tấn công vào trận tuyến của
địch, quân địch thua to Cuộc kháng chiến chống Tống kết thúc thắng lợi.
Tháng 1/1258 3 vạn quân Mông Cổ do Ngột Lương Hợp Thai chỉ huy
tiến vào nước ta, bị quân ta chặn đánh.
Ngày 29/1/1258 Quân Mông Cổ thua trận, phải rời khỏi Thăng Long.
Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Mông Cổ kết thúc thắng lợi.
Cuối tháng 1/1285 Khoảng 50 vạn quân Nguyên do Thoát Hoan chỉ huy tiến
vào nước ta.
Tháng 5/1285 Quân nhà Trần tổ chức phản công đánh bại quân địch ở
Tây Kết, Hàm Tử, Chương Dương và tiến vào giải phóng Thăng Long.
Cuối tháng 12/1287 Quân Nguyên ồ ạt tấn công Đại Việt lần thứ ba.
Cuối tháng 1/1288 Thoát Hoan chia quân làm 3 đạo tiến vào chiếm đóng
Thăng Long.
Đầu tháng 4/1288 Đoàn thuyền của Ô Mã Nhi lọt vào trận địa mai phục và
bị tiêu diệt Ô Mã Nhi bị bắt sống.
Giáo viên kết luận: Như vậy với khoảng thời gian rất ngắn giáo viên có thể
giúp các em hệ thống được kiến thức về các cuộc kháng chiến chống quân xâmlược thời Lý, Trần Ưu điểm của kỹ năng này là hệ thống nhanh, tất cả các họcsinh đều được làm việc, giúp các em tích cực hơn trong các tiết ôn tập
3.2 Luyện kỹ năng tư duy, suy luận logic thông qua các bài tập, câu đố.
Tôi xin xây dựng một số bài tập dưới dạng trò chơi “ai trả lời nhanh hơn”.
1076-GV: Đường lối đánh giặc trong cuộc kháng chiến chống Tống là gì?
HS: Tiến công trước để tự vệ, buộc địch phải đánh theo cách của ta