Câu 3 10 điểm Trong bài Tìm hiểu phong cách Nguyễn Du trong Truyện Kiều, tác giả Phan Ngọc có viết: “Thiên nhiên của Nguyễn Du xuất hiện là để nói thay con ngời, bằng ngôn ngữ của chính
Trang 1Sở gd&đT bắc giang đề thi tuyển vào lớp 10 thpt chuyên
Năm học 2009-2010 Môn thi: Ngữ văn Thời gian 150 phút
Câu 1 (2 điểm)
Nhan đề Bài thơ về tiểu đội xe không kính của Phạm Tiến Duật (Ngữ văn 9) có gì
khác lạ?
Câu 2 (8 điểm)
a Bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải có những câu thơ:
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca Một nốt trầm xao xuyến.
Kết thúc bài thơ Viếng lăng Bác, Viễn Phơng cũng viết:
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đóa hoa tỏa hơng đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này
Hãy làm rõ điểm gặp gỡ của hai tác giả
b Từ đó em hãy viết một bài văn ngắn có nhan đề : Ước nguyện của tôi.
Câu 3 (10 điểm)
Trong bài Tìm hiểu phong cách Nguyễn Du trong Truyện Kiều, tác giả Phan
Ngọc có viết: “Thiên nhiên của Nguyễn Du xuất hiện là để nói thay con ngời, bằng ngôn ngữ của chính nó.”
Bằng hiểu biết của em về đoạn trích Cảnh ngày xuân và Kiều ở lầu Ngng Bích (Trích Truyện Kiều của Nguyễn Du) em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên.
-Hết -Họ và tên thí sinh ……… Số báo danh ……… Giám thị coi thi số 1 ……… ………… Giám thi coi thi số 2 ………
Đề Dự bị
Trang 2Sở gd&đT bắc giang Hớng dẫn chấm
đề thi tuyển vào lớp 10 thpt chuyên
Năm học 2009-2010 Môn thi: Ngữ văn
1 - Nhan đề Bài thơ về tiểu đội xe không kính đã làm nổi bật hình ảnh
của toàn bài: Những chiếc xe không kính Hình ảnh này là một phát hiện
thú vị của tác giả, thể hiện sự gắn bó và am hiểu hiện thực đời sống
chiến tranh trên tuyến đờng Trờng Sơn
- Tác giả thêm vào nhan đề hai chữ Bài thơ cho thấy rõ hơn cách nhìn,
cách khai thác hiện thực: Không phải chỉ viết về những chiếc xe không
kính hay là cái hiện thực khốc liệt của chiến tranh mà điều chủ yếu
Phạm Tiến Duật muốn nói là chất thơ của hiện thực ấy, chất thơ của tuổi
trẻ hiên ngang, dũng cảm, trẻ trung, vợt lên thiếu thốn, gian khổ của
chiến tranh
0,50
1,50
2 a - Những câu thơ của Thanh Hải và Viễn Phơng cùng thể hiện ớc
nguyện chân thành, tha thiết đợc hòa nhập, cống hiến cho cuộc đời, đất
nớc, nhân dân… Đó là những Đó là những ớc nguyện rất bình dị mà có ý nghĩa lớn
lao
- Cả hai nhà thơ đều sử dụng những hình ảnh đẹp của thiên nhiên để
thể hiện ớc nguyện đó
b *Yêu cầu về kĩ năng: Biết cách làm bài văn nghị luận xã hội, kết cấu
có ba phần Mở – Thân – Kết, bố cục rõ ràng, diễn đạt trong sáng
Khuyến khích những bài viết có cảm xúc chân thành, sáng tạo,… Đó là những
*Yêu cầu về kiến thức: Đây là đề bài mở, học sinh có nhiều cách làm
bài Sau đây là một số gợi ý:
- Học sinh cần nắm đợc vấn đề là trình bày về những ớc nguyện dâng
hiến của chính bản thân mình
- Ước nguyện ấy không phải là những ớc mơ, lí tỏng cao xa, trừu tợng… Đó là những
mà nó biểu hiện bằng niềm mong mỏi đợc cống hiến cho đất nớc, cuộc
đời bằng những hành động việc làm cụ thể.(… Đó là những )
- Đó là những ớc nguyện đẹp đẽ, là biểu hiện của lòng yêu quê hơng đất
nớc, yêu cuộc đời
- Đối với mỗi ngời:
+ Cần có những ớc nguyện đẹp, chân chính Phải luôn tỉnh táo để tránh
những mơ ớc ngông cuồng, viển vông, vị kỉ làm ảnh hởng xấu đến cộng
đồng, xã hội
+ Phải luôn nỗ lực, cố gắng để thực hiện đợc những ớc nguyện đó
1,00
1,00
2,00 1,50
0,50 2,00
Đề dự bị
Trang 33 *Yêu cầu về kĩ năng: Biết cách làm bài văn nghị luận văn học, bài làm
có kết cấu 3 phần: Mở – Thân – Kết Bố cục hợp lí, diễn đạt trong
sáng
*Yêu cầu về kiến thức: Học sinh có thể làm bài theo nhiều cách khác
nhau Sau đây là một số gợi ý:
Mở bài: Dẫn dắt vấn đề và nêu vấn đề nghị luận (Trích lời nhận xét của
Phan Ngọc)
Thân bài:
- Giải thích ngắn gọn lời nhận xét của Phan Ngọc
Nhận định của Phan Ngọc nói về bút pháp nghệ thuật đặc sắc trong
Truyện Kiều của Nguyễn Du, đó là nghệ thuật tả cảnh ngụ tình Nguyễn
Du miêu tả cảnh thiên nhiên còn là để thể hiện những tâm t, tình cảm,
nỗi lòng của con ngời Cảnh thiên nhiên trong Truyện Kiều không tách
rời con ngời mà luôn gắn bó, hoà quyện, đồng hành với con ngời
- Phân tích dẫn chứng để làm sáng tỏ nhận định: Cả hai đoạn trích Cảnh
ngày xuân và Kiều ở lầu Ngng Bích đều xuất hiện cảnh thiên nhiên.
+ Thiên nhiên xuất hiện trong buổi sáng mùa xuân (bốn câu thơ đầu
của Cảnh ngày xuân) đã nói lên tâm trạng vui vẻ, náo nức trong lòng
những con ngời đi dự hội Đạp thanh
+ Thiên nhiên xuất hiện trong buổi chiều ngày xuân (sáu câu thơ cuối
của Cảnh ngày xuân) lại nh nói thay con ngời một nỗi buồn man mác,
một sự nuối tiếc khi hội đã tan
+ Cảnh thiên nhiên hiện lên khi Kiều ở lầu Ngng Bích lại hoang vắng,
bao la, rợn ngợp Nó diễn tả sự cô đơn, bẽ bàng và hoàn cảnh đáng thơng
tội nghiệp của Kiều (sáu câu thơ đầu của Kiều ở lầu Ngng Bích)
+ Khung cảnh thiên nhiên bên ngoài lầu Ngng Bích còn nh nói với
ng-ời đọc một nỗi buồn, sự đau đớn, nỗi tuyệt vọng và cả sự sợ hãi, kinh
hoàng của Kiều (tám câu cuối của Kiều ở lầu Ngng Bích)
+ Cảnh thiên nhiên còn có tính chất dự báo
Kết bài:
Khẳng định vấn đề vừa chứng minh và nhấn mạnh tài năng của Nguyễn
Du
1,00
1,00
1,00
1,00
1,00
3,00
1,00 1,00
* L u ý: Trên đây chỉ là những định hớng có tính chất gợi ý Khi chấm giám khảo cần linh hoạt, tránh đếm ý cho điểm một cách máy móc.
