Câu 3 10 điểm Hai tác phẩm Bài thơ về tiểu đội xe không kính của Phạm Tiến Duật và ánh trăng của Nguyễn Duy đều thể hiện tâm t, tình cảm của ngời lính; nhng mỗi bài thơ lại có những khá
Trang 1Sở gd&đT bắc giang đề thi tuyển sinh lớp 10 thpt chuyên
Năm học 2009-2010 Môn thi: Ngữ văn Ngày thi: 24/07/2009 Thời gian: 150 phút
Câu 1 ( 2 điểm)
Trong bài thơ Bếp lửa, nhà thơ Bằng Việt viết:
Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đợm Nhóm niềm yêu thơng, khoai sắn ngọt bùi Nhóm nồi xôi gạo mới sẻ chung vui
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ
(Ngữ văn 9, tập một)
a Hãy cho biết mỗi từ nhóm trong đoạn thơ trên đợc dùng với nghĩa gốc hay nghĩa
chuyển?
b Xác định và phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ từ vựng trong đoạn thơ trên Câu 2 (8 điểm)
a (2 điểm)
Bài thơ Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải có những câu thơ:
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca Một nốt trầm xao xuyến.
Kết thúc bài thơ Viếng lăng Bác, Viễn Phơng cũng viết:
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác Muốn làm đóa hoa tỏa hơng đâu đây Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này
Hãy làm rõ điểm gặp gỡ của hai tác giả qua hai đoạn thơ trên
b (6 điểm)
Từ đó, em hãy viết một bài văn ngắn có nhan đề: Ước nguyện của tôi.
Câu 3 (10 điểm)
Hai tác phẩm Bài thơ về tiểu đội xe không kính của Phạm Tiến Duật và ánh trăng
của Nguyễn Duy đều thể hiện tâm t, tình cảm của ngời lính; nhng mỗi bài thơ lại có những khám phá riêng
Từ cảm nhận của em về hai bài thơ trên, hãy làm rõ những nét riêng ấy
-Hết -Họ và tên thí sinh ……… Số báo danh ……… Giám thị coi thi số 1 ………… ………… Giám thi coi thi số 2 ………
Đề chính thức
Trang 2Sở gd&đT bắc giang Hớng dẫn chấm
đề thi tuyển sinh lớp 10 thpt chuyên
Năm học 2009-2010 Môn thi: Ngữ văn
1 a - Từ nhóm trong câu thơ Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đợm đợc dùng với
nghĩa gốc
- Từ nhóm trong các câu thơ còn lại đợc dùng với nghĩa chuyển
b * Yêu cầu về kĩ năng: HS trình bày dới hình thức một bài văn cảm thụ
văn học, chỉ ra đợc biện pháp tu từ (BPTT) và hiệu quả của nó trong đoạn
thơ
* Yêu cầu về kiến thức:
- HS xác định đợc đợc BPTT trong đoạn thơ là: Điệp từ (Nhóm)
- Tác dụng: Điệp từ Nhóm nhấn mạnh sự tần tảo, sự chăm lo, yêu thơng
cháu của ngời bà Bếp lửa không chỉ đợc bà nhóm lên bằng nhiên liệu tự
nhiên, mà nó đợc nhen lên từ ngọn lửa của tình yêu thơng trong lòng bà Đó
là bếp lửa không bao giờ nguôi lạnh
0,25 0,25
0,50 1,00
2 a - Những câu thơ của Thanh Hải và Viễn Phơng cùng thể hiện ớc
nguyện chân thành, tha thiết đợc hòa nhập, cống hiến cho cuộc đời, đất
n-ớc, nhân dân… Đó là những Đó là những ớc nguyện rất bình dị mà có ý nghĩa lớn lao
- Cả hai nhà thơ đều sử dụng những hình ảnh đẹp của thiên nhiên để thể
hiện ớc nguyện đó
b *Yêu cầu về kĩ năng: Biết cách làm bài văn nghị luận xã hội, kết cấu có
ba phần Mở – Thân – Kết, bố cục rõ ràng, diễn đạt trong sáng Khuyến
khích những bài viết có cảm xúc chân thành, sáng tạo,… Đó là những
*Yêu cầu về kiến thức: Đây là đề bài mở, học sinh có nhiều cách làm
bài Sau đây là một số gợi ý:
- Học sinh cần nắm đợc vấn đề là trình bày về ớc nguyện dâng hiến của
chính bản thân mình
- Ước nguyện ấy không phải là những ớc mơ, lí tỏng cao xa, trừu tợng… Đó là những
mà nó biểu hiện bằng niềm mong mỏi đợc cống hiến cho đất nớc, cuộc đời
bằng những hành động việc làm cụ thể.(… Đó là những )
- Đó là những ớc nguyện đẹp đẽ, là biểu hiện của lòng yêu quê hơng đất
n-ớc, yêu cuộc đời
- Đối với mỗi ngời:
+ Cần có những ớc nguyện đẹp, chân chính Phải luôn tỉnh táo để tránh
những mơ ớc ngông cuồng, viển vông, vị kỉ làm ảnh hởng xấu đến cộng
đồng, xã hội
+ Phải luôn nỗ lực, cố gắng để thực hiện đợc những ớc nguyện đó
1,00
1,00
2,00 1,50
0,50 2,00
3 *Yêu cầu về kĩ năng: Biết cách làm bài văn nghị luận văn học, bài làm có
Đề chính thức
Trang 3kết cấu 3 phần: Mở – Thân – Kết, lập luận chặt chẽ, diễn đạt trong sáng.
*Yêu cầu về kiến thức: Học sinh có thể làm bài theo nhiều cách khác nhau.
Sau đây là một số gợi ý:
Mở bài: Giới thiệu về hai tác phẩm.
Là các sáng tác của hai nhà thơ mặc áo lính, vì thế hai tác phẩm thể
hiện sâu sắc những tâm t, tình cảm của những ngời lính Tuy vậy, ở mỗi bài
thơ lại có những nét khác nhau trong việc thể hiện những tâm t tình cảm ấy
Thân bài
* Nét riêng của mỗi bài thơ trong việc thể hiện những tâm t tình cảm
của ngời lính.
- Trong Bài thơ về tiểu đội xe không kính:
+ Bài thơ tập trung thể hiện lòng yêu nớc, tình cảm đồng chí đồng đội,
tinh thần lạc quan sẵn sàng vợt lên mọi khó khăn gian khổ trong chiến đấu
của ngời lính
+ Tình cảm ấy đợc thể hiện bằng ngôn ngữ, giọng điệu giàu tính khẩu
ngữ, tự nhiên khoẻ khoắn
- Trong ánh trăng:
+ Bài thơ chủ yếu bộc lộ những suy t chiêm nghiệm về quá khứ và hiện
tại, về cuộc sống trong chiến tranh và hoà bình Qua đó gợi nhắc những
năm tháng gian lao của đời lính để nhận ra sự thay đổi của bản thân và thế
thái nhân tình
+ Tình cảm ấy đợc thể hiện bằng một giọng thơ suy t giàu triết lí, có sự
kết hợp hài hoà giữa tự sự và trữ tình
* Đánh giá, nâng cao vấn đề:
+ Lí giải: Do hoàn cảnh sáng tác và cá tính sáng tạo của mỗi tác giả
+ Từ hai bài thơ có thể thấy đợc sự vận động của thơ Việt Nam trớc và
sau 1975
Kết bài: Khẳng định lại vấn đề.
0,50
2,50
1,00
2,50
1,00
2,00
0,50