Trường học công dân xanh chủ đề năng lượng

Cuốn sách này là nhật ký ghi lại hành trình chúng ta khám phá cùng nhau, chia sẻ cùng nhau những vấn đề chung về môi trường mà chình mình gặp hàng ngày. Hãy viết thật nhiều câu chuyện của mình để cùng nhìn lại các Công dân xanh đã bắt đầu hành động như thế nào em nhé.

TRƯỜNG HỌC

CÔNG DÂN

CHỦ ĐỀ NĂNG LƯỢNG

TRƯỜNG HỌC

CÔNG DÂN

CHỦ ĐỀ NĂNG LƯỢNG

Phongcáchsốngcủaem 04

Nănglượngxungquanhem 08

Bài 1: Kiểm toán năng lượng trong trường học 12

Bài 2: Em thực hành sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong trường học 23

Bài 3: Em thực hành sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong gia đình… 32

Bài 4: Năng lượng tái tạo xung quanh em……….… 44

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU

Có ngôi trường nho nhỏ Tên là Trường học Xanh Bao ngày em tới lớp Học “xanh” thêm mỗi ngày

Em có biết không khí Hôm nay “màu” gì không?

Năng lượng trong trường học Đến từ đâu thế này?

Ngôi trường của em đó Học biết bao điều hay

Để lớn lên mỗi ngày Trở thành mầm xanh mới

Xin chào học sinh của Trường học Xanh,

Chào mừng em đến với ngôi trường này, và sẵn sàng để trở thành những Công dân Xanh trong tương lai

Cuốn sách nhỏ này là nhật kí ghi lại hành trình chúng ta khám phá cùng nhau, chia sẻ cùng nhau những vấn đề chung về môi trường mà chúng mình gặp hàng ngày Hãy viết thật nhiều các câu chuyện của mình để cùng nhìn lại các Công dân Xanh đã bắt đầu hành động như thế nào em nhé!

LỜI CẢM Ơn

Sách hướng dẫn “Trường học Xanh, công dân Xanh” chủ đề không khí được biên soạn nhằm cung

cấp thêm tư liệu cho học sinh và giáo viên trong việc đào tạo và thúc đẩy các giải pháp cải thiện chất lượng không tại trường học và gia đình Tài liệu được biên soạn dựa trên phương pháp dạy và học qua trải nghiệm kết hợp mô hình giáo dục STEAM (S-Science, T-Technology, E-Engineering, A-Art, M-Math) Đặc biệt, sách hướng dẫn được xây dựng kèm theo các học liệu đa dạng khác như bộ thẻ trò chơi, bộ tranh ảnh, chuỗi video hoạt hình nhằm gửi gắm thông điệp và thúc đẩy hành động từ các

Công dân xanh toàn cầu hướng tới xây dựng một cuộc sống an toàn bền vững

Trung tâm Phát triển Sáng tạo Xanh hy vọng các cá nhân, nhóm, trường học khi sử dụng tài liệu này

sẽ có thêm thông tin, công cụ để lồng ghép vào các nội dung giáo dục tại nhà trường và gia đình Hơn hết chúng tôi mong đợi nhận được những đóng góp tích cực từ các bên để cùng chung tay thúc đẩy một bầu không khí sạch, một cuộc sống an toàn cho cộng đồng

Trung tâm Phát triển Sáng tạo Xanh (GreenID) xin chân thành cảm ơn quý thầy cô giáo, nhà trường tại các trường học trong mạng lưới Trường học Xanh đã chia sẻ quan điểm, kinh nghiệm và hết lòng ủng hộ việc xây dựng tài liệu giáo dục này Cuối cùng, chúng tôi xin cảm ơn Phái đoàn Liên minh châu

Âu tại Việt Nam đã tin tưởng, hỗ trợ chúng tôi hoàn thành những bước đi dù nhỏ bé trên con đường xây dựng môi trường trường học xanh, bền vững tiến tới xây dựng xã hội vững mạnh

Toàn bộ nội dung do nhóm tác giả biên soạn và không phản ánh quan điểm của Liên minh châu Âu dưới bất kỳ góc độ nào.

TRÁI ĐẤT NÀY LÀ CỦA CHÚNG MÌNH Chúng ta sẽ làm gì cho tương lai xanh của TRÁI ĐẤT?

Toàn bộ nội dung do nhóm tác giả biên soạn và không phản ánh quan điểm của Liên minh

châu Âu dưới bất kỳ góc độ nào.

Chúng ta có bao giờ tự đặt những câu hỏi: Điện năng được sản xuất từ đâu? Vì sao

bố mẹ luôn “đau đầu” bởi tiền điện hàng tháng?…

Em có biết chúng ta thường sử dụng điện lãng phí và chưa hiệu quả, điều này gây ảnh hưởng gián tiếp đến môi trường xung quanh

Chúng ta đã sinh hoạt hàng ngày như thế nào? Các hành động tiêu dùng năng lượng của chúng ta tác động đến môi trường ra sao? Hãy cùng tìm hiểu và chia sẻ các thói quen sống của bản thân và gia đình qua việc trả lời những câu hỏi sau nhé!

1 Hãy đánh dấu (x) vào các thói quen hàng ngày của em:

Tắt đèn khi trong phòng không có người

Tắt các thiết bị điện

và rút phích cắm khi không sử dụng

Sử dụng bóng đèn sợi đốt

hoặc bóng đèn huỳnh quang tại gia đình

Sử dụng bóng đèn LED tại gia đình

Lau chùi, bảo dưỡng các thiết bị điện lớn

như tủ lạnh, điều hòa tại gia đình

 9-11 giờ  11-13 giờ  > 13 giờ

2 Em dành tổng cộng bao nhiêu thời gian cho việc sử dụng tivi, máy tính, laptop, điện thoại trung bình mỗi ngày?

3 Em và gia đình thường xuyên sử dụng loại hình phương tiện giao thông nào?

 Xe máy

 Xe đạp

THỬ THÁCH DÀNH CHO EM

THỬ THÁCH: GIA ĐÌNH TIẾT KIỆM

Em hãy thu thập hóa đơn tiền điện của gia đình em trong tháng này để so sánh với hoá đơn tiền điện sau khi hoàn thành tất cả các thử thách trong cuốn sách này

Em hãy dán hoá đơn của gia đình vào khoảng trống bên dưới

DÁN HÓA ĐƠN TẠI ĐÂY

năng lượng

XUNG QUANH EM

Có bao giờ em tự hỏi “Điều gì khiến chiếc xe máy có thể di chuyển, đèn có thể phát sáng và chiếc thuyền có thể di chuyển trên đại dương bao la?” Trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta, năng lượng là một phần quan trọng để duy trì các hoạt động sống của con người, đặc biệt là điện năng – loại năng lượng được sử dụng phổ biến nhất Ở những thành phố lớn với cơ sở hạ tầng phát triển, con người được tiếp cận với điện năng rất dễ dàng và thuận tiện.

Vậy, câu chuyện năng lượng ở những vùng núi xa xôi thì

như thế nào?

Thôn Earot, xã Cư Pui, huyện Krong Bong, tỉnh Đắc Lắc được biết đến như một khu vực biệt lập của núi rừng Tây Nguyên với 190 hộ dân chủ yếu là người Hmong Người dân nơi đây sống trong điều kiện thiếu thốn cả về điện, nước

và đối mặt với nhiều vấn đề về năng lượng và môi trường Họ thường phải đi làm về rất sớm trước khi mặt trời tắt nắng để tận dụng ánh sáng tự nhiên cho việc nấu ăn và sinh hoạt, trẻ em không có đèn điện để học bài và người dân hầu như không được tiếp cận với các thông tin xã hội do thiếu thốn về

Có những điều hiện diện hàng ngày trong cuộc sống, chúng ta coi điều đó là giản đơn và vô tận thì ở một nơi nào đó vẫn là điều xa xỉ Hãy trân trọng những nguồn năng lượng xung quanh

ta bằng cách sử dụng nó tiết kiệm và hiệu quả em nhé!

BÀI 1

KIỂM TOÁN NĂNG LƯỢNG TRONG TRƯỜNG HỌC

Trường học là nơi em dành phần lớn thời gian để học tập và

sinh hoạt Hiện nay, đa số các trường học đã được đầu tư

cơ sở vật chất hiện đại và các tòa nhà đa chức năng để

đáp ứng nhu cầu trên Tuy nhiên, em có biết trường học

của mình đang sử dụng những loại thiết bị điện gì và những

thiết bị đó có sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả

không? Hãy cùng tìm hiểu thông qua bài học này nhé

Theo em, khu vực nào sử dụng nhiều điện năng nhất? Vì sao? Hãy vẽ lại sơ đồ các thiết bị điện tại khu vực đó?

VẼ LẠI KHU VỰC

TẠI ĐÂY

HOẠT ĐỘNG TRÊN LỚP: #2

Thực địa và vẽ sơ đồ thiết bị điện trong phòng học

Để kiểm chứng những suy đoán của mình, em và các bạn hãy cùng đi đến các phòng học để quan sát các thiết bị điện trong phòng Đừng quên vẽ lại sơ đồ vị trí của các thiết bị đó vào sơ đồ trống dưới đây

THỬ THÁCH DÀNH CHO EM:

Dựa vào thông tin bài đọc “Các thiết bị điện phổ biến trong trường học và gia đình”,

em hãy nêu tên các thiết bị tiết kiệm điện Ngoài ra, em hãy quan sát trong nhà mình và đánh dấu (x) vào các thiết bị tiết kiệm điện đã được sử dụng trong nhà em

Các thiết bị tiết kiệm điện Đã sử dụng trong gia đình

CÁC THIẾT BỊ ĐIỆN PHỔ BIẾN

TRONG TRƯỜNG HỌC VÀ GIA ĐÌNH

Chiếu sáng chung (theo điểm), kết hợp trang trí

Chiếu sáng chung (theo điểm), kết hợp trang trí

25–100 40–300 26–40 6–40 4–9

* Hiệu suất tương đối là hiệu quả năng lượng (Lumen/Watt) so sánh tương đối với bóng đèn dây tóc tiêu chuẩn

Quạt rất đa dạng về chủng loại,

phổ biến nhất là quạt bàn, quạt

hộp, quạt đứng, quạt cây, quạt

treo tường, quạt trần Một số

loại quạt còn có thêm tính năng

sưởi ấm hay tạo ẩm

3 Máy điều hoà nhiệt độ

Điều hòa nhiệt độ là một trong những thiết bị tiêu thụ điện lớn nhất trong trường học và gia đình

Các loại máy điều hòa nhiệt độ phổ biến:

 Loại cửa sổ (1 cục): có cấu tạo một khối máy duy nhất Để gắn máy này chỉ cần tạo một khung cửa sổ trên tường khi gắn máy, để bề mặt (giàn lạnh) quay vào trong phòng

 Loại 2 cục treo tường: cục nóng lắp bên ngoài nhà và cục lạnh gắn trên tường trong nhà Loại này thích hợp với nhà có không gian thoáng (hành lang, ban công) để đặt cục nóng

 Loại 2 cục âm trần: cấu tạo giống như loại 2 cục treo tường nhưng cục lạnh lắp âm trần Loại này thích hợp với các nhà biệt thự hoặc chung cư cao cấp có kết cấu trần 2 lớp

 Loại 2 cục đặt đứng: là loại 2 cục với cục lạnh có kích thước lớn đặt đứng trên sàn nhà Loại này thường có công suất lớn và chỉ thích hợp với các phòng có diện tích trên 45 m2

Hiện nay, trên thị trường đã có các loại điều hoà nhiệt độ sử dụng

biến tần (inverter), các loại máy này thường có giá thành cao hơn

các máy không dùng biến tần có cùng công suất Tuy nhiên, máy

điều hoà nhiệt độ sử dụng biến tần có thể tiết

kiệm lên đến 30-40% lượng điện tiêu

thụ so với điều hòa thông thường

khi sử dụng đúng cách (công

suất phù hợp với diện tích

phòng kín…) và đảm bảo duy trì

nhiệt độ trong phòng điều hoà

ổn định, nâng cao chất lượng

điều hoà không khí

NHÃN NĂNG LƯỢNG

Tại Việt Nam, có hai loại nhãn năng lượng bao gồm:

Nhãn năng lượng xác nhận là nhãn thể hiện hình biểu tượng Tiết kiệm năng lượng (hay còn gọi là Ngôi sao năng lượng Việt) được dán cho các phương tiện, thiết bị lưu thông trên thị trường khi những phương tiện, thiết bị này có mức hiệu suất năng lượng đạt hoặc vượt mức hiệu suất năng lượng cao (HEPS) do Bộ Công Thương quy định theo từng thời kỳ

* Hiệu suất năng lượng là tỷ lệ năng lượng đầu ra trên tỷ lệ năng lượng đầu vào Vì vậy tỷ lệ này càng cao có nghĩa thiết bị hoạt động càng hiệu quả và tiết kiệm

Chỉ số hiệu suất năng lượng của bóng đèn là chỉ số Lumen/Wat, chỉ số hiệu suất năng lượng đối với quạt là chỉ số vòng/phút/Wat.

Mầu/Màu sắc, kích thước nhãn năng lượng xác nhận được quy định cụ thể dưới đây:

Nhãn năng lượng so sánh là nhãn

được dán cho các phương tiện, thiết

bị lưu thông trên thị trường có mức

hiệu suất năng lượng khác nhau ứng

với năm cấp hiệu suất năng lượng (từ

một sao đến năm sao), nhãn năm sao

là nhãn có hiệu suất tốt nhất nhằm

cung cấp cho người tiêu dùng biết

các thông tin về hiệu suất năng

lượng của phương tiện, thiết bị này

so với các phương tiện, thiết bị cùng

loại khác trên thị trường, giúp người

tiêu dùng lựa chọn được phương

tiện, thiết bị có mức tiêu thụ năng

lượng tiết kiệm hơn

Hình ảnh nhãn năng lượng so sánh hiển thị dưới đây tương ứng với 5 cấp hiệu suất năng lượng theo quy định (thể hiện bằng số sao trên nhãn)

và khan hiếm, đồng thời sản xuất điện năng từ những nguồn năng lượng không tái tạo đã gây những tác động lớn đến môi trường Trong khi đó, tình trạng lãng phí năng lượng đã và vẫn xảy ra đáng báo động ở nhiều quốc gia Theo chương trình mục tiêu quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, tại Việt Nam, cường độ tiêu thụ năng lượng quốc gia (lượng năng lượng trung bình sử dụng cho mỗi đơn vị GDP tạo ra) cao gấp

6 lần so với Nhật Bản, 4 lần so với Mỹ, 3,5 lần so với Singapore và 2,6 lần so

Trong trường học của em, nguồn năng

lượng được sử dụng phổ biến nhất là

điện năng Em hãy thử tìm hiểu xem

trường học của mình đang sử dụng

năng lượng như thế nào và đã sử dụng

tiết kiệm và hiệu quả chưa nhé

HOẠT ĐỘNG TRONG LỚP:# 1: “Căn phòng thông minh”

Lớp học của em đang bị sắp xếp bừa bãi và chưa tiết kiệm năng lượng

Em và các bạn hãy cùng sắp xếp thiết bị trong phòng học của mình trở thành “căn phòng thông minh” với những tiêu chí về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả của từng thiết bị nhé

Các thiết bị em đã thay đổi Mô tả việc thay đổi

Từ đó, em hãy rút ra các cách để sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả

HOẠT ĐỘNG TRONG LỚP: #2:

Thảo luận kết quả

Em đã hoàn thành “căn phòng thông minh” của mình, bây giờ hãy chia sẽ những thông tin đó với các bạn trong lớp và lắng nghe các cách sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả của nhóm khác nhé Hãy viết lại các cách sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả của nhóm khác vào ô trống bên dưới để ghi nhớ

DÁN ẢNH TẠI ĐÂY

THỬ THÁCH

DÀNH CHO EM:

Trong bài học hôm nay em đã học được rất

nhiều các cách sử dụng năng lượng tiết kiệm

và hiệu quả, em hãy cùng bố mẹ thực hành

các cách trên và chụp ảnh lại nhé

chụp ảnh

Tận dụng tối đa ánh sáng tự nhiên (Mở cửa sổ vào ban ngày, lúc trời sáng thay vì bật đèn)

Làm vệ sinh và bảo dưỡng thường xuyên

ĐIỀU HÒA NHIỆT ĐỘ

Lựa chọn điều hoà có công suất phù hợp với không gian phòng

Ống dẫn gas (ống bảo ôn) cố gắng không bị gấp khúc, càng ngắn càng tốt Đặt nhiệt độ ban ngày từ 250C trở lên, ban đêm từ 25-280C

Không đặt máy điều hoà ở nhiệt độ thấp hơn bình thường khi bật máy lên Nó sẽ không làm cho phòng của bạn mát nhanh hơn mà còn lãng phí điện năng không cần thiết

Nên sử dụng máy điều hoà không khí kết hợp với quạt

Đóng kín phòng trước khi sử dụng điều hòa

Làm vệ sinh và bảo dưỡng thường xuyên

Cục nóng điều hòa cần đặt ở vị trí thoáng, dễ tỏa nhiệt, tránh ánh nắng trực tiếp

QUẠT ĐIỆN

Lựa chọn vị trí lắp quạt thổi khí được

không gian rộng tối đa

Làm vệ sinh quạt và bảo dưỡng thường

xuyên

Nên để quạt ở mức 3 (trung bình) thì sẽ

tiết kiệm được 35% điện năng so với quạt

quay hết tốc độ

CỬA

Cần lắp đặt cửa kín để tránh thất thoát nhiệt

Cố gắng lắp đặt cửa đón được hướng ánh sáng tự nhiên và gió

BÀI 3

EM THỰC HÀNH SỬ DỤNG NĂNG LƯỢNG

TIẾT KIỆM VÀ HIỆU QUẢ TRONG GIA ĐÌNH

Việt Nam đang phải đối mặt với những thách thức lớn

về nhu cầu năng lượng tăng cao, bên cạnh đó là các tác động

tiêu cực từ việc sản xuất điện nhằm đáp ứng nhu cầu năng lượng

cho sinh hoạt và sản xuất Nhà nước đang có kế hoạch xây dựng

thêm nhiều nhà máy điện than để đáp ứng nhu cầu sử dụng điện

đang tăng cao hằng năm Tuy nhiên chất thải từ nhà máy

nhiệt điện than là một trong những tác nhân gây biến đổi khí

hậu, ô nhiễm không khí, từ đó ảnh hưởng xấu đến môi trường

sống, hệ sinh thái

Việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả từ gia đình sẽ là giải pháp tiên phong nhằm giảm thiểu nhu cầu, từ đó giảm thiểu việc sử dụng các nguồn năng lượng truyền thống gây ô nhiễm môi trường Gia đình chúng ta sử dụng rất nhiều các thiết bị điện trong sinh hoạt hàng ngày, em hãy thực hành sử dụng các thiết bị điện này tiết kiệm và hiệu quả dựa trên các thông tin được cung cấp trong bài học

này nhé

HOẠT ĐỘNG TRONG LỚP: #1: “Nhà hát kịch Sao Xanh”

Em đã bao giờ được sắm vai trở thành một diễn viên trong một vở kịch?

Em có tò mò về bản thân khi mình đứng trên sân khấu và đóng vai như một diễn viên chuyên nghiệp?

Hãy tham gia vào “Nhà hát kịch Sao Xanh” để biến mọi ước mơ thành hiện thực

Để trở thành một diễn viên tài ba, em hãy làm theo các bước sau đây

Chuẩn bị

Nếu em đóng vai thành "người dân", hãy thử suy nghĩ về các thói quen sử dụng thiết

bị điện hàng ngày tại gia đình Em có thể viết ra một vài thói quen để ghi nhớ

hãy đọc nhanh các thông

tin đã ghi ra trong phần

“chuẩn bị” và tự tin như

phong thái của một ngôi

sao nhé!

Các thói quen sử dụng

không tiết kiệm năng lượng

Các cách sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả

Lý do cần thay đổi sử dụng tiết kiệm và hiệu quả

HOẠT ĐỘNG TRONG LỚP: #2:

Thử thách “Tôi sử dụng năng lượng tiết kiệm và

hiệu quả”

Em hãy tự tay làm những tờ giấy nhắc nhở về các cách sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả cho gia đình mình.Các cách sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong gia đình em là:

để tiết kiệm điện

Những nguời thân tham gia cùng em là

để tiết kiệm điện

Những nguời thân tham gia cùng em là