THỰC TRẠNG PHỐI hợp các lực LƯỢNG CỘNG ĐỒNG TRONG GIÁO dục kỹ NĂNG PHÒNG TRÁNH xâm hại cơ THỂ CHO học SINH TRUNG học cơ sở QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ hà nội

THỰC TRẠNG PHỐI HỢP CÁC LỰC LƯỢNG CỘNG ĐỒNG TRONG GIÁO DỤC KỸ NĂNG PHÒNG TRÁNH XÂM HẠI CƠ THỂ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI THỰC TRẠNG PHỐI HỢP CÁC LỰC LƯỢNG CỘNG ĐỒNG TRONG GIÁO DỤC KỸ NĂNG PHÒNG TRÁNH XÂM HẠI CƠ THỂ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

THỰC TRẠNG PHỐI HỢP CÁC LỰC LƯỢNG CỘNG ĐỒNG TRONG GIÁO DỤC

KỸ NĂNG PHÒNG TRÁNH XÂM HẠI CƠ THỂ CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

- Khái quát về tình hình kinh tế-xã hội, giáo dục quận Long Biên, thành phố Hà Nội

- Khái quát tình hình kinh tế-xã hội

Ngày 6/11/2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 132/2003/NĐ-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính để thành lập QuậnLong Biên thuộc Thành phố Hà Nội Long Biên có Sông Hồng làgiới hạn với quận Hoàn Kiếm, Thanh Trì, Tây Hồ, Hai Bà Trưng;Sông Đuống là giới hạn với Huyện Gia Lâm, Đông Anh Phía Đônggiáp huyện Gia Lâm; phía Tây giáp quận Hoàn Kiếm, phía Namgiáp huyện Thanh Trì; phía Bắc giáp huyện Gia Lâm, Đông Anh.Long Biên có 14 đơn vị hành chính trực thuộc (Cự Khối, ThạchBàn, Long Biên, Bồ Đề, Ngọc Thụy, Ngọc Lâm, Gia Thụy, ThượngThanh, Việt Hưng, Phúc Đồng, Sài Đồng, Phúc Lợi, Giang Biên,Đức Giang) với 305 tổ dân phố

Long Biên có vị trí chiến lược rất quan trọng về chính trị, kinh

tế, văn hoá xã hội của Hà Nội và đất nước Nơi đây có các tuyếnđường giao thông quan trọng (đường sắt, đường bộ, đường thuỷ,đường không) nối liền với các tỉnh phía bắc, đông bắc; có sân bayGia Lâm, khu vực quân sự, nhiều khu công nghiệp liên doanh vớinước ngoài (khu công nghiệp kỹ thuật cao Sài Đồng B, khu côngnghiệp Sài Đồng A ) Là quận có nhiều công trình kinh tế, văn hoá,

khoa học kỹ thuật, cơ quan nhà máy, đơn vị sản xuất kinh doanhcủa Trung ương, Thành phố và địa phương

Là quận có lợi thế vị trí cửa ngõ của Hà Nội, nối liền vớitrục tam giác kinh tế Hà Nội- Hải Phòng- Quảng Ninh; cũng làtrục kinh tế sôi động hội nhập nền kinh tế trong khu vực và thếgiới Đó là những yếu tố cơ bản thuận lợi cho quận Long Biênphát triển nhanh, mạnh và bền vững về kinh tế- xã hội Phát huytruyền thống yêu nước và đấu tranh cách mạng của cha ông, Đảng

bộ và nhân dân quận Long Biên đã và đang vượt qua mọi khókhăn, đoàn kết, nhất trí dưới sự lãnh đạo của Đảng, viết tiếpnhững trang sử mới, góp phần làm rạng rỡ thêm truyền thống hàohùng của mảnh đất Long Biên “Địa linh - Nhân kiệt”

Tuy là quận được thành lập ngày 6 tháng 11 năm 2003,song đến nay Long Biên có tốc độ đô thị hóa nhanh so với một sốquận trên địa bàn Thành phố Hà Nội Hiện nay, hoạt động sảnxuất, kinh doanh trên địa bàn quận rất đa dạng và có phát triển khácao Hệ thống bộ máy quản lý cấp phường, quận luôn được coitrọng đổi mới, nâng cao Thực hiện quy chế dân chủ tại cơ sở trênđịa bàn quận luôn được coi trọng, phát huy Qua đó, các lực lượngcộng đồng có môi trường, điều kiện phát huy tính tự chủ, tích cựctrong thực hiện các chủ trương phát triển kinh tế - xã hội, văn hóa,giáo dục, y tế, Cùng với những thành tựu to lớn mà Thành phố,

trình độ dân trí, đời sống kinh tế-xã hội của các lực lượng cộngđồng thuộc quận Long Biên từng bước cải thiện, nâng cao

- Khái quát tình hình giáo dục và đào tạo

Cùng với các mặt công tác khác, công tác GD-ĐT của quậnLong Biên luôn được cấp ủy, chính quyền các cấp quan tâm lãnhđạo, chỉ đạo Những năm quan, dưới sự chỉ đạo trực tiếp củaPhòng GD-ĐT quận, các cấp học, trong đó có THCS trên địa bànthực hiện đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo; tổ chứcđổi mới phương pháp dạy học và đánh giá chất lượng giáo dụctheo hướng tiếp cận phát triển năng lực học sinh Nhờ sự quantâm đầu tư, chỉ đạo sát sao của Quận ủy, UBND quận Long Biêncùng với nỗ lực của đội ngũ nhà giáo, sự vào cuộc của cả cộngđồng, công tác giáo dục quận Long Biên đã đạt được những kếtquả to lớn về nhiều mặt Nổi bật là chất lượng giáo dục luôn đượcnâng cao, có nhiều thành tích cao từ cấp giáo dục mầm non, đếncấp THCS, trung học phổ thông Đội ngũ cán bộ quản lý, giáoviên, nhân viên các trường THCS về cơ bản có số lượng đủ, cơcấu hợp lý, chất lượng khá tốt Hoạt động quản lý, đánh giá chấtlượng giáo dục của các cấp, trong đó THCS luôn được đổi mới,nâng cao Hoạt động phong trào thi đua “dạy tốt, học tốt” manglại nhiều kết quả tích cực, có ý nghĩa thiết thực góp phần đổi mớicăn bản, toàn diện giáo dục ở các cấp học trên địa bàn quận

Hiện nay, tổng số trường trên địa bàn quận đạt chuẩn Quốcgia là 52/59 trường = 88,14% 14/14 phường duy trì phổ cập giáodục trung học, giáo dục THCS mức độ 3 [35] Ngành Giáo dụcQuận đã phát động, tổ chức nhiều cuộc thi đối với giáo viên và họcsinh Ví dụ: Năm học 2016-2017, cấp THCS là 568 giáo viên cấptrường Tại Hội thi cấp Quận có 314 giáo viên ( mầm non = 156giáo viên và nhân viên; THCS = 68 giáo viên; THCS = 90 giáoviên) được công nhận danh hiệu Giáo viên dạy giỏi cấp Quận [35].Kết quá đó đã được Hội nghị tổng kết Hội thi giáo viên dạy giỏi cấpThành phố của các cấp học được Sở Giáo dục thành phố Hà Nội ghinhận, xếp loại “xuất sắc”.

Chất lượng giáo dục không những phụ thuộc vào đội ngũagiáo viên mà còn chịu ảnh hưởng, quy định bởi nhiều nhân tố.Theo đó, công tác phát hiện, bồi dưỡng học sinh giỏi đã được cáctrường, ngành Giáo dục quân quan tâm, đổi mới Không những sốlượng học sinh tham gia thi học sinh giỏi ngày càng tăng, mà cònchất lượng nâng cao và đi vào thực chất hơn Chỉ tính riêng nămhọc 2016-2017, có 1842 học sinh được công nhận học sinh giỏicấp Quận các môn học Tại kỳ thi học sinh giỏi Thành phố, có

323 học sinh thuộc quận Long Biên đạt giải cấp Thành phố (có 1giải đặc biệt, 27 giải Nhất, 89 giải Nhì, 99 giải Ba, 111 giảiKhuyến khích); thi cấp quốc gia, toàn Quận có 55 tập thể, cá nhân

đạt giải, trong đó cấp THCS 29 giải (8 giải Nhất, 7 giải Nhì, 11giải Ba, 3 giải khuyến khích) [35].

Ngoài ra, các phong trào thi đua, hoạt động ngoại khóa vàcông tác xã hội, công tác Đoàn, Đội được phát huy hiệu quả, có ýnghĩa giáo dục sâu sắc Phong trào hoạt động thể dục thể thao,văn hóa văn nghệ thu hút nhiều học sinh THCS Thực hiện Cuộc

vận động “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”, đội ngũ nhà giáo nói chung, đội ngũ nhà giáo tại các

trường THCS luôn phấn đấu vượt lên, tích cực cập nhật thông tin

để nhằm nâng cao trình độ Hiện nay, cán bộ quản lý giáo dục,giáo viên đạt chuẩn là 100%, trong đó trên chuẩn là 78,3% Đánhgiá giá xếp loại theo chuẩn nghề nghiệp từ khá trở lên đạt 99,2%.Cán bộ quản lý, giáo viên có trình độ cơ bản về công nghệ thôngtin đạt 98,6%, sử dụng thành thạo và ứng dụng công nghệ thôngtin có hiệu quả trong giảng dạy và quản lý giáo dục đạt 74,9%[35]

Trước yêu cầu cao của nhiệm vụ về đẩy mạnh đổi mới cănbản, toàn diện giáo dục và đào tạo, các trường THCS đã và đangtích cực tham gia phong trào thi đua “dạy dạy tốt, học tốt”; thựchiện thắng lợi các mô hình mới như mô hình trường giáo dục cơthể, giáo dục kĩ năng sống, giáo dục đạo đức, quyền trẻ em, bình

đẳng giới cho học sinh… Triển khai mô hình trường học điện tửtrong đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động dạy học.

Quán triệt sâu sắc chủ trương của Đảng về “Đổi mới căn bản,toàn diện giáo dục và đào tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa,hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội

chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”, trong nhiều kế hoạch công tác của

Quận ủy, UBND, Phòng GD-ĐT quận luôn xác định việc nâng caochất lượng giáo dục đối với tất cả cấp học, đề ra chỉ tiêu thi đuatrong giai đoạn mới (2017-2020) phù hợp với tình hình thực tế làmột trong những nhiệm vụ cần coi trọng Trong đó, hoạt động phốihợp giữa các lực lượng cộng đồng, trước hết là chính quyền cấpphường; nâng cao nhận thức đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục, độingũ giáo viên; đẩy mạnh thực hiện có hiệu quả cuộc vận động “Nhà

trường văn hoá - Nhà giáo mẫu mực - Học sinh thanh lịch”, “Dân

chủ, kỷ cương, tình thương, trách nhiệm” và phong trào “Xây dựngtrường học thân thiện-Học sinh tích cực” Nhà trường phối hợp vớiĐoàn, Đội, Hội và tổ chức xã hội nghề nghiệp, PHHS để cùnggiáo dục pháp luật, đạo đức, kỹ năng, cho học sinh bằng nhiềuhình thức nhằm đạt mục đích đặt ra

Đổi mới công tác giáo dục tại 18 trường THCS Nâng caochất lượng đội ngũ nhà giáo và ứng dụng công nghệ thông tintrong đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá các năng

lực và phẩm chất của học sinh THCS là khâu then chốt trong đổimới hoạt động giáo dục Thực hiện quy định về việc đăng tảithông tin trên cổng thông tin điện tử của trường nhằm phục vụ tốtnhất việc dạy và học, trao đổi thông tin giữa giáo viên và họcsinh, giữa nhà trường và gia đình Đánh giá kết quả triển khai môhình trường học điện tử tại 10 trường đã được công nhận theo cáctiêu chí tại quyết định số 8616/QĐ-UBND của UBND Quận.

Tiếp tục nâng cao chất lượng các lớp năng khiếu ở các trườngTHCS Duy trì, phát huy hiệu quả, nâng cao chất lượng hoạt độnggiáo dục ngoại khóa Nội dung giáo dục hoạt động ngoại khóahướng vào giáo dục truyền thống lịch sử của địa phương, tuyêntruyền thực hiện nếp sống văn minh đô thị, quyền trẻ em, bình đẳnggiới Căn cứ chỉ tiêu của cấp học THCS, đối chiếu tiêu chuần nhàgiáo để xây dựng và triển khai kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũcán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên nhà trường

- Giới thiệu tổ chức khảo sát thực trạng

- Mục đích khảo sát

Khảo sát nhằm đánh giá thực trạng về công tác giáo dụccũng như hoạt động phối hợp các lực lượng cộng đồng trong giáodục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơ thể cho học sinh THCS,

đồng thời chỉ rõ hạn chế và nguyên nhân của nó Đề xuất các biện

pháp phối hợp các lực lượng cộng đồng trong giáo dục kỹ năngphòng tránh xâm hại cơ thể cho học sinh THCS

- Nội dung khảo sát

Khảo sát thực trạng về giáo dục kỹ năng phòng tránh xâmhại cơ thể cho học sinh; và hoạt động phối hợp các lực lượngcộng đồng trong giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơ thể cho

học sinh THCS

- Đối tượng phạm vi khảo sát

Đối tượng hỏi gồm: 75 cán bộ quản lý ở các trường THCS,cán bộ địa phương, cán bộ của Phòng Giáo dục và 75 giáo viênTHCS và 150 (PHHS hoặc các ban ngành, đoàn thể, tổ chức quầnchúng) trên địa bàn quận Long Biên Các ban ngành, đoàn thể, tổchức quần chúng gọi tắt là các lực lượng thuộc cộng đồng Viếttắt là (LLCĐ)

- Phương pháp khảo sát

Phương pháp trưng cầu ý kiến bằng phiếu hỏi; phương pháp trao đổi, phỏng vấn; phương pháp nghiên cứu sản phẩm giáo dục.

- Thời gian khảo sát

Thời gian khảo sát: từ tháng 11 năm 2017 đến tháng 3 năm

- Thực trạng giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơ thể cho học sinh trung học cơ sở quận Long Biên, thành phố Hà Nội

- Thực trạng nhận thức về vai trò, sự cần thiết của công tác giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơ thể cho học sinh trung học cơ sở

Hiện nay, xâm hại trẻ em nói chung, xâm hại cơ thể học sinhTHCS nói riêng là một trong những vấn đề đang được xã hội quantâm Một số phương tiện thông tin đại chúng cũng đã đăng tin bàiphản ánh những vụ việc xâm hại cơ thể học sinh với tính chất, mức

độ hậu quả để lại cho các em, gia đình xã hội rất năng nề Cónhững vụ xâm hại cơ thể học sinh đã diễn ra mà chúng ta khôngngờ tới Do vậy, giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơ thể chohọc sinh để giảm thiểu, tiến tới ngăn chặn hoàn toàn đang là mốiquan tâm hàng đầu của các ngành chức năng, trong đó có ngànhgiáo dục, đặc biệt là sự quan tâm phối hợp giữa nhà trường với giađình và xã hội Do tính chất, hậu quả của hành vi xâm hại cơ thểhọc sinh đã và đang là một trong những vấn đề bức xúc của xã hội;

nó tác động tới nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành, cáclực lượng cộng đồng Trong giáo dục, chủ thể giáo dục cơ bản

nhận thức ngày càng đúng đắn hơn về sự cần thiết, tầm quan trọngcủa công tác giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơ thể cho họcsinh THCS Kết quả điều tra ở (bảng 1 của mục 1, mục 2 và mục3) đã chỉ ra như sau:

Hầu hết cán bộ, giáo viên và PHHS được điều tra đều khẳngđịnh tầm quan trọng, sự cần thiết của việc giáo dục kỹ năng phòngtránh xâm hại cơ thể cho học sinh THCS Cụ thể: ở ND (1), có53% ý kiến của cán bộ cho rằng, việc giáo dục kỹ năng phòngtránh xâm hại cơ thể “rất quan trọng”; 21% ý kiến đánh giá “kháquan trọng” Ở ND (2) - “Cơ sở giúp học sinh THCS có kỹ nănglựa chọn cách giải quyết các vấn đề nảy sinh liên quan đến xâm hại

cơ thể”, có 52% ý kiến của cán bộ đánh giá là “rất quan trọng”,24% khẳng định “khá quan trọng” Các ý kiến đều cho rằng, nếugiáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơ thể cho học sinh THCS

có chất lượng tốt sẽ giúp các em có những kỹ năng phòng ngừa, tựbảo vệ bản thân và kỹ năng tự giải quyết những tình huống nảysinh liên quan đến xâm hại cơ thể của các em, đến các bạn học sinhcùng lớp, cùng khóa ND (3), có 51% ý kiến cán bộ đánh giá “rấtquan trọng” Nội dung (4), có 52 có ý kiến đánh giá “rất quantrọng”

Không những cán bộ mà còn giáo viên cũng có nhận thứcđúng vai trò, tính cấp thiết của việc giáo dục kỹ năng phòng tránh

xâm hại cơ thể cho học sinh THCS Ở ND (1,2,3,4), đánh giá

“tầm quan trọng” của vấn đề được điều tra, các ý kiến của giáoviên cơ bản tương đồng với ý kiến của cán bộ Sự chênh lệch tỷ lệ

% giữa hai đối tượng được đánh giá không đáng kể Có 51%-53%

ý kiến của giáo viên khẳng định “rất quan trọng” ở cả bốn nộidung Tuy nhiên, nếu đánh giá thứ bậc ưu tiên các nội dung thì có

sự khác nhau Theo ý kiến của cán bộ, thứ bậc ưu tiên nội dungđược đánh giá là 2, 1, 4, 3; còn viên các nội dung được ưu tiênthứ tự là 3,1,4, 2

Hiện nay, phần lớn bậc làm cha, làm mẹ của học sinh THCSđều nhận thức khá sâu sắc tầm quan trọng, sự cần thiết về giáodục phòng tránh xâm hại cơ thể cho trẻ em Điều này phù hợp vớikết quả khảo sát (bảng 2.1.) về nhận thức vai trò, sự cần thiết củaviệc giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơ thể cho học sinhTHCS Tỷ lệ % đánh giá mức độ “rất quan trọng”, “khá quantrọng” là: ND (1) = 52%-27%; ND (2) =51-%-26%; ND (3) =53%-24% So sánh tỷ lệ % đánh giá của PHHS với tỷ lệ % đánhgiá của cán bộ, giáo viên về mức độ “tầm quan trọng”, “khá quantrọng” ở tất cả nội dung, có sự chênh lệch, nhưng sự chênh lệch

đó không đáng kể

Tuy nhiên, việc đánh giá mức độ “quan trọng”, “không quantrọng” ở cả nội dung 1,2,3,4 giữa cán bộ, giáo viên và PHHS có

sự chênh lệch nhau Bên cạnh đó, phần lớn cán bộ, giáo viên vàPHHS khẳng định vai trò “rất quan trọng” của việc giáo dục kỹnăng phòng tránh xâm hại cơ thể cho học sinh THCS, song trênthực tế vẫn còn một số cán bộ, giáo viên cũng như PHHS chưanhận thức đúng vai trò của việc giáo dục kỹ năng phòng tránhxâm hại cơ thể cho các em trước tác động tiêu cực của mặt tráimôi trường xã hội, nhất là mặt trái của toàn cầu hóa, của Internet.

- Thực trạng nội dung giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơ thể cho học sinh trung học

cơ sở

Khảo sát nội dung giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơthể cho học sinh THCS trên 4 khía cạnh: Tính phù hợp mục tiêugiáo dục chung, được tích hợp, lồng ghép trong các môn học, phùhợp đặc điểm tâm lý học sinh, có tính toàn diện Ý kiến đánh giácủa ba đối tượng được khảo sát đều khẳng định cả 4 nội dung có tỷ

lệ % với mức độ “tốt” từ 51% trở lên Ở các nội dung 1, 2, 3, 4được đánh giá ở mức độ “khá” từ 17%-21%

- Đánh giá của cán bộ quản lý về nội dung giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơ thể cho học sinh THCS

T

Mức độ đánh giá (SL/%)

Tốt Khá T.B Yếu

1 Nội dung giáo dục kỹ năng

phòng tránh xâm hại cơ thể cho

học sinh phù hợp mục tiêu giáo

dục cấp THCS

2 Nội dung giáo dục kỹ năng

phòng tránh xâm hại cơ thể cho

học sinh được lòng ghép trong

các môn học (GDCD, Lịch sử,

Ngữ văn, )

3 Nội dung giáo dục kỹ năng

phòng tránh xâm hại cơ thể phù

hợp đặc điểm tâm lý học sinh

THCS

4 Nội dung giáo dục kỹ năng

phòng tránh xâm hại cơ thể cho

Mức độ đánh giá (SL/%)

Tốt Khá T.B Yếu

1 Nội dung giáo dục kỹ năng

phòng tránh xâm hại cơ thể

2 Nội dung giáo dục kỹ năng

phòng tránh xâm hại cơ thể

cho học sinh được lòng

3 Nội dung giáo dục kỹ năng

phòng tránh xâm hại cơ thể

4 Nội dung giáo dục kỹ năng

phòng tránh xâm hại cơ thể

Tuy nhiên, so sánh tỷ lệ % “khá” và tỷ lệ % “trung bình”,

“yếu” cả 4 nội dung được khảo sát thì không có sự chênh lệchnhiều Kết quả ở về tỷ lệ % “yếu” cả 4 nội dung được khảo sát từ11%-17% Đánh giá này phản ánh nội dung giáo dục kỹ năng

phòng tránh xâm hại cơ thể cho học sinh vẫn còn tồn tại không íthạn chế Điều này đặt ra đối với ngành giáo dục, cũng như nhàtrường cần có sự nghiên cứu, điều chỉnh, cập nhật, bổ sung, nhằmkhắc phục những hạn chế đã nêu ra.

Trong các đối tượng lựa chọn đánh giá, giáo viên là lựclượng trực tiếp giáo dục học sinh, là người thực hiện nội dung giáodục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơ thể cho học sinh THCS Kếtquả đánh giá của giáo viên về 4 nội dung được khảo sát phản ánhkhá sát với tình hình thực tế công tác giáo dục kỹ năng phòng tránhxâm hại cơ thể chọ học sinh THCS ở nước ta, cũng như trên địabàn quận Long Biên Trao đổi trực tiếp với một số giáo viên để sosánh với kết quả khảo sát cũng đã chỉ ra rằng có nội dung giáo dục

kỹ năng phòng tránh xâm hại cơ thể cho học sinh THCS chưa sátvới đối tượng học sinh THCS

Đáng chú ý, ở khía cạnh lòng ghép nội dung giáo dục kỹnăng phòng tránh xâm hại cơ thể cho học sinh THCS trong cácmôn học chưa sát với đối tượng giáo dục, chưa đáp ứng yêu cầuthực tiễn đặt ra Về thực chất, môn GDCD ở các cấp học THCS làgiáo dục con người, giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống cho thế

hệ trẻ Nhưng, giáo dục như thế nào để hiệu quả, giáo dục như thếnào là đủ, đúng thì vẫn chưa có câu trả lời chính xác! Môn họcGDCD trong chương trình hiện hành còn hạn chế ở chỗ càng lên

lớp cao nội dung càng giảm Ở tiểu học, học sinh được học 1tiết/tuần, nhưng THCS được học 0,5 tiết/tuần Có một số giáo viênđược phân công giảng dạy các môn học là “tay ngang” Nhận thứccủa một bộ phận cán bộ, giáo viên, PHHS và học sinh chưa đúng

về vị trí, vai trò của môn học GDCD, coi đó là “môn phụ”, “dạy vàhọc cho có, cho qua”! Thực trạng đó ảnh hưởng đến sự lòng ghép,tích hợp nội dung trong giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơthể cho học sinh THCS

- Thực trạng hình thức tổ chức giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơ thể cho học sinh trung học cơ sở

Kết quả khảo sát ở cho thấy: mức độ đánh giá tỷ lệ % về hìnhthức giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơ thể cho học sinhTHCS được đánh giá “rất thường xuyên” từ 36% đến 51%; “kháthường xuyên” = 21%-27% Kết quả đó phản ánh hình thức giáo dục

kỹ năng phòng tránh xâm hại cơ thể cho học sinh THCS trên địa bànquận Long Biên là khá đa dạng; nó là phương thức trực tiếp chuyểntải nội dung giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơ thể cho họcsinh có hiệu quả

- Đánh giá của cán bộ quản lý về hình thức giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơ thể cho học sinh THCS

TT Hình thức

Mức độ đánh giá (SL/%)

Rất TX

3 Thông qua phổ biến tài liệu sách,

báo, tranh ảnh có nội dung giáo

dục kỹ năng phòng tránh xâm hại

cơ thể cho học sinh

Khá TX Chưa

3 Thông qua tài liệu sách,

báo, tranh ảnh có nội

dung giáo dục kỹ năng

phòng tránh xâm hại cơ thể

khá cao 13% Trong khi đó, PHHS đánh giá cả 3 hình thức “rấtthường xuyên” đều = 50% HT (2): giáo viên và PHHS đánh giá ởmức độ “khá thường xuyên” có tỷ lệ % giống nhau = 39%; cán bộquản lý =26% Tỷ lệ % “chưa thường xuyên” được giáo viên, giáoviên đánh giá có kết quả giống nhau =15.0%, PHHS đánh giá là11% HT (3): giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơ thể cho họcsinh THCS “Thông qua tài liệu sách, báo, tranh ảnh ” Đây là hìnhthức không thể thiếu, phản ánh khả năng tự học, tự đọc sách, tự tìmhiểu khám phá, cập nhật tri thức của từng cá nhân học sinh; nó làhình thức được sử dụng phổ biến trong quá trình giáo dục Do đó, sửdụng HT (3) trong quá trình giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hại

cơ thể học sinh không chỉ là hình thức cơ bản, mà còn là hình thứcđược sử dụng thông qua phát huy vai trò tự giác, tích cực của họcsinh Tuy vậy, 11%-13% ý kiến đánh giá ở mức chưa “chưa thườngxuyên” trong thực hiện nhiệm vụ giáo dục

Kết quả tổng hợp ở cho thấy: các ý kiến được hỏi đánh giáthực hiện hình thức giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơ thể chohọc sinh THCS tại quận Long Biên hiện nay có sự chênh lệ về tỷ lệ

%, nhưng không đáng kể Để xác thực vấn đề này, tác giả đã trao đổitrực tiếp với một số giáo viên tâm huyết, trách nhiệm cao với nghềnghiệp đã cho rằng những hình thức giáo dục như giáo dục được đềcập ở (bảng 2.4, 2.5) là những hình thức mang tính phổ biến hiện nay

trong giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơ thể cho học sinhTHCS trên địa bàn quận.

Trên thực tế, ngoài việc chú trọng vào công tác chuyên môn,Ban giám hiệu các trường THCS trên địa bàn quận Long Biêncũng rất quan tâm đến việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinhthông qua các hoạt động tập thể, như: tổ chức hoạt động thi đua

về thể dục thể thao, kĩ năng giao tiếp, ứng xử Đặc biệt các trường

đã tổ chức chuyên đề phòng tránh xâm hại trẻ em để trang bị kiếnthức về tình trạng xâm hại cơ thể học sinh hiện nay ở cả học sinhnam và học sinh nữ, các yếu tố tâm lý khi các em bị xâm hại

Chẳng hạn: để giúp học sinh hiểu rõ hơn về xâm hại cơ thể,các em được hướng dẫn nguyên tắc về “vùng đồ bơi” Theo đó,những vùng kín che chắn khi mặc đồ bơi được xem là khu vực bímật, không ai được nhìn, nói đến, chạm, sờ hoặc làm đau Trừtrường hợp khi bố mẹ làm vệ sinh cho các con hoặc bác sĩ khám.Tuy nhiên, trường hợp đi khám, các con phải có bố mẹ đi cùng,tránh trường hợp bác sĩ cũng là người xâm hại Đặc biệt, 5 dấuhiệu cảnh báo khi trẻ bị xâm hại, bao gồm, cảnh báo nhìn, tức là

có ai đó nhìn vào “vùng đồ bơi” hoặc họ yêu cầu các em nhìn vào

“vùng đồ bơi” của họ; cảnh báo nghe, họ nói về “vùng đồ bơi”của các em; cảnh báo sờ vào “vùng đồ bơi” của các em; cảnh báo

ôm các em; cảnh báo bắt cóc, tức kẻ xấu có thể đưa các em vàochỗ kín và có hành vi xâm hại.

Ngoài ra, nguyên tắc 5 ngón tay cũng được đưa ra, giúp họcsinh phòng tránh xâm hại cơ thể Dựa vào bàn tay, trẻ có thể xácđịnh được 5 nhóm người thường gặp trong cuộc sống hàng ngày,

từ đó đưa ra định hướng giao tiếp phù hợp, giúp trẻ tránh bị lạmdụng, mua chuộc hay xâm hại cơ thể Nếu rơi vào tình huống bịxâm hại cơ thể, các em cần nắm được 3 bước xử lý Bước 1, phảnđối, không nói chuyện và không tiếp xúc với người lạ Trườnghợp bị khống chế thì các em phải hét lên, vẫy vùng để thoát khỏinơi đó Bước 2, tấn công vào vùng bí mật của đối phương, sau đó

bỏ chạy khỏi đối phương để tránh bị bắt trở lại Bước 3, phải kểlại tình huống đó cho bố mẹ biết và tố cáo người xấu để giúp các

em tránh khỏi người xấu

Ngoài những buổi tập huấn theo các chuyên đề, các trườngTHCS trên địa bàn quận cũng luôn đẩy mạnh công tác thông tin,tuyên truyền pháp luật về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em;lồng ghép nội dung truyền thông vào các buổi sinh hoạt ngoạikhóa, sinh hoạt tập thể nhằm nâng cao nhận thức cho học sinh vềxâm hại cơ thể học sinh và hậu quả của việc bị xâm hại

Tuy nhiên, sự vận dụng các hình thức giáo dục ấy trongthực tiễn tổ chức giáo dục ở mỗi trường còn phụ thuộc vào điều

kiện của nhà trường, trách nhiệm của cán bộ, giáo viên, đặc biệt làgiáo viên chủ nhiệm; phụ thuộc vào sự phối hợp giữa nhà trường

và PHHS Dó đó, kết quả của các hình thức nêu trên trong quátrình tổ chức giáo dục ở các trường THCS trên địa bàn quận có sựchênh lệch nhau khá lớn Việc khai thác thế mạnh của hình thứcnày, khắc phụ hạn chế của hình thức khác trong quá trình tổ chứcgiáo dục vẫn chưa được chú trọng

- Thực trạng các điều kiện tổ chức giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơ thể cho học sinh trung học cơ sở

Tỷ lệ % của các nội dung được đánh giá của cả ba đối tượng ởmức “tốt” là từ 50%-52% Đánh giá mức “khá” là từ 20%-25%.Đánh giá mức “trung bình” là từ 13%-17% Đánh giá mức “yếu” là9%-15% Trong đó trung bình cộng của múc tốt là 51,35; mức khá

là 22,25%, mức trung bình là 15% Mức yếu là 12% Với tỷ lệ %được tổng hợp từ (bảng 2.6, 2.7) cho thấy, các điều kiện cần thiết để

tổ chức giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơ thể cho học sinh ởcác trường là khá tốt Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 12% ý kiến đánhgiá ở mức yêu, 15% đánh giá ở mức trung bình

- Đánh giá của cán bộ về điều kiện tổ chức giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơ thể cho học sinh THCS

Mức độ đánh giá (SL/%)

Tốt Kh

á TB

Yế u

1 Phương tiện như: sách, tivi, băng đĩa,

máy tính, phục vụ cho công tác giáo

dục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơ

3 Công tác tổ chức bồi dưỡng kiến thức

về giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm

hại cơ thể học sinh cho chủ thể giáo

ĐT

Đ G

Mức độ đánh giá (SL/%)

Tốt Kh

á TB

Yế u

1 Phương tiện như: sách, tivi,

băng đĩa, máy tính, phục vụ

cho công tác giáo dục kỹ năng

phòng tránh xâm hại cơ thể học

tránh xâm hại cơ thể học sinh

cho chủ thể giáo dục trong các

Điều này phản ánh sát điều kiện thực tế các trường THCSquận Long Biên hiện nay Trong thời gian qua, Thành phố HàNội, cũng như các cấp lãnh đạo Đảng, Chính quyền trên địa bànquận đã có nhiều chủ trương, chính sách đối với thực hiện nhiệm

vụ giáo dục Theo đó, việc đầu tư cơ sở vật chất, phương tiện dạyhọc, quan tâm phát triển đội ngũ nhà giáo luôn được Đảng, Nhànước, chính quyền Thành phố, quận quan tâm đàu tư; các trườngTHCS đã có nhiều nỗ lực trong huy động các nguồn lực tham giaxây dựng trường đạt theo chuẩn quy định

Như vậy, về tổng thể kết quả khảo sát ở bốn vấn đề cơ bảnliên quan đến quá trình giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơthể cho học sinh THCS quận Long Biên đã đạt được được kết quảnhất định, từ nhận thức đến tổ chức hoạt động Từ đổi mới nộidung giáo dục, đa dạng hóa hình thức giáo dục, đến cách thức,biện pháp giáo dục cũng như khai thác, sử dụng phương tiện.Trong quá trình giáo dục kỹ năng phòng tránh xâm hại cơ thể, họcsinh cũng đã hình thành những kiến thức cơ bản về kỹ năngphòng tránh xâm hại cơ thể Nhiều học sinh đã có ý thức hơn về

tự đề phòng, bảo vệ bản thân trước những tình huồng, trướcnhững nguy cơ có thể xảy ra xâm hại cơ thể của các em bởi một

số phần tử tha hóa biên chất Các em không những được giáo dụcthông qua các bài giảng, mà còn được tìm hiểu ở một số sách báo,