Bài giảng thiên văn học: Tổng quan về thiên văn học

www.thienvanvietnam.org

NG V TU N S N

Ng i ta ngh t i đi u gì đ u tiên khi nh c t i thiên v n h c?

ó đã ph i t t c hay ch a?

Thiên v n h c đ p là vì nó là m t khoa h c

Khoa h c và n n t ng đ u tiên và quan tr ng nh t cho toàn b

cu c s ng v n minh và ti n nghi ngày nay

Quan sát b u tr i, tr c h t

là đ gi i thích t nhiên

Các chòm sao v n đ c xác l p trên c

s ni m tin c a con ng i th i c

B n đ sao c c a Trung Qu c v i cách

phơn chia khác v i ph ng Tơy

Nghiên c u nh ng chuy n đ ng c a b u tr i d n tr thành

m t môn khoa h c nghiêm túc cùng v i v t lý, toán h c

•Thiên v n h c ra đ i đ tìm ra nh ng qui lu t c a b u tr i, qua đó n m b t đ c nh ng hi n t ng t nhiên

•Nh quan sát thiên v n, t m y nghìn n m tr c con ng i

đã d đoán đ c chu kì th i ti t và phòng tránh đ c nhi u thiên tai

•Do v n còn ni m tin vào th n thánh, ch a có các ph ng

ti n phù h p nên trong giai đo n này, thiên v n và chiêm tinh

v n đ c coi nh m t b môn duy nh t

Galileo Galilei là ng i m đ ng cho

v t lý th c nghi m ngày nay

V i s ra đ i c a kính thiên v n và v t lý th c nghi m:

•Thiên v n h c không còn ch là mô t mà có th gi i thích chi ti t các chuy n đ ng trên b u tr i, nh ng d đoán v qui lu t t nhiên c ng chính xác h n

•Thiên v n h c thoát kh i s ràng bu c c a tôn giáo và không còn liên quan t i chiêm tinh h c Thiên v n h c là

m t môn khoa h c th c nghi m, ngày nay g i là V t lý thiên v n (Astrophysics)

Nh ng gì đã đ c phát hi n qua kính thiên v n

TH K 20

S ki n đ c công chúng quan tơm

nh t không ph i nh ng b c ti n l n

c a V t lý mƠ lƠ vi c phát hi n ra Pluto

T n m 2006, Pluto ch còn lƠ m t “hƠnh tinh lùn”

ng d ng g n nh t c a thiên v n ngày nay b t đ u t cu c ch y đua không gian gi a các c ng qu c trong chi n tranh l nh

Telstar 1 đ c NASA phóng vào tháng 7 n m 1962, đi đ u trong vi c truy n tín hi u truy n hình, liên l c qua v tinh

Syncom 3 – v tinh đ a

t nh đ u tiên ph c v

thông tin liên l c (1964)

Intelsat 1 (còn g i là Early Bird), 1965, là v tinh đ u tiên ph c v

m c đích th ng m i

Our World

Ngày nay truy n hình v tinh r t ph bi n

Trong cu c s ng hi n đ i, chúng ta th ng xuyên s d ng các ng d ng v tinh

đ a m t v tinh lên qu đ o c a nó, c n có tính toán chi ti t d a trên các đ nh lu t v t lý và hi u bi t v chuy n đ ng c a các thiên th

• Cu c s ng hi n đ i g n li n v i các công ngh không gian

t ng nghiên c u khoa h c (thiên v n h c, v t lý, toán h c, )

Thám hi m H M t Tr i là m t m i nh n l n c a hàng không không gian ngày nay đ tìm hi u v ngu n g c c a chính chúng ta

Tìm ki m nh ng hƠnh tinh t ng t Trái t trong thiên hƠ

Nghiên c u quá kh c a v tr mang l i thông tin v

s t o thƠnh vƠ ti n hóa c a nh ng v t ch t c u t o

nên th gi i c a chúng ta

Các nhà thiên v n h c/nhà v t lý thiên v n ngày nay thu c hai lo i chính:

- Quan sát: S d ng tr c ti p k t qu quan sát đ phân tích, qua đó phát hi n các đ i

t ng ho c nh ng c ch c th (ngày nay vi c quan sát này v c b n không còn

d a vào nh ng kính thiên v n nh n a)

- Lý thuy t: Xây d ng các mô hình lý thuy t

mô ph ng c u trúc ph quát c a v tr , không- th i gian, … (nh ng th không th quan sát tr c ti p)

V I QU C GIA, XÃ H I:

S phát tri n c a xã h i ph i d a trên n n t ng c a khoa h c

và k thu t Không có qu c gia nào hùng m nh, xã h i nào giàu