Tìm hiều khái quát về cuộc đời, sự nghiệp của Napôlêông Bônapác

1. Lý do chọn đề tài. Trong tiến trình phát triển của lịch sử, cá nhân kiệt suất có tác động vô cùng to lớn ở mức độ nhất định, trong hoàn cảnh nhất định, cá nhân có thể thay đổi xu hướng của lịch sử, nghĩa là anh hùng dẫn dắt thời thế. Napôlêông Bônapaotơ, một nhân vật thiên tài trong lịch sử nước Pháp-một bậc thầy về nghệ thuật chiến tranh cũng chính là một cá nhân như thế. Với tài năng của mình, trong 15 năm trời khi lên ngôi Hoàng Đế nước Pháp, Vua nước Ý, chúa tể của liên bang sông Ranh. Napôlêông đã giáng cho chế độ phong kiến những đòn chí tử, đã bóp chết cách mạng Pháp, đã làm chi cả Châu Âu khiếp đảm, đã nhào nặn lịa lịch sử của nhiều quốc gia … Và đẻ thực hiện tham vọng của mình Napôlêông không ngừng đẩy mạnh các biện pháp quân sự bên cạnh biện pháp kinh tế. Đó là “các cuộc chinh phạt” xâm chiếm và thôn tính các nước trong giai đoạn 1799 đến 1805. Đây cũng là cuộc hành trình trên bước đường thực hiện tham vọnh của mình. Tìm hiều khái quát về cuộc đời, sự nghiệp của Napôlêông Bônapác và đặc biệt tìm hiểu sâu thêm về các cuộc chinh phạt xưa của ông để biết được các biện pháp, mụ đíh, bối cảnh, biện pháp hậu quả của các cuộc chinh phạt giúp cho chúng ta có khả năng nhận thức sâu sắc hơn về quan hệ giưã các cường quốc lớn ở Châu Âu thời cận đại. Mặt khác thông qua việc nghiên cứu tìm hiểu vấn đề trên, giúp chúng ta có cách nhìn nhận đúng đắn hơn về cách xử lý các mối quan hệ quốc tế trong thời kỳ hiện đại. Xuất phát từ những lý do trên mà chúng tôi quyết định chọn vấn đề “Các cuộc chinh phạt của Napôlêông Bônapác giai đoạn từ 1799 đến 1805” làm đề tài chuyên nghành. 2. Lịch sử vấn đề. Liên quan đến nội dung của đề tài, từ trước đến nay đã có nhiều công trình nghiên cứu, nhiều tài liệu trong và ngoài nước đề cập đến. Vì khả năng ngoại ngữ còn hạn chế, chúng tô chưa thể có dịp tiếp cận hết các tài liệu có liên quan. Trên cơ sở các công trình nghiên cứu đã được dịch thuật và các công trình nghiên cứu của các tác giả Việt Nam chúng tôi cố gắng hết sức giảI quyết những vấn đề liên quan đến nội dung của đề tài. Đáng chú ý nhất là công trình nghiên cứu của E. Tác Lê “Na-pô-lê-ông Bô-na-pác”. Trong công trình nghiên cứu này tác giả đã đề cập đến tiểu sử, sự nghiệp thăng trầm của Napôlêông từ kgi còn nhỏ đến khi làm Hoàng Đế nước Pháp. Cũng trong tác phẩm đó tác giả cũng đã ít nhiều đề cập đến các cuộc chinh phạt của Napôlêông để đưa nước Pháp làm chúa tể Châu Âu và thế giới. Trong đó có những trận đánh có tác động mạnh mẽ trong giai đoạn 1799 đến 1805. Phan Văn Ban với công trình nghiên cứu “Lịch sư quan hệ quốc tế” đã đề cập đến lịch sử quan hệ quốc tế của các cường quốc từ thế kỷ XVI đến nửa đầu thế kỷ XX. Trong cuốn sách tác giả cũng đã nghiên cứu về tình hình nước Pháp sau cách mạng với việc chống lại bảy liên minh phong kiến Châu Âu của Napôlêông đồng thời công trình cũng nhắc tới các cuộc chinh phạt của Napôlêông. Đây được coi là những biện pháp quân sự để thực hiện tham vọng làm bá chủ của thiên tài Napôlêông. Ngoài ra còn phải đề cập đến một số công trình nghiên cứu: “Những mẫu chuyện lịch sử thế giới” tập 2 của Đặng Đức An (chủ biên), Lại Bích Ngọc-Đặng Thanh Tịnh-Đậng Thanh Toán (…) “Văn minh phương tây” của Crane Brintơn. Joanb Christopher-Robest Lec Wolff; “100 nhân vật có ảnh hưởng nhất đến lịch sử thế giới”, Chu Tiểu Chí-Khương Thiếu Ba (chủ biên); “Lịch sử nhìn ra thế giới” (…) Từ các góc độ khác nhau, các công trình nghiên cứu đã ít nhiều đề cập đến tiểu sử, sự nghiệp cũng như chính sách của Napôlêông Bônapác trong đó có những cuộc chinh phạt các nước giành quyền bá chủ. Tuy nhiên, với những tài liệu mà chúng tôi có dịp tiếp cận thì chưa có một công trình nghiên cứu nào đề cập một cách đầy đủ có hệ thống, bối cảnh, về mục đích của các cuộc chinh phạt, đặc biệt trong quá trình nghiên cứu còn rất ít các đánh giá về tác động của nó đối với nước Pháp nói riêng và Châu Âu nói chung. 3. Phạm vi nghiên cứu. Về thời gian: Đề tài tập chung phân tích “Các cuổc chinh phạt của Napôlêông Bônapáctơ giai đoạn từ1799 đến 1805. Về mặt không gian: Mặc dù đề tài chỉ tập chung nghiên cứu “Các cuộc chinh phạt của Napôlêông Bônapáctơ nhưng những cuộc chinh phạt này có liên quan và tác độngđến toàn bộ Châu Âu. Vì vậy nghiên cứu vấn đề mà đề tài đặt ra được xác định trong không gian Châu Âu. 4. Phương pháp nghiên cứu. Với đặc trưng của khoa học lịch sử chúng tôI chủ yếu sử dụng hai phương pháp : phương pháp lịch sư và phương pháp lôgic. Ngoài ra trong quá trình xử lý tư liệu một số phương pháp khác nhau: đối chiếu, so sánh, thống kê,… được sử dụng để bổ trợ cho các phương pháp nói trên. 5. Bố cục của đề tài. Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, tiểu luận chuyên nghành được cấu tạo làm hai chương. Chương 1: Tiểu sử và sự nghiệp Napôlêông Bônapác. Chương 2: Những cuộc chiến tranh xâm lược của Napôlêông Bônapáctơ và tác động của nó đến nước Pháp và Châu Âu.

A MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài.

Trong tiến trình phát triển của lịch sử, cá nhân kiệt suất có tác động vôcùng to lớn ở mức độ nhất định, trong hoàn cảnh nhất định, cá nhân có thể thayđổi xu hướng của lịch sử, nghĩa là anh hùng dẫn dắt thời thế NapôlêôngBônapaotơ, một nhân vật thiên tài trong lịch sử nước Pháp-một bậc thầy về nghệthuật chiến tranh cũng chính là một cá nhân như thế

Với tài năng của mình, trong 15 năm trời khi lên ngôi Hoàng Đế nướcPháp, Vua nước Ý, chúa tể của liên bang sông Ranh Napôlêông đã giáng chochế độ phong kiến những đòn chí tử, đã bóp chết cách mạng Pháp, đã làm chi cảChâu Âu khiếp đảm, đã nhào nặn lịa lịch sử của nhiều quốc gia … Và đẻ thựchiện tham vọng của mình Napôlêông không ngừng đẩy mạnh các biện phápquân sự bên cạnh biện pháp kinh tế Đó là “các cuộc chinh phạt” xâm chiếm vàthôn tính các nước trong giai đoạn 1799 đến 1805 Đây cũng là cuộc hành trìnhtrên bước đường thực hiện tham vọnh của mình

Tìm hiều khái quát về cuộc đời, sự nghiệp của Napôlêông Bônapác và đặcbiệt tìm hiểu sâu thêm về các cuộc chinh phạt xưa của ông để biết được các biệnpháp, mụ đíh, bối cảnh, biện pháp hậu quả của các cuộc chinh phạt giúp chochúng ta có khả năng nhận thức sâu sắc hơn về quan hệ giưã các cường quốc lớn

ở Châu Âu thời cận đại

Mặt khác thông qua việc nghiên cứu tìm hiểu vấn đề trên, giúp chúng ta

có cách nhìn nhận đúng đắn hơn về cách xử lý các mối quan hệ quốc tế trongthời kỳ hiện đại

Xuất phát từ những lý do trên mà chúng tôi quyết định chọn vấn đề “Cáccuộc chinh phạt của Napôlêông Bônapác giai đoạn từ 1799 đến 1805” làm đề tàichuyên nghành

2 Lịch sử vấn đề.

Liên quan đến nội dung của đề tài, từ trước đến nay đã có nhiều côngtrình nghiên cứu, nhiều tài liệu trong và ngoài nước đề cập đến Vì khả năngngoại ngữ còn hạn chế, chúng tô chưa thể có dịp tiếp cận hết các tài liệu có liên

quan Trên cơ sở các công trình nghiên cứu đã được dịch thuật và các công trìnhnghiên cứu của các tác giả Việt Nam chúng tôi cố gắng hết sức giảI quyếtnhững vấn đề liên quan đến nội dung của đề tài.

Đáng chú ý nhất là công trình nghiên cứu của E Tác Lê “Na-pô-lê-ôngBô-na-pác” Trong công trình nghiên cứu này tác giả đã đề cập đến tiểu sử, sựnghiệp thăng trầm của Napôlêông từ kgi còn nhỏ đến khi làm Hoàng Đế nướcPháp Cũng trong tác phẩm đó tác giả cũng đã ít nhiều đề cập đến các cuộcchinh phạt của Napôlêông để đưa nước Pháp làm chúa tể Châu Âu và thế giới.Trong đó có những trận đánh có tác động mạnh mẽ trong giai đoạn 1799 đến1805

Phan Văn Ban với công trình nghiên cứu “Lịch sư quan hệ quốc tế” đã đềcập đến lịch sử quan hệ quốc tế của các cường quốc từ thế kỷ XVI đến nửa đầuthế kỷ XX Trong cuốn sách tác giả cũng đã nghiên cứu về tình hình nước Phápsau cách mạng với việc chống lại bảy liên minh phong kiến Châu Âu củaNapôlêông đồng thời công trình cũng nhắc tới các cuộc chinh phạt củaNapôlêông Đây được coi là những biện pháp quân sự để thực hiện tham vọnglàm bá chủ của thiên tài Napôlêông

Ngoài ra còn phải đề cập đến một số công trình nghiên cứu: “Những mẫuchuyện lịch sử thế giới” tập 2 của Đặng Đức An (chủ biên), Lại Bích Ngọc-Đặng Thanh Tịnh-Đậng Thanh Toán (…) “Văn minh phương tây” của CraneBrintơn Joanb Christopher-Robest Lec Wolff; “100 nhân vật có ảnh hưởng nhấtđến lịch sử thế giới”, Chu Tiểu Chí-Khương Thiếu Ba (chủ biên); “Lịch sử nhìn

ra thế giới” (…)

Từ các góc độ khác nhau, các công trình nghiên cứu đã ít nhiều đề cậpđến tiểu sử, sự nghiệp cũng như chính sách của Napôlêông Bônapác trong đó cónhững cuộc chinh phạt các nước giành quyền bá chủ

Tuy nhiên, với những tài liệu mà chúng tôi có dịp tiếp cận thì chưa có mộtcông trình nghiên cứu nào đề cập một cách đầy đủ có hệ thống, bối cảnh, vềmục đích của các cuộc chinh phạt, đặc biệt trong quá trình nghiên cứu còn rất ít

các đánh giá về tác động của nó đối với nước Pháp nói riêng và Châu Âu nóichung.

ra được xác định trong không gian Châu Âu

4 Phương pháp nghiên cứu.

Với đặc trưng của khoa học lịch sử chúng tôI chủ yếu sử dụng hai phươngpháp : phương pháp lịch sư và phương pháp lôgic Ngoài ra trong quá trình xử lý

tư liệu một số phương pháp khác nhau: đối chiếu, so sánh, thống kê,… được sửdụng để bổ trợ cho các phương pháp nói trên

5 Bố cục của đề tài.

Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, tiểu luận chuyênnghành được cấu tạo làm hai chương

Chương 1: Tiểu sử và sự nghiệp Napôlêông Bônapác

Chương 2: Những cuộc chiến tranh xâm lược của Napôlêông Bônapáctơ

và tác động của nó đến nước Pháp và Châu Âu

B NỘI DUNG Chương 1: NAPÔLÊÔNG BÔNAPÁCTƠ - TIỂU SỬ VÀ SỰ NGHIỆP.

1.1 Vài nét khái quát về tiểu sử của Napôlêông Bônapáctơ.

Đảo Coóc là nơi sinh trưởng của Npôlêông lúc bấy giờ ra sao, cái phonghoá và con người xưa ấy như thế nào là rất quan trọng vì những nguyên nhân đó

có ảnh hưởng sâu xa đến nhân thế và sự nghiệp vĩ đại của một người vĩ đại mà

ta vẫn thường tặng cho cái danh hiệu chói lọi: “Anh hùng đệ nhất”

Đảo Coóc với diện tích 8700km2 là hòn đảo lớn thứ hai nằm ở phía TâyĐịa Trung hải, đây không những là nơi sản xuất ra nhiều lúa gạo, lương thực,trái cây mà còn là nơi giàu nguồn khoáng sản Các nước Ý, Tây Ban Nha, Phápnằm bao quanh hòn đảo giàu có và xinh đẹp này luôn có âm mưu và hành độngxâm chiếm Người dân ở với tinh thần yêu chuộng tự do đã liên tiếp đứng lênđấu tranh chống lại bọn xâm lược đó đã hun đúc cho người dân đảo Coóc mộtđức tính dũng cảm, bền bỉ, kiên cường, bất khuất

Đảo Coóc, sau nhiều năm thuộc về nước cộng hoà Giên đã nổi dậy dưới

sự lãnh đạo của một địa chủ địa phương tên là Pao-li Và đến năm 1755 đã đuổiđược người Giên ra khỏi đảo, giành được độc lập Thế nhưng “đuổi sói đi cửatrước, hổ dữ đã vào cửa sau” nay lại bị nước Pháp uy hiếp Năm 1768, bọnthống trị của nước cộng hoà Giên mặc dù đã bị đánh đuổi ra khỏi đảo Coócnhưng chúng vẫn kí một hiệp định bí mật với Pháp, bán lại cho Vua nước Pháp

là Lu-I XV “quyền hành của mình” ở đảo Coóc Trước việc trao tay buôn bán bị

ổi đê hèn và tội ác này nhân dân đảo Coóc dưới sự lãnh đạo của Pao li đã dấylên một cuộc đấu tranh chống bọn xâm lược Pháp Cha mẹ Napôlêông cũngtham gia vào cuộc chiến này Thế nhưng vào mùa xuân năm 1769 quân đội Pháp

đã đánh bại quân của Pao li và đến tháng 5/1969 đảo Coóc đã trở thành đất đaithuộc Pháp trước khi Napôlêông ra đời vì thế mà Napôlêông trở thành người dânPháp.

Nói đến người dân đảo Coóc, người ta tưởng tượng ngay được đó lànhững người nóng nảy, bướng bỉnh nhưng phong tục của họ thì rất giản dị.Không ai trông thấy họ say mèm bao giờ, phần vì tại lòng hách dịch quá đỗi,phần vì do tính lười biếng Tinh thàn gia đình của họ rất mặn mà, dằm thắm,con kính cha, vợ thương chồng, anh em yêu quý lẫn nhau Họ có tính cách rấthào hiệp , cương trực và công bằng, tính khảng khái và lòng quả quyết cũng nhưlòng can đảm và sự kiên nhãn của người dảo Coóc ít dân tộc nào bì kịp Họ rấtghét âm nhạc, khiêu vũ Thế nhưng họ lại thích săn bắn, nhảy ngựa vào rừng

Họ rất thông minh và sáng suốt, khoa biện bác cũng rất lưu loát Thế nhưng bêncạnh đó người dân đảo Coóc còn có thói tin nhảm và tính tự cao Và vị Hoàng

Đế của nước Pháp đích thực là một người dân đảo Coóc khi mà những đức tínhtrên đều có trong con người ông

Ngày 15/08/1769 , tại thành phố Agiắc Xinô thuộc đảo Coóc Lêti tiabônâpác, 19 tuổi-vợ của Sácbônapác làm nghề luật sư, đang đi ngoài phố bổngthấy đau đẻ vội rảo bước về nhà thì sinh được một đứa con trai Ông SácBônapác vui mừng liền chạy đi mời mời linh mục đến đặt tên cho người con traithứ hai chủa mình Người cha hiểu ý vị linh mục nên đặt tên con là NapôlêôBônapác có nghĩa là con “sư tử hoang dã”

Ngay từ lúc còn bé Napôlêông đã có khuynh hướng về đằng binh vụ,phàm cái gì của con nhà binh như gươm, súng, trống kèn thì cậu bé đều muốncho kỳ được Napôlêông thưòng dem trẻ con đi đánh nhau với các trẻ trong vùnglân cận hết trận này đến trận khác, bày mưu dụng kế lúc tiến thoái khi đánh úphậu quan, lúc bủa vây nghịch đảng, trăm phương nghìn kế không khác gì một vịtướng đã từng xông pha trận mạc Thế mới hay cho dù bất cứ Đông tây, cácđấng anh hùng, lúc thiếu thời đã có chí khí khác thường

Khi còn nhỏ, Napôlêông đã tỏ ra nghịch ngợm, bướng bỉnh, không nhẫnnại và nôn nóng Khi nhìn thấy chiếc cầu vồng cậu bé Napôlêông thề “mình sẽ

chiếm được nó” Thế nhưng không làm sao bắt được, Napôlêông khóc ầm lêngiận dữ nhặt đá sỏi ném mãI vào cầu vồng Một chuyện nhỏ này đã cho ta thấymột dấu hiệu của một bậc anh hùng cũng như một tham vọng lớn lao dù rằngcầu vồng không bắt được nhưng cái ông lao đuổi là không đáng kể Khôngnhững thế Napôlêông còn là một đứa trẻ lầm lì, nóng tính đến mức trong suốtthời thơ ấu sau này khi ôn lại, Napôlêông nói rằng: “Không ai bắt nạt được mìnhhay gây gỗ, hay đánh đứa này chọc đứa khác và mọi đứa trẻ đều sợ cậu ta Đặcbiệt là Giô-dép, anh Napôlêông đã phải chịu đựng chuyện ấy nhiều” Mặc dùhơn Napôlêông một tuổi nhưng khi chơi trò đánh giặc thì Giô-dép luôn phải làmngựa Hai bên đánh nhau, kết cục bao giờ Giô-dép cùng thú trận Napôlêôngđánh anh, cắn anh nhưng chính Giô-dép lại bị quở mắng vì sau cuộc ẩu đả khiGiô-dép chưa kịp hoàn hồn thì Napôlêông đã đi mách mẹ Napôlêông khôngnhững nổi trội trước anh mình mà còn giành ngôi tranh bá với các bạn nhỏ.Vìđảo Coóc luôn chịu sự thống trị hà hiếp lâu ngày cuă các thế lực bên ngoàI nênngười dân ở đây nuôi dưỡng tinh thần và tính cách chiến đấu dũng cảm chốnggiặc xâm lược Những người đàn ông Agrắc-Xinô từ lúc nhỏ đã kế thừa phẩmchất tốt đẹp đó ở lớp cha mẹ họ Tinh thần và tính cách mạng truyền thống đó đãngấm ngầm thấm sâu vào lớp trẻ ở mọi nơi Trò chơi mà bọn con trai ở đây thíchnhất là Khia phe “địch ta” dàn binh bố trận, thúc binh mã giao chiến Mỗi khichơi trò đấnh trận Npôlêông luôn đứng ra tổ chức cuộc chơi, luôn đóng vai chỉhuy của bên yếu hơn thế nhưng khi kết thúc trận đánh phần thắng bao giờ cũngthuộc về phe Napôlêông Câu nói với các bạn nhỏ của mình rằng “lớn lên mìnhnhất định sẽ làm sĩ quan chỉ huy” Như vậy hạt giống vào quân đội đánh giặcmọc mầm trong Napôlêông ngay từ hồi còn nhỏ.

Mặc dù gia đình khó khăn phải sinh hoạt tằn tiện nhưng không túng thiếu.Trông bề ngoài ông bố là một người đàn ông tốt và bà Lê-ti-tia lại là người nộitrợ đảm đang, sắp xếp việc nhà đâu vào đó Bà làm lụng cực nhọc sẵn sàng hysinh tất cả vì người thân của mình Tuy bà không biết chữ, không có học vấnsong bà không bao giờ nới lỏng việc dạy bảo con cái bà thường kể chuyện dângian truyền thuyết nhiều cảm xúc cho các con nghe Bà Lê-ti-tia là người mẹ,

người thầy đầu tiên dạy vỡ lòng cho Napôlêông và Napôlêông thừa hưởng ở mẹtinh thần ham làm việc và nếp sống trật tự nghiêm ngặt Mặc dù thất học, nhưng

mẹ của Napôlêông hiểu rất rõ ý nghĩa quan trọng của việc học hành, nên khi nhỏtuổi, Napôlêông đã được đưa vào trường học chữ Cha của Napôlêông là SácBônapác quyết định cho con mình hấp thụ nền giáo dục Pháp chứ không phảinền giáo dục Coóc Do đó mà năm 1779, Giô-dep và Napôlêông đã sang Pháptheo học ở trường trung học Ô-toong Đến tháng 5 năm 1779 cậu bé Napôlêôngchưa đầy 10 tuổi sau khi học được 4 tháng ở trường trung học Ô-toong, qua kỳthi tuyển đã giành được phần học bổng của nhà Vua Pháp và chuyển sang học ởtrường võ bị thiếu sinh quân Hoàng Gia ở Bri-ên-một thị trấn nhỏ miền đôngnước Pháp Bri-ên, Napôlêông là một đứa trẻ âu sầu kín đáo, cáu kỉnh và haygiận dữ lâu, không gần gũi ai, không coi ai ra gì, không bạn bè cản tình với ai,rất tự tin mặc dù tầm vóc nhỏ bé và còn ít tuổi Người ta đã thử sĩ nhục, trêutrọc, chế giễu giọngnói địa phương của Napôlêông Napôlêông viết thư kể chocha nghe tâm sự của mình Trong bức thư trả lời, người cha đã khuyên: “Chúng

ta tuy nghèo, nhưng không thể để mất đi chí khí con nhất định phải kiên trì”.Cậu Bônapác giận dữ, ẩu đả khi được khi thua nhưng cũng làm cho bạn bè củacâu hiểu rằng những cuộc xung đột như vậy không phải là nguy hiểm.Napôlêông học giỏi lạ lùng, nghiên cứu đến nơi đến chốn sử Hy Lạp và La Mã,rất say mê toán học và địa lý

Trong thời gian học ở trường Võ bị Bri-ên, năng khiếu về quân sự củaNapôlêông dần dần bộc lộ Tài chỉ huy suất sắc của Napôlêông được các thầykhen ngợi: “Cậu bé mang tố chất người lính phi thường, sau này sẽ làm nênchuyện” Napôlêông ghét tiếng Latinh, thích nhất toán học, địa lý, vì hiểu sâu vềđịa lý sẽ giúp ích rất nhiều cho người chỉ huy quân đội Môn học kém nhất là đồhoạ và vũ đạo dù cố gắng mấy cũng không đạt điểm cao Mùa thu năm 1784Npôlêông tốt nghiệp trường Võ bị Bri-ên, tháng 10 năm 1784 Napôlêông 15 tuổi

đã một thân một mình đến Pari bước chân vào trường sĩ quan Hoàng Gia đượoccoi là nơi đào tạo sĩ quan-những nhân tài rường cột trong nước Pháp Thế nhưng

có một điều không may là tháng 2 năm 1785 cha của Napôlêông chết vì ung thư

dạ dày, ở tuổi 39, hầu như gia đình không còn cách sống Không thể trông mongđược vào người anh cả Giô-dep bất lực và lười biếng, cậu học sinh sĩ quan 16tuổi phảI đứng ra chăm sóc mẹ và các em trai em gái của mình Với tài năng và

sự chăm chỉ, chỉ mộtnăm Napôlêông đã học xong chương trình quy định bắtbuộc trong 3 năm của nhà trường Tháng 9 năm1785 Napôlêông thi đậu tốtnghiệp, 30 tháng 10 năm 1785 mới 16 tuổi Napôlêông đã được phong quân hàmthiếu uý Sau khi ra trường thì ngày 3 tháng11 năm 1785 viên thiếu uý pháo binh

đã đến nhận nhiệm vụ tại Trung đoàn pháo binh đóng ở thành phố Va-xăng-xơ ởđấy Napôlêông đã làm việc rất cần cù chăm chỉ, hoàn thành công việc xuất sắc

và tháng 12 năm 1786 công bố chính thức cấp quân hàm và Napôlêông đã trởthành một sĩ quan thực sự với mức lương hàng năm là 1120 Frăng, Napôlêôngchỉ giữ lại tiền thuê phòng và tiền ăn uống ở mức thấp nhất còn lại thì gửi hết vềcho mẹ Napôlêông không bao giờ để thời gian trôi đi một cách vô ích, một ngàyông làm việc đến 20 giờ, ông vô cùng quý trọng thời gian Đối với ông thời gian

là tất cả: “Tôi có thể bại trận, nhưng không có ai phát hiện thấy tôi lãng phí mộtphút nào” Napôlêông làm việc suốt ngày đêm, chỉ dành vài tiếng đồng hồ đểngủ, 15 phút để ăn trưa và ít hơn nữa để ăn sáng

Napôlêông là một thiên tài không chỉ ở khả năng chỉ huy các chiến dịchcòn ở chỗ ông có tài năng đốt cháy trong lòng mọi người ngọn lửa hăng say làmviệc, ông biết đối xử với những người tầm thường nhất như những người nganghàng mình và cái tài đó đã thổi cháy được lòng nhiệt tình trong những người làmviệc cho ông kể cả công chức hay binh sĩ Người ta sẵn sàng làm việc đến kiệtsức cũng như chết trên chiến trường để được thưởng huy trương hoặc được nhận

nụ cười ân cần của chủ Tài chiến lược của Napôlêông còn thể hiện ở việc ông

đã tập hợp được ở quanh mình cả một loạt nhân vật xuất sắc về nghệ thuật chiếntranh, đều là những người nhận thức nhanh, nắm tình hình và hạ quyết tâmnhanh chóng và phán đoán nhạy bén cũng như tinh thần ngoan cường chiến đấukhi cần thiết Napôlêông đã tập cho họ đoán được ý định của mình khi chỉ nóinữa lời và sau đó tự do thực hiện lấy Tài chiến lược của Napôlêông đã tạo chocác thống chế thành những người chấp hành hết sức chính xác ý định của mình

mà không làm mất tính năng động độc lập của họ trên chiến trường Napôlêôngvới thiên tài rực rỡ của mình đã đứng đầu một quân đội như và được giúp việcbởi những trợ thủ như vậy đó.

Với tài năng quân sự-ngoại giao-chính trị, Napôlêông rất quyết đoán, rấtmạnh mẽ đặc biệt trong việc thực hiện những tham vọng lớn lao của mình thamvọng đó không chỉ dừng lại ở việc làm Hoàng Đế nước Pháp mà ông còn muốnthống trị cả Châu Âu và có thể cả thế giới Trên bước đường thực hiện thamvọng của mình, Napôlêông đã đạt đượcnhững thành công rực rỡ bằng chính tàinăng của mình Thế nhưng số phận của vị Hoàng đế này lại kết thúc bằng mộtcái chết đơn độc tại hòn đảo thánh bà Hêlen vào lúc 6h chiều ngày 5 tháng 5năm 1821 Không ai bất ngờ một vị anh hùng hét ra lửa lại chết trong cảnh côđơn lặng lẽ như thế Nếu cuộc đời của ông kết thúc trong lặng lẽ buồn khổ baonhiêu thì sự nghiệp đó mà Napôlêông để lại cho đời lại oanh liệt hiển hách bấynhiêu Sự nghiệp đó bắt đầu ngay sau khi cách mạng tư sản Pháp bùng nổ

1.2 Vài nét khái quát về sự nghiệp của Napôlêông Bônapáctơ.

1.2.1 Napôlêông Bônapáctơ-người xây dựng vinh quang của mình trên những thành quả của cách mạng tư sản Pháp.

Khi cách mạng tư sản Pháp (1789-1794) bùng nổ, Bônapác tuyên bố ủng

hộ chính phủ cách mạng Tháng 9 năm 1793, viên đại uý pháo binh trẻ tuổiNapôlêông Bônapác tham gia trận đánh giải phóng hải cảng Tulông ở miền namnước Pháp đang bị quân Anh chiếm đóng ông đã bố trí pháo binh, bắn rất chuẩnxác, giải phóng Tulông Ông được Rôbexpie khen ngợi và Hội Nghị Quốc ướcphong hàm chuẩn tướng lúc đó mới 24 tuổi Sau cuộc chính biến Tecmido(27/07/1794), Gia cô banh bị lật đổ, Bônapác bị coi là người cùng phe cánh vớiRôbexpie, nên bị bắt ngày 9 tháng 8 năm 1794, nhưng hai tuần sau được thả.Ngày 5 tháng 10 năm 1795, bọn bảo hoàng nổi loạn âm mưu cướp chính quyền

ở Pari, Bônapác được giao nhiệm vụ trấn át bọn chúng Ông được tín nhiệm vàphong hàm thiếu tướng ngày 16 tháng 10 năm 1795

Mùa xuân năm 1976, Bônapác được giao chỉ huy mặt trận Italia chốngquân Áo Với số quân ít hơn, lại trang bị kém, nhưng ông đẵ đánh bại quân Áo

đông hơn và nổi tiếng hùng mạnh nhất Châu Âu, nhờ có khả năng tổ chức cao,tài lãnh đạo quân sự xuất sắc Trước khi kéo quân vào Italia, Pônapác đã độngviên binh sĩ: “Hỡi binh sĩ! Các ngươi đang thiếu ăn thiếu mặc Ta sắp đưa cácngươi đến vùng đồng bằng phì nhiêu nhất thế giới” Ông cũng tuyên bố mộtcách dối trá với nhân dân Italia là quân đội Pháp đén Italia là để giải giải phóngnhân dân Italia khỏi ách thống trị của Áo Năm 1797, chính phủ Áo buộc phải

ký hoà ước CămPô-Phoócmiô với Pháp, làm tan rã liên minh phong kiến chốngPháp lần thứ nhất của các nước Châu Âu

Năm 1798, chính phủ Đốc Chính Pháp nghe theo kế hoạch của Bônapác

mở mặt trận Aicập-Xiri, đe doạ đường đi Ấn Độ của Anh Bônapác được cử làm

tư lệnh quân đoàn phương Đông, chỉ huy 350 tàu chiến với 3 vạn quân viễnchinh sang Ai cập và Xiri Quân đội Pháp đã chiếm được hải cảng Alêchxanđriacủa Aicập, đánh thắng kị binh Ai cập Matơlúc dưới chân kim tự tháp và kéo vàothủ đô Cairô Nhưng hạm đội Pháp sang cứu trợ lại bị hạm đội Anh do đô đốcNenxơn chỉ huy tiêu diệt một cách thẩm hại ở Abukia Quân viễn trinh củaBônapác bị giam chân ở Aicập, thường xuyên bị người Ảrập, Aicập và Xiri tấncông, cộng thêm thời tiết nóng nực và nạn dịch nên bị chết hại nhiều Giữa lúc

đó Bônapác nghe tin chính quyền đốc chính ở Pari đang gặp khó khăn, ông đã

bỏ quân đội lại Aicập và lẻn trở về Pháp tháng 10 năm 1799

Khi đó ở nước Pháp, chính quyền Đốc chính đang rất lúng túng vì phảidối phó với cả phe tả và phe hữu Giai cấp tư sản và nông dân tư hữu thấy chínhquyền Đốc chính không có khả năng cai trị được nữa, nên trông cậy vào thanhkiếm của Bônapác để đảm bảo quyền lợi cho họ Bônapác từ Aicập chốn về, đãdựa vào quân đội tiến hành cuộc đảo chính ngày 18 Bruyme năm cộng hoà thứtám ngày 9 tháng 11 năm 1799 Quyền hành lọt vào tay một ban tổng tài lâmhtời gồm ba người, trong đó Bônapác là tổng tài thứ nhất, nắm tất cả mọi quyềnhành, còn hai tổng tài kia chỉ có tiếng nói tư vấn Chế độ độc tài quân sự đượcthành lập thay thế chế độ cộng hoà Năm 1800, theo kế hoạch của Bônapác,Pháp đưa hai đạo quân tấn công Áo và buộc Áo phải ký hiệp ước Luynêvin năm

1801, trước đó hoà ước Pháp-Nga cũng được ký kết Do Áo và Nga rút khỏi liên

minh chống Pháp, nên Anh cũng phải kí hoà ước với Pháp tại Amiêng năm

1802 Lần đầu tiên sau mười năm chiến tranh, hoà bình trở lại toàn Châu Âu.Tuy hoà bình không được lâu dài vì từ năm 1803, Anh lại bắt đầu chống Pháp

và đến năm 1805 chiến tranh lại lan rộng nhưng Bônapác đã lợi dụng được thờigian hoà hoãn này để tổ chức chính quyền của mình: “Ngày 2 tháng 8 năm

1802, Bônapác tự xưng tổng tài chọn đời” Khi chiến tranh tái diễn, bọn Bảohoàng ngóc đầu dậy, thì chính quyền chuyên chế của Bônapác đã củng cố xong.Ngày 18 tháng 5 năm 1804, Napôlêông Bônapác lên ngôi hoàng đế hiệu làNapôlêông I

Ngay sau khi lên ngôi hoàng đế, Napôlêông đã kí hiệp ước thân thiện vớiGiáo hoàng Piô VII và đặc biệt chú trọng đến công việc nội trị và khuyến khíchphát triển công thương nghiệp đeer làm cơ sở hậu cần cho những cuộc chiếntranh sắp tới Napôlêông I đánh giá cao giá trị của bộ Dân luận 1804 ông viết:

“Vinh quang thật sự của tôi không phải là đã chiến thắng bốn mươi trận…,nhưng cái sẽ không phải mơ được, cái sẽ sống vĩnh viễn là bộ luật dân sự củatôI”

1.2.2 Bộ luật Napôlêông-trí tuệ của sự cải cách.

Không chỉ là một thiên tài quân sự, trong thời gian cầm quyền, Napôlêông

đã tiến hành cải cách hành chính, tài chính tư pháp…xây dựng ngân hàng và cáctrường đại học Điều đó cho thấy, Napôlêông là một nhà tư tưởng có tầm nhìnkhoa học Để bảo đảm những thành quả thắng lợi từ cuộc cách mạng của giaicấp tư sản, để dùng luật pháp do giai cấp tư sản soạn thảo ra củng cố tình hìnhtrong nước, Napôlêông đã bỏ ra nhiều công sức để soạn “Bộ luật Napôlêông”.Năm 1804, chính phủ Napôlêông đã ban bố luật dân sự và đến năm 1807 lại ban

bố thêm một lần nữa và chính thức mệnh danh là “Bộ luật Napôlêông” Bộ luậtnày là sản phẩm được kết hợp bởi thành quả thắng lợi của cuộc đại cách mạngPháp với tư tưởng mới của nước Pháp Bộ luật gồm có 2281 điều, tổng cộng 35chương, lời văn đơn giản rõ ràng chặt chẽ có hệ thống Về cơ bản bộ luật đã tiếpthu các nguyên tắc đề ra của cuộc cách mạng Pháp Bộ luật bao gồm những nộidung chủ yếu sau:

Thứ nhất: Bảo vệ chế độ sở hữu của tư bản chủ nghĩa, không cho phépđược xâm phạm, xác lập chế độ sở hữu cá nhân tuyệt đối quy định này đối vớiviệc kích thích tính tích cực cá nhân và sự tự do phát triển của tư bản chủ nghĩa

có một tác dụng lớn

Thứ hai: Phủ nhận chế độ đẳng cấp phong kiến và mọi đặc quyền của nó,phủ nhận mối quan hệ nương tựa về con người, khẳng định mọi người đứngtrước pháp luật đều bình đẳng

Thứ ba: Dùng hình thức pháp luật để cố định quyền sở hữu trên nhữngmảnh đất nhỏ được hình thành trong thời cách mạng Như vậy đã giúp chongười nông dân Pháp mạnh dạn khai thác những mảnh đất nhỏ của mình Và qua

đó người nông dân Pháp đã trỏ thành cây trụ chống quan trọng đối với chínhquyền Napôlêông

Thứ năm: Bộ luật đảm bảo việc mua bán tự do và nguyên tắc trao đổingang giá Để thích ứng với nhu cầu phát triển của tư bản chủ nghĩa, bộ luật cònxem sức lao động là một món hàng hóa, cho phép tự do mua bán Như vậy, cũng

có nghĩa là bộ luật đã khẳng định chế độ bóc lột của tư bản chủ nghĩa Để đảmbảo của chủ thuê đối với nguời làm thuê, bộ luật quy định người làm thuê phải

có mói quan hệ phục tùng đối với người thuê

Ngày 21/3/1804 nhân dịp kỉ niệm 15 năm cách mạng Pháp, “Bộ luật dân

sự Pháp” được thông qua Bộ luật này còn có tên gọi là “Bộ luật Napôlêông” vì

nó được đích thân Napôlêông Bônapáctơ khi chấp chính lần thứ nhất đã thamgia biên soạn và đóng vai trò chủ yếu Napôlêông rất tự hào về điều đó: “Vinhquang thật sự của tôi không phải là đã chiến thắng 40 trận …nhưng cái sẽ khôngphảI mơ được, cáI sẽ sống vĩnh viễn là bộ luật dân sự của tôI” F Ănghen coi

bộ luật Napôlêông là “Bộ luật tư sản hiện đại nhất, mà cơ sở của nó là nhữngthành quả xã hội của cuộc cách mạng tư sản Pháp” Các Mác cũng cho là:

“Napôlêông đã xây dựng được một mô hình nàh nước tư sản hoàn chỉnh” Bộluật Napôlêông đã đánh dấu sự kết thúc của một thời đại phong kiến và là sựkhởi đầu của một kỷ nguyên mới-kỷ nguyên tư bản chủ nghĩa Bộ luậtNapôlêông cũng đã có ảnh hưởng rất lớn đến việc biên soạn các bộ luật dân sự ở

nhiều nước Tây Âu và châu Mĩ la tinh Đến năm 1804 bộ luật này đã đượctruyền tới các nước và khu vực do Pháp khống chế Hiện nay Bỉ, Lúc-xem-bua,Mô-na-cô vẫn đang sử dụng bộ luật này Thế kỷ XIX rất nhiều nước Châu Âu vàChâu Mĩ La tinh tự động sử dụng bộ luật này làm mẫu, kết hợp với tình hìnhnước mình để biên soạn luật Năm 1900 nước Đức đã dựa vào bộ luật dân sựPháp để bắt đầu thi hành bộ luật dân sự Đức.

Bộ luật Napôlêông hay bộ luật dân sự Pháp chính là một trong nhữngđóng góp to lớn của Napôlêông vào lịch sử văn minh nhân loại Quy định: “Mọingười đều bình đẵng trước pháp luật” của bộ luật này đã trở thành bản tuyênngôn có ảnh hưởng đến quan niệm của nhân dân thế giới

Chương 2 NHỮNG CUỘC CHIẾN TRANH XÂM LƯỢC CỦA NAPÔLÊÔNG BÔNAPÁCTƠ VÀ TÁC ĐỘNG CỦA NÓ ĐẾN NƯỚC PHÁP VÀ CHÂU ÂU.

2.1 Những cuộc chiến tranh xâm lược của Napôlêông Bônapáctơ.

2.1.1 Chiến tranh với nước Ý (1796-1797).

Nền cộng hoà non trẻ mới được xây dựng lên thời kỳ Giacôbanh cũngkhông còn giữ được nữa, cuộc chính biến tháng Temiđo đã chuyển chính quyền

từ tay phía tư sản Gicôbanh sang tay phía tư bản cách mạng, những kẻ đại tư sảngiàu có trong chiến tranh và cách mạng nhờ những hành động buôn gian bánlận, đầu cơ tích trữ, tham ô công quỹ, ăn bớt trong khi cung cấp cho mặt trận …

vv Viện đốc chính do phái này lập nên đã bịngười ta căm ghét và thù địch.Hoảng sợ trước phong trào của quần chúng đang âm ỉ và lo lắng về sự phục hồicủa dòng Buốc bông, giai cấp tư bản mong muốn có một chính quyền kiểu độc

tài như ở nước Anh Nhờ những mong muốn đê tiện, ích kỉ đó của gai cấp tưsản mà bổng nhiên viên tướng trẻ Napôlêông được giai cấp tư sản chú ý tới.

Từ ngày được người cha và nhiều nhân vật khác tin dùng Bônapác thấycần phải ngănngừa cuộc liên minh của các cường quốc chống lại nước Pháp doAnh và Áo là hai lực lượng tiên phong trước hết là nước Áo, mà để đánh đượcnước Áo thì phải tấn công đồng minh của nước Áo là nước Ý và muốn thế phảIxâm lược miền Bắc Ý

Các vị đốc chính dù không tán thành kế hoạch tấn công nước Ý từ conđường các tỉnh phía Nam Pháp nhưng vẫn quyết định bổ nhiệm Bônapác làm chỉhuy trưởng đạo quân đi đánh nước Ý Trong lịch sử của Napôlêông, cuộc chiếntranh đầu tiên này do Napôlêông điều khiển bao giờ cũng vẫn chói lọi Năm

1796 tên tuổi của napôlêông đã bay đi khắp Châu Âu để rồi từ đó không bao giờrời vũ đài lich sử nữa

“Gã này đã đi xa, đã đến lúc cần phải chặn hắn lại” Đó là lời của Xuvốôpvào lúc chiến dịch nước Ý đang diễn ra ác liệt Xuvốôp là người đầu tiên pháthiện ra cơn giông tố làm cho Châu Âu phải điêu đứng trong suốt thời gian dài vìnhững sấm sét của nó Bônapác nhận được một đội quân không khác gì một đámđói rách đó là hệ quả của cái tội ăn hối lộ và ăn bớt trong ngành hậu cần Pháp.Vừa lo giải quyết vấn đề quân trang quân phục, Napôlêông còn chỉnh đốn hàngngũ quân lệnh trong quân đội, đồng thời giải quyết tận gốc tệ nạn ăn chộm đanghoành hành trong quân đội để khích lệ tinh thần chiến đấu của quân lính, binh

sĩ, không gì thiết thực hơn, Bônapác vach ra cho họ những quyền lợi, những củacải vật chất mà họ được hưởng đang đợi chờ họ ở nước Ý Cuộc chiến tranh củanước Ý diễn ra thành hai giai đoạn sau:

Gai đoạn I: Từ đầu tháng 4/1796 đến 5/1797

Giai đoạn II: Từ tháng 51796 đến tháng 12/1797

Trong giai đoạn đầu của cuộc chiến tranh, ưu thế cũng vẫn thuộc về Napôlêông.Ngay những ngày đầu tiên đầy liều lĩnh khi Napôlêông quyết định chọn conđường nguy hiểm nhất nhưng ngắn nhất đến nước Ý Tới nước Ý Bônapác hạquyết tâm đánh chiếm ngay