Các nhân tố tác động đến việc nâng cao thông tin hữu ích của báo cáo tài chính kế toán các đơn vị hành chính sự nghiệp nghiên cứu thực nghiệm tại tỉnh tây ninh

LÊ THỊ NGÂN TÂM CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC NÂNG CAO THÔNG TIN HỮU ÍCH CỦA BÁO CÁO TÀI CHÍNH KẾ TOÁN CÁC ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM TẠI TỈNH TÂY NINH LUẬN VĂN

LÊ THỊ NGÂN TÂM

CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC NÂNG CAO THÔNG TIN HỮU ÍCH CỦA BÁO CÁO TÀI CHÍNH

KẾ TOÁN CÁC ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM TẠI TỈNH TÂY NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2019

LÊ THỊ NGÂN TÂM

CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC NÂNG CAO THÔNG TIN HỮU ÍCH CỦA BÁO CÁO TÀI CHÍNH

KẾ TOÁN CÁC ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM TẠI TỈNH TÂY NINH

CHUYÊN NGÀNH : KẾ TOÁN

MÃ SỐ : 8340301

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC : PGS.TS BÙI VĂN DƯƠNG

Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2019

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG BIỂU

DANH MỤC HÌNH VẼ

PHẦN TÓM TẮT

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 3

3 Câu hỏi nghiên cứu 3

4 Đối tượng nghiên cứu 4

5 Phạm vi nghiên cứu 4

6 Phương pháp nghiên cứu 4

7 Những đóng góp mới của luận văn 5

8 Kết cấu của luận văn 5

CHƯƠNG 1 6

TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 6

1.1 Các nghiên cứu liên quan 6

1.1.1 Các nghiên cứu nước ngoài 6

1.1.2 Các nghiên cứu trong nước 20

1.2 Nhận xét tổng quan các nghiên cứu trước và khe hổng nghiên cứu 28

1.2.1 Nhận xét tổng quan các nghiên cứu trước 28

1.2.2 Khe hổng nghiên cứu 29

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 30

CHƯƠNG 2 31

CƠ SỞ LÝ THUYẾT 31

2.1 Một số vấn đề tổng quan về thông tin hữu ích của BCTC kế toán 31

2.1.1 Khái niệm về thông tin 31

2.2.1 Giới thiệu chung về đơn vị HCSN 32

2.2.1.1 Khái quát về hệ thống kế toán 32

2.2.1.2 Khái niệm về đơn vị HCSN 33

2.2.1.3 Phân loại đơn vị HCSN 33

2.2.1.4 Đặc điểm của đơn vị HCSN 34

2.2.2 Khái quát về kế toán đơn vị HCSN 36

2.2.2.1 Đối tượng kế toán 36

2.2.2.2 Nguyên tắc kế toán 36

2.2.3 Hệ thống kế toán 38

2.2.3.1 Hệ thống các văn bản pháp luật về kế toán đơn vị HCSN 39

2.2.3.2 Hệ thống chứng từ kế toán 40

2.2.3.3 Hệ thống tài khoản 41

2.2.3.4 Hệ thống chế độ sổ kế toán 42

2.2.3.5 Hệ thống lập và cung cấp thông tin thông qua Báo cáo tài chính 43 2.2.3.6 Hệ thống bộ máy kế toán 46

2.2.3.7 Hệ thống kiểm tra kế toán 46

2.3 Các nhân tố tác động đến việc nâng cao thông tin hữu ích của báo cáo tài chính kế toán các đơn vị Hành chính sự nghiệp 47

2.3.1 Quy định về pháp lý 47

2.3.2 Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ 47

2.3.3 Điều kiện kinh tế - tài chính, ngân sách Nhà nước 48

2.3.4 Điều kiện nơi làm việc 49

2.3.5 Công cụ hỗ trợ 49

2.4 Các lý thuyết nền phục vụ việc nghiên cứu 50

2.4.1 Lý thuyết đại diện ( Agency Theory) 50

2.4.2 Lý thuyết Quỹ (Fund Theory) 51

2.4.3 Lý thuyết bất cân xứng thông tin 52

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 54

3.2 Mô hình nghiên cứu đề nghị và giả thuyết nghiên cứu 56

3.2.1 Mô hình nghiên cứu đề nghị 56

3.2.2 Giả thuyết nghiên cứu 57

3.3 Thiết kế nghiên cứu 58

3.3.1 Phương pháp định tính 58

3.3.2 Phương pháp định lượng 61

3.3.2.1 Xây dựng thang đo 61

3.3.2.2 Xây dựng bảng câu hỏi 65

3.3.2.3 Mẫu nghiên cứu 66

3.3.2.4 Đối tượng khảo sát 67

3.3.2.5 Các bước phân tích dữ liệu 67

3.3.2.6 Công cụ sử dụng phân tích 69

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 70

CHƯƠNG 4 71

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN 71

4.1 Kết quả nghiên cứu định tính 71

4.2 Kết quả nghiên cứu định lượng 71

4.2.1 Mô tả mẫu quan sát 71

4.2.2 Phân tích hệ số Cronbach’s alpha 73

4.2.3 Phân tích nhân tố khám phá EFA 77

4.2.3.1 Phân tích nhân tố khám phá EFA cho biến độc lập 78

4.2.3.2 Phân tích nhân tố khám phá EFA cho biến phụ thuộc 81

4.2.4 Mô hình hiệu chỉnh sau khi phân tích nhân tố 82

4.2.5 Phân tích hồi quy đa biến 82

4.2.5.1 Phân tích hồi quy 83

4.2.5.2 Kiểm định mức độ phù hợp của mô hình 85

4.2.5.3 Phương trình hồi quy 86

4.2.5.4 Phân tích tương quan 87

KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH 94

5.1 Kết luận 94

5.2 Hàm ý chính sách 95

5.2.1 Quy định về pháp lý 95

5.2.2 Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ 96

5.2.3 Điều kiện nơi làm việc 97

5.2.4 Công cụ hỗ trợ 97

5.3 Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu trong tương lai 98

5.3.1 Hạn chế của đề tài 98

5.3.2 Hướng nghiên cứu trong tương lai 98

KẾT LUẬN CHƯƠNG 5 100

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu do chính tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của người hướng dẫn khoa học

Các nội dung nghiên cứu và kết quả trong luận án này là trung thực và chưa công bố dưới bất kỳ hình thức nào trước đây

Tất cả những phần kế thừa từ các nghiên cứu trước, tác giả đều trích dẫn và trình bày nguồn cụ thể trong phần tài liệu tham khảo

TP Hồ Chí Minh, tháng 05 năm 2019 Tác giả

LÊ THỊ NGÂN TÂM

CMKTCQT : Chuẩn mực kế toán công quốc tế

* Chữ viết tắt Tiếng Anh :

Phân tích nhân tố khám phá

Chuẩn mực kế toán công quốc tế

Phần mềm thống kê khoa học xã hội

Hệ số phóng đại phương sai

Bảng 1.2 Tổng hợp các nghiên cứu nước ngoài về những nhân tố tác động đến

việc xây dựng hệ thống kế toán công, thông tin hữu ích của BCTC kế toán 14

Bảng 1.3 Tổng hợp các nghiên cứu trong nước về xu hướng cải cách hệ thống kế toán công, nâng cao thông tin hữu ích của BCTC kế toán 22

Bảng 1.4 Tổng hợp các nghiên cứu trong nước về những nhân tố tác động đến việc xây dựng hệ thống kế toán, nâng cao thông tin hữu ích của BCTC kế toán 26

Bảng 2.1 Tổng kết các nhân tố tác động đến việc nâng cao thông tin hữu ích của báo cáo tài chính kế toán các đơn vị HCSN 53

Bảng 3.1 Kết quả khảo sát ý kiến chuyên gia 56

Bảng 3.2 Tổng hợp các nhân tố tác động đến việc nâng cao thông tin hữu ích của báo cáo tài chính kế toán các đơn vị HCSN 58

Bảng 3.3 Thang đo các nhân tố tác động đến việc nâng cao thông tin hữu ích của báo cáo tài chính kế toán các đơn vị HCSN - Mã hóa các thang đo 62

Bảng 3.4 Cấu trúc câu hỏi 65

Bảng 4.1 Thống kê các mẫu khảo sát 71

Bảng 4.2 Kiểm định KMO và Bartlett's test cho biến độc lập 78

Bảng 4.3 Tổng phương sai trích - Total variance explained 78

Bảng 4.4 Ma trận nhân tố xoay 79

Bảng 4.5 Kiểm định KMO và Bartlett's test cho biến phụ thuộc 81

Bảng 4.6 Tổng phương sai trích biến phụ thuộc - Total variance explained 81

Bảng 4.7 Ma trận hệ số của biến phụ thuộc 82

Bảng 4.8 Hệ số hồi quy - Coefficientsa 83

Bảng 4.9 Hệ số hồi quy - Coefficientsa sau khi loại bỏ biến KT 84

Bảng 4.10 Kết quả phân tích hồi quy 85

Bảng 4.11 Phân tích phương sai ANOVA 86

Bảng 4.12 Hệ số tương quan 87

Hình 3.2 Mô hình nghiên cứu đề nghị 57

Tổng quan, tìm hiểu thực trạng kế toán, phân tích và đánh giá các nhân tố tác động đến việc việc nâng cao thông tin hữu ích của báo cáo tài chính kế toán các đơn

xuất hoàn thiện kế toán hành chính sự nghiệp tại tỉnh Tây Ninh cũng như kế toán công tại Việt Nam Với phương pháp định tính và định lượng, bài viết nghiên cứu các

nhân tố : Quy định về pháp lý; Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ; Điều kiện kinh

tế - tài chính, ngân sách Nhà nước; Điều kiện nơi làm việc; Công cụ hỗ trợ Dữ

liệu được thu thập và xử lý thông qua phần mềm SPSS 20.0 Với việc phân tích thống

kê mô tả giúp người đọc có cái nhìn tổng quát về các nhân tố Thông qua phương pháp đánh giá độ tin cậy Cronbach’s alpha và phân tích nhân tố khám phá EFA để kiểm định Mô hình và các giả thuyết được phân tích bằng phương pháp hồi quy bội

Kết quả cho thấy có 4 nhân tố tác động : Quy định về pháp lý ; Trình độ chuyên

môn, nghiệp vụ ; Điều kiện nơi làm việc; Công cụ hỗ trợ Mức độ ảnh hưởng của

các nhân tố như sau : Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ (CM) có tác động cùng chiều mạnh nhất lên HTKT (Nâng cao thông tin hữu ích của báo cáo tài chính kế

toán các đơn vị Hành chính sự nghiệp ) (β = 0,571), nhân tố tác động cùng chiều

mạnh tiếp theo là PL (β = 0,276), tiếp theo là nhân tố CC tác động cùng chiều (β = 0,178) và nhân tố LV có tác động yếu nhất trong 4 nhân tố đến HTKT (β = 0,167) Việc tìm hiểu các nhân tố tác động đến việc nâng cao thông tin hữu ích của báo cáo tài chính kế toán các đơn vị HCSN là một trong các khâu quan trọng để vận dụng cải cách hiệu quả, hạn chế khó khăn trong việc thi hành kế toán công Phục vụ nhu cầu

sử dụng thông tin cho cơ quan chủ quản, cơ quan quản lý, trưởng đơn vị Qua nghiên cứu này định hướng tác giả : Sử dụng các biến quan sát mới phù hợp với các nhân tố tác động trong bài nghiên cứu kế tiếp; Nghiên cứu đi sâu vào nội dung chi tiết hơn trong hệ thống kế toán tại đơn vị hành chính sự nghiệp

Từ khóa : Báo cáo tài chính – Kế toán

factors affecting the improvement of useful information of accounting and financial statements of administrative units - Experimental research in the province Tay Ninh

to propose proposals to improve administrative and professional accounting in Tay Ninh province as well as public accountants in Vietnam With qualitative and quantitative methods, the paper explores the factors: Legal provisions; Professional qualifications; Economic - financial conditions, State budget; Workplace conditions; Support tools Data is collected and processed through SPSS 20.0 software With descriptive statistical analysis helps readers have an overview of the factors Through methods of evaluating Cronbach’s alpha reliability and EFA discovery factor analysis for testing Models and hypotheses are analyzed by multiple regression methods The results show that there are 4 factors affecting: Legal provisions; Professional qualifications ; Workplace conditions; Support tools Influence of factors as follows: Professional qualifications (CM) have the strongest impact on the technical system (Applying accounting system of ANC units) (β = 0,571), multiplication The next most powerful factor is PL (β = 0,276), followed by the CC factor having the same direction (β = 0,178) and the LV factor having the weakest impact in 4 factors to TA (β = 0,167) ) Understanding the factors affecting the improvement of useful information of the financial statements of the units is one of the important stages to apply effective reforms, limiting difficulties in implementation Accountants Serving the need to use information for managing agencies, management agencies and unit heads Through this study, the author guides the use of new observed variables in accordance with the impact factors in the next study; The study delves into more detailed content in the accounting system in administrative and non-business units

Keywords : Financial statement - Accounting

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Hiện nay với nền kinh tế thị trường hiện đại và hội nhập quốc tế, có sự quản

lý của Nhà Nước pháp quyền XHCN, do Đảng cộng sản Việt Nam lãnh đạo, nhằm mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh Cùng với sự phát triển của nền kinh tế thì các đơn vị hành chính sự nghiệp dưới sự quản lý của nhà nước cũng từng bước được kiện toàn, góp phần vào sự đổi mới, phát triển kinh tế xã hội Đơn vị HCSN là những đơn vị hoạt động bằng nguồn kinh phí do nhà nước cấp phát hoặc từ các nguồn kinh phí khác như thu sự nghiệp, phí, lệ phí, kinh doanh hay nguồn viện trợ không hoàn lại Qua đó, để tăng cường hiệu quả quản lý và nâng cao tính hữu ích thông tin, trách nhiệm giải trình và sử dụng nguồn tài chính hiệu quả thì các đơn

vị HCSN phải có nhiệm vụ chấp hành nghiêm và tuân thủ luật ngân sách Nhà nước, các quy định và chế độ kế toán do Nhà nước ban hành, nhằm đẩy mạnh hiệu quả của công tác kế toán, thông báo kịp thời, hiệu quả, chính xác các thông tin tài chính cho

cơ quan quản lý kinh tế của nhà nước

Để nâng cao hiệu quả quản lý kinh tế Nhà Nước, kế toán HCSN là nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực của Nhà nước, là chấp hành ngân sách của nhà nước tại những đơn vị hành chính sự nghiệp, là công cụ điều hành và quản lý các hoạt động kinh tế, tài chính của đơn vị hành chính Vì thế, kế toán tại các đơn vị HCSN với công việc tổ chức hệ thống thông tin thông qua số liệu trên BCTC nhằm kiểm soát, quản

lý nguồn kinh phí, nguồn tài chính, tình hình sử dụng, quyết toán kinh phí, tài sản công,… Hơn nữa thông tin báo cáo tài chính kế toán còn kiểm soát tình hình chấp hành quy định về các dự toán thu chi và việc thực hiện những tiêu chuẩn, định mức của Nhà nước ở đơn vị

Cùng với sự phát triển của nền kinh tế và thị trường tài chính, BCTC ngày càng được sử dụng rộng rãi và trở thành công cụ không thể thiếu hỗ trợ việc ra các quyết định kinh tế Chính vì vậy, tính hữu hiệu BCTC trở thành chủ đề được tất cả

các đối tượng sử dụng thông tin đặc biệt quan tâm Vì thế các thông tin dữ liệu về các báo cáo phải chuẩn xác, đầy đủ, hợp lý để đẩy mạnh hoạt động đầu tư đa quốc gia

Hiện nay, hệ thống thông tin báo cáo tài chính kế toán Nhà nước và kế toán các đơn vị hành chính sự nghiệp (HCSN) vẫn còn bị chi phối bởi nhiều quy định khác nhau như luật Ngân sách Nhà nước, luật Kế toán, các quy định về chế độ kế toán HCSN, các văn bản quy phạm pháp luật Nhà nước, …

Kế toán công tại Việt Nam chưa đưa thông tin mang tính hữu ích cho việc trách nhiệm giải trình và ra quyết định Vì vậy, kế toán khu vực công chưa là công cụ hữu ích để quản lý, kiểm soát nguồn tài chính công, NSNN Tuy Nhà nước ban hành nhiều quy định và thông tư hướng dẫn thực thi kế toán nhưng song song các đơn vị HCSN vẫn còn gặp nhiều khó khăn trong quá trình thực hiện, thu thập thông tin và trình bày trên BCTC, chưa cung cấp thông tin cho việc giải trình và đưa ra quyết định,

…

Nói đến Tây Ninh trong công cuộc xây dựng và phát triển Đất nước, vị trí Tây Ninh là vùng kinh tế thuận lợi, phát triển kinh tế đối ngoại Tây Ninh là tỉnh thuộc vùng Đông Nam Bộ Việt Nam Phía Tây và Tây Bắc giáp với Vương quốc Campuchia; phía Đông giáp với tỉnh Bình Dương và Bình Phước; phía Nam giáp Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Long An Tỉnh nhà có đường Xuyên Á nối dài từ

Tp Hồ Chí Minh với Campuchia thông qua Cửa Khẩu Mộc Bài Song song đó với vị trí cách trung tâm Tp.Hồ Chí Minh 99 km tuyến đường Quốc lộ 22B, cách cửa khẩu biên giới Campuchia 40km về Tây Bắc Tây Ninh là một trong những vị trí cửa ngõ lưu thông, phát triển kinh tế, mở rộng quan hệ quốc tế quan trọng giữa Campuchia

và Thái Lan…Bên cạnh đó vị trí địa lý tỉnh Tây Ninh còn là đầu mối giao lưu quan trọng trong việc trao đổi, luân chuyển, lưu thông hàng hoá, cung ứng các sản phẩm dịch vụ giữa các tỉnh trong vùng kinh kế trọng điểm Đông Nam Bộ nói chung và các tỉnh vùng Đồng bằng Sông Cửu Long nói riêng Tây Ninh cũng được xem là một trong các tỉnh về phát triển kinh tế, hội nhập và cải cách hành chính; thu hút các dự

án kinh tế phát triển tỉnh nhà từ nguồn đầu tư nước ngoài, để đáp ứng nhu cầu này thì đòi hỏi mọi thông tin về BCTC kế toán công cũng như kế toán BCTC kế toán HCSN

phải thật sự hữu ích, rõ ràng, chính xác và minh bạch và là công cụ hữu ích để quản

lý, kiểm soát tình hình kinh tế, ngân sách Tỉnh nhà nói riêng và cả nước nói chung

Vì lý do trên, để nắm bắt xu hướng cùng với các điều kiện tại Việt Nam nói chung và tỉnh Tây Ninh nói riêng thì việc tìm hiểu, nghiên cứu và thực hiện tìm hiểu các nhân tố tác động đến việc nâng cao thông tin hữu ích của báo cáo tài chính kế toán các đơn vị Hành chính sự nghiệp là cần thiết và phải đổi mới một cách thuận

tiện nhất Từ những thực tiễn nêu trên tác giả chọn ra đề tài “Các nhân tố tác động

đến việc nâng cao thông tin hữu ích của báo cáo tài chính kế toán các đơn vị Hành chính sự nghiệp – Nghiên cứu thực nghiệm tại tỉnh Tây Ninh” để phân tích,

tổng hợp, nghiên cứu các vấn đề nhằm đưa ra những giải pháp với mục đích nâng cao tính hữu ích thông tin BCTC kế toán HCSN, số liệu báo cáo để cung cấp tình hình về kinh tế, tình hình hoạt động của đơn vị cho cơ quan quản lý, cơ quan có thẩm quyền các thông tin chuẩn xác và kịp thời Qua đó góp phần giúp cho việc quản lý của các

cơ quan cấp trên nâng cao chất lượng tài chính công, có cơ chế nguồn tài chính thích hợp giúp phát triển tỉnh nhà

2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

Luận văn chủ yếu chú trọng các mục tiêu sau :

Mục tiêu tổng quát : Nhận diện và đo lường các nhân tố tác động đến việc nâng cao thông tin hữu ích của báo cáo tài chính kế toán các đơn vị Hành chính sự nghiệp tại Tỉnh Tây Ninh

Mục tiêu cụ thể :

Một là, tìm hiểu, phân tích và đánh giá các nhân tố tác động đến việc nâng cao thông tin hữu ích của báo cáo tài chính kế toán các đơn vị Hành chính sự nghiệp tại tỉnh Tây Ninh

Hai là, mức độ tác động của các nhân tố đến việc nâng cao thông tin hữu ích của báo cáo tài chính kế toán các đơn vị Hành chính sự nghiệp tại tỉnh Tây Ninh

3 Câu hỏi nghiên cứu

Qua mục tiêu trên tác giả có 02 câu hỏi tương ứng như sau :

1 Các nhân tố nào tác động đến việc nâng cao thông tin hữu ích của báo cáo tài chính kế toán các đơn vị Hành chính sự nghiệp – Nghiên cứu thực nghiệm tại tỉnh Tây Ninh ?

2 Mức độ tác động của các nhân tố trên như thế nào đối với việc nâng cao

thông tin hữu ích của báo cáo tài chính kế toán các đơn vị Hành chính sự nghiệp –

Nghiên cứu thực nghiệm tại tỉnh Tây Ninh ?

4 Đối tượng nghiên cứu

Hệ thống văn bản quy định về kế toán, luật ngân sách nhà nước, các quy chuẩn

về hệ thống kế toán của đơn vị HCSN theo những luật định Nhà nước và các văn bản mang tính pháp lý hiện hành

Các nhân tố tác động đến việc nâng cao thông tin hữu ích của báo cáo tài chính

kế toán các đơn vị Hành chính sự nghiệp

5 Phạm vi nghiên cứu

Bài luận chủ yếu tập trung tìm hiểu các vấn đề về thông tin hữu ích của báo cáo tài chính kế toán các đơn vị hành chính sự nghiệp tại Tỉnh Tây Ninh Tác giả chủ yếu khảo sát các Sở ban ngành, các đơn vị HCSN tại Tỉnh Tây Ninh

6 Phương pháp nghiên cứu

Bài viết được vận dụng cả phương pháp định tính và phương pháp định lượng :

Phương pháp định tính, tìm hiểu các khái niệm được sử dụng trong mô hình nghiên cứu thông qua ý kiến khảo sát từ các chuyên gia, tác giả khái quát mô tả lý thuyết hệ thống kế toán HCSN, đánh giá thực tế hệ thống kế toán tại đơn vị

Phương pháp định lượng, dựa trên nghiên cứu trước làm cơ sở để tác giả sàng lọc, vận dụng kiểm chứng các nhân tố tác động thể hiện cụ thể thông qua thiết kế bảng câu hỏi khảo sát và thu thập dữ liệu Bảng câu hỏi khảo sát được gửi trực tiếp, qua mail và công cụ khảo sát trực tuyến là google docs đến các đối tượng khảo sát

Tổng hợp, sàng lọc số liệu khảo sát, sử dụng Excel 2010 và phần mềm hỗ trợ SPSS 20.0 để thực hiện phân tích thống kê dữ liệu, phân tích tương quan, đánh giá Cronback’s Alpha, phân tích nhân tố EFA

7 Những đóng góp mới của luận văn

* Về mặt lý luận

Bài viết tổng hợp các lý luận liên quan đến các nhân tố tác động đến việc nâng cao thông tin hữu ích của báo cáo tài chính kế toán các đơn vị Hành chính sự nghiệp tại tỉnh Tây Ninh nói riêng Trên cơ sở đó, kết hợp với kết quả nghiên cứu thực trạng

để những tác giả nghiên cứu cùng lĩnh vực có thể tham khảo thực hiện mở rộng các nghiên cứu tiếp theo

Vận dụng được phương pháp kiểm định mô hình hồi quy tuyến tính để đo lường mức độ tác động của các nhân tố đến việc nâng cao thông tin hữu ích của BCTC

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài các phần danh mục, tài liệu tham khảo, phụ lục, kết cấu của bài luận gồm có phần mở đầu, phần nội dung gồm 05 chương trình bày như sau :

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT

CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

CHƯƠNG 4 THỰC TRẠNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

CHƯƠNG 5 KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU

Kế toán đơn vị Hành chính sự nghiệp, với một hệ thống riêng biệt do đó việc nghiên cứu về việc nâng cao thông tin hữu ích của BCTC kế toán, những đổi mới, cải cách hệ thống kế toán là tiền đề để hoàn thiện, nâng cao hệ thống kế toán của các đơn

vị HCSN tại tỉnh Tây Ninh Qua đó, tác giả tổng hợp những yếu tố tác động đến cải cách, ứng dụng để đổi mới, hoàn thiện và phát triển hệ thống kế toán công cũng như

để xác định mức độ ảnh hưởng các nhân tố đến chất lượng thông tin của BCTC kế toán Tiếp đến, góp phần xây dựng hệ thống kế toán chuẩn mực, cung cấp các thông tin hữu ích, trung thực, đáp ứng việc sử dụng các thông tin về kế toán và sự quản trị nguồn lực tài chính công đạt hiệu quả cao hơn

Chương này phát họa một bức tranh tổng thể về quá trình nghiên cứu các vấn

đề trong nội dung của bài luận văn, thể hiện thông qua việc khai thác, nghiên cứu đề tài của các tác giả, các nhà nghiên cứu trong nước và ngoài nước đã xây dựng các vấn

đề có liên quan đến luận văn của tác giả Từ đó, tác giả có góc nhìn cụ thể, xác định được khe hổng nghiên cứu để việc lựa chọn đề tài nghiên cứu được đánh giá là cần thiết nếu được xem xét tổng thể trong sự liên kết với các nghiên cứu đi trước, các nghiên cứu đã thực hiện trước đó

1.1 Các nghiên cứu liên quan

1.1.1 Các nghiên cứu nước ngoài

+ Tổng quan các nghiên cứu về vấn đề cải cách hệ thống kế toán công, nâng cao thông tin hữu ích của BCTC kế toán

Chan, J L (2003) bài viết thể hiện sự khác biệt về mục đích, tính chất hàng hóa dịch vụ công, nguồn tài chính và thuế trong khu vực công Điều này chưa được phản ánh trong các tiêu chuẩn kế toán của chính phủ trong các quốc gia phát triển Tất cả những điều này bị ảnh hưởng bởi thực tiễn khu vực tư nhân, trong đó ủng hộ

cơ sở dồn tích và báo cáo tổng hợp Kế toán KVC đang từng bước tiếp cận cơ sở kế toán dồn tích, kết hợp giữa BCTC chính phủ và báo cáo quỹ Tác giả cũng đề xuất

một số nguyên tắc kế toán cần được quy định thành các bộ quy chuẩn nhằm đẩy mạnh trách nhiệm giải trình tài chính của chính phủ thông qua các thông tin tài chính

Cũng theo Chan, J L (2006) nhận định những yếu kém, tồn tại những khuyết điểm từ hệ thống quản lý tài chính Chính phủ của các nước đang phát triển Từ đó, nội dung của cuộc cải cách nhằm thay đổi các chính sách và thủ tục của kế toán Chính phủ, hỗ trợ cho việc quản lý hiệu quả nguồn lực công, cung cấp dữ liệu minh bạch, thông tin hữu ích cho các nhà quản lý khu vực công để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ cơ bản của Nhà nước, tăng cường năng lực thể chế để đạt được mục tiêu phát triển

Cải cách liên quan đến việc thay đổi chính sách và thủ tục kế toán của chính phủ Phần lớn các quốc gia có một số loại quy tắc và quy định cho hệ thống kế toán của Chính phủ, mặc dù sắp xếp thể chế của họ để thiết lập các quy tắc và các quy định có thể khác nhau Tiêu chuẩn kế toán công kêu gọi tất cả các quốc gia áp dụng IPSAS Vì IPSAS là trung tâm của toàn thế giới, các nỗ lực của kế toán ảnh hưởng đến cải cách kế toán của chính phủ trong các nước đang phát triển

Vì thế giá trị về phương diện xã hội của việc cải cách kế toán nhà nước sẽ góp phần vào mục tiêu phát triển chung và kể cả việc giảm nghèo của quốc gia Bài viết còn nhấn mạnh đến việc đảm bảo sự trung thực tài chính và quá trình vận dụng IPSAS

để cải cách kế toán chính phủ hiệu quả hơn Tuy nhiên, giải pháp để các nước đang phát triển có thể thực hiện nhằm cải cách và vận dụng IPSAS chưa được tác giả thể hiện

Janet Mack (2006) với mục tiêu xác định mục đích chung của BCTC của khu vục công tại Úc và sự hòa hợp với mục đích nội dung BCTC Bài viết thể hiện nhu cầu của người sử dụng BCTC không chỉ ra quyết định mà còn sử dụng cho mục đích đánh giá trách nhiệm giải trình của đơn vị báo cáo Do đó, thông tin BCTC cung cấp cho người sử dụng phải thật hữu ích

Trong một nghiên cứu của Roje & Vasicek (2010), bài viết này thảo luận về quan điểm của kế toán khu vực công và báo cáo kinh tế tài chính ở các quốc gia chuyển đổi Thứ nhất, bài viết nhằm mục đích kiểm tra tính đầy đủ của kế toán chính

phủ và mô hình báo cáo tài chính, phản ánh các quy tắc, chuẩn mực kế toán hiện tại

và khung báo cáo tài chính trong Slovenia, Croatia, Bosnia, Herzegovina Bài viết nghiên cứu về phát triển, chấp nhận IPSAS và thực tế chủ đề IPSAS đang ngày càng trở nên quan trọng, nhiều quốc gia đang hướng tới việc áp dụng kế toán dồn tích bằng cách sử dụng IPSAS Thứ hai, có một mối liên hệ chặt chẽ giữa ngân sách và kế toán

để tài trợ cho dự án Kết quả cho thấy mức độ các hệ thống kế toán của chính phủ chuyển đổi ở các nước phụ thuộc vào một số yếu tố cụ thể cần được tính đến khi đánh giá hệ thống và so sánh giữa đổi mới hệ thống kế toán các nước Đồng thời, bài viết thể hiện những khó khăn từ quá trình cải cách để chuyển đổi sang IPSAS bao gồm :

Sự luân chuyển kế toán dồn tích từ kế toán tiền mặt; khó khăn khi chuyển đổi ngôn ngữ, thuật ngữ kế toán; sự hỗ trợ từ cơ quan cấp trên; đổi mới hệ thống công nghệ thông tin Do đó, cần xây dựng, phát triển và hoàn thiện hệ thống kế toán hỗ trợ cho quá trình thực hiện Tuy nhiên nghiên cứu này chưa đi sâu, chưa khai thác cụ thể các giải pháp thiết yếu nhằm thực hiện quá trình

Theo Christiaens và cộng sự (2013) việc đổi mới trong hệ thống kế toán và việc ứng dụng về IPSAS ở các quốc gia với nhiều mức độ khác nhau, tác giả mở rộng phạm vi trên 81 quốc gia và chia thành 6 nhóm theo cách quản lý tài chính công Kết quả khảo sát cho thấy do sự khác nhau về nền văn hóa, hoàn cảnh lịch sử hoặc trong cấu trúc của mỗi quốc gia đã ảnh hưởng đến việc đổi mới hệ thống kế toán công Việc ứng dụng IPSAS cũng được thực hiện với nhiều mức độ khác nhau Trong đó, nghiên cứu chỉ ra việc áp dụng kế toán dồn tích cho khu vực công được triển khai tại các quốc gia theo 03 cấp độ khác nhau bao gồm : Nội dung, thời gian và phương thức thực hiện Do nhiều Chính Phủ xem xét nhu cầu riêng của mình và không thực hiện

đủ đầy các yêu cầu theo quy định của IPSAS vì thế cải cách kế toán dồn tích sẽ không đồng nhất trong vận dụng IPSAS

Zakaria và cộng sự (2017), trên cơ sở nghiên cứu “Một khảo sát về tác động của hệ thống kế toán đối với công việc hiệu quả : Bằng chứng từ các cơ quan khu vực công của Maylaysia” khảo sát về sự tác động hệ thống thông tin kế toán đối với tính hiệu quả công việc trong các cơ quan khu vực công tại Malaysia Bài viết với mục

tiêu đánh giá hệ thống kế toán hiện hành về : BCTC, quản trị tài chính, kiểm toán và

kiểm soát BCTC Kết quả bài viết thể hiện các nhân tố : Nhiệm vụ quản lý ngân sách,

kế toán và BCTC, nhiệm vụ kiểm toán và kiểm soát

Bảng 1.1 Tổng hợp các nghiên cứu về vấn đề cải cách hệ thống kế toán công,

nâng cao thông tin hữu ích của BCTC kế toán

Chan, J L

(2003)

Government accounting: an assessment of theory, purposes and standards

Sự khác biệt về mục đích, tính chất hàng hóa dịch vụ công, nguồn tài chính

và thuế trong khu vực công

Phân tích, tổng hợp,

so sánh

Cơ sở kế toán

áp dụng

Đề xuất một số nguyên tắc kế toán cần được quy định thành các bộ quy chuẩn nhằm đẩy mạnh trách nhiệm giải trình tài chính của chính phủ thông qua các thông tin tài chính James L

Chan

(2006)

IPSAS and Government Accounting Reform

in Developing Countries

Đổi mới hệ thống kế toán công ở các nước đang phát triển, mục tiêu đổi mới chính sách

và hình thức của

kế toán dựa trên

cơ sở vận dụng IPSAS

Phân tích, tổng hợp,

so sánh

Hệ thống pháp luật, cơ sở kế toán, nguồn ngân sách, nguồn nhân lực, hệ thống công nghệ thông tin, trình

- Nguồn tài chính cung cấp để thực hiện

Janet Mack

(2006)

Reflections on the theoretical underpinnings

of the purpose financial reports

general-of Australian government departments

Xác định mục đích chung của BCTC của khu vục công tại Úc

và sự hòa hợp với mục đích nội dung BCTC

Phân tích, tổng hợp,

so sánh

Cơ sở kế toán

áp dụng

Người sử dụng BCTC không chỉ ra quyết định mà còn sử dụng cho mục đích đánh giá trách nhiệm giải trình của đơn vị báo cáo

implementation:

efforts of transition countries toward IPSAS

compliance

Nghiên cứu sự tương đồng và khác biệt về thực trạng kế toán Chính phủ

ở các nước Slovenia, Croatia, Bosnia

và Herzegovina

để chuyển đổi sang IPSAS

Phân tích, tổng hợp,

so sánh

Quy định kế toán, hạn chế ngôn ngữ, thuật ngữ kế toán, sự hỗ trợ

từ cấp quản lý,

hệ thống công nghệ thông tin

Vận dụng IPSAS tại các quốc gia phụ thuộc cải cách hệ thống kế toán công Hạn chế từ quá trình cải cách để chuyển đổi sang IPSAS bao gồm: Đổi sang kế toán dồn tích từ kế toán tiền mặt; khó khăn khi chuyển đổi ngôn ngữ

on Reforming Governmental Financial Reporting:

an International Comparison

Nguyên nhân của việc đổi mới

kế toán công và ứng dụng IPSAS các quốc gia theo nhiều mức

độ khác nhau

Phân tích, tổng hợp,

so sánh, hồi quy

Nội dung, thời gian và cách thức thực hiện

- Do sự khác nhau về nền văn hóa, bối cảnh lịch sử hoặc trong cấu trúc của mỗi quốc gia

- Việc vận dụng kế toán dồn tích được thực hiện tại các quốc gia theo nhiều cấp độ khác nhau

Zakaria và

cộng sự

(2017),

A survey on the impact of accounting information system on tasks efficiency:

Evidence from Malaysian public sector agencies

Tìm hiểu tác động hệ thống thông tin kế toán đối với tính hiệu quả công việc trong các cơ quan khu vực công tại Malaysia

Phân tích, tổng hợp,

so sánh, hồi quy

Kết quả bài viết thể hiện các nhân tố : Nhiệm vụ quản

lý ngân sách,

kế toán và BCTC, nhiệm

vụ kiểm toán

và kiểm soát

Bài viết với mục tiêu đánh giá hệ thống kế toán hiện hành về : BCTC, quản trị tài chính, kiểm toán và kiểm soát BCTC

(Nguồn: Tác giả tự tổng hợp)

+ Tổng quan các nghiên cứu về những nhân tố tác động đến việc xây

dựng hệ thống kế toán công, nâng cao thông tin hữu ích của BCTC kế toán

Choi & Mueller (1984) các nhân tố ảnh hưởng trực tiếp tới nâng cao hệ thống

kế toán : Hệ thống pháp luật; Hệ thống chính trị; Nguồn gốc sở hữu; Qui mô và độ phức tạp của đơn vị; Đặc điểm xã hội, mức độ tinh tế, nhạy cảm của môi trường kinh doanh; Mức độ suy luận pháp lý; Chính sách kế toán hiện tại; Tốc độ đổi mới kinh doanh; Bối cảnh phát triển kinh tế; Phát triển của các thành phần kinh tế; Phát triển

và tổ chức nghề nghiệp Tuy tác giả đề cập đến các vấn đề liên quan đến sự phát triển

hệ thống kế toán nhưng sự phát triển, hoàn thiện hệ thống kế toán cũng nhằm mục đích mang lại thông tin hữu ích BCTC kế toán cho đối tượng có nhu cầu sử dụng Do

đó, tính hữu ích thông tin BCTC cũng sẽ bị chi phối bởi những nhân tố trên

Theo Robbins & Austin (1986) yếu tố từ quản lý cho thấy có sự ảnh hưởng tích cực đến chất lượng thông tin được công bố Bên cạnh đó, việc công bố đầy đủ thông tin tài chính kế toán công còn phụ thuộc vào các yếu tố về môi trường chính trị, môi trường kinh tế xã hội và mối quan hệ giữa các lực lượng trong tổ chức như

sự ảnh hưởng của các lợi ích đến chính phủ, sự ảnh hưởng của báo chí hay khả năng của lực lượng kế toán, kiểm toán (Cheng, 1992)

Luder, Klaus (1992) "A contingency model of governmental accounting innovations in the political administrative environment." Dựa trên một nghiên cứu so

sánh kế toán khu vực công của Hoa Kỳ, Canada, và một số nước châu Âu, các nhân

tố tác động đến sự đổi mới trong chính sách kế toán công gồm 04 nhân tố: Kích thích

sự đổi mới, biến đổi cấu trúc xã hội về người dùng thông tin, biến đổi cấu trúc hệ thống Chính trị - Hành chính và các rào cản thực hiện Nghiên cứu mô hình cơ bản cho việc áp dụng thành công kế toán dồn tích, nhưng vẫn còn tồn động hạn chế : Tài

tố tác động việc đổi mới chính sách kế toán và vận dụng thành công

kế toán dồn tích cũng phần nào tác động tính hữu hiệu, tính minh bạch của thông tin trên các báo cáo kế toán

Trên cơ sở kế thừa nghiên cứu Ouda Hassan (2004) vấn đề nghiên cứu đối với các nước đang phát triển Nghiên cứu việc áp dụng kế toán dồn tích ở khu vực công,

mở rộng sang các nước đang phát triển, xây dựng mô hình các nhân tố để thúc đẩy quá trình này Nghiên cứu cho rằng việc cải cách kế toán công tại các nước đang phát triển có những hạn chế nhất định bắt nguồn từ những nguyên nhân như việc thâm hụt ngân sách, những hạn chế trong việc kiểm soát nguồn ngân sách, nguồn tài chính xuất hiện vấn đề tham ô, tỷ lệ lạm phát cao, những hạn chế về trình độ chuyên môn cũng như nguồn lực về tài chính để thực hiện Tác giả đã tìm hiểu, tổng hợp và xây dựng, thiết kế mô hình về các nhân tố ảnh hưởng trong bài nghiên cứu Các nhân tố bao gồm : Sự thay đổi quản lý, hỗ trợ từ các nhà lãnh đạo, hỗ trợ từ học thuật trong kế toán, chiến lược truyền thông, sẵn sàng thay đổi về kế toán, nguồn ngân sách thực hiện, phối hợp với các tổ chức chính phủ và xây dựng công nghệ thông tin

Tiếp đến, theo nghiên cứu của Zhang (2005) “Environmental Factors in

China's Financial Accounting Development since 1949” Tìm hiểu những nguyên

nhân của sự khác biệt ở mỗi quốc gia về hệ thống kế toán, đồng thời nghiên cứu những tác động từ môi trường đến sự phát triển của kế toán Trung Quốc qua từng giai đoạn lịch sử Qua nghiên cứu cho thấy sự phát triển kế toán của Trung Quốc chịu ảnh

hưởng mạnh mẽ bởi 07 nhân tố, bao gồm : Chính trị, Kinh tế, Pháp lý, Quốc tế, Văn

hóa, Giáo dục, Nghề nghiệp Với 7 nhân tố trên tác động đến việc phát triển hệ thống

kế toán cũng phần nào tác động đến việc nâng cao tính hữu hiệu, chất lượng thông

tin trên BCTC, nhằm mang đến các thông tin chuẩn xác, minh bạch và rõ ràng đến người tiếp nhận

Theo Martani & Liestiani (2010) Chính phủ Indonesia đã thông qua các chính sách và quy định mới về báo cáo tài chính chính quyền địa phương Tác động của chất lượng hoạt động kiểm toán ảnh hưởng đến mức độ công bố thông tin BCTC của chính phủ Chất lượng kiểm toán và khuyến khích từ người quản lý có mối quan hệ tích cực đến thông tin công bố trên BCTC

Theo Harun (2012) nghiên cứu “Public sector accounting reforms in the

Indonesian post-Suharto era” với mục tiêu của nghiên cứu là để hiểu được quá trình

cải cách hệ thống kế toán dồn tích ở khu vực công Indonesia Việc thực hiện kế toán công còn hạn chế vì năng lực thể chế thấp (quan liêu, làm việc chưa hiệu quả, chưa minh bạch), đây cũng là một trong những khó khăn khi vận dụng cải cách kế toán công ở các nước đang phát triển Kinh tế, chính trị, công nghệ, năng lượng, thói quen

cũ, kỹ thuật chuyển đổi sang kế toán dồn tích là một trong những yếu tố có ảnh hưởng đến quy trình này

Theo nghiên cứu của Lê Thị Nha Trang (2012) “Application of IPSAS Standards to the Vietnamese Government Accounting and Financial Statements”, tác giả đánh giá những ưu thế, bất lợi và tác động của IPSAS đến các mức độ vận dụng khác nhau tại các quốc gia và thực tế khảo sát các kế toán thuộc khu vực công Việt Nam Các nhân tố từ đề tài : Hệ thống pháp lý, cơ sở kế toán, trình độ chuyên môn,

hệ thống công nghệ thông tin Các hạn chế ảnh hưởng đến việc vận dụng IPSAS bao gồm : Khó khăn trong việc tổng hợp các dữ liệu về ngân sách quốc gia cho kế toán công; Nguồn lực hạn chế chuyên môn; Hạn chế về nguồn tài chính; Hệ thống công nghệ thông tin chưa ứng dụng nhiều để thực hiện IPSAS

Mike Mbaya (2014) “Implication of International Public Sector Accounting Standards (IPSASs) on County Financial Management and Reporting” Bài viết nói

rõ về mục tiêu và sự ảnh hưởng của việc ứng dụng IPSAS trong hệ thống kế toán Cụ thể thông qua các nhân tố như : Vai trò của Quốc hội và các cơ quan Chính phủ; Cơ chế thu hút nguồn nhân lực; Sự hỗ trợ từ cơ quan quản lý các cấp, các tổ chức đa quốc

gia và các chuyên gia nước ngoài; Nâng cao nhận thức về ứng dụng IPSAS; Tiến trình và sự giám sát chặt chẽ ứng dụng IPSAS; Cải thiện nâng cao công nghệ thông tin

Theo Lubis (2016) công nghệ thông tin là công cụ hỗ trợ, là cơ sở hạ tầng, phần mềm, sử dụng hệ thống và phương pháp để thu nhập, xử lý, truyền tải, lưu trữ,

tổ chức và sử dụng dữ liệu thông tin có ý nghĩa Và việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động kế toán sẽ giảm sai sót, giảm thiểu thời gian, chuỗi hệ thống thông tin sẽ hoạch định một cách có hệ thống hơn và trình bày trên BCTC một cách đáng tin cậy

Iskanda Muda và cộng sự (2018), thông qua kế thừa tác giả Lubis (2016) cho thấy việc tuân thủ chuẩn mực kế toán và hệ thống thông tin của khu vực công ảnh hưởng tích cực đến chất lượng thông tin BTCT kế toán Nghiên cứu Maksum (2014) thể hiện hệ thống kế toán tài chính tác động đến chất lượng BCTC khu vực công Bài viết Iskanda Muda và cộng sự (2018), đưa ra nhận định : Thông tin kế toán ảnh hưởng tích cực đến chất lượng BCTC khu vực công Kiểm soát nội bộ không ảnh hưởng đến chất lượng BCTC khu vực công Chất lượng hay tính hữu hiệu thông tin BCTC kế toán góp phần nâng cao chất lượng ra quyết định về hiệu quả và thể hiện hiệu quả sử dụng nguồn ngân sách công thông qua các thông tin tài chính minh bạch, chính xác

Bảng 1.2 Tổng hợp các nghiên cứu nước ngoài về những nhân tố tác động

đến việc xây dựng hệ thống kế toán công, thông tin hữu ích của BCTC kế toán

Phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh

Hệ thống pháp luật; Hệ thống chính trị; Nguồn gốc sở hữu; Qui

mô và độ phức tạp của đơn vị;

Tác giả đề cập đến các vấn đề liên quan đến sự phát triển hệ thống kế toán nhưng

sự phát triển hoàn thiện hệ thống kế

Đặc điểm xã hội, mức độ tinh

tế, nhạy cảm của môi trường kinh doanh; Mức độ suy luận pháp lý; Chính sách

kế toán hiện tại;

Tốc độ đổi mới kinh doanh; Bối cảnh phát triển kinh tế; Phát triển của các thành phần kinh tế; Phát triển và

tổ chức nghề nghiệp

toán cũng nhằm mục đích mang lại thông tin hữu ích BCTC kế toán

Phương pháp phân tích, hồi quy

Nhận thức từ nhà quản lý

Sức mạnh tích cực từ nhà quản lý

Phương pháp phân

Môi trường chính trị, môi trường kinh tế,

Việc công bố đầy đủ thông tin tài chính kế toán công còn phụ

tích, hồi quy

nhóm lợi ích, báo chí, khả năng kế toán viên, kiểm toán viên

thuộc vào các yếu tố

về môi trường chính, môi trường kinh tế

xã hội và mối quan

hệ giữa các lực lượng trong tổ chức Luder,

Phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh

Kích thích sự đổi mới, biến đổi cấu trúc xã hội về người dùng thông tin, biến đổi cấu trúc

hệ thống Chính trị - Hành chính

và các rào cản thực hiện

Nghiên cứu mô hình

cơ bản cho việc áp dụng thành công kế toán dồn tích, nhưng vẫn còn tồn động hạn chế : Tài chính thâm hụt, tham ô, lạm phát, trình độ chuyên môn và nguồn lực tài chính

mô hình các nhân tố để thúc đẩy quá trình này

Phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, đối chiếu, hồi quy

Sự thay đổi quản lý, hỗ trợ

từ các nhà lãnh đạo, hỗ trợ từ học thuật trong

kế toán, chiến lược truyền thông, sẵn sàng thay đổi về kế toán, nguồn ngân sách thực hiện, phối hợp với các tổ chức

Nghiên cứu vẫn còn những hạn chế nhất định bắt nguồn

từ : Thâm hụt ngân sách, quản lý yếu kém dẫn đến tham nhũng, tỷ lệ lạm phát, nghiệp vụ chuyên môn và nguồn tài chính Do

đó, tác giả đã đề xuất

mô hình gồm 11 nhân tố giúp các

chính phủ và xây dựng công nghệ thông tin

nước đang phát triển thực hiện công việc này

từ môi trường ảnh hưởng đến

sự phát triển của

kế toán Trung Quốc qua từng giai đoạn lịch

sử

Phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, đối chiếu

Chính trị, Kinh

tế, Pháp lý, Quốc tế, Văn hóa, Giáo dục, Nghề nghiệp

Sự phát triển kế toán của Trung Quốc chịu ảnh hưởng mạnh mẽ bởi các nhân tố khác nhau trong kế toán quốc tế bao gồm : Chính trị, quốc tế, kinh tế, văn hóa, luật pháp, giáo dục và tính chuyên nghiệp

Phương pháp phân tích, tổng hợp, hồi quy

Chất lượng kiểm toán, khuyến khích từ nhà quản lý

Chính phủ Indonesia

đã thông qua các chính sách và quy định mới về báo cáo tài chính chính quyền địa phương Tác động của chất lượng hoạt động kiểm toán ảnh hưởng đến mức độ công bố thông tin BCTC của chính phủ

Phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh

Kinh tế, chính trị, công nghệ, năng lượng, thói quen cũ, kỹ thuật chuyển đổi sang kế toán dồn tích

Việc thực hiện kế toán công còn hạn chế vì năng lực thể chế thấp (quan liêu, làm việc chưa hiệu quả, chưa minh bạch), đây cũng là một trong những khó khăn khi vận dụng cải cách kế toán công ở các nước đang phát triển

và khảo sát thực

tế các chế độ hệ thống kế toán công tại Việt Nam

Phương pháp phân tích, tổng hợp, hồi quy

Hệ thống pháp

lý, cơ sở kế toán, trình độ chuyên môn, hệ thống công nghệ thông tin

Qua nghiên cứu vẫn còn hạn chế gồm : Khó khăn trong việc tổng hợp các dữ liệu

về ngân sách quốc gia cho kế toán công; Nguồn lực hạn chế chuyên môn; Hạn chế về nguồn tài chính; Hệ thống công nghệ thông tin chưa ứng dụng nhiều

để thực hiện IPSAS Mike

áp dụng IPSAS;

Phương pháp phân tích, tổng hợp

Vai trò của Quốc hội và Chính phủ; Cơ chế thu hút nguồn nhân lực;

Nghiên cứu giữa kế toán hiện tại và kế toán khi ứng dụng IPAS Các nhân tố tác động và đưa ra

Sự hỗ trợ từ cơ qua, các tổ chức quốc tế và các chuyên gia nước ngoài; Nâng cao nhận thức về ứng dụng IPSAS; Tiến trình và sự giám sát chặt chẽ ứng dụng IPSAS;

Cải thiện nâng cao công nghệ thông tin

các khuyến nghị về điều kiện cho việc ứng dụng IPSAS

Phương pháp phân tích, tổng hợp

Công nghệ thông tin

Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động kế toán sẽ giảm sai sót, giảm thiểu thời gian, chuỗi

hệ thống thông tin sẽ hoạch định một cách

có hệ thống hơn và trình bày trên BCTC một cách đáng tin cậy

Phương pháp phân tích, tổng hợp

Tuân thủ chuẩn mực kế toán và

hệ thống thông tin

Bài viết đưa ra nhận định : Thông tin kế toán ảnh hưởng tích cực đến chất lượng BCTC khu vực công

government in

Indonesia

phương ở Indonesia

Kiểm soát nội bộ không ảnh hưởng đến chất lượng BCTC khu vực công

(Nguồn: Tác giả tự tổng hợp)

1.1.2 Các nghiên cứu trong nước

+ Tổng quan nghiên cứu về xu hướng cải cách hệ thống kế toán công, nâng cao thông tin hữu ích của BCTC kế toán

Theo nghiên cứu Đặng Thái Hùng (2007) “Kế toán nhà nước Việt Nam và sự

tuân thủ các chuẩn mực quốc tế về kế toán” Bài viết nghiên cứu về quan hệ giữa

nguồn tài chính, kế toán Nhà nước và những yêu cầu cho việc thực thi Tổng kế toán Nhà nước Tổng quan hệ thống kế toán nhà nước Việt Nam còn nhiều hạn chế, đổi mới còn chậm, công tác kế toán tách rời pháp lý và tổ chức thực hiện Việc tập hợp các dữ liệu, số liệu phục vụ cho điều hành NSNN tồn tại nhiều khó khăn, thông tin tài chính Nhà nước chưa đầy đủ, còn phụ thuộc nhiều theo chức năng nhà quản lý Thực hiện Tổng KTNN là một yêu cầu cấp bách nhằm : Quản lý thống nhất TCNN, tập trung thông tin để thực hiện công khai hóa TCNN, đáp ứng yêu cầu hội nhập

Nguyễn Văn Hồng (2007), “Hoàn thiện hệ thống kế toán nhà nước” Luận án

của tác giả thể hiện tổng quan về nội dung kế toán nhà nước, thực trạng hệ thống kế toán ở Việt Nam hiện nay và đề xuất một số giải pháp để hoàn thiện hệ thống kế toán nhà nước, trong đó có đề xuất về mô hình lập dự toán theo kết quả đầu ra và quy trình quản lý tài chính ngân sách Tác giả cũng đi sâu trình bày quan điểm để xây dựng hoàn thiện hệ thống kế toán ngân sách Nhà nước và đề xuất những kiến nghị cho quá trình thực hiện

Nguyễn Đăng Huy (2008) trong “Giải pháp cho kế toán công ở Việt Nam” đã đưa ra những khó khăn tồn tại trong kế toán khu vực công ở Việt Nam : Gặp khó khăn về công tác ngân sách kế toán thể hiện qua phương pháp, phạm vi, nội dung và đối tượng kế toán của các đơn vị khác nhau, …chưa đáp ứng các yêu cầu về dữ liệu phân tích các số liệu nhằm phục vụ cho việc giám sát và quản lý ngân sách Quy định

hiện tại về lĩnh vực kế toán công nước ta cần được cải thiện, một số quy định và các hướng dẫn liên quan khá phức tạp, có một sự chồng chéo về nội dung Sự thiếu hụt

cơ sở hạ tầng và các nguồn lực, các chuyên gia kế toán, thêm độ phức tạp của các yêu cầu về báo cáo, dữ liệu truyền thông chậm chạp, đình truệ và thiếu chính xác, các chức năng kế toán không được tách biệt rõ ràng và không được kiểm soát đầy đủ gây

ra sự thiếu minh bạch trong lĩnh vực công Việt Nam chưa xây dựng các chuẩn mực

về hệ thống, quy trình thực hiện kế toán công chính thức và thông tư hướng dẫn về việc thực hiện kế toán đối với lĩnh vực công Báo cáo tài chính kế toán công Việt Nam lập trên cơ sở tiền mặt có điều chỉnh hoặc dồn tích có điều chỉnh và yêu cầu khi

áp dụng IPSAS là phải thay đổi sang cơ sở dồn tích toàn bộ Từ những khó khăn, hạn chế nêu trên, tác giả đưa ra một số giải pháp cần thiết như : Cơ cấu lại hệ thống báo cáo bao gồm cả hình thức của các báo cáo Xây dựng cách tiếp cận nhận thức về hệ thống kế toán công, đưa ra các cơ sở, nguyên tắc và áp dụng các khái niệm cho kế toán công một cách phù hợp, có logic để tạo được cơ sở thống nhất Thành lập Ủy ban đặc biệt nghiên cứu kỹ lưỡng về IPSAS và quá trình tiếp nhận, thay đổi cần có

sự hỗ trợ, học tập từ chuyên gia và hệ thống công nghệ hiện đại

Theo nghiên cứu ở Việt Nam về kế toán công, Ngô Thanh Hoàng (2014) nghiên cứu lý luận cơ bản về hệ thống kế toán công, hệ thống pháp luật kế toán điều chỉnh như : So sánh với các tiêu chuẩn, chế độ về kế toán công quốc tế, hiện thực kế toán công, tính hiệu quả của thông tin hệ thống kế toán công Từ đó tác giả đề xuất giải pháp cần thiết như : Chỉnh sửa Luật NSNN; Luật Kế toán cần gắn chặt với các văn bản pháp luật tài chính công; Ban hành ngay hệ thống CMKTC; Phương pháp tính giá và cần nghiên cứu phân loại hệ thống kế toán công

Nghiên cứu của Nguyễn Thị Thương (2018) tính minh bạch thông tin BCTC khu vực công ở Việt Nam chủ yếu xoay quanh trách nhiệm giải trình và quyết toán hơn là việc cung cấp thông tin cho việc ra quyết định của đối tượng sử dụng BCTC Kết quả thể hiện có 3 nhân tố tác động : Đặc điểm kế toán; Mức độ quan tâm của các đối tượng đến BCTC; Công nghệ thông tin

Bảng 1.3 Tổng hợp các nghiên cứu trong nước về xu hướng cải cách hệ thống

kế toán công, nâng cao thông tin hữu ích của BCTC kế toán

Nghiên cứu mối quan hệ giữa tài chính Nhà nước,

kế toán Nhà nước và những yêu cầu cho việc thực hiện Tổng

kế toán Nhà nước

Phương pháp phân tích, tổng hợp

Thực hiện Tổng KTNN là một yêu cầu cấp bách nhằm : Quản

lý thống nhất TCNN, tập trung thông tin để thực hiện công khai hóa TCNN, đáp ứng yêu cầu hội nhập

Thực trạng hệ thống kế toán nhà nước ở nước

ta hiện nay

Hoàn thiện hệ thống kế toán nhà nước

Phương pháp phân tích và tổng hợp,

so sánh, đối chiếu, lịch sử và logic, biện chứng duy vật, phát triển

Hệ thống pháp

lý (Luật NSNN, luật kế toán), hệ thống công nghệ thông tin

Thông qua nghiên cứu

đề xuất về mô hình lập

dự toán theo kết quả đầu ra và quy trình quản lý nguồn ngân sách

Nguyễn

Đăng

Giải pháp cho kế toán

Phân tích, đánh giá những hạn chế của hệ

Phương pháp phân

Cơ sở hạ tầng, chuyên môn kế toán viên

Các giải pháp đề xuất:

Tổ chức lại hệ thống BCTC công; Xây

Huy

(2008)

công ở Việt Nam

thống kế toán công Việt Nam và đề xuất giải pháp cải cách để vận dụng IPSAS

tích, tổng hợp

dựng cách tiếp cận nhận thức về kế toán công; Bộ Tài chính cần xây dựng Ủy ban đặc biệt về IPSAS và quá trình tiếp nhận, thay đổi cần có sự hỗ trợ, học tập từ chuyên gia và hệ thống công nghệ hiện đại

và kiến nghị

Nghiên cứu thực trạng hệ thống

kế toán công và

đề xuất các giải pháp cải cách nhằm hoàn thiện

hệ thống kế toán công VN theo hướng vận dụng IPSAS

Phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh

Hệ thống pháp

lý

Những hạn chế từ hệ thống kế toán công hiện hành : Hệ thống pháp lý; cơ sở kế toán; điều kiện ghi nhận; về giá trị; về kế toán quản trị công Các giải pháp đề xuất : Chỉnh sửa Luật NSNN; Luật

Kế toán cần gắn chặt với các văn bản pháp luật tài chính công; Ban hành ngay hệ thống CMKT; Phương pháp tính giá và phân loại hệ thống kế toán công

Nguyễn Thị

Thương

(2018)

Các nhân tố ảnh hưởng đến tính minh

Tìm hiểu các nhân tố ảnh hưởng đến

Phương pháp phân tích, tổng

Đặc điểm kế toán; Mức độ quan tâm của

Tính minh bạch thông tin BCTC khu vực công ở Việt Nam chủ

các đối tượng đến BCTC;

Công nghệ thông tin

yếu xoay quanh trách nhiệm giải trình và quyết toán hơn là việc cung cấp thông tin cho việc ra quyết định của đối tượng sử dụng BCTC

(Nguồn: Tác giả tự tổng hợp)

+ Tổng quan nghiên cứu về những nhân tố tác động đến việc xây

dựng hệ thống kế toán, nâng cao thông tin hữu ích của BCTC kế toán

Qua tìm hiểu bài viết của Phạm Quang Huy (2014) “Hoàn thiện hệ thống kế toán thu, chi ngân sách nhà nước tại Việt Nam” đã thực hiện phân tích và khảo sát hiện thực hệ thống kế toán ngân sách nhà nước và đưa ra những nội dung mà chế độ

kế toán thu chi ngân sách cần thay đổi như sử dụng tài khoản kế toán, cải cách văn bản hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin, tăng cường tính kiểm soát, tính minh bạch và công khai số liệu kế toán, sự áp dụng, lĩnh tựu kế toán công quốc về các chuẩn mực tế, thay đổi cơ sở kế toán Qua tìm hiểu hệ thống thu, chi ngân sách và vận dụng IPSAS của một số nước trên thế giới, tác giả đã đúc kết rằng mỗi quốc gia khi tiến hành củng cố và hoàn thiện hế thống kế toán thu, chi ngân sách có thể chịu tác động của một số nhân tố sau : Hệ thống kế toán hiện đại, cơ sở kế toán đang sử dụng; các nguyên tắc quản lý ngân sách tài chính cho Nhà nước, hệ thống chính trị,

hệ thống pháp luật, hệ thống kinh tế, sự phát triển của xã hội Trên cơ sở tìm hiểu vấn

đề trên tại một số quốc gia và liên hệ thực tế tại Việt Nam, tác giả đã tổng hợp, rút ra nhân tố chính tác động khi tiến hành việc hoàn thiện hệ thống kế toán thu chi ngân sách : Xã hội, chính trị, văn hóa, kinh tế và pháp lý

Tác giả Nguyễn Thị Thu Hiền (2015) “Hoàn thiện Báo cáo tài chính khu vực công – Nghiên cứu cho đơn vị Hành chính Sự nghiệp Việt Nam.” Bài viết đã đưa ra

06 nhân tố tác động đến cải cách kế toán ở khu vực công tại Việt Nam : Môi Trường chính trị, môi trường pháp lý, kỹ thuật nghiệp vụ, môi trường quốc tế, môi trường hoạt động, điều kiện tổ chức thực hiện

Tác giả Trát Minh Toàn (2016) trình bày có 4 nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng thông tin kế toán trên BCTC tại các trường học công lập trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long : Cơ sở kế toán áp dụng, nhận thức của người quản lý, cơ chế tài chính, khả năng kế toán viên Qua đó tác giả đưa ra đề xuất một số kiến nghị nhằm nâng cao chất lượng thông tin kế toán trên báo cáo tài chính tại các trường học công lập trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long

Tác giả Ngô Anh Tuấn (2017) “Hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại các học việc thuộc Bộ quốc phòng”, các nhân tố ảnh hưởng đến tổ chức công tác kế toán tại các học viện thuộc Bộ quốc phòng như : Đặc điểm hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập, yêu cầu thông tin kế toán trong đơn vị sự nghiệp công lập, công tác quản lý tài chính trong sự nghiệp công lập, tính bảo mật cao tại các học viện thuộc Bộ Quốc Phòng Trên cơ sở đó nêu ra những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân, làm tiền đề cho việc đề xuất giải pháp hoàn thiện.Việc hoàn thiện công tác kế toán cũng nhằm mục đích trình bày các thông tin trên báo cáo chính xác, minh bạch hơn, cung cấp cho đối tượng có nhu cầu sử dụng

Nghiên cứu Trần Mỹ Ngọc (2017) xác định 7 nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng thông tin kế toán tại các phường/xã huyện Châu Thành, Bến Tre : Môi trường chính trị, môi trường kinh tế, môi trường giáo dục, môi trường văn hóa, đào tạo bồi dưỡng, hệ thống thông tin kế toán

Theo Phạm Thị Kim Ánh (2017) “Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng thông

tin kế toán tại các đơn vị sự nghiệp y tế công lập trên địa bàn TP.HCM” Nghiên cứu

đã chỉ ra 5 nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng thông tin kế toán tại các đơn vị sự nghiệp y tế công lập trên địa bàn TP.HCM : (1) môi trường pháp lý, (2) môi trường chính trị, (3) môi trường kinh tế, (4) môi trường giáo dục, (5) môi trường văn hóa Qua đó, tác giả đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thông tin kế toán tại các đơn vị sự nghiệp y tế công lập trên địa bàn TP HCM Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thông tin kế toán tại các đơn vị sự nghiệp y tế công trên địa bàn TP.HCM

Bảng 1.4 Tổng hợp các nghiên cứu trong nước về những nhân tố tác động đến

việc xây dựng hệ thống kế toán, nâng cao thông tin hữu ích của BCTC kế toán

Các nhân tố Kết quả nghiên cứu

Hoàn thiện hệ thống kế toán thu chi ngân sách Việt Nam phù hợp với thực tế kinh tế

xã hội và sự tiếp thu với một số nội dung cơ bản của

CMKTCQT

Phân tích hồi quy, phương pháp phân tích nhân

tố khám phá

Xã hội, chính trị, văn hóa, kinh tế và pháp

lý

Nghiên cứu đánh giá thực trạng kế toán thu chi tại Việt Nam và đề xuất thay đổi như sử dụng tài khoản kế toán, cải cách văn bản, ứng dụng công nghệ thông tin, tăng cường tính kiểm soát, minh bạch và công khai số liệu kế toán, sự áp dụng, lĩnh tựu các CMKTCQT, chuyển đổi cơ sở về kế toán Nguyễn Thị

Thu Hiền

(2015)

Hoàn thiện Báo cáo tài chính khu vực công – Nghiên cứu cho đơn vị Hành chính

Sự nghiệp Việt Nam

Hoàn thiện nội dung, phương pháp lập và trình bày BCTC khu vực công, đảm bảo cung cấp thông tin hữu chính xác, phù hợp hội nhập quốc tế và điều

Phương pháp phán đoán tư duy, lý luận, phân tích tương quan hồi quy, phân tích nhân

tố khám phá

Môi Trường chính trị, môi trường pháp lý,

kỹ thuật nghiệp

vụ, môi trường quốc tế, môi trường hoạt động, điều kiện

tổ chức thực hiện

Nghiên cứu về nội dung thông tin trên Báo cáo tài chính Việt Nam Kết quả thể hiện Việt Nam hiện nay vẫn có nhiều chế

độ về kế toán Do đó, BCTC khu vực công hiện nay cũng không thống nhất Từ đó tác giả đưa các giải pháp

kiện kinh tế Việt Nam

để việc cải cách, đổi mới kế toán khu vực công Việt Nam Trát Minh

Toàn

(2016)

Nghiên cứu nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng thông tin kế toán trên BCTC tại các trường học công lập trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long

Xác định và đánh giá các nhân tố ảnh hưởng nhằm nâng cao chất lượng thông tin BCTC

Phân tích hồi quy, phương pháp phân tích nhân

tố khám phá

Cơ sở kế toán áp dụng, nhận thức của người quản

lý, cơ chế tài chính, khả năng

kế toán viên

Đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng thông tin BCTC : Nâng cao nhận thức trưởng đơn vị, xây dựng cơ chế tự chủ, khả năng kế toán viên, chuyển đổi cơ sở kế toán

Ngô Anh

Tuấn

(2017)

Hoàn thiện tổ chức công tác

kế toán tại các học viện thuộc Bộ quốc phòng

Nêu ra những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân, làm tiền đề cho việc đề xuất giải pháp hoàn thiện

Phương pháp phán đoán tư duy, lý luận

Đặc điểm hoạt động của đơn vị

sự nghiệp công lập, yêu cầu thông tin kế toán trong đơn vị sự nghiệp công lập, công tác quản lý tài chính trong

sự nghiệp công lập, tính bảo mật cao tại các học viện thuộc Bộ Quốc Phòng

Đề xuất giải pháp hoàn thiện hoàn thiện

tổ chức công tác kế toán

Trần Mỹ

Ngọc

(2017)

Các nhân tố ảnh hưởng đến chất

Tìm hiểu các nhân tố ảnh hưởng đến chất

Phân tích hồi quy, phương

Môi Trường chính trị, môi trường kinh tế,

Xác định các nhân tố tác động và đề xuất giải pháp hoàn thiện

lượng thông tin báo cáo tài chính phường / xã trên bịa bàn huyện Châu Thành, tỉnh Bến Tre

lượng thông tin

kế toán

pháp phân tích nhân

tố khám phá

môi trường giáo dục, môi trường văn hóa, đào tạo bồi dưỡng, hệ thống thông tin

Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng thông tin

kế toán tại các đơn vị sự nghiệp

y tế công lập trên địa bàn TP.HCM

Phân tích hồi quy, phương pháp phân tích nhân

tố khám phá

Môi trường pháp lý, môi trường chính trị, môi trường kinh

tế, môi trường giáo dục, môi trường văn hóa

Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng thông tin kế toán tại các đơn vị sự nghiệp y tế công trên địa bàn TP.HCM

(Nguồn: Tác giả tự tổng hợp)

1.2 Nhận xét tổng quan các nghiên cứu trước và khe hổng nghiên cứu

1.2.1 Nhận xét tổng quan các nghiên cứu trước

Việc tìm hiểu các nghiên cứu ngoài nước và trong nước về nội dung có liên quan bài luận văn, tác giả cho rằng việc tìm hiểu sự tác động của những nhân tố đến

hệ thống kế toán công được nhiều tác giả trong và ngoài nước quan tâm Ở Việt Nam, các tác giả tập trung nêu thực trạng và đưa ra giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống kế toán trong khu vực công, nhưng đối với việc tìm hiểu các nhân tố tác động đến việc nâng cao thông tin hữu ích của BCTC kế toán các đơn vị HCSN chưa phổ biến

Thông qua các nghiên cứu, các nhân tố được xác định là có tác động đến việc nâng cao thông tin hữu ích của báo cáo tài chính kế toán các đơn vị Hành chính sự