SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THƯỜNG XUÂN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIẢNG DẠY NGOẠI KHÓA CHO HỌC SINH TRƯỜNG PTDTBT THCS XUÂN LẸ VỀ VẤN ĐỀ BIẾ
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THƯỜNG XUÂN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ KINH NGHIỆM GIẢNG DẠY NGOẠI KHÓA
CHO HỌC SINH TRƯỜNG PTDTBT THCS XUÂN LẸ VỀ VẤN
ĐỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀ ỨNG PHÓ VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
Người thực hiện: Hồ Văn Lâm Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường PTDTBT THCS Xuân Lẹ SKKN thuộc môn: Sinh học
THANH HÓA NĂM 2019
Trang 2MỤC LỤC
1 Mở đầu Trang 2
1.1 Lí do chọn đề tài Trang 21.2 Mục đích nghiên cứu Trang 21.3 Đối tượng nghiên cứu Trang 21.4 Phương pháp nghiên cứu Trang 21.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm Trang 3
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm Trang 3
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm Trang 32.2 Thực trạng của vấn đề Trang 42.3 Giải pháp thực hiện Trang 52.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm Trang 18
3 Kết luận, kiến nghị Trang 12
3.1 Kết luận Trang 183.2 Kiến nghị……… ………… Trang 19
CÁC TỪ VIẾT TẮT
Trang 31 Mở đầu
1.1 Lí do chọn đề tài
Biến đổi khí hậu trong những năm gần đây đã và đang là vấn đề nhức nhối
ở Việt Nam cũng như trên toàn thế giới Biến đổi khí hậu gây nhiều thiệt hại vềngười và tài sản, gây ra nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan không theo quy luật
Theo một nghiên cứu của Liên Hợp Quốc, biến đổi khí hậu đã làm thiệthại cho kinh tế Thế giới ước tính đến 300 tỷ USD mỗi năm Cụ thể, có đến 90%
số vụ thảm họa toàn cầu có nguyên nhân bắt nguồn từ thời tiết Có đến 606.000người đã thiệt mạng do các thảm họa về thời tiết gây nên trong vòng hơn 20 nămqua, cùng với 4,1 tỷ người khác đang bị thương, phải bỏ nhà cửa đi sơ tán, đangtrong tình trạng cần viện trợ khẩn cấp Lũ lụt và hạn hán gây thiệt hại nặng nề vềngười, tài sản, mất mùa gây ra nạn đói nghèo, ô nhiễm môi trường nặng nề, gây
ra dịch bệnh
Hiện tại đã có tài liệu nghiên cứu vấn đề này nhưng vẫn chưa cụ thể vàotừng bài dạy mà vẫn còn chung chung, hoặc khi áp dụng vẫn còn khó khăn vìthực tế giảng dạy vẫn chưa có nhiều kinh nghiệm Do đó trong quá trình giảng
dạy tôi đã tích hợp vấn đề trên và đúc rút ra một số kinh nghiệm giảng dạy ngoại khóa cho học sinh trường PTDBT THCS Xuân Lẹ về vấn đề Biến đổi khí hậu và ứng phó với biến đổi khí hậu.
1.2 Mục đích nghiên cứu
Thấy được vai trò của vấn đề trên Tôi đã “Nghiên cứu và ứng dụng đưa nộidung ứng phó với biến đổi khí hậu vào giảng dạy môn học ở cấp Trung học cơsở” giúp học sinh nắm được tính cấp thiết của việc ứng phó với biến đổi khí hậu
và bản thân các em có hành động cụ thể để ứng phó với biến đổi khí hậu
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Trong năm học 2017- 2018 Tôi đã áp dụng tài liệu vào giảng dạy đặc biệt
đã rút ra một số kinh nghiệm khi giảng dạy ngoại khóa cho học sinh trường PTDTBT THCS Xuân Lẹ về vấn đề Biến đổi khí hậu và ứng phó với biến đổi khí hậu.
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế
- Phương pháp thu thập thông tin
- Phương pháp thống kê
Trang 4- Phương pháp xử lí thông tin
1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm
Từ khi tôi áp dụng đề tài này vào trong thực tiễn giảng dạy (bắt đầu từnăm học 2017-2018) tôi thấy kết quả học tập, và ý thức của học sinh về bảo vệmôi trường được nâng cao
Nội dung đề tài mới, ít người áp dụng vào hoạt động dạy học ngoài giờlớp, mang lại hiệu quả giáo dục ý thức cao cho học sinh
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
2.1.1 Khái niệm về biến đổi khí hậu
Biến đổi khí hậu là những biến đổi trong môi trường vật lý hoặc sinh họcgây ra những ảnh hưởng có hại đáng kể đến thành phần, khả năng phục hồi hoặcsinh sản của các hệ sinh thái tự nhiên và được quản lý hoặc đến hoạt động củacác hệ thống kinh tế – xã hội hoặc đến sức khỏe và phúc lợi của con người
2.1.2 Những biểu hiệu của sự biến đổi khí hậu
- Sự nóng lên của trái đất: Nhiệt độ không khí của trái đất đang nóng dầnlên, từ năm 1850 đến nay nhiệt độ trung bình đã tăng 0,740C, trong đó nhiệt độtại 2 cực của trái đất tăng gấp 2 lần so với số liệu trung bình toàn cầu; và theo dựbáo nhiệt độ trung bình của trái đất có thể tăng lên 1,1 - 6,40C tới năm 2100, đạtmức chưa từng có trong lịch sử 10.000 năm qua
Ở Việt Nam trong vòng 50 năm (1957 - 2007) nhiệt độ không khí trung bìnhtăng khoảng 0,5 - 0,70C, sẽ tăng từ 1 - 20C vào năm 2020 và từ 1,5 - 20C vào năm2070
- Sự dâng cao của mực nước biển gây ngập úng và xâm nhập mặn ở cácvùng thấp ven biển và xóa sổ nhiều đảo trên biển và đại dương
Ở Việt Nam, tốc độ dâng lên của mực nước biển khoảng 3mm/năm (giaiđoạn 1993 - 2008) tương đương với tốc độ dâng lên của đại dương thế giới Dựbáo đến giữa thế kỷ 21 mực nước biển có thể dâng thêm 30cm và đến cuối thế
kỷ 21 mực nước biển có thể dâng lên 75cm so với thời kỳ 1980 - 1999
- Sự thay đổi thành phần và chất lượng khí quyển có hại cho môi trườngsống của con người và các sinh vật trên Trái Đất
- Sự xuất hiện của nhiều thiên tai bất thường, trái quy luật, mức độ lớnnhư bão, mưa lớn, hạn hán gây nên những tổn thất to lớn về người và tài sản
- Tại xã Xuân Lẹ, huyện Thường Xuân khí hậu đã biến đổi so với trướcđây như: nhiệt độ tăng 1-2 độ C so với 5 năm trước, gây ra các hiện tượng sạt lở
Trang 5đất, nước và đất đá sói mòn làm ngập ruộng vườn diễn ra hằng năm vào mùamưa
2.1.3 Đặc điểm của biến đổi khí hậu toàn cầu
- Diễn ra chậm, từ từ, khó phát hiện, không thể đảo ngược được;
- Diễn ra trên phạm vi toàn cầu, có ảnh hưởng tới tất cả các lĩnh vực cóliên quan đến sự sống và hoạt động của con người;
- Cường độ ngày một tăng, hậu quả ngày càng nặng nề và khó lườngtrước;
- Là nguy cơ lớn nhất của con người phải đối mặt với tự nhiên trong lịch
- Nguyên nhân chủ quan (do sự tác động của con người) xuất phát từ sựthay đổi mục đích sử dụng đất và nguồn nước và sự gia tăng lượng phát thải khí
CO2 và các khí nhà kính khác từ các hoạt động của con người
2.2 Thực trạng của vấn đề
* Về phía giáo viên
Để thực hiện có hiệu quả việc tích hợp nội dung giáo dục ứng phó vớibiến đổi khí hậu giáo viên cần xác định:
Theo cấu trúc chương trình sách giáo khoa Sinh học nói chung phần cóliên quan tới môi trường thường đưa vào mục cuối của bài nên người giáo viênhay chú tâm vào những nội dung chính của bài, nếu còn thời gian mới liên hệđến phần cuối hoặc bỏ qua phần liên hệ thực tế cho các em
* Về phía học sinh.
- Hiện nay đa số học sinh THCS chưa có kỹ năng thu nhận thông tin từmọi phương tiện làm vốn kiến thức để vận dụng kiến thức thực tế vào bài học
Trang 6- Ít được tiếp xúc với thực tế nên chưa đánh giá hết mức độ ứng phó vớibiến đổi khí hậu.
- Bản thân một số học sinh là đối tượng trực tiếp ứng phó với biến đổi khíhậu.`
2.2.1 Sự nóng lên của Trái Đất
- Nhiệt độ tăng có ảnh hưởng trực tiếp đến các hệ sinh thái tự nhiên, làmsuy giảm đa dạng sinh học, làm ảnh hưởng tới năng suất, chất lượng sản phẩmvật nuôi, cây trồng
- Sự thay đổi và chuyển dịch của các đới khí hậu, đới thảm thực vật tựnhiên dẫn tới nguy cơ đe dọa sự sống của các loài sinh vật
- Nhiệt độ tăng dần đến sự thay đổi các yếu tố thời tiết khác phá hoại mùamàng, có ảnh hưởng trực tiếp tới các ngành năng lượng, xây dựng, giao thôngvận tải, công nghiệp, du lịch
- Con người có thể tận dụng những hệ quả của sự nóng lên của Trái Đất
2.2.2 Tác động của nước biển dâng
- Làm tăng diện tích ngập lụt có ảnh hưởng trực tiếp tới sản xuất nôngnghiệp, các đô thị, các công trình xây dựng giao thông vận tải cũng như nơi cưtrú của con người; đặc biệt ở các vùng đồng bằng ven biển
- Làm tăng độ nhiễm mặn nguồn nước, làm thay đổi các hệ sinh thái tựnhiên, hệ sinh thái nông nghiệp
2.2.3 Làm tăng cường các thiên tai
- Bão, mưa lớn, lũ lụt, hạn hán xảy ra bất thường và có sức tàn phá lớn
- Xuất hiện các đợt nóng, lạnh quá mức, bất thường gây tổn hại đến sứckhỏe con người, gia súc và mùa màng
- Tình trạng hoang mạc hóa có xu hướng gia tăng
2.3 Giải pháp thực hiện
Ngoại khoá là hình thức tổ chức dạy học ngoài lớp, không quy định bắtbuộc trong chương trình, là hình thức tổ chức dựa trên sự tự nguyện tham giacủa những học sinh có hứng thú, yêu thích bộ môn và ham muốn tìm tòi, sángtạo các nội dung học tập, dưới sự hướng dẫn của giáo viên nhằm bổ sung, củng
cố, mở rộng và nâng cao những kiến thức - Kĩ năng bộ môn đã được học trongchương trình nội khoá, đồng thời góp phần giáo dục HS một cách toàn diện
Chính vì vậy hoạt động ngoại khoá được xem là một hình thức dạy họcquan trọng, mang lại hiệu quả cao, là một trong những con đường để thực hiệnđổi mới phương pháp dạy học theo hướng “phát huy tính tích cực, tự giác, chủđộng, tư duy sáng tạo của người học, bồi dưỡng cho người học năng lực tự học,khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên” (theo Điều 5, khoản
Trang 72, chương 1 Luật Giáo dục Việt Nam - 2005) Hoạt động ngoại khoá được phânbiệt với các hình thức tổ chức dạy học khác bởi những đặc điểm chủ yếu sau :
- Là hoạt động ngoài giờ lên lớp, không được quy định trong chương trìnhnội khoá
- Là hoạt động tự nguyện của cá nhân hay một nhóm học sinh có cùnghứng thú, sở thích và mối quan tâm về một hay nhiều vấn đề nào đó trong nộidung học tập
- GV không trực tiếp hoạt động cùng HS nhưng là người hướng dẫn tổchức, tư vấn và có thể trong những trường hợp cần thiết còn là người chỉ đạo,điều khiển các hoạt động ngoại khoá của HS
- Nội dung ngoại khoá thường liên quan với nội dung học tập trongchương trình, phù hợp với hoàn cảnh của địa phương và đặc điểm của các đốitượng tham gia hoạt động
- Không bị khống chế về thời gian như trong các bài học chính khoá
- Hoạt động dưới các hình thức phong trào tập thể có sự ủng hộ và giúp
đỡ của cộng đồng, nhà trường, GV, tổ chức Đoàn - Đội…
- Hình thức hoạt động tổ chức theo phương thức lựa chọn
- Không tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả của các hoạt động ngoại khoábằng các hình thức như trong giờ học nội khoá (như cho điểm) mà nên dựa vàocác yếu tố sau:
+ Sản phẩm của buổi ngoại khoá
+ Tính tích cực và tự lực sáng tạo của HS
+ Kết quả được đánh giá công khai
+ Không cho điểm nhưng phải có hình thức động viên, khích lệ kịp thờinhư biểu dương, khen thưởng Ngoại khoá là một hình thức dạy học đặc thù, dựatrên tinh thần tự nguyện chứ không bắt buộc Do vậy, để hoạt động ngoại khoáthực sự phát huy được vai trò to lớn trước hết phụ thuộc vào hứng thú, sự say
mê của HS, sự nhiệt tình và lòng yêu nghề cũng như năng lực tổ chức sáng tạocủa người thầy
Trong số các môn học, môn Sinh học là một trong những môn học có thể
tổ chức được nhiều hoạt động ngoại khóa với nhiều nội dung và hình thức phongphú, thiết thực Trong các nội dung có thể tổ chức ngoại khóa thì nội dung vềbiến đổi khí hậu được quan tâm nhiều nhất Đây là một nội dung không mới,nhưng không bao giờ là cũ đối với người học Trước những sự biến đổi khí hậuđang diễn ra hiện nay, việc hình thành cho học sinh những kiến thức, kĩ năngcần thiết, đặc biệt là thái độ ứng xử và hành vi của học sinh là hết sức cần thiết
Qua kinh nghiệm nhiều năm dạy học Tôi xin gợi ý một số hình thức tổchức hoạt động ngoại khóa và ví dụ minh họa về hoạt động ngoại khóa chủ
Trang 8đề “Biến đổi khí hậu và ứng phó với biến đổi khí hậu” mà giáo viên có thể tham
khảo như sau:
Hình thức thứ nhất: Báo cáo ngoại khoá về vấn đề Môi trường
- Nội dung báo cáo:
+ Các vấn đề về môi trường trên thế giới, của Việt Nam và ở địa phương.+ Các biện pháp bảo vệ môi trường như bảo vệ rừng, bảo vệ đất đai, bảo
vệ nguồn nước sạch, xử lí và phân loại rác thải
- Cách thức tiến hành:
Người báo cáo có thể là các nhà văn hoá, môi trường hoặc các nhà kinhtế; các thầy cô giáo hoặc giao cho HS tự chuẩn bị Nếu HS báo cáo, GV có thểhướng dẫn các em thu thập tư liệu từ báo chí, ti vi, mạng Internet, từ thực tế địaphương Khi tiến hành báo cáo, để hấp dẫn người nghe, báo cáo viên nên chuẩn
bị tranh ảnh, băng hình, máy tính, màn chiếu để hỗ trợ cho bài nói Sau khi nghebáo cáo, GV nên tổ chức cho HS viết thu hoạch về nhận thức cũng như cảm xúccủa mình đối với vấn đề được nghe
Hình thức thứ hai: Tổ chức các cuộc thi tìm hiểu môi trường của địa phương, đất nước
- Nội dung thi:
Tìm hiểu thực trạng môi trường và việc phát triển kinh tế ở địa phương.Đây là một hình thức giúp HS thể hiện xúc cảm, thái độ trước những vấn đề môitrường của địa phương
- Thành phần dự thi: Cá nhân, nhóm, đơn vị lớp
- Sản phẩm thi: Thơ ca, nhạc, kịch, tiểu phẩm, tranh vẽ, bài viết…
Trang 9- Thời gian tổ chức thi: Ngày thành lập Đoàn (26/3), Tuần lễ vệ sinh nướcsạch và môi trường( 29/4 – 6/5), ngày môi trường thế giới (5/6)…
- Lập ban giám khảo đánh giá cuộc thi gồm GV và đại diện các lớp (cácchi đoàn)
Hình thức thứ ba: Tổ chức nghiên cứu môi trường của địa phương
- Mục tiêu:
+ Rèn luyện cho HS kĩ năng nghiên cứu, điều tra về vấn đề môi trường vàbảo vệ môi trường
- Nội dung nghiên cứu:
Tuỳ theo tình hình thực tế của từng địa phương, GV có thể chọn vấn đề và
tổ chức cho HS nghiên cứu Việc nghiên cứu có thể tiến hành theo nhóm trêntinh thần tự nguyện Mỗi nhóm nghiên cứu một vấn đề và được tiến hành trongsuốt năm hoặc theo học kì Đối với HS miền núi có thể tổ chức cho các em quansát, điều tra về:
+ Tình hình xói mòn đất ở địa phương (xác định những nơi gây xói mòn,xác định nguyên nhân và biện pháp phòng chống)
+ Tình hình cháy rừng: Diện tích rừng bị cháy, thời gian rừng bị cháy, cácnguyên nhân gây cháy rừng, biện pháp phòng chống
+ Các hệ sinh thái tự nhiên ở vùng đồi - núi: Diện tích, các loài thực vật,các loài động vật, các loại côn trùng và quan hệ giữa chúng với nhau trong hệsinh thái Đối với HS đồng bằng, miền núi có thể tổ chức cho các em tìm hiểu,điều tra:
+ Tình hình lũ lụt: Ghi chép, theo dõi hàng tuần mực nước của một consông sau cơn mưa to hay bão, vẽ lược đồ các kênh thoát nước
+ Ô nhiễm các sông, hồ:
Quan sát tình trạng sông ngòi, hồ về màu sắc, độ đục, mức độ xuyên thấucủa ánh sáng, các chất thải từ 2 bờ sông đổ vào sông
Phân tích các mẫu nước theo các chỉ số đơn giản (chỉ số vô cơ như độ pH,
độ đục, chỉ số hữu cơ như vi sinh vật, tảo)
Tìm hiểu xem họ có tắm giặt ở đây không? Có đánh bắt được nhiều cákhông? Có đất canh tác ven sông, có các nhà máy xí nghiệp ở gần sông không?Trên cơ sở quan sát, phân tích và tìm hiểu, rút ra nguyên nhân gây ô nhiễm vàcác biện pháp phòng chống, các hoạt động của HS tham gia vào việc bảo vệnguồn nước Đối với HS thành phố có thể nghiên cứu các chủ đề sau:
+ Rác thải: Khảo sát các hộ gia đình về việc đổ rác, các loại rác thải, biệnpháp giảm thiểu rác thải và tái chế rác thải Khói ở các nhà máy: Quan sát độcao cột khói, hướng gió, mùi liên quan tới sản phẩm của nhà máy
Trang 10Hình thức thứ tư: Tổ chức tham quan về môi trường
- Mục tiêu: Giúp cho HS:
+ Hiểu biết về thiên nhiên, mở rộng tầm nhìn về môi trường tự nhiên vàmôi trường xã hội của một nơi nào đó
+ Giáo dục cho HS tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương, đất nước
+ Giáo dục cho HS bảo vệ các thành quả về môi trường do con người xâydựng và phát triển
- Nội dung tham quan:
+ Các khu bảo tồn thiên nhiên, vườn quốc gia, các khu vực ô nhiễm môitrường, cải thiện môi trường tốt
+ Qua các đợt tham quan, dã ngoại này, HS có dịp hiểu biết thêm về conngười Nhà giáo người Nga K.Đ Usinxki đã rất có lí khi đưa ra nhận xét sau:
“Cảnh đẹp có tác dụng lớn lao đối với tâm hồn trẻ em và lời nói của nhà giáodục khó có thể cạnh tranh được với những cảnh đẹp đó, rằng: Một ngày trẻ emđược băng qua những khu rừng và những cánh đồng có giá trị bằng nhiều tuần lễngồi trên ghế nhà trường”
- Cách tiến hành:
+ GV phải lựa chọn địa điểm tham quan cẩn thận
+ Thông báo cho HS trước để HS chuẩn bị tư trang
+ Trong khi tham quan, hướng dẫn HS chú ý đến đối tượng tham quannhư phát hiện xấu phá hoại môi trường (đốn chặt rừng bừa bãi…) GV cần nhắcnhở HS không thải rác ra nơi tham quan, đốt lửa trại trong rừng, gây huyên náo,ảnh hưởng đến động vật rừng
+ Sau khi tham quan, GV yêu cầu HS viết báo cáo theo dàn ý cho sẵn:
• Đặc điểm môi trường nơi tham quan
Trang 11hành động tích cực đối với môi trường Nó tạo cảm xúc, óc tưởng tượng, pháthuy khả năng, kinh nghiệm của HS Nếu dự án được thực hiện nó sẽ tạo sự thayđổi trong môi trường trường học, địa phương của HS Qui trình thiết kế một dự
án như sau:
+ Bước 1: Phân tích hiện tượng, bối cảnh của dự án Tính cấp thiết của dựán
+ Bước 2: Mục tiêu của dự án
+ Bước 3: Các sản phẩm dự kiến cần đạt được
+ Bước 4: Phương thức tiến hành
• Chuẩn bị phương tiện, tài liệu
• Chuẩn bị nguồn lực
• Bố trí thời gian, địa điểm
+ Bước 5: Thực hiện dự án
+ Bước 6: Đánh giá dự án (Đối chiếu với mục tiêu đặt ra)
Hình thức thứ sau: Tổ chức câu lạc bộ môi trường, câu lạc bộ phát triển bền vững
Câu lạc bộ môi trường, câu lạc bộ phát triển bền vững với các hoạt động
đa dạng: thảo luận, tranh luận các vấn đề văn hoá, môi trường và phát triển kinhtế; văn nghệ (đố vui, chuyện kể, dạ hội với các chủ đề khác nhau) như hoà bình
và an ninh, sức khoẻ; sự thay đổi của khí hậu, phòng chống và giảm nhẹ thiêntai; giảm nghèo, kinh tế thị trường Tuỳ theo lứa tuổi của HS, tương ứng với nộidung học tập của HS, mỗi nhóm HS tham gia phải chuẩn bị tư liệu để thuyếtminh về những vấn đề đó, chẳng hạn vấn đề này xảy ra ở đâu? Nguyên nhân xảyra? Xảy ra vào thời điểm nào? Nội dung của vấn đề đó Những ai có trách nhiệmgiải quyết vấn đề này? Các biện pháp giải quyết chúng?
Tuy có nhiều hình thức ngoại khóa biến đổi khí hậu và ứng phó với biếnđổi khí hậu như trên nhưng sự phân chia này chỉ mang tính chất tương đối Mỗimột hình thức ngoại khóa có nội dung riêng được đặc trưng bởi phương pháptiến hành và cách thức tổ chức thích hợp, song giữa các hình thức ngoại khóa cómối liên hệ chặt chẽ với nhau Trong nhiều trường hợp, hình thức ngoại khóanày có thể thực hiện trong hình thức tổ chức khác hoặc được dùng ngay cả trongdạy học nội khóa
Ví dụ minh họa:
BÁO CÁO NGOẠI KHOÁ VỀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ MANG TÍNH TOÀN CẦU I- Tên hoạt động ngoại khóa
- Báo cáo ngoại khóa với chủ đề: “Ô nhiễm môi trường ở địa phương”.
- Đối tượng tham gia: HS lớp 9 - THCS