Một số biện pháp giáo dục ý thức tiết kiệm điện cho học sinh lớp 8 qua bài 48, môn công nghệ 8

Lợi ích của việc sử dụng hiệu quả đồ dùng điện để tiết kiệm điện năng .... Thêm nữa, đó là việc quá tải của hệthống các đường dây dẫn điện do thời gian sử dụng quá lâu chưa được nâng cấ

M C L CỤC LỤC ỤC LỤC

1 Mở đầu

1.1 Lí do chọn đề tài

1.2 Mục đích nghiên cứu

1.3 Đối tượng nghiên cứu

1.4 Phương pháp nghiên cứu

2 Nội dung của sáng kiến kinh nghiệm 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 2.1.1 Vai trò của điện năng đối với đời sống và sản xuất .

2.1.2 Nhu cầu tiêu thụ điện năng

2.1.3 Lợi ích của việc sử dụng hiệu quả đồ dùng điện để tiết kiệm điện năng

2.1.4 Sản xuất điện năng, hệ quả đối với môi trường, tài nguyên,…khi càng có nhiều nhà máy điện được xây dựng

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

2.2.1 Tìm hiểu về thói quen sử dụng điện của học sinh

2.2.2 Kết qủa của thực trạng trên

2.3 Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 2.3.1 Tổ chức dạy học bài 48: "Sử dụng hợp lý điện năng" 2.3.2 Giáo viên luôn phải là tấm gương sử dụng điện hợp lý và tiết kiệm điện năng cho học sinh noi theo

2.3.3 Giải thích cho những học sinh gia đình có điều kiện cần có nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của việc tiết kiệm điện

2.3.4 Tổ chức cuộc thi về nội dung sử dụng hợp lý và tiết kiệm điện vào ngày 23 - 3 – Ngày thế giới hưởng ứng “Giờ trái đất” để giáo dục, tuyên truyền cho HS tiết kiệm điện

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm

3 Kết luận và đề xuất 3.1 Kết luận

3.2 Đề xuất

Tài liệu tham khảo

1 1 2 3

3 4 5 5

7 8

8

1 1

14 17

18 19 20

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lí do chọn đề tài

Cùng với sự phát triển của xã hội nói chung và của công nghệ nói riêng,điện năng ngày càng có vị trí vô cùng quan trọng trong đời sống sinh hoạt cũngnhư mọi hoạt động sản xuất của con người Điều đó dẫn đến việc gia tăng nhanhchóng về số lượng và chủng loại các đồ dùng điện trong gia đình cũng như cácnhà máy sản xuất và ở nơi công cộng Thực tế trên đồng nghĩa với lượng điệnnăng tiêu thụ ngày càng nhiều, tăng nhanh một cách đột biến

Mặt khác, do nhận thức và thói quen sử dụng đồ dùng điện chưa hợp lýcủa con người dẫn đến tình trạng thiếu điện Thêm nữa, đó là việc quá tải của hệthống các đường dây dẫn điện do thời gian sử dụng quá lâu chưa được nâng cấp;chạm chập các thiết bị điện, đồ dùng điện, trên đường dây dẫn điện và hiệu suấtcủa các đồ dùng điện của một số gia đình thấp cũng là các nguyên nhân gây ralãng phí điện năng một cách đáng kể

Thực trạng trên đã gây ra một hệ quả là: “Nước ta luôn trong tình trạngthiếu điện” Điều này gây ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt của người đân, đặcbiệt gây thiệt hại cho sản xuất Mặc dù các nhà máy điện liên tục được xâydựng, công suất của các nhà máy điện tăng lên, nhưng tình trạng thiếu điện vẫndiễn biến trong một thời gian dài, nhiều thời điểm xảy ra với mức độ vô cùngnghiêm trọng Để người dân nâng cao ý thức và trách nhiệm trong việc sử dụngđiện, Nhà nước đã ban hành các văn bản qui định về việc sử dụng điện năngtrong sinh hoạt và sản xuất Ngoài việc giảm bớt chi phí cho gia đình, cho quốcgia nhưng lợi ích lớn hơn là giảm số lượng các nhà máy điện sẽ được xây dựngtrong tương lai để bảo vệ môi trường và tài nguyên quốc gia hiện có

Do đó, tôi nhận thấy việc trang bị đầy đủ những kiến thức về tiết kiệmđiện cho học sinh là rất cần thiết Vì vậy, tôi mạnh dạn trình bày kinh nghiệm

dạy học và giáo dục của mình qua sáng kiến kinh nghiệm "Một số biện pháp giáo dục thức tiết kiệm điện cho học sinh lớp 8 qua bài 48: Sử dụng hợp lí điện năng - Môn Công nghệ 8".

1.2 Mục đích nghiên cứu

- Giáo dục ý thức sử dụng điện năng hợp lí và tiết kiệm

- Rèn luyện đức tính cẩn thận có trách nhiệm và tiết kiệm cho HS

- Vai trò của việc sử dụng tiết kiệm điện năng đối với gia đình, xã hội vàmôi trường.

1.3 Đối tượng nghiên cứu

- 35 HS lớp 8 trường THCS nơi tôi công tác

- Bài 48: Sử dụng hợp lí điện năng

1.4 Phương pháp nghiên cứu

- Khảo sát thực tế, thu thập thông tin sử dụng điện của học sinh ở lớp, ởnhà

- Phân tích kết quả, đánh giá nhận thức của học sinh dựa trên các hoạtđộng học tập, vui chơi mà giáo viên tổ chức

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

2.1.1 Nhu cầu tiêu thụ điện năng

Trong ngày có những giờ tiêu thụ điện năng nhiều, đó gọi là giờ cao điểmtiêu thụ điện năng, giờ cao điểm dùng điện trong ngày từ 18 giờ đến 22 giờ

Điện năng tiêu thụ rất lớn trong khi khả năng cung cấp điện của các nhàmáy điện không đáp ứng đủ, điện áp của mạng bị giảm xuống, ảnh hưởng xấuđến chế độ làm việc của các đồ dùng điện Để giảm bớt tiêu thụ điện năng tronggiờ cao điểm chúng ta cần cắt điện một số đồ dùng không thiết yếu, tiêu thụlượng điện năng lớn: Cắt bình nước nóng, lò sưởi, tắt một số đèn không cầnthiết, không là quần áo, tắt bớt quạt điện

Còn đối với điện sinh hoạt, Nhà nước không khuyến khích sử dụng điệnngành điện đã sử dụng giá điện bậc thang Ví dụ ở thời điểm hiện tại điện năngsinh hoạt được tính theo giá bậc thang như sau:

- Từ 0 – 100 kW: Giá 1 550 đồng / 1kWh

- Từ 101 – 150 kW: 1 745 đồng/1kWh

- Từ 151 – 200 kW: 1950 đông/1kWh

2.1.2 Lợi ích của việc sử dụng hiệu quả đồ dùng điện để tiết kiệm điện năng

Đầu tiên sử dụng tiết kiệm điện sẽ giảm chi tiêu cho gia đình, tăng tuổithọ đồ dùng điện và giảm bớt các sự cố gây tổn hại chung cho hệ thống cung cấpđiện, đặc biệt trong những giờ cao điểm Mặt khác ngắt nguồn điện khi không sửdụng điện hoặc khi ra khỏi nhà sẽ tránh sự cố gây tai nạn, lãng phí và thiệt hại

do dòng điện gây ra Mặt khác còn giảm bớt chi phí xây dựng các nhà máy điện,

bớt gây ảnh hưởng xấu đến môi trường, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên hiện cócủa quốc gia.

2.1.3 Sản xuất điện năng và hệ quả đối với môi trường, tài nguyên

Ở Việt Nam, theo thống kê năm 2010 tổng công suất của các nhà máyđiện sản xuất ra khoảng 17.5 triệu kW Dự kiến đên năm 2020, tổng công suấtcủa các nhà máy điện tăng lên khoảng 30 – 40 triệu kW Trong 10 năm tới, côngsuất điện dự kiến cung cấp của các nhà máy điện sẽ tăng một cách đột biến –

Xấp xỉ gấp đôi thời điểm năm 2010 Như vậy, số lượng và công suất của các nhà

máy điện sẽ không ngừng gia tăng một cách nhanh chóng do nhu cầu sử dụngcác đồ dùng điện tăng đột biến

Khi xây dựng các nhà máy thuỷ điện người ta phải ngăn sông, đắp đập làm biến đổi dòng chảy tự nhiên của nó, làm biến đổi hệ sinh thái vốn có củakhu vực lân cận Mặt khác, còn ảnh hưởng trực tiếp đến địa chất của khu vực,làm cho môi trường sống, sinh hoạt và sản xuất của người dân bị ảnh hưởngđáng kể Xây dựng Thuỷ điện Sông Tranh II là một ví dụ

Đặc biệt, khi các nhà máy nhiệt điện khí và nhiệt điện than hoạt động thì

sẽ thải ra một lượng khí cácbônic rất lớn, làm ô nhiễm môi trường trầm trọng.Đối với các nhà máy điện nguyên tử, khi xây dựng với công nghệ cao và khoảntài chính khổng lồ, người ta đã kỳ vọng vào việc chúng sẽ hạn chế được ônhiễm Nhưng những vụ rò rỉ hạt nhân gần đây ở Nhật Bản và Hàn Quốc đã làmcho chính phủ và người dân vô cùng hoảng hốt, chưa khắc phục được hậu quảmột cách triệt để Đó cũng là một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng ônhiễm, biến đổi khí hậu, biến đổi địa chất ngày càng diễn biến một cách phứctạp hơn, sâu sắc hơn ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của con người và nềnkinh tế toàn cầu

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

2.2.1 Tìm hiểu về thói quen sử dụng điện của học sinh

Trong thực tế đối với học sinh lớp 8 việc nhận thức về tầm quan trọng củaviệc sử dụng hợp lí và tiết kiệm điện đang còn hạn chế đối với nhiều học sinhcòn rất mơ hồ Trước khi tiến hành thực hiện đề tài này tôi đã quan sát và nắmbắt được cách sử dụng điện của học sinh trong thực tế

Bên cạnh một số ít học sinh có biểu hiện sử dụng điện hợp lý thì phầnđông các em chưa có ý thức và thói quen sử dụng điện đúng đắn Các biểu hiệnvề dùng điện không tiết kiệm hết sức đa dạng: Khi đến lớp các em đều bật hếtđèn trong phòng học (12 đèn) trong khi trong phòng học vẫn đủ ánh sáng Hoặcvào mùa đông nhưng vì trêu trọc nhau các em lại bật hết quạt trần trong phònghọc Cũng có thể khi cả lớp ra chơi, tập thể dục giữa giờ thậm chi đèn vẫn bật,quạt vẫn chạy khi các em học một tiết thể dục ngoài sân hoặc học nhạc ở phònghọc khá, hoặc khi trời nắng đủ ánh sáng tự nhiên nhưng các em không có thóiquen tắt điện trong phòng học

Qua tìm hiểu và được nghe các em tâm sự tôi nắm bắt được nhận thức vàquan niệm của các em về việc sử dụng điện rất đơn giản: Ở lớp dùng chung, tiềnchia nhau ra trả mỗi bạn “không đáng kể” Còn ở nhà vẫn “nằm trong mức bố

mẹ có thể chi trả được”

Đặc biệt, đối một số học sinh gia đình có điều kiện thì chi trả phí cho việc

sử dụng điện không đáng kể so với thu nhập của họ nên nên việc giáo dục ý thứctiết kiệm điện cho con cái chưa được quan tâm

2.2.2 Kết qủa của thực trạng trên

Học sinh không tắt quạt sau

giờ họchọc

Học sinh không tắt điện khi trongphòng đủ ánh sáng tự nhiên

Trước khi nghiên cứu đề tài này, tôi đã thực hiện khảo sát ở khlớp 8 nơitôi giảng dạy với số lượng học sinh là 35 em Qua quá trình kiểm tra và đánh giátôi thu được kết quả nhận thức của học sinh về việc sử dụng hợp điện như sau:

Câu hỏi khảo sát:

Các việc làm sau đây việc làm nào là tiết kiệm, việc làm nào là lãng phí điện năng?

A Ra chơi không tắt quạt phòng học

B Để bình nóng lạnh suốt ngày đêm

C Khi trời nắng không tắt đèn phòng học

D Tắt đèn bàn học khi học bài xong

sử dụng điện hợp lý và tiết kiệm trong sinh hoạt

Đặc biệt, qua quá trình theo dõi tôi nhận thấy một số em còn thể thiện thái

độ thiếu ý thức trong việc sử dụng điện

2.3 Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

2.3.1 Tổ chức dạy học bài 48: Sử dụng hợp lý và tiết kiệm điện và tính toán điện năng tiêu thụ trong gia đình

Tôi xin minh hoạ các hoạt động dạy học qua giáo án giảng dạy Bài 48:

3 Vờ̀ thái độ:

- Có ý thức tiết kiệm điện năng khi sử dụng đồ dùng điện.

- Tạo niờ̀m vui trong học tập, thờm yờu thớch bộ mụn

4 Định hướng hình thành năng lực:

+ Năng lực tự học, giải quyết vấn đờ̀

+ Năng lực giao tiếp, hợp tỏc

+ Năng lực lao động, sỏng tạo

+ Năng lực quan sỏt, tỡm tũi

II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIấN VÀ HỌC SINH

1 Chuẩn bị của giỏo viờn:

- Giỏo ỏn điện tử

- Mỏy chiếu, màn hỡnh, lap top

- Đồ dựng dạy học phục vụ cho tiết dạy

- Bảng phụ

2 Chuẩn bị của học sinh:

- Đọc tỡm hiểu trước bài mới

- Chuẩn bị đồ bài học theo hướng dẫn của GV

2 Kiểm tra bài cũ:

- Khụng kiểm tra

3 Tiến trỡnh bài học

A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (5 phỳt)

1 Mục tiờu:

- Làm bộc lộ cỏi học sinh đó biết, nhận ra cỏi chưa biết và muốn biết

- Tạo mõu thuẫn trong nhận thức của HS, thụi thỳc tỡm tũi cỏi mới

- Tạo hứng thỳ học bài mới

2 Phương phỏp và kĩ thuật dạy học:

- Đàm thoại

3 Hình thức tổ chức hoạt động

- Trờn lớp

- Hoạt động cỏ nhõn

4 Phương tiện dạy học:

- Mỏy chiếu, laptop

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIấN

VÀ HỌC SINH

NỘI DUNG CHÍNH

Bước 1 Giao nhiệm vụ

- GV:

? Tại sao húa đơn điện của gia đỡnh

em số tiờ̀n phải trả cỏc thỏng lại khỏc

nhau

- HS:

+ Tiếp nhận nhiệm vụ

Bước 2 Thực hiện nhiệm vụ

- Mỗi thỏng lượng điện năng tiờu thụ khụng giống nhau

+ Tích cực trình bày câu trả lời.

+ Trao đổi toàn lớp

Bước 4 Phương án KTĐG

- GV:

+ Đánh giá tinh thần thái độ học tập, kết

quả trả lời của học sinh

Đặt lời dẫn để dẫn dắt học sinh sang

phần II

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1 Tìm hiểu nhu cầu tiêu thụ điện năng (15 phút)

Mục I: Nhu cầu tiêu thụ điện năng Bước 1 Giao nhiệm vụ

GV:

- Tại sao trong ngày có khoảng thời

gian sử dụng nhiều đồ dùng điện?

+ Bao quát toàn lớp, theo dõi, quan sát

học sinh hoạt động

+ Hỗ trợ nếu HS gặp khó khăn

HS:

+ Tích cực suy nghĩ tìm câu trả lời

Bước 3 Thảo luận, trao đổi, báo cáo

GV:

+ Yêu cầu học sinh thực hiện cá nhân

để tìm ra câu trả lời

1 Giờ cao điểm tiêu thụ điện năng

- Khái niệm giờ cao điểm tiêu thụ điện năng

2 Đặc điểm của giờ cao điểm tiêu thụđiện năng

- Điện áp giảm, ảnh hưởng xấu tới

chế độ làm việc của đồ dùng điện

quả hoạt động và quá trình thảo luận

của học sinh

+ Đồng thời chính xác hóa kiến thức

Tích hợp nội dung giáo dục ý thức

tiết kiệm điện

?Vào giờ cao điểm tiêu thụ điện năng,

đồ dùng điện của gia em thường hoạt

động như thế nào

?Gia đình em thường dùng những loại

bóng đèn nào để chiếu sáng, em thấy

loại nào hiệu quả hơn

? Khi có dấu hiệu của giờ cao điểm, em

hoặc các thành viên trong gia đình

thường xử lí như thế nào

GV:

- Chính xác hoá kiến thức đồng thời đặt

lời dẫn chuyển hoạt động

Hoạt động 2 Tìm hiểu nhu cầu tiêu thụ điện năng (15 phút)

Mục 2: Sử dụng hợp lí và tiết kiệm điện năng Bước 1 Giao nhiệm vụ

GV:

- Tại sao phải giảm tiêu thụ điện năng

trong giờ cao điểm? Phải thực hiện

II Sử dụng hợp lí và tiết kiệm điện năng

1.Giảm bớt tiêu thụ điện năng trong giờ cao điểm

bằng các biên pháp gì?

- Tại sao phải sử dụng đồ dùng điện có

hiệu suất cao

- Để sử sụng hợp lí và tiết kiệm điện

năng, em thường áp dụng các biện pháp

nào?

- Yêu cầu HS làm các câu hỏi trong

mục 3 bằng cách ghi TK với việc làm

tiết kiệm điện năng hoặc ghi LP với

việc làm lãng phí điện năng

+ Trình chiếu video minh hoạ

+ Bao quát toàn lớp, theo dõi, quan sát

học sinh hoạt động

+ Hỗ trợ nếu HS gặp khó khăn

HS:

+ Tích cực suy nghĩ tìm câu trả lời

Bước 3 Thảo luận, trao đổi, báo cáo

quả hoạt động và quá trình thảo luận

- Cắt điện bình nóng lạnh, lò sưởi

- Cắt điện một số đèn không cần thiết

- Không là quần áo

2 Sử dụng các đồ dùng điện có hiệu suất cao để tiết kiệm điện năng

- Sử dụng đèn huỳnh quang thay thế cho đèn sợi đốt

- Sử dụng đèn LED

3 Không sử dụng lãng phí điện năng

của học sinh.

+ Đồng thời chính xác hóa kiến thức

Tích hợp nội dung giáo dục ý thức

tiết kiệm điện

- Sử dụng hợp lí điện năng có lợi ích gì

cho gia đình, xã hội và môi trường?

- Gia đình em thường dùng loại bóng

đèn nào để chiếu sáng? Em hãy nêu lí

do lựa chọn?

- Có nên lắp cảm biến hiện diện để điều

khiển đèn ở nơi phòng hội họp, trung

tâm thương mại không

- Tiết kiệm điện có vai trò gì đối với

gia đình, cộng đồng và môi trường?

- Đề xuất cách làm của bản thân em để

tiết kiệm điện?

GV:

- Sử dụng tiết kiệm điện là việc làm cần

thiết và có ý nghĩa vô cùng lớn đối với

mỗi cá nhân, gia đình, cộng đồng và

môi trường toàn cầu

- Đồng thời đặt lời dẫn chuyển hoạt

động

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP VÀ VẬN DỤNG (7 phút)

1 Mục tiêu:

- Cũng cố kiến thức về giờ cao điểm tiêu thụ điện năng

- Vận dụng kiến thức đã học làm một số câu hỏi

2 Phương pháp và kĩ thuật dạy học:

4 Phương tiện dạy học:

- Máy chiếu, laptop

- Câu hỏi vận dụng kiến thức

VÀ HỌC SINH Bước 1 Giao nhiệm vụ

- GV:

+ Yêu cầu HS trả lời các câu hỏi luyện

tập (Số câu hỏi đưa ra tùy khả năng vận

dụng của HS)

Khoanh tròn vào chữ cái đứng trước câu

trả lời đúng

Câu 1: Trong giờ cao điểm thường xảy

ra hiện tượng nào sau đây

Câu 2 : Trong giờ cao điểm nên cắt bớt

những đồ dùng điện có công suất cao

A Đúng

B Sai

C Tùy nhu cầu sử dụng

D Phương án khác

Câu 3: Em có đề xuất một phương án

thay thế một loại đèn khác thay thế cho

đèn sợi đốt không? Giải thích lí do?

+ Khuyến khích học sinh thảo luận cặp

III Luyện tập, vận dụng