Điều này ý nghĩa muốn đạtđược mục tiêu chương trình giáo dục trẻ mầm non cần giúp cho mẹ hiểu và thựchiện tốt việc chăm sóc giáo dục trẻ tại gia đình trên quan điểm giáo dục lấy
Trang 17 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 3
8 2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng SKKN 4
9 2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 7
10 2.4 Hiệu quả của SKKN đối với hoạt động dạy học 14
1 Mở đầu
Trang 21.1 Lý do chọn đề tài.
Trong những năm gần đây, Bộ giáo dục và đào tạo luôn chú trọng việcnâng cao chất lượng giáo dục toàn diện nói chung, chất lượng chăm sóc giáo dụcnói riêng Đây là một trong những vấn đề quan tâm hàng đầu Để nâng cao chấtlượng chăm sóc giáo dục trẻ mầm non cần rất nhiều yếu tố khác nhau, nhưngmột trong những yếu tố quan trọng đối với tổ chức hoạt động giáo dục “Trườngmầm non lấy trẻ làm trung tâm”
Lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non là một điểm giáo dục tiến bộ về
vị trí của trẻ em và vai trò của giáo viên Quan điểm này được định hướng cho giáoviên mầm non trong việc xây dựng, sử dụng hiệu quả môi trường giáo dục, lập kếhoạch giáo dục và tổ chức hoạt động cho trẻ trong trường mầm non Xây dựng môitrường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là việc các giáo viên truyền đạt kiến thức chotrẻ một cách thụ động mà các giáo viên tạo ra các điều kiện, các cơ hội để mọi đứatrẻ được chủ động sáng tạo, tích cực hoạt động, tự chiếm lĩnh kiến thức và kinhnghiệm Để đạt được điều này, các giáo viên cần nắm được hứng thú, nhu cầu trình
độ, khả năng của từng trẻ trên lớp, trên cơ sở đó lựa chọn được nội dung, phươngpháp phù hợp với từng nhóm, từng cá nhân trẻ Trong quá trình giáo dục lấy trẻ làmtrung tâm cần đảm bảo sự hứng thú nhu cầu, kỹ năng, thế mạnh của mỗi trẻ đềuđược hiểu, đánh giá đúng và được tôn trọng
Chúng ta đều biết rằng mục tiêu chung của giáo dục là phát triển toàn diệnkhả năng cho trẻ, hình thành cho trẻ những khái niệm ban đầu về nhân cách conngười Trong đó có nhu cầu vui chơi hay còn gọi là hoạt động trải nghiệm cũng
là một phần quan trọng và được phân bổ như hoạt động chính trong ngày, thôngqua giờ hoạt động trên giúp trẻ luyện trí nhớ, tính quan sát, kỹ năng phân biệt sosánh….nhằm giúp trẻ khắc sâu những kiến thức, trẻ hiểu thêm nội dung bài học,phát triển trí tuệ ở trẻ một cách toàn diện
Trẻ là chủ thể tích cực, giáo viên là người tạo cơ hội, hướng dẫn, gợi mởcác hoạt động tìm tòi khám phá của trẻ
Thể hiện các mục tiêu cụ thể rõ ràng phản ánh được kết quả mong đợi đápứng với sự phát triển của trẻ theo giai đoạn, thời điểm phù hợp và theo Chươngtrình giáo dục mầm non
Một số giải pháp chỉ đạo thực hiện chuyên đề xây dựng Trường mầm nonlấy trẻ làm trung tâm phù hợp với tình hình thực tế ở địa phương Ở giờ chơi vàmọi lúc mọi nơi, cho nên việc tạo môi trường học tập giúp trẻ có nhiều cơ hộitrải nghiệm và hoạt động tích cực là rất cần thiết, nhằm tạo điều kiện cho trẻhoạt động cá nhân nhiều hơn, được tự do khám phá theo ý thích, theo khả năngcủa mình giúp trẻ phát hiện nhiều điều mới lạ, hấp dẫn trong cuộc sống, các kiếnthức kỹ năng của trẻ được củng cố và bổ sung Để đạt được như vậy đòi hỏi mỗigiáo viên phải cố gắng nỗ lực hết mình, tích cực sáng tạo trong việc xây dựng vàtrang trí môi trường trong và ngoài lớp theo hướng “Lấy trẻ làm trung tâm”, chỉgiúp trẻ phát triển toàn diện và những kỹ năng cần thiêt cho trẻ Từ thực trạngtrên bản thân tôi luôn suy nghĩ, tìm ra những biện pháp hướng dẫn, chỉ đạo giáoviên xây dựng môi trường lớp học thân thiện, giúp trẻ học tập tích cực, nhằmphát hiện tốt phương pháp đổi mới giáo dục mầm non góp phần nâng cao chấtlượng của nhà trường
Trang 3Ngày nay Trường mầm non đang thực hiện đổi mới phương pháp chămsóc giáo dục trẻ với quan điểm lấy trẻ làm trung tâm Điều này ý nghĩa muốn đạtđược mục tiêu chương trình giáo dục trẻ mầm non cần giúp cho mẹ hiểu và thựchiện tốt việc chăm sóc giáo dục trẻ tại gia đình trên quan điểm giáo dục lấy trẻlàm trung tâm.
Vì vậy việc xây dựng mội trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đốivới tôi là một trong những nội dung giáo dục quan trọng của nhà trườngnhằm đạo tạo thế hệ trẻ Việt nam phát triển một cách toàn diện Quá trìnhxây dựng môi trường giáo dục sẽ thu hút được sự tham gia của phụ huynh
và sự đóng góp của cộng đồng xã hội để thỏa mãn mong đợi của họ đối với
sự phát triển của trẻ
Chính vì vậy tôi đã chọn đề tài “Một số giải pháp chỉ đạo thực hiện chuyên đề xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” phù hợp với tình hình thực tế ở Trường mầm non Xuân Chinh, Huyện Thường Xuân”.
1.2 Mục đích nghiên cứu.
Tìm ra nguyên nhân trẻ nhút nhát, lười không chịu tham gia hoạt động,tìm tòi, khám phá, trải nghiệm
Đưa một số giải pháp bồi dưỡng giáo viên xây dựng môi trường học tậpgiúp trẻ giúp trẻ hoạt động tích cực
Giúp đội ngũ giáo viên trong nhà trường nâng cao nhận thức và năng lực
về quản lý, tổ chức, chăm sóc, giáo dục, thực hiện chương trình giáo dục mầmnon theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm phù hợp với điều kiện cụ thể của từngnhóm, lớp và địa phương
Tạo cho trẻ cơ hội học tập qua chơi và bằng nhiều cách khác nhau phùhợp với nhu cầu, hứng thú và khả năng của trẻ
Tạo thương hiệu và lòng tin của phụ huynh đối với nhà trường
Huy động sự tham gia của nhà trường, gia đình và xã hội, tạo sự thống nhấtcùng quan tâm xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ trong trường mầm non gópphần thực hiện hiệu quả chuyên đề “Xây dụng môi trường lấy trẻ làm trung tâm”
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
Giáo viên, học sinh và phu huynh trong trường mầm non Xuân Chinh,Thường Xuân, Thanh Hóa
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp điều tra khảo sát thực tiễn xây dựng môi trường giáo dụclấy trẻ làm trung tâm của Trường mầm non Xuân Chinh
Phương pháp phân tích và tổng hợp
Phương pháp kiểm tra, đánh giá
Phương pháp thống kê
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Môi trường là yếu tố góp phần tích cực trong hoạt động nâng cao chấtlượng giáo dục toàn diện cho trẻ Trong lớp học không thể thiếu những mảngtrang trí, những góc chơi của trẻ, do đó để lớp học thêm lôi cuốn trẻ thì giáo viêncần tạo môi trường lớp học có những sắc màu sinh động, đồ dùng đa dạng bátmắt… Môi trường có không gian, cách sắp xếp phù hợp, thuận tiện, gần gũi
Trang 4quen thuộc với cuộc sống thực hàng ngày của trẻ phản ánh kinh nghiệm, vănhóa của địa phương, luôn thay đổi để tạo ra sự hấp dẫn mới lạ đối với trẻ.
Các góc chính được duy trì thường xuyên Vì vậy chúng ta cần bố trí, sắpxếp các góc phải được linh hoạt để có thể di chuyển tạo không gian cho trẻ hoạtđộng Môi trường trong trường mầm non bao gồm trang thiết bị, đồ dùng, đồchơi, không gian phục vụ cho việc tổ chức các hoạt động sinh hoạt hàng ngàycủa trẻ Môi trường vật chất tạo cho trẻ những cơ hội tốt để thỏa mãn nhu cầuhoạt động và phát triển toàn diện về mặt thể chất, trí tuệ, thẩm mỹ, đạo đức, xãhội, thỏa mãn nhu cầu nhận thức
Môi trường giáo dục có ảnh hưởng rất lớn đến sự thành công trong họctập của trẻ, là môi trường hoạt động mà trẻ tham gia xây dựng cùng giáo viên và
là môi trường giáo dục dựa vào nhu cầu, hứng thú và khả năng của trẻ như:
- Môi trường trong lớp học:
Sắp xếp thuận tiện khi sử dụng; Phong phú các góc hoạt động; học liệu đadạng, hấp dẫn, khuyến khích trẻ có thể sử dụng theo nhiều cách sáng tạo khácnhau, tận dụng nguyên liệu sẵn có ở địa phươg, có nhiều cơ hội cho trẻ lựa chọnhọc liệu và hoạt động, kích thích trẻ tư duy, chủ động, tích cực như: Tìm tòi khámphá trải nghiệm, thực hành sáng tạo, hợp tác trò chuyện và chia sẻ ý tưởng
- Môi trường ngoài lớp học:
Thiết kế môi trường thiên nhiên, vườn rau của bé, trông hoa cây cảnh…Thiết kế môi trường tự tạo: Khu vui chơi dân gian, Vườn cổ tích…
Môi trường hoạt động tích cực còn giúp trẻ có lòng dũng cảm, cươngquyết có tính phấn khởi, vui mừng khi tạo ra sản phẩm do chính sức lao độngcủa mình, giúp trẻ phát triển óc thẩm mỹ, khuyến khích trẻ sáng tạo ra nhiều cáiđẹp Trẻ tích cực học tập mang lại những giá trị tinh thần tốt đẹp cho sức khỏe
Để thực hiện tốt các mục tiêu của ngành, nhiệm vụ trọng tâm của PhòngGiáo dục chúng ta phải tiến hành các nhiệm vụ giáo dục trẻ mầm non theohướng “Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm” nhằm phát triển toàn diệncho trẻ Tạo điều kiện cho trẻ tự do tìm tòi khám phá theo ý tưởng riêng của trẻ màkhông bị gò bó bởi sự áp đặt của cô giáo Để có được môi trường học tập đáp ứng nhucầu của thời kỳ Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa, đòi hỏi bản thân mỗi cán bộ, giáoviên phải có những hiểu biết khi xây dựng môi trường giáo dục cho trẻ không những
đa dạng, phong phú về hình thức, nội dung mà còn phải an toàn, thân thiện đối vớitrẻ Đây là mục tiêu đầu tiên để cho trẻ được phát triển toàn diện đặc biệt là phát triểnkỹ năng sống cho trẻ Trên thực tế có một số giáo viên chưa dành thời gian hợp lý chocác hoạt động, chưa đi sâu vào nghiên cứu tìm ra cách trang trí, xây dụng môi trườnggiáo dục theo hướng mở nên hiệu quả chưa cao
Là Phó hiệu trưởng được phân công phụ trách chuyên môn tôi nhận thứcđầy đủ và sâu sắc tầm quan trọng của việc đề ra giải pháp giúp đội ngũ giáo viênbiết lựa chọn những hoạt động, nội dung bài tập phong phú đa dạng và an toàntuyệt đối cho trẻ để trẻ có nhiều cơ hội hoạt động và trải nghiệm
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Trường mầm non Xuân Chinh là trường mầm non công lập xã vùng caocủa huyện Thường Xuân Với bề dày truyền thống hiếu học nên chất lượng dạy vàhọc ngày được nâng cao Tuy nhiên vẫn còn nhiều khó khăn, trong những năm
Trang 5qua nhà trường đã luôn nỗ lực không ngừng nghỉ, khắc phục mọi khó khăn nỗ lựchết mình và vươn lên, chất lượng chăm sóc giáo dục không ngừng được nâng caothực tế đã được các cấp, các ngành ghi nhận Và vinh dự hơn là trường vừa đượccông nhận Trường mầm non đạt chuẩn Quốc gia mức độ 1 năm học 2018 - 2019.
Trong các nội dung giáo dục tại trường mầm non thì giáo dục lấy trẻ làmtrung tâm là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được xây dựng xuyên suốt nóchi phối gần như toàn bộ các hoạt động chăm sóc giáo dục tại trường mầm non,có ảnh hưởng rất lớn đến phát triển của trẻ được nhà trường đặc biệt quan tâm
* Thuận lợi:
Được sự quan tâm giúp đỡ của cac cấp Lãnh đạo ban ngành đặc biệt làcác đồng chí lãnh đạo huyện, phòng giáo dục đào tạo huyện nhà Đồng chí Hiệutrưởng nhà trường định hướng tạo điều kiện đầu tư trang bị về cơ sở vật chất, đồdùng, đồ chơi trong và ngoài lớp
Sự quan tâm trực tiếp của chuyên môn bậc học mầm non đã tạo cơ hộicho cán bộ quản lý, giáo viên được tham gia học hỏi đúc rút kinh nghiệm từ cácgiờ thực hành trong các đợt học chuyên đề
Ban lãnh đạo xây dựng kế hoạch chỉ đạo cụ thể và quan tâm chú trọng đếnviệc Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm
Đội ngũ giáo viên có tâm huyết với nghề, tận tuỵ với công việc, 100%giáo viên đứng lớp có trình độ chuẩn trở lên và được hưởng lương theo chế độvùng 135, đời sống tương đối ổn định
Tỷ lệ trẻ huy động trẻ đến trường đạt 100% đối với độ tuổi mẫu giáo.+ Các bậc phụ huynh đồng tình ủng hộ trong công tác xã hị hóa giáo dục
và công tác chăm sóc giáo dục trẻ
+ Cung cấp nguyên vật liệu, phế thải để giáo viên làm đồ dùng, đồ chơiphục vụ cho các hoạt động của trẻ
* Khó khăn:
- Về môi trường giáo dục:
+ Khuôn viên trường lớp còn chặt hẹp, đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệuthiên nhiên, cây cảnh, hoa lá còn hạn chế
+ Đồ dùng, đồ chơi mang tính dân gian phù hợp với miền núi còn khiêm tốn.+ Cây bóng mát, cây cảnh, cây rau số lượng còn ít, chưa đa dạng phongphú chủng loại, chưa có sự thay đổi theo mùa, chưa được quan tâm chăm sóc vàphân loại để trẻ hoạt động
- Về phía giáo viên:
+ Trình độ chuyên môn của giáo viên không đồng đều, một số giáo viên
do học chuyển đổi nên việc nắm bắt về tâm sinh lí lứa tuổi, nội dung, mục tiêuchương trình chưa rõ ràng, chưa đầy đủ, hồ sơ, giờ dạy chưa có nhiều đổi mới,sáng tạo, chưa chú ý nhiều đến việc xây dựng kế hoạch, xây dựng môi trườngtheo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, nguồn tài liệu để thực hiệnchương trình giáo dục mầm non còn thiếu, khả năng tin học của một số giáoviên còn nhiều hạn chế ảnh hưởng không nhỏ đến việc xây dựng kế hoạch chủ
đề, kế hoạch tuần, kế hoạch ngày, các kế hoạch còn chung chung
+ Số giáo viên trẻ đang trong độ tuổi sinh đẻ, nuôi con nhỏ nhiều, chưa cónhiều thời gian đầu tư cho công tác giảng dạy
Trang 6+ Nhiều giáo viên khi tổ chức hoạt động đang còn áp đặt trẻ, chưa khơidậy được tính tò mò, khám phá của trẻ, chưa chú trọng đến phương pháp dạyhọc theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm.
+ Chưa biết cách tuyên truyền trong xây dựng trường mầm non lấy trẻlàm trung tâm
+ Giáo viên còn thụ động trong việc tổ chức các hoạt động trong giáo dụclấy trẻ làm trung tâm
- Về phía trẻ:
Trẻ chưa thực sự hứng thú vào hoạt động của cô đưa ra do môi trường tiếp xúctrải nghiệm còn đơn điệu, chưa thực sự phong phú nên gây nhàm chán cho trẻ
Các kiến thức kỹ năng trong các hoạt động thực hành, trải nghiệm với môi trường.Trẻ chưa chủ động sáng tạo trong các hoạt động xây dựng môi trường lấytrẻ làm trung tâm
-Về phía phụ huynh:
- Hầu hết phụ huynh sống chủ yếu là nông nghiệp, lo làm ăn kinh tế nênchưa chú trọng quan tâm đến công tác chăm sóc giáo dục trẻ và chưa phối hợpvới giáo viên
+ Phụ huynh chưa hiểu được tầm quan trọng của việc Xây dựng môitrường lấy trẻ làm trung tâm, chưa thực sự chú trọng đến việc cho trẻ thực hành,trải nghiệm với môi trường để phát huy hết khả năng của trẻ
+ Bảng khảo sát giáo viên trước khi áp dụng sáng kiến:
Tên tiêu chí khảo sát
Số
lượng giáo viên
Mức độ đạt được
Đổi mới hoạt động chăm sóc
giáo dục trẻ và đánh giá sự
phát triển của trẻ theo quan
điểm láy trẻ làm trung tâm
Sáng tạo trong việc thiết
lập môi trường giáo dục
lấy trẻ làm trung tâm phù
Tạo cơ hội cho trẻ bộc lộ hết
Bảng khảo sát mức độ của trẻ trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
TT Tiêu chí khảo sát Tổng số Mức độ đạt được
Trang 7trẻ được khảo sát
vui chơi theo quan điểm
lấy trẻ làm trung tâm
211 (35%)75 (30%)62 (22%)46 (13%)28
3
Thể hiện mối quan hệ
thân thiện với cô giáo, và
38 (18%)
28 (13%)
Nhìn vào bảng khảo sát cho ta thấy việc xây dụng môi trường giáo dục lấytrẻ làm trung tâm mới chỉ thể hiện ở bề rộng, chưa có chiều sâu Việc bố trí sắpxếp các góc, đồ dùng, đồ chơi trong lớp chưa khoa học, góc động chưa bố trí xagóc tĩnh, sắp xếp đồ dùng, đồ chơi lộn xộn, đồ dùng, đồ chơi còn nghèo nàn.Giáo viên chưa có sự đổi mới, chưa sáng tạo trong việc tổ chức, xây dựng môitrường lấy trẻ làm trung tâm
2.3 Các giải pháp sử dụng để giải quyết vấn đề.
* Giải pháp 1: Xây dựng kế hoạch lấy trẻ làm trung tâm
Để thực hiện việc “Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm nhằm pháthuy tích cực chủ động, sáng tạo của cô và trẻ, đạt kết quả tốt thì tôi lập kế hoạch
để xây dựng môi trường không bị trùng lặp các nội dung, nắm được các hoạtđộng cần làm theo từng tháng, có tinh thần chu đáo hơn
Căn cứ vào nhiệm vụ năm học của nhà trường, căn cứ kế hoạch chuyênmôn vào hoạt động, vào thình hình thực tế ở địa phương, của từng lớp, của trẻ,tôi đã xây dựng kế hoạch “Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm” chỉ đạonhư sau:
Đối với nhà trường:
Xây dựng kế hoạch chuyên đề “xây dựng trường mầm non lấy trẻ làmtrung tâm” giai đoạn 2016 - 2020, kế hoạch năm 2018 - 2019, phù hợp với điềukiện của địa phương, nhà trường Triển khai thực hiện kế hoạch đến từng giáoviên của đơn vị
Chỉ đạo các giáo viên xây dựng kế hoạch, thực hiện chuyên đề ở cácnhóm, lớp mình phụ trách
Chỉ đạo giáo viên lập kế hoạch chăm sóc giáo dục trẻ (Kế hoạch năm,tháng, tuần) phù hợp với tình hình đặc điểm nhóm, lớp mình phụ trách, phù hợpvới sự phát triển của trẻ theo Chương trình Giáo dục mầm non
Chọn các nhóm, lớp để xây dựng điểm thực hiện chuyên đề “xây dựngtrường mầm non lấy trẻ làm trung tâm”
Đẩy mạnh công tác tham mưu và xã hội hóa giáo dục để huy động nguồnlực cho việc thực hiện chuyên đề (Xây dựng bếp ăn 1 chiều đảm bảo theo yêucầu, làm dàn mát trước sân 02 phòng học mới, xây dựng khu vui chơi phát triểnvận động, có trên 5 loại đồ chơi ngoài trời cho mỗi khu vực…), đầu tư thêm cơ
Trang 8sở vật chất, trang thiết bị đồ dùng, đồ chơi… để xây dựng môi trường giáo dụcphù hợp, đảm bảo phục vụ các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ
Chỉ đạo giáo viên xây dựng kế hoạch năm, tháng tuần phù hợp với tìnhhình thực tế của nhóm lớp mình phụ trách Chuẩn bị tốt các điều kiện đồ dùngđồ chơi, vật liệu, các góc chơi phù hợp với từng chủ đề, nhằm đáp ứng nhu cầuhứng thú chơi của trẻ Chú trọng xây dựng môi trường trong ngoài lớp học đảmbảo an toàn thân thiện đối với trẻ, môi trường phải đảm bảo phục vụ tốt các hoạtđộng chăm sóc giáo dục trẻ theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm Trong tổ chứchướng dẫn trẻ chơi, phải thể hiện sự tôn trọng trẻ, tạo cơ hội cho mọi trẻ đượchọc tập và thành công, học qua chơi…
Đẩy mạnh công tác tuyên truyền về tầm quan trọng của chuyên đề về mụctiêu, yêu cầu, nội dung, kế hoạch thực hiện, tới các bậc cha mẹ và cộng đồng về
kế hoạch thực hiện chuyên đề giáo dục lấy trẻ làm trung tâm nhằm để có sự phốihợp, hổ trợ kinh phí để xây dựng môi trường, mua sắm trang thiết bị đồ dùng đồchơi đủ theo Thông tư 02/2010/TT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT nhằm đảm bảotrong quá trình triển khai thực hiện
Nhà trường cử giáo viên tham gia các lớp tập huấn do phòng Giáo dục tổchức, về các nội dung trong việc xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trungtâm; triển khai tập huấn cho 100% cán bộ quản lý và giáo viên trong đơn vị vềchuyên đề: Mục đích, yêu cầu, nội dung, bộ tiêu chí…
Tham mưu với lãnh đạo phòng tổ chức tham quan, học tập kinh nghiệmcủa một số đơn vị điển hình các cấp
Báo cáo, đánh giá quả triển khai chuyên đề trong năm học gửi về phòngGD&ĐT vào cuối năm học
Đối với giáo viên:
Tích cực nghiên cứu tài liệu
Dựa vào kế hoạch chuyên đề của nhà trường để lập kế hoạch chăm sócgiáo dục trẻ (Kế hoạch năm, tháng, tuần) phù hợp với tình hình đặc điểm nhóm,lớp mình phụ trách, phù hợp với sự phát triển của trẻ theo Chương trình Giáodục mầm non
Xây dựng tốt môi trường trong ngoài lớp học phù hợp với chuyên đề đảmbảo đầy đủ các loại đồ dùng đồ chơi, vật liệu chơi, các góc chơi phù hợp vớitừng chủ đề, nhằm đáp ứng nhu cầu hứng thú chơi của trẻ Trong tổ chức hướngdẫn trẻ chơi, phải thể hiện sự tôn trọng trẻ, tạo cơ hội cho mọi trẻ được học tập
và thành công, học qua chơi…
Bồi dưỡng kiến thức, phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động ở lớp đápứng mục tiêu chuyên đề
Đưa mục tiêu lấy trẻ làm trung tâm thể hiện qua các hoạt động hàng ngàynhư: giờ đón trẻ, thể dục sáng, hoạt động học có chủ định, hoạt động góc, hoạtđộng ngoài trời,…
Giáo viên căn cứ vào mục tiêu cần đạt và khả năng của trẻ để xác địnhphương pháp hoạt động phù hợp cho cả lớp và phù hợp cho từng cá nhân trẻ (trẻ
cá biệt), đảm bảo tính phù hợp, hài hoà theo từng độ tuổi, chủ động sắp xếp trình
tự hoạt động theo chủ đích của mình và mức độ cảm nhận, hứng thú của trẻ Tảitài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí
Trang 9Xây dựng kế hoạch thực hiện chuyên đề “giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”phù hợp với nhóm lớp mình phụ trách
Thực hiện đầy đủ các nội dung của bộ tiêu chí trong công tác chăm sócgiáo dục trẻ nhằm đạt kết quả cao
Sau khi đã thực hiện, cần căn cứ xem xét kết quả đạt được khi thực hiện
bộ tiêu chí
Rút kinh nghiệm và chia sẻ với đồng nghiệp: Trong quá trình thực hiệngiáo viên đúc rút kinh nghiệm đồng thời cùng chia sẽ với đồng nghiệp nhữngthuận lợi, khó khăn, tìm tòi sáng tạo thêm những điểm mới trong công tác chămsóc giáo dục trẻ đặc biệt là áp dụng quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đểcùng nhau tiến bộ
* Giải pháp 2: Chỉ đạo giáo viên xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm:
Triển khai nội dung chuyên đề đến đội ngũ cán bộ giáo viên trong trường.Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm là một nội dung quan trọngcủa chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” là một chuyên
đề mới giai đoạn 2016 – 2020, chuyên đề này cơ bản thay đổi tư duy của phầnlớn cán bộ giáo viên về cách thức phương pháp giáo dục trẻ Từ đó để có giáoviên nắm được cơ bản nội dung chuyên đề, bản thân tôi đã tham mưu cho hiệutrưởng tổ chức triển khai lý thuyết Chuyên đề đến từng cán bộ giáo viên nhằmgiúp cho đội ngũ cán bộ giáo viên nắm được kiến thức cơ bản của việc lập môitrường giáo dục cho trẻ hoạt động có hiệu quả Khi triển khai lý thuyết tôi đã sửdụng các phương pháp sau:
+ Tổ chức cho giáo viên được thảo luận, trao đổi, đưa ra ý tưởng mới vềxây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm ở các nhóm lớp và cảnh quan ngoàitrời, trình bày những đề xuất, kiến nghị những khó khăn khi thực hiện xây dựngmôi trường lấy trẻ làm trung tâm tại nhóm lớp của mình, sau đó làm bài thuhoạch nộp lên Lãnh đạo nhà trường Sau khi triển khai lý thuyết, tôi đã tiến hànhchỉ đạo cho đội ngũ cán bộ giáo viên được thực hành xây dựng môi trường giáodục lấy trẻ làm trung tâm như:
- Chia giáo viên ra làm nhiều nhóm, mỗi nhóm cử một nhóm trưởng phụtrách thực hành một nội dung khác nhau Cứ sau ngày thực hành tôi cho cácnhóm trưng bày sản phẩm để cùng nhận xét và các nhóm khác được tham khảo,học tập, sau đó tôi lại đổi nội dung khác để giáo viên được sáng tạo và thể hiệnhết năng lực của mình Sau lần tổ chức thực hành, với những nội dung tôi đãchuẩn bị sẵn, các nhóm đã hoàn thành thiết lập môi trường cho trẻ hoạt động ởcác nội dung như: Trang trí nhóm, lớp theo nội dung chủ đề; Làm tranh và bảngbiểu, sáng tạo đồ dùng, đồ chơi cho các hoạt động: đối vơi môi trường ngoài lớphọc như: xây dựng góc thiên nhiên, góc… tạo cho trẻ hoạt động một cách hứngthú, tích cực nhất
- Sau khi hoàn thành phần thực hành tôi cho các nhóm lên trình bày cáchkhai thác và sử dụng phương tiện giáo dục mà mình vừa tạo ra để mọi người họchỏi kinh nghiệm lẫn nhau Từ việc làm này tôi thấy việc thiết lập sử dụng môitrường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đạt hiệu quả cao so với trước đây
Trang 10Công tác bồi dưỡng đội ngũ luôn được nhà trường quan tâm Nhà trườngxây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên đề cho giáo viên theo mỗi giai đoạn: Xâydựng kế hoạch giáo dục; thiết kế môi trường; khai thác sử dụng thiết bị, đồ dùng,đồ chơi; cách thức tổ chức, nội dung, phương pháp về các hoạt động giáo dục …
Xây dựng các tiêu chí đánh giá từng nội dung của chuyên đề: Tạo môitrường, tổ chức hoạt động, đồ dùng đồ chơi
Việc lập kế hoạch giáo dục phát triển giáo dục đảm bảo lồng ghép, tích hợptrong các hoạt động khác, trong mọi lúc mọi nơi, đảm bảo tính đồng tâm phát triển,vừa sức, phù hợp với từng độ tuổi Chơi ở các hoạt động là hoạt động quan trọngnhất trong ngày của trẻ và trẻ được chủ động hơn so với các hoạt động có hướngdẫn của giáo viên, khi trẻ chọn đồ vật mà trẻ thích chơi và chơi giỏi, trẻ sẽ pháttriển kỹ năng ở tất cả các lĩnh vực: nhận thưc, xã hội, tình cảm và thể chất
Để phát triển tốt về nâng cao phương pháp, tăng cường giáo dục trẻ, bảnthân luôn suy nghĩ tìm tòi tìm ra phương pháp chỉ đạo giáo viên không chỉ quantâm tới các tiết hoạt động trên lớp, hoạt động ngoài trời mà còn chú ý rèn cho trẻthói quen lao động tự phục vụ như: tự rửa tay, rửa mặt, vệ sinh góc chơi, tự cởiquần áo, đeo ba lô, cất ba lô, giúp cô trực nhật làm những việc vừa sức
Ví dụ: Thường xuyên tổ chức hoạt động góc phù hợp với từng lứa tuổi tạo
ra cơ hội giúp trẻ hoạt động tích cực với nhu cầu, hứng thú của trẻ và sự pháttriển của từng cá nhân và giáo viên phải có phương pháp mới, sáng tạo trong sựchuẩn bị đồ dùng, đồ chơi cô gợi ý giúp trẻ có chủ động, tích cực hoạt độngtrong khi chơi, trẻ tái tạo lại cuộc sống hàng ngày sung quanh trẻ, biết giao tiếpvới mọi người xung quanh
Việc nâng cao các biện pháp, phương pháp chăm sóc, giáo dục trẻ khôngnhững ở trên lớp mà phải thực hiện tiến hành lồng ghép trong mọi hoạt độngkhác trong trường như: Dạy trẻ các kỹ năng tự phục vụ, tập giao tiếp với mọingười xung quanh, trẻ được trải nghiệm , suy ngẫm, trao đổi giữa giờ học, saugiờ ra chơi, đón trẻ, trả trẻ, hoạt động tự do để giúp trẻ thay đổi tư thế,trạngthái chuẩn bị cho các hoạt động tiếp theo một cách tích cực nhất
Việc tổ chức giao lưu đánh giá giữa cô và trò thường xuyên tạo ra môitrường thân thiện trong nhà trường Các nội dung đánh giá cùng độ tuổi hoặcgiữa các độ tuổi luôn đảm bảo tính vừa sức, đồng tâm phát triển Trong khi đánhgiá huy động được tối đa các giác quan, thời gian luyện tập đủ để trẻ được trảinghiệm, suy ngẫm trẻ lời và thực hiện
Ví dụ: Tôi lên kế hoạch tổ chức mở lớp triển khai chuyên đề đồng thờitham mưu với Hiệu trưởng mua các vật liệu hướng dẫn giáo viên làm ra nhữngđồ dùng dạy học và đồ chơi an toàn, đẹp và hấp dẫn trẻ … Sau đó tôi cho từngnhóm tác giả trình bày ý tưởng của nhóm mình, cách thức khai thác đồ dùng,học liệu mang lại hiệu quả cao
Trang 11
Ảnh: Triển khai chuyên đề tại trường
Giải pháp 3: Chỉ đạo giáo viên xây dựng môi trường bên ngoài lớp học.
Bản thân hiểu được việc giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đòi hỏi người giáoviên cần dựa trên nhu cầu, hứng thú, khả năng và thế mạnh của từng trẻ để giúp mọitrẻ thành công và tiến bộ, tạo nhiều cơ hội cho trẻ học bằng nhiều cách khác nhaugồm cả hoạt động vui chơi Phát triển của từng cá nhân trẻ được phản ánh rõ nét, kếhoạch giáo dục phải được xây dựng dựa trên những gì trẻ đã biết và có thể làm
Môi trường ở đây không chỉ dừng lại ở trong lớp học mà tận dụng tất cảkhông gian trong và ngoài lớp học nhằm tạo điều kiện cho trẻ được học, đượctrải nghiệm, được khám phá mọi lúc, mọi nơi Mỗi trẻ có những hứng thú, cáchhọc và tốc độ học tập khác nhau và chúng cần môi trường học tập thực sự tốtlàm bước đệm bền vững để phát triển
Chỉ đạo tập trung xây dựng môi trường bên ngoài lớp học:
Tập trung chỉ đạo giáo viên tạo môi trường bên ngoài, đẹp, thoáng, mátmắt, gọn gàng…phù hợp với tâm sinh lý của trẻ góp phần tích cực trong cáchoạt động nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục toàn diện trẻ Bố trí các bồncây, hoa hợp lý, trồng những loại cây phù hợp, không độc hại Sáng tạo ranhững đồ chơi tự làm, sắp xếp bố trí phù hợp, thuận tiện trong sử dụng
Ví dụ: Đường ngoài hè vẽ các hình ảnh ngộ nghĩnh có chứa các chữ cái,chữ số và các bài tập của trò chơi vận động hợp lý, đẹp lạ mắt, vẽ trang trí cáccây cột, trồng hoa giấy tạo góc thiên nhiên mát mắt
Ngoài ra tôi còn chỉ đạo giáo viên thiết kế các khu vui chơi vận độngngoài trời phù hợp với không gian của trường như tạo ra các trò chơi ném còn,thang leo lốp, đu dây, cầu dây…, các đồ chơi đảm bảo theo trường mầm non đạtchuẩn quốc gia đặt nơi phù hợp thuận tiện cho trẻ vận động Cây xanh tự trồng ởcác khoảng không tạo không khí trong lành thoáng mát Quan tâm tới việc tạocác thí nghiệm cho trẻ quan sát như thí nghiệm về sự nảy mầm của cây, thínghiệm về cây cần đất, nước và ánh sáng, đong đo nước Môi trường giáo dục
Trang 12ở ngoài lớp thực sự an toàn, đảm bảo vệ sinh về nguồn nước, không khí, vệ sinh
an toàn trong ăn uống Các trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi được bảo dưỡngthường xuyên, giữ gìn vệ sinh và tạo sự hấp dẫn đối với trẻ Đặc biệt, với yếu tốthời tiết khí hậu nắng nóng nhiều nhà trường lợp hệ thống mái tôn và hàng ràoxung quanh vừa góp phần tạo bóng mát cho sân chơi mà vẫn đem lại sự an toàncho trẻ khi tham gia các hoạt động vui chơi hàng ngày
Ngoài chỉ đạo xây dựng môi trường bên ngoài thì việc chỉ đạo sắp xếp,
bố trí, tạo các góc chơi bên trong lớp học cũng không thiếu phần quan trọnggóp phần nâng cao mục tiêu giáo dục trẻ phát triển toàn diện cho trẻ về thể chất,ngôn ngữ, trí tuệ, tình cảm - kỹ năng xã hội, khả năng thẩm mỹ, sáng tạo của trẻ.Chỉ đạo giáo viên xây môi trường trong lớp
Để các lớp học thêm lôi cuốn trẻ, tôi chỉ đạo giáo viên cần tạo nên mộtmôi trường lớp học với những màu sắc sinh động, những nhân vật ngộ nghĩnh.Môi trường cần có không gian, cách sắp xếp phù hợp, gần gũi, quen thuộc vớicuộc sống thực hàng ngày của trẻ; luôn thay đổi để tạo ra sự hấp dẫn mới lạ đốivới trẻ Các góc luôn chuẩn bị các học liệu là các nguyên vật liệu phế thải dễtìm, dễ kiếm ở địa phương Khi giáo viên lên kế hoạch Ban lãnh đạo luôn làngười kiểm tra giám sát xem các đồ dùng và học liệu mà giáo viên cung cấpcho các góc hoạt động một cách thật cẩn thận để hỗ trợ giáo viên lên kế hoạchcho việc học của trẻ và thu hút trẻ tham gia, cũng như tạo ra các cơ hội học tậpkhác”, ngoài ra xây dựng các góc hoạt động khác nhau trong lớp nhằm tạo điềukiện cho trẻ hoạt động cá nhân hoặc theo nhóm nhỏ được nhiều hơn, hình thứchoạt động phong phú, đa dạng hơn Các góc chơi mở, các mảng này vừa được sửdụng để trang trí vừa được gắn những hình ảnh rất ngộ nghĩnh, sinh động
Ví dụ: Phân chia giữa các góc rõ rệt Thiết kế các góc chơi phù hợp vớidiện tích và phù hợp với độ tuổi, trang trí hình ảnh đẹp mắt, vừa với tầm mắt củatrẻ, hình ảnh to, rõ, đẹp đảm bảo tính thẩm mỹ Bố trí góc chơi với tên gọi củagóc phù hợp với đồ dùng đồ chơi được bố trí trong các góc
Chuẩn bị ở góc mở có sản phẩm của cô và của trẻ phong phú, đa dạng nhưgóc thao tác vai cô chuẩn bị lá cây khô, tươi, gạo, ngô, khoai, vỏ cây keo khô, lõingô, vỏ ngô…góc nghệ thuật chuẩn vỏ lạc khô, giấy vụn, vải vụn… Các góc chuẩn
bị đồ dùng, đồ chơi trang trí với màu sắc hài hòa, tránh bị ô nhiễm màu sắc
Đối với các góc chơi: Đủ số lượng góc để trẻ chơi hàng ngày đảm bảo phùhợp với độ tuổi; Bố trí hợp lí với diện tích của lớp, sắp xếp các góc động, tĩnhkhông gần nhau; Đồ dùng, đồ chơi trong các góc phong phú về thể loại… Hiệnnay nhà trường đã phát động các nhóm lớp và bổ sung được nhiều đồ dùng đồchơi tự tạo, sắp xếp gọn gàng Quan tâm đến đồ chơi mang tính sáng tạo có thểcho trẻ lắp ráp được
Có thể nói việc xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non là thực sựcần thiết và quan trọng Nó được ví như người giáo viên thứ hai trong công tác tổchức, hướng dẫn cho trẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ,thông qua đó, nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện
Qua thực hiện “Các giải pháp chỉ đạo thực hiện chuyên đề xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” phù hợp với tình hình thực tế ở Trường mầm non Xuân Chinh, Huyện Thường Xuân ”. Giáo viên trường tôi