SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁPHÒNG GD&ĐT HUYỆN THỌ XUÂN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 4 GIẢI BÀI TOÁN “TÌM HAI SỐ KHI BIẾT TỔNG VÀ HIỆU CỦA HAI SỐ ĐÓ” Ngườ
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GD&ĐT HUYỆN THỌ XUÂN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP 4 GIẢI BÀI TOÁN “TÌM HAI SỐ KHI BIẾT TỔNG
VÀ HIỆU CỦA HAI SỐ ĐÓ”
Người thực hiện:
Chức vụ: Giáo viên Đơn vị công tác: Trường Tiểu học SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Toán
THỌ XUÂN, NĂM 2019
Trang 23 Đối tượng nghiên cứu 1
4 Phương pháp nghiên cứu 1
II Phần nội dung
3 Các giải pháp và biện pháp nầng cao chất lượng dạy
giải toán Tìm hai số khi biết tổng và hiệu của hai số
đó
5
Biện pháp 1: Tự học tập và nghiên cứu để nắm vững
được tác dụng của đổi mới phương pháp trong giảng
dạy
5
Biện pháp 2: Chuẩn bị giờ dạy giải toán theo phương
pháp đổi mới đạt kết quả
5
Biện pháp 3: Nắm vững qui trình thực hiện khi dạy
giải toán có lời văn dạng: Tìm hai số khi biết tổng và
hiệu của hai số đó
6
Biện pháp 4: Chuẩn bị hệ thống bài tập mở rộng phù
hợp để bồi dưỡng năng lực học môn toán cho học sinh
7
4 Kết quả của sáng kiến kinh nghiệm 16
1 Kết luận chung
2 Kiến nghị
Trang 3
I PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài.
Như chúng ta đã biết, Đảng và Nhà nước ta đã không ngừng quan tâm đến
sự phát triển của nền giáo dục nước nhà Coi giáo dục là “Quốc sách hàng đầu”.Chính vì vậy mà công tác bồi dưỡng và phát triển trí tuệ cho thế hệ trẻ đặc biệt làcác em học sinh luôn được coi trọng Đây cũng là một trong những nhiệm vụ quantrọng của Giáo dục - Đào tạo nhằm để hình thành và phát triển nguồn nhân lựcphục vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước trong xu thế hội nhập toàn cầuhiện nay Trong chương trình giáo dục nói chung và chương trình giáo dục Tiểuhọc nói riêng, môn Toán là một trong những môn học có vị trí quan trọng ở bậcTiểu học, đóng góp một phần không nhỏ và không thể thiếu vào sự phát triển đó
Các môn học trong nhà trường Tiểu học, môn Toán cũng là một trongnhững công cụ để giúp học tốt các môn học khác Toán học góp phần phát triển
tư duy lôgic biện chứng với các môn học Tự nhiên - Xã hội khác Thông qua việc
hỗ trợ từ các môn học đó các em nhận thức được thế giới hiện thực từ cụ thể hoáđến khái quát hoá Từ đó suy luận, phương pháp giải quyết vấn đề, cách suy nghĩđộc lập, linh hoạt, sáng tạo có căn cứ chính xác, toàn diện
Trong chương trình môn Toán lớp 4, dạy giải các dạng toán điển hình có vịtrí đặc biệt quan trọng Một phần lớn thời gian học của học sinh dành cho việcgiải các bài toán ấy Biết giải thành thạo các bài toán là một trong những tiêuchuẩn chủ yếu để đánh giá trình độ học toán của mỗi học sinh Do đó, đòi hỏigiáo viên phải lựa chọn phương pháp, hình thức giảng dạy sao cho đạt hiệu quảcao nhất Tiêu biểu trong số các dạng toán điển hình ấy là dạng toán về tìm hai sốkhi biết tổng và hiệu của hai số đó số Đây cũng là một trong những dạng toánkhó, trừu tượng, mỗi bài toán là một bức tranh nhỏ của cuộc sống, học sinh phảibiết rút ra từ bức tranh ấy cái bản chất toán học của nó để lựa chọn cách giải thíchhợp Trên thực tế, nhiều giáo viên còn đang băn khoăn không biết nên dạy nhưthế nào để đạt hiệu quả Làm thế nào để sau mỗi tiết học học sinh đều nắm đượcnội dung bài học và biết vận dụng nó một cách sáng tạo đang là vấn đề đáng quantâm
Bản thân tôi là một giáo viên liên tục nhiều năm liền dạy khối 4 - 5, quakhảo sát chất lượng học sinh, qua kinh nghiệm dạy giải toán” Tìm hai số khi tổng
và hiệu của hai số đó số”, tôi nhận thấy rằng chất lượng còn rất khiêm tốn Đểnâng cao chất lượng dạy học, bản thân tôi luôn tự đặt ra cho mình một câu hỏi:Làm thế nào để nâng cao chất lượng giải toán về “Tìm hai số khi tổng và hiệu củahai số đó”? Tôi thiết nghĩ: Phương pháp, cách thức dạy học phù hợp nhất định sẽthành công, đó sẽ là chìa khóa để mở ra tất cả những gì còn băn khoăn chưa tháo
gỡ Xuất phát từ những lý do đó, tôi đã chọn đề tài: "Một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 giải bài toán Tìm hai số khi biết tổng và hiệu của hai số đó” để làm
đề tài nghiên cứu, áp dụng vào công tác dạy học ở nhà trường
2 Mục đích nghiên cứu:
- Nghiên cứu để tìm ra một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 giải bài toán
"Tìm hai số khi biết tổng và hiệu của hai số đó" nhằm phát hiện những khó khăn,
hạn chế còn tồn tại cả về nội dung và phương pháp trong quá trình giảng dạy nội
Trang 4dung này Từ đú cú những ý kiến đúng gúp và bổ sung, gúp phần hoàn thiện nộidung và phương phỏp dạy học dạng bài "Tỡm hai số khi biết tổng và hiệu của hai
số đú" để nõng cao hiệu quả dạy học, nõng cao chất lượng học tập và bồi dưỡngnăng lực học toỏn cho học sinh
3 Đối tượng nghiờn cứu:pppppp
- Toàn bộ học sinh lớp 4 nơi trường tụi giảng dạy
-Một số biện phỏp giỳp học sinh lớp 4 giải bài toỏn "Tỡm hai số khi biết tổng
vàhiệu của hai số đú" ở lớp 4
4 Phương phỏp nghiờn cứu:
- Phương phỏp nghiờn cứu trờn cơ sở phõn tớch tỡm hiểu lớ thuyết dạy họctoỏn Đọc và nghiờn cứu cỏc tài liệu cú liờn quan tới dạng bài : "Tỡm hai số khibiết tổng và hiệu của hai số đú" để rỳt ra những nhận xột, đỏnh giỏ và đưa ra quanđiểm của bản thõn
- Phương phỏp điều tra: Thụng qua dự giờ, trao đổi với đồng nghiệp trong khối về phơng pháp dạy toán đặc biệt dạy dạng toán điển hình, quan sỏt cỏc giờ học của học sinh, trao đổi ý kiến với cỏc giỏo viờn và học sinh Tiểu học, điều tra trắc nghiệm để thấy được thực trạng dạy học dạng bài "Tỡm hai số khi biết tổng
và hiệu của hai số đú" ở lớp 4
- Phương phỏp thực nghiệm: Điều tra sau thực nghiệm để so sỏnh, đốichiếu và rỳt kinh nghiệm để bổ sung, điều chỉnh thực trạng, khẳng định hiệu quả
và tớnh khả thi của sỏng kiến kinh nghiệm
2
Trang 5II PHẦN NỘI DUNG
1 Cơ sở lí luận.
- Giải toán có lời văn là một nội dung quan trọng trong chương trình giảng
dạy môn Toán ở bậc tiểu học Dạng toán "Tìm hai số khi biết tổng và hiệu của
hai số đó" là một trong các dạng toán có lời văn cơ bản của chương trình Toán
lớp 4 Dạng toán này được đưa vào dạy bắt đầu từ giữa học kì I của chương trìnhToán 4
- Dạy tốt dạng toán này giúp cho học sinh nắm vững cách nhận diện cácbài toán thuộc dạng, giải tốt các bài toán cơ bản và có khả năng giải quyết các bài
toán mở rộng thuộc dạng bài nhằm phát triển năng lực học dạng bài "Tìm hai số
khi biết tổng và hiệu của hai số đó" nói riêng và năng lực học môn Toán nói
chung
- Trong chương trình môn Toán lớp 4, các bài toán thuộc dạng: "Tìm hai
số khi biết tổng và hiệu của hai số đó" đưa vào giảng dạy ở các tiết chính khóa
mới là các bài toán đơn giản, trong mỗi bài toán thường cho biết rõ cả hai dữkiện: một dữ kiện là tổng của hai đối tượng, một dữ kiện là hiệu của hai đốitượng đó Vì vậy chưa mở rộng và phát huy hết năng lực học toán đối với dạngbài này cho học sinh có khả năng học toán tốt hơn
- Qua tham khảo các tài liệu: Toán Bồi dưỡng học sinh lớp 4 ( Nguyễn Áng - Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam); Rèn luyện và nâng cao kĩ năng giải toán cho học sinh tiểu học (Tập 3: Các bài toán có phương pháp giải điển hình) (Đỗ Như Thiên - Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam) tôi thấy dạng bài "Tìm
hai số khi biết tổng và hiệu của hai số đó" có nhiều bài toán cùng dạng nhưng mở
rộng hơn như: Dạng bài được ẩn đi một dữ kiện: tổng hoặc hiệu (hoặc cả hai dữkiện) của bài toán Dạng bài cho biết tổng của ba, bốn đối tượng và hiệu của từngcặp trong các đối tượng đó Với những bài toán này tôi thiết nghĩ hoàn toàn phùhợp với mạch tư duy của học sinh lớp 4 Khi học sinh nắm vững dạng bài cơ bảntrong chương trình, với sự hướng dẫn của giáo viên thì các em có thể hoàn toànchủ động để lĩnh hội kiến thức và giải các bài toán về dạng các bài này góp phầnphát triển tư duy, nâng cao năng lực học toán cho các em
2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu.
Trường Tiểu học, nơi tôi đang công tác và giảng dạy đóng trên địa bànvùng nông thôn của huyện còn nhiều hạn chế về sự quan tâm chăm sóc Tuynhiên, nhờ sự nỗ lực cố gắng của Ban giám hiệu nhà trường, gương mẫu và nhiệttình trong công tác, vững về chuyên môn nghiệp vụ Đội ngũ giáo viên nhàtrường đạt trình độ trên chuẩn, có năng lực chuyên môn, nhiệt tình trong công tácgiảng dạy nên chất lượng giáo dục của nhà trường luôn là lá cờ đầu của huyệnnhà Mỗi giáo viên luôn tập trung đổi mới phương pháp dạy học, luôn nhiệt tình,
có tinh thần trách nhiệm cao, không ngừng tự học, tự bồi dưõng để nâng cao trình
độ chuyên môn nghiệp vụ
Trong năm học, nhà trường thường tổ chức dự giờ giáo viên, các giáo viêntrong khối tự đi dự giờ lẫn nhau để học hỏi kinh nghiệm và trao đổi về phươngpháp dạy học tích cực Ngoài ra các khối lớp còn tiến hành khảo sát chất lượnghọc sinh (qua kiểm tra định kỳ) Bản thân tôi là một giáo viên chuyên giảng dạy
ở khối 4-5, tôi thấy rằng chất lượng giải toán về tìm hai số khi biết tổng và hiệu
Trang 6của hai số đó cho học sinh lớp 4 chưa cao Dạng toán Tìm hai số khi biết tổng vàhiệu của hai số đó số là một trong những dạng toán điển hình được dạy từ lớp 4khi các em bước sang giai đoạn mới, kiến thức toán học có tính khái quát, tính hệthống cao hơn so với giai đoạn đầu (lớp 1, 2, 3) Do vậy giáo viên cần lựa chọnphương pháp, hình thức dạy học phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của học sinh.Nhưng trên thực tế, khi dạy giáo viên chưa phân dạng và chọn lọc các dạng bài,chưa mạnh dạn để đưa ra tính khái quát hóa về dạng toán để giúp học sinh khắcsâu về bản chất của dạng toán này Giáo viên chưa uốn nắn, rèn luyện cho họcsinh có năng lực học môn Toán về thói quen nhận dạng và vận dụng bài toán ởdạng mở rộng, nhằm nâng cao kiến thức, tìm cách giải phù hợp với bài toán vềTìm hai số khi biết tổng và hiệu của hai số đó Khi dạy giáo viên còn áp đặt,khiến cho học sinh tiếp thu thụ động nên học sinh nhớ kiến thức chưa lâu.
Thời gian để dành cho việc tìm hiểu các bài toán có dạng Tìm hai số khibiết tổng và hiệu của hai số còn chưa nhiều, giáo viên mới chỉ dạy dàn trải chohết yêu cầu sách giáo khoa, chưa hướng học sinh đi đến bản chất của dạng toán,giờ dạy chưa chú ý đến các đối tượng học sinh trong lớp Ở các tiết thực hành củabuổi 2, giáo viên ôn tập còn hình thức, chưa mang tính hệ thống, các bài tập đưa
ra cho học sinh chưa có sự phân loại, chọn lọc Phương pháp giảng dạy (đối vớinhững bài khó dành cho học sinh năng khiếu) thiếu sáng tạo, học sinh phần lớn
“bắt chước” cô Học sinh giải các bài toán một cách máy móc, nhiều em chưanắm rõ bản chất của bài làm.Việc lĩnh hội kiến thức của học sinh còn thụ độngchưa chịu khó tìm tòi để tìm hướng giải, vẫn phụ thuộc nhiều vào những gợi ýcủa giáo viên Không những thế học sinh chưa khái quát hóa được dạng bài ở dạng
cơ bản để linh hoạt vận dụng giải các bài toán mở rộng về Tìm hai số khi biết tổng
và hiệu của hai số đó
Ở Tiểu học, một số học sinh còn thụ động, chủ yếu nghe giảng, ghi nhớ vàlàm theo bài mẫu Chính vì vậy mà nắm kiến thức còn hời hợt nhớ không lâu, đếnkhi gặp bài toán khác mẫu một chút là lúng túng không giải được Một số họcsinh có thể làm bài được ngay tại chỗ những sau một thời gian ngắn lại quênngay, cũng có một số học sinh không biết cách làm hoặc làm sai
Đặc biệt ở lớp 4, học sinh mới được làm quen với các dạng toán điển hình:Học sinh phải nắm được dạng toán, quy tắc, cách giải từng dạng toán thì học sinh
mới giải được bài (nói chung học sinh phải tư duy, khái quát hoá, tổng hợp phân tích nhiều hơn so với các lớp dưới ), điều này ở các lớp dưới các em ít
phải làm Chính vì vậy học sinh gặp nhiều khó khăn Điều đó dẫn đến chất lượng
về giải bài toán Tìm hai số khi biết tổng và hiệu của hai số đó số còn thấp Bảnthân giáo viên dạy cũng chưa tìm ra hướng giải quyết nên khi dạy vẫn tỏ ra lúngtúng, xử lý các tình huống chưa triệt để Đứng trước thực trạng đó, bản thân tôiluôn xác định phải biết giải quyết, tháo gỡ những vướng mắc trong chuyên mônthì mới dạy tốt Vì vậy, tôi đã quyết định chọn đề tài này nhằm cải tiến phươngpháp dạy giải toán “Tìm hai số khi biết tổng và hiệu của hai số đó” góp phầnnâng cao chất lượng dạy học môn Toán trong nhà trường
*Kết quả của thực trạng:
Với thực tế giảng dạy ở Tiểu học, tôi thấy việc nắm bắt kiến thức của họcsinh đang còn hạn chế về cả kiến thức lẫn phương pháp giải Qua việc thực hiện
4
Trang 7giải toán có lời văn: “Tìm hai số khi biết tổng và hiệu của hai số đó” ở lớp 4 vàxác định rõ mục tiêu của vấn đề tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng học sinh lớp4B năm học 2017-2018 Sau khi chấm bài kết quả thu được như sau:
Điểm
4B 32 1/ 2018 6 18,75 8 25 14 43,75 4 12.5 Qua khảo sát, tôi thấy kết quả chưa cao, đa số các em làm tốt phần toán có liênquan đến kĩ năng tính toán Song phần giải toán có lời văn của học sinh chưa tốt, chính vì thế mà điểm 9, điểm 10 còn khá khiêm tốn
3 Các giải pháp và biện pháp nâng cao chất lượng dạy giải toán Tìm hai số
khi biết tổng và hiệu của hai số đó.
A Các giải pháp thực hiện.
1 Học sinh phải tham gia vào các hoạt động học tập một cách tích cực,hứng thú, tự nhiên và tự tin Trách nhiệm của học sinh là phát hiện, chiếm lĩnh vàvận dụng linh hoạt các đơn vị kiến thức trong học tập
2 Giáo viên phải lập kế hoạch giảng dạy và bài học hợp lý, tích cực họctập, nghiên cứu và đổi mới phương pháp giảng dạy, tổ chức hướng dẫn nhẹnhàng, hợp tác giúp học sinh phát triển năng lực cá nhân của học sinh Trong quátrình giảng dạy và học tập giáo viên và học sinh thường xuyên tác động qua lạiảnh hưởng nhau, thích nghi và hỗ trợ nhau
3 Tạo điều kiện để học sinh có cơ hội được thể hiện kiến thức của mình
để phát hiện, lựa chọn phương pháp cụ thể phù hợp, sát đối tượng với quan điểmdạy học hướng vào người học, dạy học sát với nội dung giáo dục cụ thể củachuẩn kiến thức kĩ năng tôi thường xuyên sinh hoạt thăm lớp dự giờ của đồngnghiệp để học tập và xây dựng thống nhất cách thực hiện phương pháp đổi mớigiảng dạy cho tất cả các môn học cho phù hợp để tìm ra con đường chuyển tảikiến thức tới học sinh bằng con đường nhanh nhất, ngắn gọn nhất Cần nghiêncứu, tìm hiểu để nắm được yêu cầu của việc dạy toán nói chung và loại giải toán:
"Tìm 2 số khi biết tổng và hiệu của 2 số đó" nói riêng Đồng thời nắm đượcnhững thiếu sót của học sinh trong giải toán có lời văn
2 Biện pháp II: Chuẩn bị giờ dạy giải toán theo phương pháp đổi mới đạt kết quả.
Để có được giờ dạy giải toán theo phương pháp đổi mới đạt kết quả tốt,phát huy được tính tích cực của học sinh thì giáo viên phải có kế hoạch bài họcđược thiết kế cụ thể rõ ràng dự kiến được các hoạt động và đối tượng học sinhcủa lớp mình để giảng dạy phù hợp, nó sẽ quyết định lớn đến chất lượng và sự
Trang 8thành công của giờ dạy Trong quá trình giảng dạy giáo viên vừa là người tổchức, hướng dẫn thiết kế cho từng đối tượng học sinh để mọi học sinh đều chủđộng học tập và phát triển cao nhất, chính vì lẽ đó cả 2 đối tượng thầy và trò đềuphải có sự chuẩn bị chu đáo.
2.1 Sự chuẩn bị của giáo viên:
Hàng tuần trong sinh hoạt chuyên môn tổ hay trước khi dạy bất cứ một loạitoán giải nào, trong tổ chúng tôi đều thống nhất là dành thời gian kĩ lưỡng đểnghiên cứu về các bài tập của dạng toán đó, từ bài giảng đến bài luyện tập, từ bàitrong sách giáo khoa đến bài trong vở bài tập để tìm ra phương pháp giảng dạyphù hợp, ngắn gọn, học sinh dễ tiếp thu, giáo viên nói ít và chọn thêm những bàitoán khó để nâng cao kiến thức phù hợp đối với đối tượng học sinh khá, giỏi.Đồng thời cũng dự kiến trước được chỗ học sinh hay vướng mắc trong khi thựchành giải loại toán đó mà giáo viên lưu ý trong quá trình giảng dạy
2.2 Sự chuẩn bị của học sinh:
Đối với học sinh có sự yêu thích học môn toán, các em đều có biểu hiện sựthú vị, hào hứng trong hoạt động học toán, các em thường có phương pháp họcmôn toán hơn so với những em học trung bình, bên cạnh đó khi học toán ngoài cókiến thức về toán và giải toán thì các em phải có đầy đủ các dụng cụ học toán vàchuẩn bị đầy đủ phù hợp với từng tiết học Đối với học sinh khá, giỏi trongnhững buổi bồi dưỡng riêng biệt cần có thêm sách giáo khoa, tài liệu tham khảo
về luyện giải toán, sách giáo khoa nâng cao
Những học sinh học tốt môn toán thường là những em có kiến thức mangtính hệ thống lôgic từ lớp dưới, từ bài học trước và nắm vững phần kiến thức đómột cách chắc chắn từ đó các em mới có cơ sở, nền tảng giúp tự tin hơn tronghoạt động thực hành, trong việc tiếp thu kiến thức mới Ví dụ như khi học giảitoán về "Bài toán Tìm hai số khi biết tổng và hiệu của hai số đó" thì các em đónắm vững tính chất cơ bản của 4 phép tính cộng, trừ, nhân, chia rồi
Chính vì sự liên quan có tính hệ thống giữa kiến thức đó học với kiến thứcmới nên học sinh phải làm hết và đầy đủ các bài tập, học thuộc các quy tắc, côngthức toán Để học sinh có thói quen học bài, làm bài đầy đủ tôi đã thống nhất vớigiáo viên trong tổ là bố trí mỗi bàn có một học sinh khá toán, thường xuyên kiểmtra bài học, bài làm ở nhà của các bạn trong bàn vào giờ ôn bài, soát bài và chỉ rachỗ đúng sai trong bài tập của bạn giúp bạn cùng tiến bộ (xây dựng đôi bạn cùngtiến để giúp nhau trong học tập )
3 Biện pháp III: Nắm vững quy trình thực hiện khi dạy giải toán có lời văn
dạng: Tìm hai số khi biết tổng và hiệu của hai số đó
- Giải toán đối với học sinh là một hoạt động trí tuệ khó khăn, phức tạp.Việc hình thành kỹ năng giải toán khó hơn nhiều so với kĩ năng tính đơn thuần vìbài toán giải là sự kết hợp đa dạng hoá nhiều khái niệm quan hệ toán học, chính
vì vậy đặc trưng đó mà giáo viên cần phải hướng dẫn cho học sinh có được thaotác chung trong quá trình giải toán như sau:
Bước 1: Đọc kỹ đề bài
Có đọc kỹ đề bài học sinh mới tập trung suy nghĩ về ý nghĩa nội dung củabài toán và đặc biệt chú ý đến câu hỏi bài toán
6
Trang 9Tôi thường rèn cho học sinh thói quen chưa hiểu đề toán thì chưa tìm cáchgiải Khi giải bài toán ít nhất đọc từ 2 đến 3 lần.
Bước 2: Phân tích tóm tắt đề toán.
Bài toán cho biết gì? Với số liệu nào? Hỏi gì? (tức là yêu cầu tìm gì?)
Đây là trình bày lại một cách ngắn gọn, cô đọng phần đó cho và phần phảitìm của bài toán để làm nổi bật trọng tâm, thể hiện bản chất toán học của bài toán,được thể hiện dưới dạng câu văn ngắn gọn hoặc dưới dạng các sơ đồ đoạnthẳng
Bước 3: Tìm cách giải bài toán.
Thiết lập trình tự giải, lựa chọn phép tính thích hợp
Bước 4: Trình bày bài giải
Trình bày lời giải (nói - viết) phép tính tương ứng, đáp số, kiểm tra lời giải(giải xong bài toán cần thử xem đáp số tìm được có trả lời đúng câu hỏi của bàitoán, có phù hợp với các điều kiện của bài toán không? (trong một số trường hợpnên thử xem có cách giải khác gọn hơn, hay hơn không? Hoặc cách đặt lời giảihay hơn cho bài toán
4 Biện pháp IV: Chuẩn bị hệ thống bài tập mở rộng phù hợp để bồi dưỡng năng lực học môn Toán cho học sinh
- Để khắc sâu các bước giải cơ bản loại toán này sao cho đạt kết quả, trướchết giáo viên phải hệ thống được các loại bài tập thường gặp, sau đó sắp xếp hệthống bài tập theo mức độ từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp
Các dạng về “Tìm hai số khi biết tổng và hiệu của hai số đó” được phândạng như sau
* Dạng thứ nhất: Tìm hai số khi biết tổng và hiệu của hai số đó dạng đơn giản chỉ cần áp dụng công thức
( Đối với loại bài đơn giản dành cho đối tượng học sinh đại trà)
Ví dụ 1: Tổng của hai số là 90 Hiệu của hai số là 20 Tìm hai số đó.
Trang 10- Bài toán gồm mấy đại lượng? ( 2 đại lượng)
- Muốn tìm được 2 đại lượng đó chúng ta cần biết những gì ? ( tổng và hiệu của chúng)
- Nêu các bước thực hiện của bài toán
Bước 1: Hai lần số bé: (tổng – hiệu)
* Sau khi học sinh đã nắm được cách giải toán, tôi hướng dẫn học sinh rút ngắncách giải cho dễ dàng hơn chỉ thực hiện theo hai bước ngắn gọn như sau:
Ví dụ 2: (Bài tập 2 -Trang 47 -Toán 4)
“Một lớp học có 28 học sinh Số học sinh trai hơn số học sinh gái là 4 em Hỏilớp học đó có bao nhiêu học sinh trai, bao nhiêu học sinh gái?
+ Muốn học sinh nắm chắc nội dung yêu cầu đề toán, giáo viên cần yêu cầu họcsinh dùng bút chì gạch chân dưới tổng đã cho, gạch dưới hiệu đã cho, xác định
số lớn, số bé phải tìm ?
+ Giáo viên kiểm tra việc xác định của học sinh
- Tổng đã cho là gì ?(28 học sinh); Hiệu đã cho là gì ? (4 học sinh)
- Đâu là số lớn ? (Số học sinh trai.)
- Đâu là số bé ? (Số học sinh gái.)
Sau khi học sinh đã xác định rõ các yếu tố Các em tự vẽ sơ đồ tóm tắt bàitoán:
8