Mộ số giải pháp tổ chức giảng dạy bài thực hành công nghệ 7 nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh

Với mục tiêu phát triển toàn diện các phẩm chất nhân cách, chú trọngnăng lực vận dụng tri thức trong những tình huống thực tiễn nhằm chuẩn bịcho học sinh năng lực giải quyết các tình huố

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

PHÒNG GD&ĐT THỌ XUÂN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ GIẢI PHÁP TỔ CHỨC GIẢNG DẠY BÀI THỰC HÀNH CÔNG NGHỆ 7 NHẰM NÂNG CAO CHẤT

LƯỢNG HỌC TẬP CHO HỌC SINH

Người thực hiện: Hoàng Thị Hà

Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường THCS Nam Giang-Thọ Xuân

SKKN thuộc lĩnh mực môn: Công nghệ

THANH HOÁ NĂM 2019

MỤC LỤC Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU

Phần thứ hai: NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm Tr.42.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm Tr.42.3 Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử dụng để giải

quyết vấn đề

Tr.6

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục,

với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường

khẩu Trong khi đó nước ta lại là một nước có truyền thống làm nông nghiệp.

Vì vậy việc trang bị cho các em những kiến thức, kĩ năng cơ bản về nôngnghiệp là rất cần thiết

Với mục tiêu phát triển toàn diện các phẩm chất nhân cách, chú trọngnăng lực vận dụng tri thức trong những tình huống thực tiễn nhằm chuẩn bịcho học sinh năng lực giải quyết các tình huống của cuộc sống và nghềnghiệp, đặc biệt là học sinh biết gắn kết lý thuyết với thực hành, biết vận dụngcác kiến thức đã học vào thực tế cuộc sống ở gia đình và địa phương, hìnhthành những hiểu biết ban đầu về kĩ thuật và hướng nghiệp là nhiệm vụ chungcủa các môn học trong cấp đào tạo THCS và là đặc thù của môn Công nghệ

Để thực hiện được mục tiêu đó thì phải kể đến vai trò quan trọng của các tiếtthực hành Trong khi đó thực tế giảng dạy cho thấy các tiết thực hành thường

bị xem nhẹ, ít được coi trọng chưa phát huy hết được vai trò của nó

Môn Công nghệ là môn khoa học ứng dụng gần gũi với cuộc sống, cungcấp những kiến thức cơ bản về nông ,lâm, ngư nghiệp Nên trong quá trìnhdạy học đặc biệt là các tiết thực hành cần trang bị đầy đủ các dụng cụ, thiết bịcần thiết Xong thực tế các thiết bị được cấp còn thiếu và hư hỏng rất nhiều,học sinh thì coi đây chỉ là môn "phụ" nên chưa hứng thú, tích cực học tập Do

đó việc tổ chức dạy và học các bài thực hành còn nhiều hạn chế dẫn đến chấtlượng dạy - học bộ môn chưa cao Từ đó trong tôi nảy sinh rất nhiều câu hỏi:Mình phải làm gì để khắc phục tình trạng này đây? Phải làm gì để các em coitiết thực hành như là một cơ hội để các em nghiên cứu, tìm tòi? Phải làm gì đểnâng cao chất lượng của một tiết thực hành? Chính vì lẽ đó, tôi đã suy nghĩ rấtnhiều để tìm ra phương pháp dạy bài thực hành tối ưu nhất

Trong nhiều năm được giảng dạy môn Công nghệ 7, qua rất nhiều tiếtthực hành trên lớp cũng nhiều lần được đi tiếp thu các chuyên đề cấp huyện vàtỉnh về đổi mới các phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủđộng, sáng tạo của học sinh để nâng cao hiệu quả giờ học, tôi đã tìm tòi, họchỏi, đúc rút kinh nghiệm và đã áp dụng thành công một số giải pháp nhằmnâng cao hiệu quả giờ học thực hành môn Công nghệ 7 Với sự cố gắng củabản thân, cùng với sự giúp đỡ của đồng nghiệp và thực tế giảng dạy học sinh

khối 7 tại trường đã giúp tôi đúc rút kinh nghiệm “ Một số giải pháp tổ chức giảng dạy bài thực hành công nghệ 7 nhằm nâng cao chất lượng học tập cho học sinh” để bạn bè, đồng nghiệp cùng tham khảo và đóng góp ý kiến để

cùng nâng cao chất lượng dạy học bộ môn

1.2 Mục đích nghiên cứu.

Nghiên cứu đề tài nhằm đưa ra một số giải pháp để tổ chức giảng dạybài thực hành môn công nghệ 7 theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động,sáng tạo của học sinh để nâng cao chất lượng học tập trong tiết thực hành Đóchính là lí do chủ yếu để tôi nghiên cứu đề tài này

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

Vì đây là một đề tài rộng nên trong nội dung của sáng kiến kinh nghiệmnày, tôi chỉ nghiên cứu được: Nội dung các bài thực hành trong chương trìnhcông nghệ 7 Sách hướng dẫn giáo viên, sách thiết kế bài dạy môn công nghệ

7, sách các phương pháp dạy học môn Công nghệ THCS Thực trạng họcmôn công nghệ đặc biệt là các bài thực hành môn công nghệ 7 của học sinhkhối 7 để tìm ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy - học bàithực hành môn Công nghệ 7 áp dụng cho năm học 2017-2018 và cho cácnăm sau

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết: Tìm đọc và nghiên cứu

kỹ các bài thực hành trong chương trình công nghệ 7 Sách hướng dẫn giáoviên, sách thiết kế bài dạy môn công nghệ 7, sách các phương pháp dạy họcmôn Công nghệ THCS để xây dựng cơ sở lí luận cho đề tài

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin:.

+ Khảo sát cơ sở vật chất nhà trường thông qua quan sát thực tế, qua kiểm tra

ở phòng thiết bị đồ dùng

+Khảo sát thực tế học sinh: Qua bài kiểm tra, qua quá trình giảng dạy

+Trực tiếp dự giờ và trao đổi kinh nghiệm với các đồng nghiệp về các giảipháp dạy bài thực hành Trực tiếp chấm chữa bài kiểm tra thường xuyên,kiểm tra định kì, kiểm tra học kì, quan sát tinh thần, thái độ học tập của các

em khi học tiết thực hành

- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu Từ kết quả khảo sát, tiến hành thống

kê, so sánh, phân tích và xử lí thông tin, thu thập ý kiến phản hồi của học sinh

và đồng nghiệp để tìm ra giải pháp tối ưu nhất nhằm nâng cao chất lượng giờthực hành

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:

Công nghệ là một trong những môn khoa học thực nghiệm Việc dạyhọc kĩ thuật ở trường phổ thông không chỉ trang bị cho học sinh kiến thức, kỹnăng mà còn phải coi trọng việc phát triển năng lực hoạt động của học sinh

trong thực tiễn cuộc sống Do vậy việc tổ chức cho học sinh được thực hành là

vô cùng quan trọng, cần thiết trong quá trình dạy và học

- Trước hết, thực hành góp phần hình thành và phát triển các khái niệm.Trong khi học sinh tiến hành thực hành, các em sẽ làm được một số khâu kỹthuật trong nông nghiệp như nhận biết và phân biệt được các loại đất, cách xử

lí hạt giống, thuốc hoá học phòng trừ sâu, bệnh hại cây trồng, các loại gia súc,gia cầm, các loại thức ăn của động vật thuỷ sản Sự phát hiện đó có ý nghĩacủng cố những dấu hiệu của khái niệm đã được nghiên cứu trong phần lýthuyết, có khi là những dấu hiệu mới chưa đề cập đến

- Thực hành là cơ hội để rèn luyện các kỹ năng của bộ môn, góp phần hìnhthành kỹ năng nghiên cứu khoa học Qua thực hành, học sinh được rèn luyện

để sử dụng thành thạo các phương tiện thí nghiệm, biết vận dụng kiến thức đãhọc vào thực tế sản xuất tại gia đình và địa phương

- Thực hành còn có ý nghĩ phát huy vai trò chủ động trong học tập, rèn luyệntrí thông minh, bồi dưỡng năng lực tư duy cho học sinh Trong khi thực hành,học sinh được tự mình nghiên cứu khảo sát đất đai, thuốc hoá học phòng trừsâu bệnh hại cây trồng, các loại thức ăn của động vật thuỷ sản, tự lực tổchức và quan sát kết quả thí nghiệm, vì vậy có ý nghĩ tăng cường tính tự lựccho học sinh Mặt khác, học sinh phải rèn luyện các thao tác tư duy như sosánh, phân tích, tổng hợp nên có tác dụng bồi dưỡng trí thông minh

- Rèn luyện kỹ năng làm tường trình, thu hoạch từ đó giúp học sinh khắc sâukiến thức và kiểm nghiệm kiến thức qua thực tế

- Thực hành còn có ý nghĩa gây hứng thú học tập bộ môn, tạo sự ham muốnnghiên cứu khoa học Ngoài ra nhiều sản phẩm thực hành sẽ được bổ sungcho phòng thí nghiệm góp phần làm phong phú thêm đồ dùng dạy học

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

* Nhà trường : Ngày 12,13/8/2017 được sự phân công của BGH tôi đã kiểm

tra thiết bị đồ dùng bộ môn Công nghệ của nhà trường Kết quả kiểm tra tôithấy có nhiều đồ dùng còn thiếu Đặc biệt là vật liệu và dụng cụ cần thiết chotiết thực hành của môn Công nghệ nông nghiệp ở trường tôi thật sự là thiếu rấtnhiều, còn một số thì trong tình trạng hư hỏng nặng không sử dụng được

Hàng năm, nhà trường đều dành một khoản kinh phí khá lớn đầu tư chotrang bị thiết bị dạy học, đồ dùng – thiết bị cho các phòng chức năng, thựchành, bộ môn; tuy nhiên vì có nhiều mục cần đầu tư nên thực tế việc tu sửa,mua sắm đồ dùng – thiết bị cho thực hành của nhiều bộ môn còn hạn chế, đặcbiệt là môn kỹ thuật nông nghiệp

*Giáo viên: Ở hầu hết các trường THCS trên địa bàn huyện thì giáo viên

giảng dạy chuyên sâu về môn Công Nghệ là rất ít, đặc biệt là môn Công Nghệ

7 - Nông Nghiệp thì gần như là không có giáo viên chuyên nghành Kỹ thuậtNông Nghiệp , mà phần đa giáo viên giảng dạy theo phân ban thậm chí dạytrái ban (do thiếu giáo viên)

Công nghệ lại là môn học không tổ chức thi học sinh giỏi, không thi lêncấp 3, cũng không thi tốt nghiệp nên giáo viên cũng coi đây chỉ là môn phụ

Do đó hầu hết giáo viên chưa có sự đầu tư nhiều cho bài giảng, đặc biệt là tiếtthực hành

Giáo viên chưa bám sát các vấn đề của thực tiễn, nội dung kiến thức cònmang tính lí thuyết, xa rời thực tiễn chưa phát huy được khả năng vận dụngkiến thức, kĩ năng vào thực tế, chưa phát huy được năng lực sáng tạo của họcsinh

Chưa khai thác triệt để công nghệ thông tin vào dạy học đặc biệt là cácbài thực hành để phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh để nâng caohiệu quả giờ học

Mặt khác qua tìm hiểu đồng nghiệp nhiều giáo viên rất ngại dạy bài thựchành, đặc biệt là các tiết dạy thao giảng Vậy lí do vì sao mà giáo viên lạikhông muốn thao giảng vào tiết thực hành, điều đó chỉ có thể giải thích là dodạy thực hành là "khó" về nhiều mặt đối với cả giáo viên và học sinh Vì vậytôi đã rất boăn khoăn, trăn trở, muốn tìm tòi ra những giải pháp để làm "dễ" và

"mới" hơn những tiết thực hành lâu nay cho cả giáo viên và học sinh

* Học sinh: Trong nhiều năm được nhà trường phân công dạy môn Công nghệ

7, theo dõi tình hình học sinh khối 7 tôi thấy:

Đây là trường học ở nông thôn nên phần lớn các em được sinh ra và lớnlên trong môi trường nông nghiệp, các em thường xuyên được tiếp xúc vớicông việc chăn nuôi và trồng trọt ở gia đình và nhà xung quanh, nhiều khi các

em còn trực tiếp tham gia công việc trồng trọt và chăn nuôi nhờ đó mà kinhnghiệm sống của các em ngày càng phong phú, tạo nhiều thuận lợi cho các emtrong quá trình hoc tập bộ môn này, đặc biệt là kỹ năng thực hành trong cáctiết thực hành

Bên cạnh những thuận lợi nêu trên, trong quá trình giảng dạy tôi cũngthấy còn những khó khăn sau:

Theo quan niệm của phần lớn phụ huynh và cả học sinh nữa thì môn côngnghệ là môn phụ, không phải là môn chính Đây là môn không thi học sinhgiỏi, không thi vào lớp 10 cũng như không thi vào các trường Đại học, Cao

đẳng, Trung học chuyên nghiệp Từ đó đã hình thành nên suy nghĩ buônglõng, thả trôi trong ý thức học tập của các em, nên đa số học sinh không cóhứng thú học tập môn này, học sinh khám phá kiến thức thì còn gượng ép vàhình thức, chưa phát huy được năng lực sáng tạo và khả năng vận dụng kiếnthức, kỹ năng đã học vào thực tế, nên tiết học chưa thật sự hiệu quả Từ thực

tế trên dẫn đến kết quả học tập bộ môn chưa cao, số học sinh khá giỏi ít, họcsinh trung bình nhiều, yếu vẫn còn so với các môn học khác

Với thực trạng của việc dạy học như trên chưa đáp ứng được các tiêuchí của đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực, chưa nâng caođựơc hiệu quả giờ học

Xuất phát từ thực trạng trên, trong phạm vi đề tài này tôi xin đưa ra một

số giải pháp cụ thể mà tôi đã nghiên cứu, tìm tòi và áp dụng thành công đểnâng cao hiệu quả giờ học thực hành môn công nghệ 7

- Giải pháp 1: Lên kế hoạch sử dụng đồ dùng từ đầu năm học.

- Giải pháp 2: Xác định rõ mục tiêu bài học và đặt vấn đề vào bài hấp dẫn.

- Giải pháp 3: Chuẩn bị dụng cụ, vật liệu đầy đủ, chu đáo.

- Giải pháp 4: Gắn nội dung học tập với các vấn đề của thực tiễn.

- Giải pháp 5: Hướng dẫn học sinh làm đồ dùng thực hành

- Giải pháp 6: Sử dụng và khai thác triệt để công nghệ thông tin.

- Giải pháp 7: Xây dựng Mẫu đánh giá kết quả thực hành của các nhóm.

2.3.2 Tổ chức thực hiện các giải pháp trên:

Giải pháp 1 : Lên kế hoach sử dụng đồ dùng từ đầu năm học.

Trong tiết học thực hành thì dụng cụ và vật liệu thực hành quyết địnhđến sự thành công của tiết học Vì vậy, để có đầy đủ các dụng cụ và vật liệucho các tiết thực hành trong năm học thì giáo viên cần xây dựng kế hoạch sửdụng các đồ dùng thực hành của từng bài ngay từ đầu năm học để nắm thếchủ động trong tiết thực hành

Không chỉ có kế hoạch sử dụng đồ dùng cho cả năm học mà cứ đếncuối tuần tôi lại lên kế hoạch sử dụng đồ dùng cho tuần sau để tránh tình trạng

"nước đến chân mới chạy" Vì có những dụng cụ, vật liệu ta không thể chuẩn

bị ngay trong một hai hôm được mà cần phải có thời gian để hoàn thành, do

đó việc lên kế hoạch sử dụng đồ dùng sớm sẽ giúp chúng ta có quỹ thời gian

để nghiên cứu và hoàn thành hoặc thay thế các dụng cụ, vật liệu khác

Bản thân tôi đầu năm tôi đã xây dựng kế hoạch sử dụng đồ dùng môncông nghệ 7 như sau:

pháp đơn giản (vê tay)

+ Mỗi bạn 3 mẫu đất khác nhau, mỗimẫu một lượng bằng quả trứng gà, Mẫuđất phải khô hoặc hơi ẩm, sạch cỏ, rác,gạch, đá Mẫu đất được đựng trong túinilông hoặc dùng giấy sạch gói lại , bênngoài có ghi: Mẫu đất số : Ngày lấymẫu : Nơi lấy mẫu ; người lấy mẫu + Lọ nhỏ đựng nước và một ống hút lấynước

+ Thìa nhỏ bằng nhựa hoặc sứ trắngTiÕt 13 - Bài 14: Thực hành:

Nhận biết một số loại

thuốc và nhãn hiệu của

thuốc trừ sâu, bệnh hại

+ Một số nhãn hiệu thuốc của 3 nhómđộc

+ KÝnh hiÓn vi, Lam kính, la men

+Vac xin các loại

+ Khúc thân cây chuối

+ Gà con, gà lớn

Giải pháp 2 Xác định rõ mục tiêu bài học và đặt vấn đề vào bài hấp dẫn.

Mục tiêu bài học là đích của bài học, học sinh cần đạt được về kiếnthức, kỹ năng, thái độ, năng lực cần đạt trong và sau khi học bài Việc xácđịnh rõ mục tiêu bài học là rất quan trọng vì có xác định đúng mục tiêu bàihọc và cụ thể hoá các mục tiêu bài học thành nhiệm vụ học tập thì giáo viênmới có thể hướng dẫn học sinh hoạt động để đạt được mục tiêu đó Để xácđịnh chính xác được mục tiêu bài học phải căn cứ vào chuẩn kiến thức, kĩnăng và yêu cầu thái độ cần được hình thành trong chương trình giáo dục bộmôn

Sau khi đã xác định được mục tiêu bài học, giáo viên cần suy nghĩ xem:đâu là mối quan tâm hàng đầu của học sinh? Từ đó đặt vấn đề vào bài mộtcách ngắn gọn, hấp dẫn thông qua việc thiết lập mối quan hệ giữa những điềuhọc sinh đã biết( qua bài cũ, qua thực tế) với những điều chưa biết( mục tiêubài mới) nhằm kích thích trí tò mò, khát khao tìm hiểu, khám phá những điềumới lạ sắp mở ra trước mắt Với khát vọng hiểu biết đó, học sinh đã chuyển từđối tượng tiếp nhận tri thức sang chủ thể tìm kiếm tri thức Vì vậy các emkhông thụ động, chờ đợi mà chủ động, tự lực, tích cực tham gia các hoạt độnghọc tập do giáo viên tổ chức để tìm kiếm, khám phá, phát hiện kiến thức, vậndụng kiến thức vào giải quyết vấn đề trong thực tiễn Học sinh học tập như thếmới là học tập tích cực thực sự.

Ngoài ra khi đặt vấn đề vào bài cần chú ý thiết lập mối quan hệ giữagiáo viên và học sinh Tạo được không khí giờ học nhẹ nhàng, thân thiện ngay

từ đầu là hết sức quan trọng, nó sẽ tạo ra không khí cởi mở giữa giáo viên vàhọc sinh Có sự tôn trọng lẫn nhau, học sinh mới ý thức được vai trò của mình,

từ đó tham gia vào bài học mới một cách tự tin, phấn khởi

Trong một giờ học, phần đặt vấn đề chỉ chiếm vài phút ngắn ngủi nhưngnếu thực hiện tốt sẽ đem lại cho học sinh hứng thú, lòng say mê học tập vàhiệu quả học tập sẽ được nâng cao

Ví dụ: Đặt vấn đề vào bài: Tiết 4: Bài 4 Thực hành xác định thành

phần cơ giới đất bằng phương pháp đơn giản (vê tay) Để vào bài GV có thể

hỏi HS kiến thức có liên quan giữa bài cũ và bài mới:

Hỏi: Dựa vào thành phần cơ giới của đất chia đất thành mấy loại chính?(HS sẽ trả lời được (kiến thức bài cũ) là đất cát, đất thịt, đất sét Giữa các loạiđất này còn có các loại đất trung gian như đất cát pha, đất thịt nhẹ, đất thịttrung bình, ) Khi quan sát, nghiên cứu đất ở ngoài đồng ruộng muốn xácđịnh nhanh chóng đất đó thuộc loại gì người ta thường dùng phương pháp nào

để xác định mà không cần đến trang thiết bị máy móc?( Tạo tình huống có vấnđề) Bài hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu xem đó là phương pháp gì? Cách tiếnhành như thế nào nhé ?

Giải pháp 3 : Chuẩn bị dụng cụ, vật liệu đầy đủ, chu đáo.

Sự chuẩn bị dụng cụ và vật liệu của giáo viên và học sinh rất quantrọng, nó ảnh hưởng đến sự thành công của tiết dạy Giáo viên phải xác định

rõ mục đích thí nghiệm để lựa chọn các dụng cụ, vật liệu thí nghiệm cần thiếtcho phù hợp Các dụng cụ thí nghiệm phải đơn giản dễ làm và chất lượng tốtđảm bảo độ chính xác cao trong quá trình thí nghiệm

* Sự chuẩn bị của học sinh.

Môn công nghệ 7 là công nghệ Nông nghiệp nên tất cả các bài thựchành đều liên quan đến trồng trọt, chăn nuôi và thuỷ sản Trong khi đó đây làmột xã thuần nông nên hầu hết gia đình các em đều tham gia vào sản xuấtnông nghiệp, vì vậy mà việc chuẩn bị vật liệu, dụng cụ cho các bài thực hànhcủa các em là tương đối thuận lợi Tôi thấy rằng phần lớn cac em khi đượcgiao nhiệm vụ rất hào hứng khi tham gia

- Chuẩn bị vật liệu: Tất cả các bài thực hành trong chương trình Công nghệ 7tôi đều yêu cầu HS chuẩn bị vật liệu cần thiết cho tiết thực hành Tuỳ theotừng bài thực hành mà giáo viên yêu cầu học sinh chuẩn bị vật liệu theo nhómhoặc cá nhân Nếu phân theo nhóm thì phải cử một em làm nhóm trưởng đểđôn đốc và phân công công việc cụ thể cho các thành viên nhóm Giáo viênphải nêu cụ thể số lượng, qui cách vật liệu cho học sinh Vật liệu phải đơngiản, dễ làm ngay tại nhà, phù hợp với trình độ của học sinh lớp 7 đồng thờigiáo viên cũng phải là người hướng dẫn cho học sinh cách chuẩn bị vật liệu ởnhà

Ví dụ: Khi dạy bài 4: Thực hành: Xác định thành phần cơ giới đất bằngphương pháp đơn giản (vê tay)- Công nghệ 7 Phần chuẩn bị vật liệu cần thiếttôi đã yêu cầu mỗi em 3 mẫu đất khác nhau, mỗi mẫu một lượng bằng quảtrứng gà, và hướng dẫn HS lấy mẫu đất phải khô hoặc hơi ẩm (cầm mẫu đấtthấy mát tay), sạch cỏ, rác, gạch, đá Mẫu đất được đựng trong túi nilônghoặc dùng giấy sạch gói lại , bên ngoài có ghi: Mẫu đất số : Ngày lấy mẫu :Nơi lấy mẫu ; người lấy mẫu

Kết quả là đến bài thực hành cả 2 lớp đã có: 70/78 học sinh chuẩn bị mẫu đất

ở nhà đầy đủ, đạt yêu cầu 5/78 học sinh chuẩn bị mẫu đất chưa đạt yêu cầu(đất còn bẩn) 3/78 học sinh chưa chuẩn bị

- Chuẩn bị dụng cụ thực hành: Với những dụng cụ phục vụ cho tiết thực hànhkhông đòi hỏi chuẩn bị ở mức cao và tương đối phổ biến ở gia đình và địaphương thì giáo viên có thể giao cho học sinh chuẩn bị sẵn ở nhà Nếu không

có dụng cụ như yêu cầu chuẩn SGK thì GV có thể hướng dẫn HS thay thếbằng các dụng cụ khác có tác dụng tương tự dễ tìm kiếm ở gia đình em Giáoviên cũng cần qui định rõ số lượng dụng cụ cho từng nhóm hoặc cá nhân (tuỳbài)

Ví dụ: Khi dạy bài 4: Thực hành: Xác định thành phần cơ giới đất bằngphương pháp đơn giản (vê tay)- Công nghệ 7 Phần chuẩn bị dụng cụ cần thiếttôi đã yêu cầu mỗi em chuẩn bị 1 cái thước đo, 1 lọ nhỏ đựng nước và một ống

hút lấy nước Nhiều năm giảng dạy tôi thấy HS không đem được ống hút lấynước, vì thế mà năm học 2017-2018 khi dạy đến tiết này tôi đã thay 1 lọ nhỏđựng nước và một ống hút lấy nước bằng 1 lọ đựng nước nhỏ mắt (vật dụng

có ở hầu hết các gia đình) Kết quả là đã có 74/78 HS đem đủ dụng cụ cho tiếtthực hành

Sự chuẩn bị tương đối đầy đủ vật liệu, dụng cụ của HS đã góp phần không nhỏvào sự thành công của tiết thực hành ngày hôm đó

* Chuẩn bị của giáo viên:

Để tiết thực hành thành công, ngoài sự chuẩn bị của học sinh thì côngtác chuẩn bị của giáo viên cũng không kém phần quan trọng Bên cạnh việcchuẩn bị giáo án thì giáo viên còn phải chuẩn bị cả dụng cụ, vật liệu thực hànhnữa, bởi vì trong các tiết thực hành không phải dụng cụ, vật liệu nào học sinhcũng chuẩn bị được Vì thế giáo viên phải chuẩn bị những dụng cụ, vật liệuđược coi là "khó" đối với học sinh (chất chỉ thị màu tổng hợp, kính hiển vi, lamen, lam kính, giấy đo pH )

Tuy đã giao cho học sinh chuẩn bị nhưng giáo viên cũng cần chuẩn bị

dự phòng trong trường hợp học sinh không chuẩn bị được Bên cạnh đó giáoviên cũng cần chuẩn bị đầy đủ các hình ảnh, qui trình thực hành, mẫu báo cáothực hành để trình chiếu trên máy chiếu Giáo viên cũng cần chuẩn bị phòngthực hành chu đáo, dự kiến vị trí ngồi của các nhóm để tiết thực hành không bịmất nhiều thời gian vào khâu ổn định lớp

Để tiết học thực hành thành công thì cả giáo viên và học sinh phảichuẩn bị kỹ vật liệu, dụng cụ Thậm chí nếu gặp thí nghiệm khó thì giáo viênphải tiến hành thí nghiệm trước ở nhà xem có thành công hay không để điềuchỉnh đặc biệt là những thí nghiệm có dùng hoá chất thì giáo viên phải kiểmtra xem hoá chất có còn sử dụng được hay không, tránh tình trạng đến lớp làmthí nghiệm không thành công sẽ phá vỡ tiến trình bài học gây tâm lí hoangmang thất vọng đối với học sinh

Ví dụ khi dạy bài 5: Thực hành xác định độ pH đất bằng phương pháp

so màu ngoài việc chuẩn bị của HS thì GV phải chuẩn bị chất chỉ thị màu tổnghợp Sau khi chuẩn bị được 2 lọ chất chỉ thị màu tổng hợp tôi đã tiến hành làmthử thí nghiệm với cả 2 lọ Kết quả lọ 1 chất chỉ thị màu chảy ra vẫn không đổimàu nên không thể so màu với thang màu pH chuẩn được, chứng tỏ chất chịthị màu ở lọ 1 đã bị hỏng, lọ 2 thì tiến hành thí nghiệm thử rất thành công

Như vậy nếu tôi chủ quan không làm thử thí nghiệm trước thì sẽ khôngbiết được hoá chất ở lọ 1 bị hỏng, cứ thế mà cho HS thực hành sẽ làm cho tiết