BÀI THU HOẠCH BỒI DƯỠNG THEO TIÊU CHUẨN CHỨC DANH NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN MẦM NON HẠNG XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG TÂM LÝ – XÃ HỘI TRONG GIÁO DỤC TRẺ Ở TRƯỜNG MẦM NON
Trang 1UBND THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN
BÀI THU HOẠCH BỒI DƯỠNG THEO TIÊU CHUẨN CHỨC DANH NGHỀ
NGHIỆP GIÁO VIÊN MẦM NON HẠNG III
Cơ quan công tác: Trường Mầm non 2
Địa điểm học: Trường Bồi dưỡng giáo dục quận Bình Thạnh
Thành phố Hồ Chí Minh – 2019
Trang 2UBND THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN
BÀI THU HOẠCH BỒI DƯỠNG THEO TIÊU CHUẨN CHỨC DANH NGHỀ
NGHIỆP GIÁO VIÊN MẦM NON HẠNG III
Họ và tên học viên: Cao Thị Trà Giang Ngày sinh: 20/12/1985
Số Thứ tự trong danh sách lớp: 10
Cơ quan công tác: Trường Mầm non 2
Địa điểm học: Trường Bồi dưỡng giáo dục quận Bình Thạnh
Điểm bài thu hoạch và nhận xét của Giảng viên chấm
Giảng viên chấm
(Ký, ghi rõ họ tên)
Trang 3MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN 3
I Phần mở đầu: 4
II Phần nội dung: 5
1 Khái niệm: 5
2.Đặc điểm: 6
3.Ảnh hưởng của môi trường tâm lý – xã hội đến sự phát triển của trẻ mầm non: 9 4 Yêu cầu đối với việc xây dựng môi trường tâm lý – xã hội trong giáo dục trẻ ở trường mầm non :………10
5.Vai trò và tầm quan trọng của việc xây dựng môi trường tâm lý – xã hội trong giáo dục trẻ ở trường mầm non……….10
6 Các biện pháp xây dựng môi trường tâm lý – xã hội trong giáo dục trẻ ở trường mầm non:………11
A Xây dựng nội quy, quy tắc ứng xử dựa trên tinh thần cộng tác:……….11
B: Xây dựng các mối quan hệ tích cực, thân thiện………
12 C Xây dựng hành vi tích cực……….13
III Thực trạng……… 14
1. Về tình hình đội ngũ giáo viên:……….14
2.cơ sở vật chất của trường 14
3 phòng bộ môn ,phòng đa chưc năng: 15
IV Phần kết luận: 21
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Trong thời gian học tập tại trường, với những kiến thức lý luận đã được cácthầy cô truyền đạt, bản thân em đã tiếp thu được những kiến thức và các kĩ năngchung, kĩ năng nghề nghiệp chuyên nghành và đạo đức nghề nghiệp của người giáoviên mầm non
Chuyên đề “xây dựng môi trường tâm lý – xã hội trong giáo dục trẻ ở trường mầm non”là một trong những nội dung có tầm quan trọng đối với người giáo viên
mầm non trong bối cảnh hiện nay, giúp em hiểu sâu hơn về lí luận, thực trạng cũngnhư tạo môi trường giao tiếp cởi mở, thân thiện giữa cô với trẻ, giữa trẻ với trẻ vàgiữa trẻ với môi trường xung quanh sẽ tạo cơ hội cho trẻ được chia sẻ, giãi bày tâm
sự, nguyện vọng, mong ước của trẻ với cô, với bạn bè, nhờ vậy mà cô hiểu trẻ hơn,trẻ hiểu nhau hơn, hoạt động phối hợp nhịp nhàng hơn nên hiệu quả hoạt động cũngcao hơn, trẻ yêu trường, yêu lớp, yêu cô giáo và bạn bè hơn
Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Quý Thầy Cô trường Đại học Sài Gòn,phòng giáo dục và đào tạo Quận Bình Thạnh đã tạo điều kiện tốt nhất để em có thêmnhững tri thức mới Đặc biệt là cô ThS Mã Thị Khánh Tú đã tận tình truyền đạt cho
em những kiến thức quý giá trong suốt khoảng thời gian qua Vốn kiến thức đókhông chỉ là nền tảng mà còn là hành trang quý giá cho công tác chăm sóc giáo dụctrẻ
Sau cùng em xin kính chúc Quý Thầy Cô dồi dào sức khỏe, thành công trong sựnghiệp và cuộc sống
Em xin chân thành cảm ơn
Bình Thạnh, ngày 20 tháng 02 năm 2019 Người thực hiện
Cao Thị Trà Giang
Trang 5I MỞ ĐẦU:
Mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt, chúng khác nhau về thể chất, tình cảm,
xã hội, trí tuệ, hoàn cảnh gia đình, văn hóa và tâm lý Do đó, mỗi trẻ em có hứng thú,cách học và tốc độ học tập khác nhau và chúng đều có thể thành công Trẻ học bằng chơi tốt nhất khi có người lớn hỗ trợ và mở rộng những gì chúng đang hứng thú và đang thực hiện Song song với việc lập kế hoạch giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, mỗi nhà trường cũng cần phải xây dựng môi trường hoạt động cho trẻ được trải nghiệm
Đối với nhà giáo dục, việc xây dựng môi trường giáo dục phù hợp sẽ làphương tiện, là điều kiện để họ phát triển phù hợp với từng trẻ và từng lứa tuổi Đốivới phụ huynh và xã hội, quá trình xây dựng môi trường giáo dục sẽ thu hút được sựtham gia của các bậc phụ huynh và sự đóng góp của cộng đồng xã hội để thỏa mãnmong đợi của họ đối với sự phát triển của trẻ trong từng giai đoạn, trong từng thời k
* Có thể nói việc xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non làthực sự cần thiết và quan trọng Nó được ví như người giáo viên thứ hai trong côngtác tổ chức, hướng dẫn cho trẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ,thông qua đó, nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện Một môitrường sạch sẽ, an toàn, có sự bố trí khu vực chơi và học trong lớp và ngoài trời phùhợp, thuận tiện có ý nghĩa to lớn không chỉ đối với sự phát triển thể chất của trẻ, màcòn thỏa mãn nhu cầu nhận thức, mở rộng hiểu biết của trẻ, kích thích trẻ hoạt độngtích cực, sáng tạo Môi trường giao tiếp cởi mở, thân thiện giữa cô với trẻ, giữa trẻvới trẻ và giữa trẻ với môi trường xung quanh sẽ tạo cơ hội cho trẻ được chia sẻ, giãibày tâm sự, nguyện vọng, mong ước của trẻ với cô, với bạn bè, nhờ vậy mà cô hiểutrẻ hơn, trẻ hiểu nhau hơn, hoạt động phối hợp nhịp nhàng hơn nên hiệu quả hoạtđộng cũng cao hơn, trẻ yêu trường, yêu lớp, yêu cô giáo và bạn bè hơn
Qua quá trình học tập và nghiên cứu cũng như sự hướng dẫn, truyền đạt của các thầy, cô giáo phụ trách giảng dạy Chương trình bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên Mầm non ở hạng III, tôi nắm bắt được các nội dungnhư sau:
- Nắm bắt xu hướng phát triển của giáo dục, tinh thần đổi mới căn bản và toàn diệngiáo dục, giáo dục mầm non trong xu thế đổi mới, các mô hình quản lý phát triển chương trình giáo dục nhà trường Những mặt được và mặt hạn chế của các môhình quản lý phát triển chương trình giáo dục nhà trường đó.Vận dụng sáng tạo
và đánh giá được việc vận dụng những kiến thức về giáo dục học và tâm sinh lý lứa tuổi vào thực tiễn giáo dục học sinh mầm non của bản thân và đồng nghiệp
Trang 6Chủ động, tích cực phối họp với đồng nghiệp, cha mẹ học sinh và cộng đồng để nâng cao chất lượng giáo dục học sinh mầm non.
- Nắm vững và vận dụng tốt chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước, quy định và yêu cầu của ngành, địa phương về giáo dục tiểu học; chủ động tuyên truyền và vận động đồng nghiệp cùng thực hiện tốt chủ trương của Đảng và pháp luật của Nhà nước về giáo dục nói chung và giáo dục tiểu học nói riêng Hiểu rõ chương trình và kế hoạch giáo dục mầm non; hướng dẫn được đồng nghiệp cùng thực hiện chương trình và kế hoạch giáo dục mầm non
- Để viết bài thu hoạch này , tôi đã sử dụng một số phương pháp như sau :
+ Phương pháp thu thập tài liệu
+ Phương pháp phân loại tài liệu + Phương pháp nghiên cứu tài liệu + Phương pháp điều tra
- Môi trường giáo dục cho trẻ mầm non gồm hai phần không thể tách rời:
+ Môi trường vật chất: phòng học, hành lang, sân vườn, đồ dùng dạy học,……
+ Môi trường tinh thần:, mối quan hệ giữa các thành viên trong nhà trường với nhau, mối quan hệ giữa nhà giáo dục với ngườ học, mối quan hệ giữa người học với nhau
Trang 7- Môi trường tâm lý – xã hội là môi trường được tạo dựng trên cơ sở bầu không khí
sư phạm trong nhà trường, mối quan hệ giữa các thành viên trong nhà trường với nhau, mối quan hệ tác động qua lại giữa người lớn với trẻ (GVMN, CBCNV, phụ huynh, khách), người lớn với người lớn, trẻ với trẻ
2 Đặc điểm của môi trường tâm lý – xã hội ở trường mầm non:
Theo UNESCO môi trường giáo dục cần tạo cho trẻ cảm thấy:
+ Được an toàn+ Được có giá trị+ Được yêu thương+ Được hiểu
+ Được tôn trọng
Môi trường tâm lý – xã hội ở trường mầm non cần mang tính chất của môi trường gia đình:
+ Môi trường an toàn:
- Đảm bảo cho trẻ được chăm sóc, dạy dỗ bằng tình cảm yêu thương, gần gũi Để trẻ yên tâm vui tươi, hồn nhiên, mạnh dạn
- Và người lớn chăm sóc giáo dục bằng tình cảm yêu thương, thỏa mãn nhu cầu của trẻ kịp thời và hợp lý
+ Môi trường phong phú:
- Trường mầm non có nhiều thành viên hiệu trưởng, hiệu phó, giáo viên, nhân viên,trẻ, phụ huynh tạo ra các mối quan hệ phong phú, đa dạng Từ đó mở rộng kiến
Trang 8thức, cơ hội giao tiếp, học hỏi, rèn luyện kỹ năng sống, hành vi ứng xử tích cực, hình thành thái độ tốt, thói quen tốt
+ Môi trường mà người lớn chăm sóc, giáo dục trẻ bằng giao tiếp trực tiếp và thường xuyên:
- Nhà trường cần kết hợp khéo léo và tự nhiên để rèn luyện kỹ năng cần thiết cho trẻ như kỹ năng tự phục vụ, giao tiếp, ứng xử, giúp trẻ lĩnh hội tinh hoa văn hóa dân tộc một cách nhẹ nhàng, tự nhiên
+ Môi trường tự do:
- Tất cả trẻ đều tự do hoạt động, có cơ hội để phát triển tối ưu những tiềm năng sẵn
có, tâm sinh lý riêng biệt của trẻ cần được tôn trọng, khuyến khích dể trẻ được hoạt động một cách độc lập và chử động
Trang 9+ Môi trường có sự tôn trọng, tin lẫn nhau:
- Trong môi trường tâm lý- xã hội lành mạnh, mọi người tôn trọng sự lựa chọn hoạtđộng của trẻ, đặt niềm tin vào trẻ
+ Môi trường khuyến khích trẻ tích cực, chủ động hoạt động:
Trang 10- Để xây dựng môi trường nhân văn và thân thiện, giáo viên cần có kỹ năng lắng nghe, tôn trọng, chia sẻ, thấu hiểu, công bằng, động viên trẻ trong chăm sóc và giáo dục
3.Ảnh hưởng của môi trường tâm lý – xã hội đến sự phát triển của trẻ mầm non:
Sự phát triển thể chất: tiếp xúc trực tiếp với trẻ giúp giáo viên chăm sóc trẻ tốt
và kịp thời phát hiện những bất thường, thay đổi trong cơ thể trẻ
Sự phát triển tâm lý:
+ Mặt nhận thức:
- Thông qua việc thực hiện thăm dò, khám phá, thử nghiệm với thế giới xung quanh và hoạt động giao tiếp với mọi người sẽ giúp hình thành cảm giác, tri giác, trí nhớ, tưởng tượng, tình cảm
+ Mặt tình cảm:
- Nhờ có sự giao tiếp qua lại với mọi người ngay từ khi mới ra đời đã giúp hình thành trạng thái “ phức cảm hớn hở” cảm giác này là nền tảng cho sự phát triển tình cảm sau này
Trang 11- Xây dựng được nội quy, quy tắc, mối quan hệ thân thiện, hành vi tích cực giữa các thành viên trong trường mầm non với trẻ.
- Xây dựng được nội quy, quy tắc, mối quan hệ thân thiện, hành vi tích cực giữa các thành viên trong trường mầm non với nhau
- Xây dựng được nội quy, quy tắc, mối quan hệ thân thiện, hành vi tích cực giữa trẻvới trẻ, trẻ với giáo viên, trẻ với các thành viên khác
4 Vai trò và tầm quan trọng của việc xây dựng môi trường tâm lý – xã hội trong giáo dục trẻ ở trường mầm non:
- Môi trường giáo dục là người giáo viên thứ hai tổ chức và hướng dẫn trẻ chơi, trẻ hoạt động để nhận thức và phát triển Môi trường hoạt động đó vừa thỏa mãn nhu cầu vui chơi, giao tiếp, nhận thức, nhu cầu hoạt động cùng nhau của trẻ, vừa tạo cơ hội cho trẻ bộc lộ khả năng của mình, qua đó các kiến thức, kỹ năng của trẻ được hình thành, củng cố và bổ sung, đây là những nhân tố góp phần hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ mầm non
- Khi trẻ được hoạt động trong môi trường giáo dục phù hợp sẽ hình thành và pháttriển ở trẻ những chức năng tâm, sinh lý, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kỹ năng sống cần thiết phù hợp lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối
đa những khả năng tiềm ẩn đặt nền tảng cho việc học ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời
- Môi trường giáo dục đa dạng, phong phú sẽ kích thích tính tích cực chủ động củatrẻ từ việc tự lựa chọn góc chơi, đồ chơi đến việc tự quyết định và tìm cách giải quyết nhiệm vụ Trẻ sẽ dần biết tự chịu trách nhiệm với hành động của mình và biết đánh giá những thành công hay thất bại trong quá trình chơi, trẻ sẽ dần rút ranhững bài học cho bản thân mình Trong quá trình hoạt động, trẻ sẽ phối hợp chơi cùng nhau như cùng xây dựng, cùng chơi gia đình, bác sĩ, … trên cơ sở đó giúp trẻ tái hiện lại các mối quan hệ gia đình, cộng đồng Qua đó, trẻ học được cách làm việc với người khác, học cách lắng nghe và chia sẻ suy nghĩ của bản thân với bạn bè Đây là cơ sở hình thành tính tập thể và đoàn kết ở trẻ
Trang 12- Môi trường giáo dục phù hợp, đa dạng, phong phú sẽ gây hứng thú cho trẻ và cả giáo viên, góp phần hình thành và nâng cao mối quan hệ thân thiện, tự tin giữa giáo viên với trẻ và giữa trẻ với nhau.
5 Các biện pháp xây dựng môi trường tâm lý – xã hội trong giáo
dục trẻ ở trường mầm non:
A Xây dựng nội quy, quy tắc ứng xử dựa trên tinh thần cộng tác:
Nội quy, quy tắc trong giao tiếp, ứng xử của các thành viên trong trườngmầm non với trẻ:
a Nội quy, quy tắc chung
b Nội quy, quy tắc trong giao tiếp, ứng xử củacô giáo với trẻ
- Yêu thương trẻ như con em của mình
- Giao tiếp, ứng xử với trẻ bằng sự thành tâm ,thiện ý
- Thỏa mãn hợp lý các nhu cầu cơ bản của trẻ
- Giao tiếp, ứng xử với trẻ bằng hành vi, cử chỉ diệu hiền, nhẹ nhàng, thài độ cởi
mở, vui tươi của cô giáo tạo cho trẻ cảm giác an toàn, cảm xúc tích cực
- Kết hợp giữa nuôi và dạy trong chăm sóc, giáo dục trẻ
Nội quy, quy tắc trong giao tiếp, ứng xử của các thành viên trong trường mầm non với nhau, với phụ huynh của trẻ và cộng đồng:
- Tôn trọng nhân cách đối tượng giao tiếp
+ Trong xã hội vị thế khác nhau nhưng nhân cách thì bình đẳng
+ Sẽ tạo được niềm tin và giúp họ cởi mở hơn trong giao tiếp
+ Tôn trọng người khác thì người khác cũng tôn trọng lại
Trang 13- Thiện ý trong giao tiếp là luôn nghĩ tốt, luôn tạo điều kiện thuận lợi cho đối tượnggiao tiếp
- Vô tư trong giao tiếp là không bao giờ lợi dụng đối tượng giao tiếp cả về vật chất lẫn tinh thần
- Đồng cảm trong giao tiếp
Nội quy, quy tắc trong giao tiếp, ứng xử của trẻ với trẻ; trẻ với giáo viên; trẻ với các thành viên khác trong trường mầm non
+ Trẻ với trẻ:
- Tôn trọng, thiện ý,đoàn kết, hợp tác, cởi mở trong giao tiếp Biết nói lời cảm ơn hoặc xin lỗi phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp
+ Trẻ với giáo viên; trẻ với các thành viên khác trong trường mầm non
- Kính trọng, lễ phép, vâng lời, cởi mở trong giao tiếp
B Xây dựng các mối quan hệ tích cực, thân thiện
Xây dựng các mối quan hệ tích cực, thân thiện giữa các thành viên trongtrường mầm non với trẻ
a Phương thức giao tiếp ứng xử của cô giáo như mẹ
- Cách xưng hô cô – con
- Cô tận tụy, khéo léo, dịu dàng, hy sinh cho trẻ chăm sóc trẻ, yêu thuong trẻ, thỏa mãn nhu cầu chính đáng cho trẻ
- Chăm sóc, giáo dục trẻ có tình thương, có sự công bằng, tính tới đặc điểm tâm sinh lý riêng của trẻ
- Khích lệ, động viên, quan tâm tới trẻ với tấm lòng của người mẹ
- Dành nhiều thời gian chăm sóc từng trẻ
- Tạo bầu không khí gia đình trong lớp học, quan tâm , yêu thương trẻ, trẻ quan tâm đến cô
b Phương thức giao tiếp ứng xử của cô là cô giáo
- Nhiệm vụ của cô giáo là hình thành, phát triển nhân cách của trẻ theo mục tiêu GDMN, đó là
+ Phát triển thể chất: giúp trẻ phát triển cơ thể khỏe mạnh hài hòa, cân
Trang 14+ Phát triển nhận thức: giúp trẻ phát triển cảm giác, tri giác, tư duy, tưởng tượng, khả năng sáng tạo… thông qua các hoạt động với thế giới xung quanh
+ Phát triển ngôn ngữ: thông qua các hoạt động giao tiếp thường ngày
sẽ giúp trẻ phát triển khả năng nghe hiểu và trình bày những điều mình hiểu một cách rõ ràng, mạch lạc hơn
+ Phát triển thẩm mỹ: giúp trẻ biết yêu quý, cảm thụ cái đẹp dần dần xây dựng cho trẻ thói quen tạo ra cái đẹp và giữ gìn cái đẹp
+ Phát triển tình cảm- kỹ năng xã hội: trong các quan hệ giao tiếp - ứng
xử hằng ngày, các câu chuyện, các trò chơi sẽ giúp trẻ hình thành các hành vi thích cực, thái độ đúng đắng nơi trẻ
Xây dựng mối quan hệ tích cực giữa các thành viên trong trường mầm non với nhau
- Tôn trọng nhân cách của đối tượng giao tiếp
- Thiện ý trong giao tiếp
- Vô tư trong giao tiếp
Xây dựng các mối quan hệ tích cực, thân thiện giữa trẻ với trẻ; trẻ với giáo viên; trẻ với các thành viên khác
+ Với bạn:
- Biết hợp tác, thân thiện , nhưỡng nhị với tất cả các bạn ( khuyết tật …)
- Chủ động đề nghị kết bạn, biết hỏi mượn đồ chơi, cùng nhau thực hiện nhiệm vụ
+ Với người lớn:
- Kính trọng , lễ phép, thể hiện sự biết ơn bằng lời nói và hành động
- Biết kìm chế cảm xúc, lắng nghe, trình bày ý kiến với người khác
C Xây dựng hành vi tích cực
-Xây dựng hành vi tích cực giữa các thành viên trong trường mầm non với trẻ
-Xây dựng hành vi tích cực giữa các thành viên trong trường mầm non với nhau-Xây dựng hành vi tích cực giữa trẻ với trẻ, trẻ với giáo viên, trẻ với các thành viên khác trong trường mầm non