PHÒNG GD - ĐT THÀNH PHỐ BẮC NINHTRƯỜNG THCS VŨ NINH Giáo viên dạy: Vũ Văn Bình BÀI TẬP VẬN DỤNG QUI TẮC NẮM TAY PHẢI VÀ QUI TẮC BÀN TAY TRÁI... b, Đổi chiều dòng điện chạy qua ống dây,
Trang 1PHÒNG GD - ĐT THÀNH PHỐ BẮC NINH
TRƯỜNG THCS VŨ NINH
Giáo viên dạy: Vũ Văn Bình
BÀI TẬP VẬN DỤNG QUI TẮC NẮM TAY PHẢI VÀ QUI
TẮC BÀN TAY TRÁI
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
C1 Phát biểu qui tắc nắm tay phải ? C2 Phát biểu qui tắc bàn tay trái ?
Trang 3TIẾT 32: - BÀI TẬP VẬN DỤNG QUI TẮC NẮM
TAY PHẢI VÀ QUI TẮC BÀN TAY TRÁI
I – Kiến thức có liên quan
1- Qui tắc nắm tay phải 2- Qui tắc bàn tay trái
+
_
N
S
I
F
Trang 4TIẾT 32: - BÀI TẬP VẬN DỤNG QUI TẮC NẮM TAY PHẢI
VÀ QUI TẮC BÀN TAY TRÁI
+
_
Qui tắc nắm tay phải
Bài 1( SGK – T82 )
+ _
K H30.1
Treo thanh nam châm gần một ống dây (H 30.1), đóng mạch điện:
a, Có hiện tượng gì sảy ra với thanh nam châm ?
a, Nam châm bị hút vào ống dây.
b, Đổi chiều dòng điện chạy qua ống dây, hiện tượng sảy ra như thế nào ?
b, Lúc đầu nam châm bị đẩy ra, sau đó
nó xoay đi và khi cực bắc của nam
châm hướng về đầu B của ống dây thì
nam châm bị hút vào ống dây.
c, Làm thí nghiệm kiểm tra các câu trả lời trên.
C,Quan sát thầy làm nghiệm rút ra
nhận xét
II- Bài tập vận dụng
Trang 5TIẾT 32: - BÀI TẬP VẬN DỤNG QUI TẮC NẮM
TAY PHẢI VÀ QUI TẮC BÀN TAY TRÁI
S N
Qui tắc bàn tay trái
H 30.2
N S
F b,
- Xác định chiều lực điện
từ (H30.2a, )
F
-Xác định chiều dòng điện chạy trong dây dẫn (H 30.2b)
-Xác định tên các cực từ của nam châm (H
30.2C)
-Gợi ý: Bài này đề cập đến việc xác
định chiều của lực điện từ cũng như
xác định chiều dòng điện hoặc chiều
đường sức từ khi biết 2 trong 3 yếu
tố nói trên.
- Vận dụng quy tắc bàn tay trái để
xác định và biểu diễn trên hình vẽ
- H30.2a: Lực điện từ có chiều từ trái
sang phải
- H30.2b: Dòng điện chạy trong dây dẫn
có chiều đi về mặt người quan sát ( đi từ
phía sau đến phía trước trang giấy )
- H30.2c: Đường sức từ có chiều từ trái
sang phải ( bên trái là cực từ bắc, bên
phải là cực từ nam ).
Trang 6N F1
F2
A
D o
o’
S
- H 30.3a
TIẾT 32: - BÀI TẬP VẬN DỤNG QUI TẮC NẮM TAY PHẢI
VÀ QUI TẮC BÀN TAY TRÁI Bài 3 (T84 - SGK )
a, Vẽ lực điện từ F 1 tắc dụng lên AB va F 2 lên
CD ?
- Vận dụng qui tắc bàn
tay trái:
+ Đoạn AB: Lực điện từ
F 1 hướng xuống dưới
+ Đoạn CD lực điện từ F 2
hướng lên trên ( H30 3a ).
b, Cặp lực từ F 1 , F 2
làm khung dây
ABCD quay ngược
1 F 2 làm khung dây ABCD quay theo chiều nào ?
Trang 7S N
F1
F2
D
- H30.3b
o
o’
A
TIẾT 32: - BÀI TẬP VẬN DỤNG QUI TẮC NẮM TAY PHẢI
VÀ QUI TẮC BÀN TAY TRÁI Bài 3 (T84 - SGK )
c, Để khung dây ABCD quay ngược lại thì phải làm thế nào ?
* Có 2 cách:
- Cách 1: + Đổi chiều đường
sức từ ( 2 cực từ đổi chỗ cho
nhau ), giữ nguyên chiều dòng
điện (H30.3b )
+ Trên CD F 2 hướng xuống
dưới ( cặp lực từ F 1 , F 2 đổi
chiều ) Khung dây ABCD
quay ngược lại ( H 30.3 b ).
+ Lúc này trên AB F 1 hướng
lên trên
Trang 8N
F1
F2
S
A
B C
D
- H 30.3c
o’
o
TIẾT 32: - BÀI TẬP VẬN DỤNG QUI TẮC NẮM TAY
PHẢI VÀ QUI TẮC BÀN TAY TRÁI Bài 3 (T84 - SGK )
+ Cách 2: Đổi chiều dòng
điện, giữ nguyên chiều
đường sức từ,
+ Cạnh CD F 2 hướng xuống
dưới, cặp lực điện từ F 1, F 2
làm khung quay ngược lại
( H30 3c ) + Lúc này cạnh AB lực
điện từ F 1 hướng lên trên,
Trang 9TIẾT 32: - BÀI TẬP VẬN DỤNG QUI TẮC NẮM
TAY PHẢI VÀ QUI TẮC BÀN TAY TRÁI Bài 3 (SGK – T83 )
F1
F2
S
N F1
F2
N
F1
F2
S
A
D
A
D
- H 30.3a
- H30.3c
- H30.3b
o
o’
o
o’
o’
o
Trang 10TIẾT 32: - BÀI TẬP VẬN DỤNG QUI TẮC NẮM
TAY PHẢI VÀ QUI TẮC BÀN TAY TRÁI
I
I
Bài 30.1 ( SBT – T37 )
Dây dẫn thẳng AB đặt ở đầu M của 1
ống dây có dòng điện chạy qua như
H30.1, cho dòng điện chạy từ A đến B
thì lực điện từ tác dụng lên AB có:
A Phương thẳng đứng, chiều từ dưới
lên trên.
B Phương thẳng đứng, chiều từ trên
xuống dưới.
C Phương song song với trục của ống
dây, chiều hướng ra xa đầu M của ống
dây.
M
D Phương song song với trục của ống dây,
chiều hướng tới đầu M của ống dây. H30 1
B Phương thẳng đứng, chiều từ trên
xuống dưới.
F
Trang 11CỦNG CỐ – DẶN DÒ
- Học thuộc qui tắc nắm tay phải, qui tắc bàn tay
tráI vận dụng làm tốt bài tập 30 ( SBT – T37 )
Chú ý: Một số ký hiệu về dòng điện, đường sức từ thường gặp:
- Dòng điện chạy trong vòng dây ( ),
đường sức từ đi vuông góc với mặt
phẳng trang giấy ( ); ( ) , VD:
- Đường sức từ đi vuông góc với mặt phẳng trang giấy ( );( ) dây dẫn ó dòng điện chạy qua nằm trên mặt phẳng song sog với trang giấy,
VD :
+ + + +
+ + + +
+ + + +
+ + + +
F
.
F