Một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng tổ chức cho trẻ 4 5 tuổi làm quen với tác phẩm văn học trường mầm non hoằng anh TP thanh hóa

Việc giáo dục trẻ làm quen với tác phẩm văn học trong trường Mầm non.Bản thân luôn nhận định được tình hình chung của đối tượng cần nghiên cứu sau đó nghiên cứu kỹ và phân tích tổng hợp

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 42.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 6

* Giải pháp 1: Nghiên cứu kỹ tác phẩm văn học, sử dụng câu hỏi gợi

* Giải pháp 2: Làm và sử dụng đồ dùng trực quan 8

* Giải pháp 3: Tạo môi trường cho trẻ làm quen tác phẩm văn học 10

* Giải pháp 4: Đưa công nghệ thông tin vào giảng dạy và tổ chức hoạt

* Giải pháp 5: Kết hợp với phụ huynh cho trẻ làm quen với tác phẩm

`2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục,

“Non sông Việt Nam có vẻ vang hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu hay không chính là nhờ phần lớn ở công lao học tập của các cháu”.

Câu nói của Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã đi vào lòng người tạo ra động lực tolớn cho người dạy và học Đó chính là lễ và văn mà chúng ta phải truyền lại chothế hệ sau Phải làm sao để có sự “vẻ vang”, có thể “bước tới đài vinh quang”,

“sánh vai” cùng với cường quốc năm châu? Đó luôn là lời nhắc nhở thế hệ maisau Đặc biệt là những người làm công tác giáo dục luôn phải quan tâm, lưu ý đểtạo ra một thế hệ trẻ, một nền tảng nhân lực năng động và sáng tạo Trong côngtác giáo dục thì giáo dục Mầm non là vô cùng quan trọng và cần thiết, bởi “cây

có gốc thì mới có ngọn” Chính vì vậy, Đảng và Nhà nước ta luôn chú trọngcông tác chăm sóc - giáo dục trẻ Mầm non, làm sao để trẻ phát triển tốt ở cả 5lĩnh vực: thể chất, trí tuệ, ngôn ngữ, thẩm mỹ và tình cảm, kỹ năng xã hội

Thực tế ở trường Mầm non trẻ được tham gia rất nhiều hoạt động Qua cáchoạt động đó giúp trẻ hình thành và phát triển nhân cách toàn diện, giúp trẻ năngđộng và sáng tạo Một trong các hoạt động đó là cho trẻ làm quen với tác phẩmvăn học Đó là cái nôi nuôi dưỡng tâm hồn trẻ bởi trong các tác phẩm văn học

có nhiều bài học quí giá, có những tấm lòng cao cả, hay dạy trẻ cách sống saocho tốt Các tác phẩm văn học là phương tiện trong việc giáo dục trẻ lòng yêuquê hương, đất nước, tình yêu mến bạn bè, và những người thân Phát triển nhậnthức cho trẻ như: Trẻ biết được việc làm tốt, việc xấu, biết yêu cái đẹp, cái thiện,ghét cái ác độc, qua đó hình thành phẩm chất đạo đức trong sáng cho trẻ Đặcbiệt thông qua các tác phẩm thơ, truyện giúp cho ngôn ngữ của trẻ phát triểnmạnh mẽ, trẻ nói mạch lạc, nói rõ ràng, nói hay, nói đúng câu, đúng từ và đúngngữ pháp

Qua việc làm quen với tác phẩm “Văn học” chính là hình thành ở trẻ nhữngtình cảm đạo đức tốt đẹp, những cảm xúc thẩm mỹ, phát triển trí tưởng tượngnhư lòng yêu thiên nhiên cỏ cây hoa lá, lòng kính trọng yêu thương gần gũi vàgiúp đỡ những người thân xung quanh trẻ như: Ông bà, bố, mẹ, anh, chị em, côgiáo và bạn bè Thông qua các hoạt động trẻ tái tạo, sáng tạo thêm những tìnhtiết của tác phẩm một cách hồn nhiên phù hợp với nội dung của tác phẩm Tuynhiên trẻ Mầm non rất hiếu động nên sự chú ý chưa cao, khả năng đọc, kể diễncảm của trẻ còn hạn chế Chính vì vậy trong năm học 2018 – 2019 tôi đã lựa

chọn đề tài “Một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng tổ chức cho trẻ 4-5 tuổi

làm quen với tác phẩm văn học tại trường Mầm non Hoằng Anh-thành phố Thanh Hóa” nhằm khắc phục những mặt còn tồn tại, hạn chế và giúp trẻ phát

triển một cách toàn diện hơn

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Mục đích của việc nghiên cứu đề tài nhằm tìm ra được những biện pháphiệu quả nhất giúp trẻ 4 - 5 tuổi làm quen với tác phẩm văn học một cách tíchcực Qua đó chuẩn bị nội dung, hình thức, phương pháp tổ chức của tác phẩmvăn học nhằm giúp trẻ làm quen với tác phẩm văn học một cách tốt nhất

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Nghiên cứu một số biện pháp cho trẻ 4 - 5 tuổi làm quen với tác phẩm vănhọc một cách tốt nhất

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

- Phương pháp trực quan: Sử dụng đồ dùng, tranh ảnh, rối, cho trẻ quan sát

- Phương pháp đàm thoại: Thông qua trò chuyện cùng trẻ, cha mẹ của trẻ

- Nghiên cứu cơ sở lý luận: Nghiên cứu các tài liệu về vấn đề dạy trẻ làmquen với tác phẩm văn học và sách hướng dẫn tổ chức thực hiện chương trìnhMầm non 4 - 5 tuổi

- Phương pháp quan sát: Quan sát các hoạt động của giáo viên, ghi chép lại

và trao đổi với giáo viên Quan sát các giờ hoạt động làm quen với tác phẩm vănhọc của trẻ ghi chép lại các hoạt động để xác định mức độ nhận thức và kỹ năngcủa trẻ

- Khảo sát cơ sở vật chất: Khảo sát mức độ nhận thức và kỹ năng của trẻ

- Thực nghiệm khoa học: Áp dụng biện pháp nâng cao chất lượng sau đó

đưa ra một số bài tập để kiểm tra kết quả hình thành kỹ năng của trẻ

Việc giáo dục trẻ làm quen với tác phẩm văn học trong trường Mầm non.Bản thân luôn nhận định được tình hình chung của đối tượng cần nghiên cứu sau

đó nghiên cứu kỹ và phân tích tổng hợp qua tài liệu tham khảo áp dụng vào sángkiến Với những phương pháp cụ thể nhằm giúp trẻ làm quen văn học một cáchtốt hơn theo hướng thực hiện chương trình giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm:

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

Như chúng ta đã biết “Văn học” là một loại hình nghệ thuật mang đến chongười nghe và người đọc những giai điệu êm dịu thướt tha, những màu sắc lấplánh trong mỗi bài thơ, câu truyện đã reo vào tâm hồn trẻ thơ những điều hay lẽphải, cái thiện, cái ác trong mỗi tác phẩm văn học Điều đó chứng minh cho tathấy được văn học có sức ảnh hưởng rất lớn đến đời sống của con người Chính

vì thế nó cũng có sức ảnh hưởng rất lớn đến trẻ Mầm non Bởi vậy văn học làmôn rất quan trọng đối với trẻ mầm non, là phương tiện phát triển ngôn ngữ chotrẻ có đủ vốn từ để nói năng lưu loát, diễn đạt gãy gọn biết sử dụng từ đúng lúc,đúng chỗ, không những thế mà việc dạy trẻ làm quen với những từ ngữ nghệthuật như từ tượng hình, từ tượng thanh giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, ócquan sát, khả năng tư duy độc lập trong suy nghĩ Thông qua nội dung các tácphẩm giáo dục trẻ biết yêu quý người hiền lành, biết ơn và kính yêu ông bà, bố

mẹ, anh chị, bạn bè, biết nhường nhịn em nhỏ

Xuất phát từ những vai trò cụ thể đó cho nên hoạt động dạy trẻ làm quenvới “Văn học” là môn học không thể thiếu trong chương trình chăm sóc giáodục trẻ Vì vậy việc nâng cao chất lượng dạy trẻ làm quen với tác phẩm “Vănhọc” là vấn đề quan trọng trong đổi mới hình thức tổ chức giáo dục Mầm non.Làm quen với tác phẩm văn học chỉ ra mức độ, giới hạn, yêu cầu của việccho trẻ tiếp xúc với tác phẩm văn học qua nghệ thuật đọc và kể chuyện của côgiáo Hoạt động này nhằm dẫn dắt, hướng dẫn trẻ cảm nhận những giá trị nộidung, nghệ thuật phong phú trong tác phẩm, khơi gợi ở trẻ sự rung động, hứngthú dối với văn học, có ấn tượng về những hình tượng nghệ thuật, cái hay cáiđẹp của tác phẩm và thể hiện sự cảm nhận đó qua các hoạt động mang tính chấtvăn học nghệ thuật như đọc thơ Kể chuyện, chơi trò chơi đóng kịch; Cao hơn làtiến tới sáng tạo ra những vần thơ, câu chuyện theo tưởng tượng của mình, gópphần hình thành và phát triển toàn diện nhân cách cho trẻ

Trong mỗi tác phẩm văn học, thế giới mới của cuộc sống thực tại bao gồmthiên nhiên, xã hội, con người được diễn tả, biểu đạt, truyền đạt trong nhữnghình thức đa dạng độc đáo Văn học nói về thế giới loài vật, cỏ cây, hoa lá, mọihiện tượng thiên nhiên, vũ trụ mà trẻ nhìn thấy được, cũng nói về những gì gầngũi trong môi trường sống của trẻ như làng quê, cánh đồng, dòng sông, phiênchợ, lớp học, khu phố Qua tác phẩm văn học, trẻ bắt đầu nhận ra trong xã hộinhững mối quan hệ, những tình cảm gia đình, tình bạn, tình cô cháu, Trẻ cũngdần nhận ra có sự ràng buộc giữa con người với nhau Văn học có thể đề cập đếnnhững lực lượng siêu nhiên như thần linh, ông bụt, cô tiên, bà phù thủy, quỷ

sứ và cả những phép màu còn tồn đọng trong tiềm thức dân tộc Đây cũng là đốitượng miêu tả của văn học làm nên sự phong phú, hấp dẫn của đời sống tinhthần Nhờ được nghe, tiếp xúc với tác phẩm văn học, có những hiểu biết sơ đẳng

về văn học, đó là khả năng mô tả cuộc sống xung quanh phong phú, hấp dẫn

bằng những dạng nhận thức khác nhau Bước đầu trẻ sẽ nhận biết được sự khácnhau về nội dung và hình thức giữa các thể loại thơ, chuyện Không những giúptrẻ cảm nhận được cái đặc sắc của cách diễn đạt hình tượng, mà còn cần giúp trẻphân biệt được hình tượng nghệ thuật với hiện thực, hình thành một số kháiniệm văn học như: Thơ, chuyện, nhân vật, hình ảnh , giúp trẻ trao đổi nhữngđiều đã được nghe và bộc lộ những suy nghĩ của mình về tác phẩm, nhằm pháttriển đời sống tinh thần của trẻ Tác phẩm văn học là một chỉnh thể nghệ thuật,cần giúp trẻ nhận biết các mối quan hệ biểu hiện giữa hoàn cảnh, trạng thái, tìnhhuống và nhân vật; giữa lời kể, lời thuật và ngôn ngữ nhân vật; Giữa không khí,

âm sắc, giọng điệu chung của tác phẩm văn học và hành động văn học Chưayêu cầu trẻ phải nhớ hết mối quan hệ phức tạp và chưa đòi hỏi trẻ phân biệt quan

hệ chính phụ trong truyện mà chỉ nhằm giúp trẻ nhận ra tính liên kết của cốttruyện trong các mối liên quan đến nhân vật của tác phẩm Với truyện kể, ta hãygiúp trẻ nhận ra, nhớ được sắc thái cơ bản trong giọng kể, lời thuật, phân biệtngữ điệu lời nói các loại nhân vật, giúp trẻ nhận ra ngôn ngữ đời thường (khẩungữ) và ngôn ngữ thơ giàu nhạc tính Qua tác phẩm văn học, trẻ quen dần tínhchất nhiều ý nghĩa và tinh luyện của ngôn ngữ văn hoá, dần dần tiến tới hiểuđược nghĩa thực đến nghĩa bóng, từ văn cảnh đến ý tưởng của nhà văn muốntruyền đạt Nói những tiếng nói, đi những bước đi đầu tiên, và ngôn ngữ của trẻđược phát triển mạnh mẽ, trẻ nói mạch lạc, nói diễn cảm, nói hay, nói đúng câu,đúng từ và đúng ngữ pháp

Do đó việc nâng cao chất lượng dạy trẻ làm quen với tác phẩm văn học làvấn đề quan trọng trong đổi mới hình thức tổ chức giáo dục trẻ Mầm non Làmquen với tác phẩm văn học chỉ ra mức độ, giới hạn, yêu cầu của việc cho trẻ tiếpxúc với tác phẩm văn học qua nghệ thuật đọc và kể chuyện của cô giáo

Vì vậy khi cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học giáo viên phải chắcchuyên môn, kiến thức truyền đạt đến trẻ phải chuẩn xác, dễ hiểu và lôi cuốn thuhút trẻ vào giờ dạy Thường xuyên nghiên cứu kỹ các bài soạn, soạn bài trướckhi giảng dạy Làm, sưu tầm đồ dùng, đồ chơi phong phú hấp dẫn với trẻ và đảmbảo tính khoa học như: Tranh, con rối, vật thật để thu hút, lôi cuốn trẻ vào giờhọc Cô giúp trẻ có nhận biết, phát âm đúng và ghi nhớ tăng cường khả năngngôn ngữ và tư duy lôgic phát triển; Là tiền đề quan trọng cho trẻ phát triểnnhân cách

2.2 Trực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

* Thực trạng:

- Năm học 2018 - 2019, Tôi được phân công dạy lớp mẫu giáo 4 - 5 tuổi,qua một số hoạt động tổ chức cho trẻ tại lớp tôi thấy khả năng cảm thụ tác phẩmvăn học của trẻ còn hạn chế Làm thế nào để nâng cao hiệu quả làm quen với tácphẩm văn học cho trẻ, đó là vấn đề tôi băn khoăn, trăn trở, suy nghĩ tìm biện

pháp khắc phục Chính vì vậy qua thời gian nghiên cứu tôi đã mạnh dạn chọn đề

tài “Một số kinh nghiệm nâng cao chất lượng tổ chức cho trẻ 4 - 5 tuổi làm

quen với tác phẩm văn học tại trường Mầm non Hoằng Anh - Thành phố Thanh Hóa” làm đề tài nghiên cứu và viết sáng kiến kinh nghiệm Trong quá

trình nghiên cứu tôi gặp những thuận và khó khăn:

* Thuận lợi:

- Được sự quan tâm của ban giám hiệu và sự giúp đỡ của đồng nghiệp nhất

là các giáo viên có năng khiếu làm đồ dùng đồ chơi

- Ban giám hiệu trường Mầm non Hoằng Anh luôn sát cánh cùng giáo viêngiúp chúng tôi vượt qua khó khăn, phấn đấu hoàn thành tốt nhiệm vụ Tạo điềukiện, khuyến khích giáo viên phát huy khả năng tìm tòi, sáng tạo, nâng cao chấtlượng giáo dục

- Lớp học được trang bị đầy đủ phương tiện nghe, nhìn rất hữu hiệu vớiviệc tổ chức cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học

- Trường đã triển khai kịp thời các công văn của ngành, chuyên đề của bậchọc tới từng giáo viên

- Trường có đội ngũ giáo viên trẻ, khoẻ, nhiệt tình Có trình độ chuẩn vàtrên chuẩn, sớm được tiếp cận với các hoạt động giáo dục Mầm non

- Tổ chuyên môn thường xuyên tổ chức cho chị em đi dự giờ đồng nghiệp

để học hỏi và rút kinh nghiệm, bên cạnh đó chị em trường luôn có tinh thần giúp

đỡ nhau trong việc chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho giảng dạy

- Bản thân là một giáo viên có trình độ đại học, có tâm huyết với nghề,luôn yêu nghề mến trẻ.Giáo viên nắm vững phương pháp tổ chức các hoạt động.

- Một số phụ huynh chưa nhận thức đúng được vai trò và chưa hiểu đượctầm quan trọng của việc cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học ở lứa tuổi Mầmnon dẫn đến công tác phối hợp giữa giáo viên với gia đình chưa phát huy đượchiệu quả

- Công tác phối kết hợp của giáo viên với phụ huynh trong việc cho trẻ làmquen với tác phẩm văn học còn hạn chế

* Kết quả:

Từ thực trạng trên qua đánh giá đầu năm của 26 trẻ trong lớp, tôi thu đượckết quả như sau:

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

Sau thời gian thực hiện, đúc rút kinh nghiệm và dựa vào đặc điểm tìnhhình lớp, đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi, tôi mạnh dạn đưa ra một số giảipháp nhằm nâng cao chất lượng cảm thụ tác phẩm văn học như sau:

* Giải pháp 1: Nghiên cứu kỹ tác phẩm văn học, sử dụng câu hỏi gợi mở

và thủ thuật gây hứng thú:

- Nghiên cứu kỹ tác phẩm văn học

Để tiết học đạt kết quả cao thì trước tiên tôi phải xác định rõ mục đích củatác phẩm, tác phẩm đó sẽ cung cấp cho trẻ những kiến thức gì? Chuẩn bị đồdùng ra sao? Giới thiệu bài như thế nào cho hấp dẫn? Qua câu chuyện, bài thơ

đó sẽ giáo dục trẻ những gì? Trẻ ứng dụng ra sao trong cuộc sống? Từ đó tôi sẽsoạn bài trước khi giảng dạy, sưu tầm đủ đồ dùng, đồ chơi phong phú hấp dẫnvới trẻ và đảm bảo tính khoa học như: Tranh, con rối, vật thật… và phải thuộctác phẩm Tôi sẽ đưa ra nội dung giáo dục phù hợp với cốt truyện, phù hợp vớitừng nội dung của bài mà trẻ không bị áp đặt một cách gò bó và phù hợp với lứatuổi của trẻ Nếu chuẩn bị tốt, tiết học sẽ không làm cho trẻ cảm thấy mệt mỏi,nhàm chán mà khiến trẻ cảm thấy thích thú, tích cực tham gia học tập

Bên cạnh đó tôi phải chú ý đến giọng kể của mình, kể diễn cảm đúng ngữđiệu của từng nhân vật, thể hiện nét mặt cử chỉ tư thế phù hợp với diễn biến củacâu truyện thì mới thu hút được sự chú ý của trẻ Giọng đọc, giọng kể của cônhịp nhàng, đúng nhịp điệu sẽ giúp trẻ hiểu sâu sắc hơn về nội dung bài thơ, câutruyện và khả năng cảm thụ văn học của trẻ cũng được nâng cao.

Ví dụ: Câu chuyện “Dê con nhanh trí” lời thoại của nhân vật “Dê mẹ”nhẹ nhàng, ấm áp, giọng “Dê con” thì phải cao trong trẻo, giọng “Con sói ” thì ồm

ồm, gằn gằn Còn với truyện "Thần Sắt" lời thoại của nhân vật “Anh nông dân” thì nhẹ nhàng, từ tốn Giọng của “Con chim” thì nhanh nhảu, giọng của “ông bụt” thì trong sáng, giọng âm vang Muốn cho trẻ làm quen tác phẩm văn học thì

giáo viên phải luôn dành thời gian để đọc tác phẩm nhiều lần, phải ứng lời củanhân vật trước xem có phù hợp với hoạt cảnh diễn biến của tác phẩm hay không,giúp trẻ củng cố tích lũy những nhận thức, đạo đức, thẩm mỹ và nhưng hìnhtượng biểu tượng mà cô đã cung cấp cho trẻ

- Giới thiệu bài, tạo hứng thú cho trẻ: Tôi khéo léo thu hút trẻ tham gia

hoạt động bằng cách cho trẻ chơi một trò chơi nhỏ hoặc sử dụng một bài hát, câu

đố, tình huống nhằm giúp trẻ tìm kiếm phát hiện vấn đề, sau đó cho trẻ tròchuyện về vấn đề đó

Ví dụ: Trong truyện “Cáo, Thỏ và Gà Trống” tôi tạo tình huống cho trẻnghe tiếng khóc (sử dụng hiệu ứng powerpoint) cho trẻ đoán xem đó là tiếngkhóc của ai, tạo sự tò mò cho trẻ đi tìm (đến màn hình máy chiếu) Cô cho xuấthiện trên màn hình cảnh chú Thỏ đang ngồi khóc, gợi ý trẻ tìm hiểu nguyênnhân vì sao Thỏ khóc, sau đó cho trẻ lắng nghe và xem chú Thỏ vừa khóc vừa

kể lại sự việc Cuối cùng, cô dẫn dắt trẻ vào quá trình tìm hiểu nội dung câuchuyện Trong một tiết dạy phần vào bài tuy chiếm ít thời gian nhưng lại giữmột vị trí không kém phần quan trọng, muốn giờ học đạt kết quả cao hay khôngphụ thuộc vào phần gây hứng thú, bời vì ngay từ đầu cô đã gây được hứng thú

và sự tò mò cho trẻ thì trẻ luôn tìm tòi và khám phá điều đó sẽ diễn ra tiếp theonhư thế nào? Đối với trẻ 4 - 5 tuổi việc hiểu biết và cảm nhận được về tác phẩmvăn học chủ yếu là do cô giáo truyền thụ thông qua giọng kể, các đồ dùng trựcquan… cho nên cô giáo có thể dẫn dắt vào bài bằng rất nhiều hình thức khácnhau như câu đố, trò chơi dân gian, hình ảnh slide, mô hình, con rối, tiếng kêu,bài hát… có liên quan đến chủ đề, tới nội dung câu chuyện Cô vào bài cần gắngọn, dí dỏm, dễ hiểu và thu hút trẻ

- Sử dụng câu hỏi gợi mở:

Vào giờ học để gây hứng thú kích thích tri giác trẻ khi quan sát, tôi sử dụng

câu hỏi mở kích thích trẻ tư duy lại những gì mà trẻ đã quan sát, cô phải có nghệthuật đặt câu hỏi để khai thác từ bên ngoài đến bên trong của đối tượng, trướckhi đưa ra câu hỏi gợi mở cô cho trẻ quan sát nội dung tranh, vi deo đố trẻ đoán

tên truyện hoặc bài thơ và cô kích thích trẻ suy luận, tránh hỏi những câu hỏiđóng chỉ trả lời “có” hoặc “không” nếu hỏi như vậy sẽ không kích thích trẻ tưduy, phát huy óc quan sát và khả năng phán đoán suy luận của trẻ

Các câu hỏi của trẻ cần ngắn gọn dễ hiểu, giúp trẻ diễn đạt ý tưởng củamình, khi trẻ trả lời câu hỏi cô không gò bó trẻ trả lời rập khuôn mà luôn gợi ý

để trẻ có nhiều ý kiến khác nhau

Ví dụ: “Ai có ý kiến gì không?” hoặc” Nếu là con, con sẽ làm thế nào?”Với từng bài dạy, thể loại tôi đưa ra hệ thống câu hỏi đã chuẩn bị có tínhlôgic, để đàm thoại với trẻ một cách sôi nổi theo phương trâm: “lấy trẻ làm trungtâm” để phát huy trí tưởng tượng, những cảm xúc của trẻ, tính liên hệ thực tiễn,sáng tạo phù hợp với từng nội dung của bài mà trẻ không bị áp đặt một cách gò

bó Cùng với từng bài dạy, tôi dùng các thủ thuật khác nhau để dẫn dắt vào bàichuyển hoạt động một cách linh hoạt

Đặc biệt với trẻ nhút nhát, cô thường xuyên gọi trẻ phát biểu hoặc cho trẻnhắc lại câu trả lời của bạn để giúp trẻ mạnh dạn tự tin hơn Nếu trẻ trả lời đúng,

cả lớp sẽ tuyên dương, nếu trẻ trả lời không đúng cô gợi ý cho trẻ trả lời lại,không phủ nhận ý kiến của trẻ

Có những câu hỏi cô cho cả lớp cùng trả lời, có khi cô hỏi cả nhóm để có đượcnhiều ý kiến khác nhau Hướng dẫn trẻ diễn đạt đủ câu, đủ ý, mạch lạc, rõ ràng.Đối với trẻ nói ngọng, hoặc phát âm không chính xác, giáo viên cần traođổi với phụ huynh để rèn thêm cho trẻ ở nhà

* Giải pháp 2: Làm và sử dụng đồ dùng trực quan:

Muốn giờ học được sinh động hấp dẫn giúp trẻ tư duy đạt kết quả tốt, khitôi tiến hành tiết dạy làm quen văn học Điều đầu tiên tôi phải làm đó là: Tạohứng thú cho trẻ quan sát, tò mò, khám phá các đối tượng Đồ dùng cô đưa ranhư: Mô hình, con rối, hình ảnh slide, vật thật, hay đồ dùng tự làm… Nhưnghầu hết các tiết học tôi thường sử dụng các hình ảnh slide, con rối và vật thậtdưới nhiều hình thức đa dạng phong phú Từ đó mà tôi đã lôi cuốn trẻ vào cáchoạt động trong tiết học và đã kích thích tư duy của trẻ phát triển cao Bên cạnh

đó sử dụng đồ dùng trực quan trong tiết học, phải phù hợp với từng nội dung,từng chủ đề

+ Đồ dùng càng đơn giản ngộ nghĩnh, gần gũi thì càng thu hút trẻ, nhất là

đồ dùng tự tạo lại càng thu hút trẻ nhiều hơn Cho nên cô giáo cần sử dụngnguyên vật liệu sẵn có để làm đồ dùng dạy học cho trẻ

+ Sưu tầm tranh ảnh con vật, cảnh vật và phân loại theo từng chủ đề

+ Tôi chọn những hình ảnh có cùng chủ đề, sắp xếp tạo hiệu ứng trên papoilàm thành các bức tranh cho trẻ quan sát và kể chuyện hoặc đọc thơ theo nộidung tác phẩm

+ Đồ dùng trực quan phát huy hết hiệu quả thì khi sử dụng phải luôn kếthợp với lời nói một cách linh hoạt, không đưa ra trước hoặc sau sẽ làm giảmhứng thú của trẻ và không nên sử dụng nhiều loại đồ dùng trong một hoạt động

sẽ làm phân tán sự chú ý khi trẻ chưa kịp cảm nhận hết giá trị của đồ dùng đó.+ Thảo luận với các thành viên trong tổ để tìm ra phương pháp tốt nhất vàcùng làm đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho môn học

+ Sử dụng rối rẹt, video vào bài dạy Với bài thơ “Em vẽ” thì tôi đã vẽ cácnhân vật trong bài thơ lên bìa cứng có gắn đế Khi sử dụng tôi sẽ buộc một sợidây vào đế con rối rồi di chuyển sợi dây theo từng nhịp điệu của bài thơ Ngoài

sử dụng rối dẹt tôi còn sử dụng hình thức khác như đóng kịch cùng trẻ mô tả lạinội dung câu truyện bằng video, sau khi làm video và bật lên cho trẻ xem để làmđược video đó tôi tập cho trẻ đóng kịch (chuẩn bị trang phục cho trẻ) điều nàygây được sự chú ý của trẻ

+ Sử dụng nghệ thuật múa rối: Việc sử dụng rối trong tiết học gây được sự

chú ý tò mò của trẻ tạo điều kiện cho trẻ tiếp cận với nghệ thuật múa rối

Ví dụ: Với câu chuyện "Mỗi người một việc” giáo viên sử dụng mô hìnhsân khấu là một cơ thể người, bàn tay trái và tay phải được cách điệu hoá điểm

thêm “mắt, mũi, miệng”.

Xuất phát từ đặc điểm nhận thức của trẻ 4 - 5 tuổi là tư duy trực quan hìnhtượng Nên trong quá trình dạy trẻ tôi thường kết hợp giữa vật thật, tranh ảnhvới mô hình với nhau, xây dựng nề nếp thói quen tốt trong học tập cho trẻ nhưcách ngồi học đúng tư thế, cách trẻ lời câu hỏi của cô và cách sử dụng đồ dùng trực quan khi tham gia các hoạt động như thế nào Cách thực hiện các bướctrong hoạt động làm quen với văn học ra sao? phải phân nhóm số trẻ có khảnăng nhận biết nhanh nhẹn, bình thường, để tiện theo dõi và có kế hoạch cụ thể

để bỗi dưỡng đồng thời kết hợp với phụ huynh học sinh để cùng giáo dục trẻ Đồdùng trực quan phải đủ, đẹp, hấp dẫn, phù hợp với từng tiết học, đúng chủ đề,trẻ phải có đồ dùng trực quan như cô để thao tác và sử dụng cùng một lúc với cônhịp nhàng Chính vì thế ngoài việc đọc, kể tác phẩm diễn cảm tôi còn làm thêmrất nhiều các loại đồ dùng trực quan như: Sa bàn, sân khấu múa rối để tạo chotrẻ một tâm trạng vui vẻ, phấn khởi, khơi gợi tính tò mò ham hiểu biết của trẻ

Từ những nguyên vật liệu như bìa cứng, giấy vẽ, màu nước, bút chì… đểlàm thành bức tranh trong câu chuyện “Củ cải trắng” tranh được vẽ nền, bốicảnh có nhân vật nào thì nhân vật đó xuất hiện Các nhân vật có thể di chuyển từchỗ này sang chỗ khác như ở đoạn: Dê con đem củ cải đến nhà cho các bạn.Thao tác cô đưa đồ dùng ra phải rõ ràng, dứt khoát để trẻ không lúng túng khilàm theo cô Cô hướng dẫn trẻ sử dụng đồ dùng trực quan trong quá trình họctập phải đúng lúc Các đồ dùng trực quan tôi chuẩn bị cho trẻ theo mức độ từđơn giản đến phức tạp Khi trẻ sử dụng thành thạo tôi động viên khuyến khích

trẻ, nếu trẻ còn lúng túng chưa thành thạo trẻ sẽ được hướng dẫn tỉ mỉ và sẽđược sửa luôn nếu sai sót Để làm những con rối tôi tận dụng vải, bông… rồikhâu thành các nhân vật có đủ các bộ phận như miệng, mắt, tai, mũi… và trangtrí quần áo theo nội dung truyện Với sân khấu tôi trang trí sân khấu với nộidung câu chuyện, phù hợp với hoạt cảnh nhân vật trong truyện Ngoài ra tôi sửdụng rối que để di chuyển một cách sinh động trên sân khâu giúp trẻ tập trungnghe cô kể, hứng thú tham gia các hoạt động, trẻ nhớ và hiểu nội dung câutruyện nhanh hơn Tôi sử dụng gỗ để đóng thành sân khấu rối và trang trí thayđổi theo từng nội dung câu chuyện

Qua việc sử dụng những đồ dùng trực quan tôi thấy trẻ tập trung chú ý mộtcách say mê hứng thú Áp dụng giải pháp này tôi thấy trẻ dễ tiếp thu và khẳnăng cảm nhận bài thơ, câu chuyện tốt hơn Đồng thời tôi thấy trẻ rất hứng thukhi tham gia các hoạt động văn học Tuy nhiên tôi vẫn chưa hài lòng với kết quảđạt được Chính vì vậy tôi đã sử dụng giải pháp tiếp theo đó là

* Giải pháp 3: Tạo môi trường cho trẻ làm quen tác phẩm văn học

Để giúp trẻ nâng cao chất lượng làm quen với tác phẩm văn học, việc tạo

cơ hội cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học thường xuyên Môi trường tổ chứcphải làm nổi bật chủ đề đang thực hiện, thu hút sự chú ý của trẻ Hoạt động làmquen tác phẩm văn học phải thể hiện rõ chủ đề, do đó việc tạo không gian hoạtđộng càng được chú ý hơn Dù điều kiện không gian trường lớp còn chật hẹpsong tôi cũng cố gắng khắc phục để tạo ra không gian tốt nhất có thể để việc tổchức hoạt động cho trẻ được thuận lợi như tranh ảnh, tạp chí về nội dung tácphẩm, nhằm kích thích trẻ kể theo nội dung truyện Không gian cho hoạt độnglàm quen với tác phẩm văn học cần thoáng, rộng, thoải mái, được trang trí nổibật đề tài và thể hiện ý tưởng của người tổ chức

Ví dụ: Với đề tài: “Bài thơ hoa kết trái”

Cần tạo cho trẻ không gian hoạt động mà trong không gian đó trẻ đượchoạt động thoải mái, thích thú Một không gian thực sự giành cho trẻ, thân thiệngiúp trẻ hoạt động dễ dàng, tiện lợi Tuỳ theo đề tài để lựa chọn không gian tổchức hoạt động cho phù hợp Tại góc học tập tôi đã tự sưu tầm tranh ảnh, tạpchí, sách báo, nguyên liệu cho trẻ tự làm sách để xây dựng một góc học tập, ởgóc học tập này trẻ được xem tranh truyện, tạp chí, các hình ảnh minh hoạtruyện mà trẻ đã được nghe hoặc treo tranh không theo trình tự, cô yêu cầu trẻ