Một số biện pháp phát triển thẩm mỹ cho trẻ 5 6 tuổi thông qua hoạt động âm nhạc (dạy hát) ở trường mầm non đa lộc

Tầm quan trọng cũng như vai trò của âm nhạc đối với trẻ mầm non làkhông thể phủ nhận nhưng làm thế nào để một giáo viên mầm non có thể thựchiện tốt việc giáo dục âm nhạc cho trẻ, mà tron

1 Mở đầu 1.1 Lí do chọn đề tài

Như chúng ta đã biết, âm nhạc là một hoạt động nghệ thuật dùng âm thanh

để diễn đạt tình cảm, cảm xúc con người Âm nhạc có ảnh hưởng đến đời sốngcủa con người Các nghiên cứu đã chỉ ra, âm nhạc, đặc biệt là nhạc giao hưởng

có tác dụng tốt, kích thích sự phát triển trí não Do đó, người ta khuyên cho trẻnghe nhạc để phát triển trí não của chúng Âm nhạc là loại hình nghệ thuật xuấthiện sớm trong lịch sử loài người, gắn bó với con người và trở thành nhu cầukhông thể thiếu Âm nhạc phản ánh cuộc sống qua niềm vui, nỗi buồn, khátvọng, ước mơ của con người

Trong chương trình chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ mầm non thì hoạtđộng nào cũng quan trọng, đặc biệt là hoạt động âm nhạc, vì đó là sân chơi bổích, lí thú, có sức hấp dẫn, lôi cuốn trẻ Ngay từ khi trẻ còn nhỏ, trẻ đã được cảmthụ âm nhạc qua lời ru, tiếng hát của bà của mẹ Âm nhạc đối với trẻ là một thếgiới kỳ diệu đầy cảm xúc Tâm hồn trẻ thơ trong sáng luôn luôn vui vẻ cho nêntiếp xúc với âm nhạc là nhu cầu không thể thiếu đối với trẻ, thông qua âm nhạctrẻ được thúc đẩy sự vận động của cơ thể, sự nhanh nhẹn, khéo léo, bền bỉ vàdẻo dai qua các động tác Trẻ sẽ linh hoạt sáng tạo, mạnh dạn tự tin và hứng thútham gia vào các hoạt động giáo dục khác Từ đó, giúp trẻ phát triển toàn diệnmột cách tốt nhất

Âm nhạc còn giúp trẻ khám phá những điều mới lạ trong thế giới xungquanh, những mối quan hệ tốt đẹp giữa con người với nhau, hình thành thái độthân thiện giữa con người với thiên nhiên, giúp trẻ có cách nghĩ, cách nhìn vàcách cảm nhận hồn nhiên trong sáng đối với thế giới xung quanh, nhạy cảmtrước cảnh đẹp, do đó tiếp nhận được điều hay, lẽ phải Âm nhạc có vai trò quantrọng với quá trình hoàn thiện cơ thể trẻ mầm non Âm nhạc chính là phươngtiện hữu hiệu để phát triển tai nghe cho trẻ Những trẻ khi tham gia học nhạc đềungày càng tự tin và có những sáng kiến vô cùng ấn tượng, hữu ích Âm nhạcđem đến niềm vui, giúp trẻ trải qua những sắc thái tình cảm khác nhau Trongnhững bài biểu diễn với nhóm nhạc hoặc bài trình diễn đơn lẻ, trẻ sẽ chờ đợi đếnlượt mình, điều này giúp trẻ rèn luyện được tính kiên nhẫn, biết chờ đợi Nhịpđiệu âm thanh của âm nhạc có khả năng kích thích trẻ vận động một cách vui vẻ

Âm nhạc là thứ dệt nên tâm hồn đầy tuyệt diệu và chúng ta có rất nhiều cơ hộitrong những năm đầu đời của trẻ để trẻ phát triển hài hòa não bộ với những trảinghiệm chất lượng Vì thế, giáo dục âm nhạc là phương tiện giáo dục thẩm mỹ,giáo dục đạo đức, góp phần phát triển trí tuệ và có sự tác động lớn tâm sinh lýcủa trẻ Giáo dục âm nhạc trong trường mầm non là giáo dục cho trẻ lòng yêunghệ thuật thông qua các hoạt động giáo dục như: Ca hát, vận động, nghe hát,múa hay các trò chơi âm nhạc Đặc biệt đối với trẻ mầm non, giáo dục âmnhạc đã đem lại cho trẻ những ấn tượng, những khái niệm, những kỹ năng sơkhai về loại hình nghệ thuật âm nhạc, dần hình thành và phát triển trong tâm hồntrẻ những kỹ năng cơ bản về âm nhạc, tạo điều kiện phát triển thị hiếu âm nhạc.Đây là khởi đầu giúp trẻ biết lựa chọn, đánh giá tác phẩm âm nhạc hay biết cáchbiểu diễn, thể hiện một tác phẩm âm nhạc ở mức độ đơn giản hay là khó

Và một trong những điều quan trọng nhất của nhiệm vụ giáo dục âm nhạc

cho trẻ mầm non chính là việc cô dạy hát cho trẻ Đây có thể xem là hoạt độngcốt lõi trong chuỗi các hoạt động âm nhạc mà cô truyền tải đến trẻ Bởi khi trẻmuốn múa hay vận động theo nhịp bài hát thì trước tiên phải thuộc lời, hát đúnggiai điệu và hiểu nội dung bài hát Khi trẻ tự tin cất lên lời ca, yêu mến bài hát,cũng là lúc trẻ đã sẵn sàng thể hiện mọi cảm xúc của mình và thẩm mỹ, tình cảmcủa trẻ nhờ đó được phát triển một cách tốt nhất Trẻ mầm non có tri giác tổngthể nên có thể học hát theo nhiều kiểu, khám phá bài hát ở nhiều khía cạnh khácnhau Việc dạy hát cho trẻ giúp các bé biết vận dụng các khả năng, năng lực,năng khiếu mà mình vốn có để cảm thụ âm nhạc và thể hiện nó thích hợp vớitừng bài hát có giai điệu khác nhau.

Tuy nhiên, từ thực tế ở trường Mầm non Đa lộc nói chung và ở lớp tôi nóiriêng, khi trẻ ca hát, ta thường nhận thấy đôi lúc trẻ hát có phần không chính xác

về lời ca hay giai điệu, có khi trẻ còn tự sáng tác lời bài hát không phù hợp vớinội dung Mặt khác, kỹ năng ca hát của trẻ còn hạn chế về chất giọng, về hơi hay

âm vực, tiết tấu, điều đó làm giảm đi tính thẩm mỹ nghệ thuật của bài hát Ngoài

ra, cơ quan phát âm của trẻ chưa thực sự hoàn chỉnh, âm phát ra hơi yếu, hơi thởngắn, nông và đặc biệt sự phối hợp giữa tai nghe và giọng chưa thật sự chủđộng Do đó, khi trẻ hát chưa thể hiện được tính nghệ thuật của bài hát Vậy phảilàm thế nào để trẻ hát hay, hát chính xác một tác phẩm âm nhạc? Làm sao để trẻthực sự hứng thú khi hoạt động âm nhạc diễn ra? Đây chính là câu hỏi được đặt

ra cho tất cả các giáo viên mầm non

Qua thực tế trên, tôi nhận ra rằng, để giáo dục âm nhạc cho trẻ đạt chấtlượng cao, đưa âm nhạc đi sâu vào lòng trẻ thơ thì việc gây hứng thú cho trẻ là

vô cùng quan trọng, góp phần tạo nên sự thành công của hoạt động giáo dục Do

đó, tôi mạnh dạn lựa chọn và đi sâu nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp phát triển thẩm mỹ cho trẻ 5 - 6 tuổi thông qua hoạt động âm nhạc (dạy hát) ở trường mầm non Đa Lộc”.

1.2 Mục đích nghiên cứu

Đề ra một số biện pháp phát triển thẩm mỹ cho trẻ 5 - 6 tuổi thông qua hoạtđộng âm nhạc (dạy hát) ở trường mầm non Đa Lộc

.1.3 Đối tượng nghiên cứu

Một số biện pháp phát triển thẩm mỹ cho trẻ 5 - 6 tuổi lớp A5 thông qua

hoạt động âm nhạc (dạy hát) ở trường mầm non Đa Lộc

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu đề tài nhằm đưa ra các tiết dạy có hiệu quả đối vớitrẻ, vì vậy, khi nghiên cứu đề tài tôi đã mạnh dạn sử dụng các phương pháp sau:

- Phương pháp nghiên cứu lí luận: Tài liệu, văn bản chỉ thị

giáo dục toàn diện, nhiệm vụ giáo dục thẩm mỹ được coi trọng bình đẳng vớicác nhiệm vụ giáo dục khác (trí tuệ, đạo đức, thể chất ) Điều này khẳng định

rõ ở mục tiêu cụ thể của nghị quyết 29- BCHTW khóa XI: “Đối với giáo dụcmầm non, giúp trẻ phát triển thể chất, tình cảm, hiểu biết, thẩm mỹ, hình thànhcác yếu tố đầu tiên của nhân cách”

Giáo dục thẩm mỹ trong trường mầm non góp phần hình thành và pháttriển năng lực thẩm mỹ cho mỗi cá nhân, hình thành thế giới quan, nhân sinhquan, lí tưởng sống lành mạnh, tiến bộ, phù hợp với quan điểm, chuẩn mực xãhội hiện đại Vậy, muốn trẻ em tiếp cận và cảm nhận được đầy đủ cái đẹp, biến

nó thành giá trị thẩm mỹ thực sự cho mình thì rất cần sự hỗ trợ của người lớn,của môi trường giáo dục “Khác với trường phổ thông, nội dung giáo dục thẩm

mỹ ở trường mẫu giáo chiếm ưu thế hơn giáo dục trí tuệ Đến trường trẻ đượcmúa hát, làm quen với tác phẩm văn học, môi trường xung quanh, tạo hình Ngoài giờ giáo dục âm nhạc, các môn học khác hầu hết đều sử dụng âm nhạc đểtăng hiệu quả giáo dục” (Trích “Các hình thức tổ chức hoạt động giáo dục âmnhạc”- Chương trình Mầm non mới, NXBGD) Âm nhạc là phương tiện sắc bén

để bồi dưỡng tình cảm dân tộc cho mọi người nói chung và trẻ em nói riêng.Việc sử dụng các trò chơi dân gian, hát cho trẻ nghe các bài dân ca càng thể hiện

rõ điều đó Trong bài viết “Vai trò của âm nhạc đối với trẻ mầm non” tác giảThanh Hùng viết: “Dạy âm nhạc cho trẻ mầm non không phải để tương lai cáccon sẽ trở thành ca sĩ, nhạc sĩ lừng danh, mà để các con thêm hiểu, thêm yêucuộc sống” Đúng vậy! Sự hình thành mối quan hệ giữa trẻ với âm nhạc nhằmphát triển ở trẻ khả năng lĩnh hội, cảm thụ, hiểu cái đẹp, phân biệt được cái hay,cái dở trong cuộc sống Âm nhạc là nhu cầu của cuộc sống, là món ăn tinh thầnkhông thể thiếu đối với con người Đặc biệt đối với trẻ mầm non thì những nốtnhạc trầm bổng, du dương, những giai điệu mượt mà, vui tươi, trong trẻo củacác tác phẩm âm nhạc như là dòng sữa ngọt ngào cho tâm hồn trẻ thơ Tâm hồntrẻ ngây thơ trong sáng, luôn luôn vui vẻ cho nên tiếp xúc với âm nhạc là nhucầu không thể thiếu với trẻ Đặc biệt đối với trẻ 5 tuổi, giáo dục âm nhạc đã đemlại cho trẻ những ấn tượng, những khái niệm âm nhạc, dần hình thành trong tâmhồn trẻ, tạo điều kiện phát triển thị hiếu âm nhạc Đây là bước khởi đầu giúp trẻbiết lựa chọn, đánh giá tác phẩm âm nhạc và biết cách biểu diễn ở mức độ đơngiản Âm nhạc vốn rất gần gũi với trẻ em nhưng ở những năm đầu tiên của cuộcsống, những phản ứng vui vẻ của trẻ khi nghe âm nhạc vẫn còn mơ hồ, thậm chínhiều khi còn lẫn lộn giữa âm nhạc với các âm thanh khác nhau ở xung quanh Khi trẻ bước vào tuổi mẫu giáo, nhất là trẻ ở độ tuổi 5 – 6 tuổi trở lên thì trẻ

đã cảm nhận được những bài hát và những điệu nhạc hay Chính vì thế hoạtdộng dạy hát cho trẻ vô cùng quan trọng Đó chính là nơi mà cô truyền tải đếntrẻ rnhững giá trị tình cảm cao nhất vì ở tuổi này trẻ đã có thể lĩnh hội được trithức thông qua bài hát Ví dụ: Khi học hát bài “Đường em đi” trẻ hiểu được luật

lệ an toàn giao thông là phải đi về phía nào khi tham gia giao thông, hay học hátbài “Cháu thương chú bộ đội” trẻ biết công việc của các chú bộ đội là bảo vệ tổquốc nên chúng ta phải luôn yêu quý và biết ơn các chú ấy bằng cách chămngoan học giỏ, học hát bài “Em yêu cây xanh” trẻ biết chăm sóc, bảo vệ câyxanh, yêu thiên nhiên và bảo vệ môi trường.v.v…

Tầm quan trọng cũng như vai trò của âm nhạc đối với trẻ mầm non làkhông thể phủ nhận nhưng làm thế nào để một giáo viên mầm non có thể thựchiện tốt việc giáo dục âm nhạc cho trẻ, mà trong đó hoạt động căn bản nhất làdạy hát, để có thể đạt kết quả mong đợi như đã nêu trong thông tư 28/2016//TT-BGDVĐT thì trẻ mầm non 5-6 tuổi cần có các kỹ năng: “Hát đúng giai điệu, lời

ca, hát diễn cảm phù hợp với sắc thái tình cảm của bài hát qua giọng hát, nétmặt, điệu bộ, cử chỉ ” Muốn làm được điều đó một cách tốt nhất, trước tiên côcần phải có kiến thức âm nhạc, khả năng âm nhạc, biết truyền đạt, thể hiện tácphẩm một cách hấp dẫn vì hiệu quả giáo dục ảnh hưởng trực tiếp tới trẻ Quátrình dạy hát cô đòi hỏi hoạt động trí tuệ một cách phức tạp Trước hết, cô phảigiới thiệu bài hát, tác giả sao cho gây hứng thú với trẻ, những bài hát dân ca haynhạc nước ngoài thì cần giới thiệu xuất xứ bài hát Tư thế hát đẹp đứng thẳnghay ngồi thẳng một nhưng không gượng ép, cách lấy hơi cũng vừa đủ để hát hếtcâu, hát rõ lời và chính xác

Tuy nhiên, lòng yêu thích âm nhạc ở các cháu lại ở nhiều mức độ khácnhau Có cháu yêu đến độ say mê, có cháu lại rất thờ ơ khi nhạc vang lên Vàđặc biệt đối với trẻ thường là âm phát ra yếu, hơi thở ngắn, nông và đặc biệt sựphối hợp giữa tai nghe và giọng chưa thực sự chủ động do đó trẻ hát chưa cótính nghệ thuật, thời kỳ này ở trẻ xuất hiện tính tự chủ, thích hoạt động khá cao.Trẻ nói và hát trong mọi hoạt động, thích nghe nhạc, biết đáp ứng lại và hay bắtchước những cử chỉ, hành động của người khác Trẻ có thể nhận ra và hát đượcbài hát quen thuộc nhưng đôi khi còn bị sai lời, sai nhịp, trẻ thích làm quen vớinhạc cụ mới và chưa có ấn tượng sâu sắc khi nghe nhạc qua đài, xem băng đĩa…Bên cạnh đó, cảm xúc và hứng thú âm nhạc của trẻ tương đối ổn định và hưởngứng theo giai điệu của bài hát Tuy nhiên, khi theo dõi trẻ ở lớp tôi, khi trẻ ca háttôi thường nhận thấy, đôi lúc có phần không chính xác về giai điệu và lời ca,thậm chí trẻ còn tự sáng tác lời không phù hợp nội dung Mặt khác, kĩ năng cahát của trẻ còn hạn chế về giọng, về hơi, về âm vực, tiết tấu vì thế nó làm giảm

đi tính nghệ thuật của bài hát

Chính vì những lí do này, tôi luôn mong muốn và cố gắng mình phải làmthế nào để giúp trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động âm nhạc một cách hiệu quảnhất

2.2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu

Năm học 2018 2019, tôi được nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo 5

-6 tuổi A5, gồm 33 cháu trong đó có 20 cháu nam và 13 cháu nữ Qua khảo sátđầu năm tôi nhận thấy những điều kiện thuận lợi và khó khăn như sau:

* Thuận lợi:

Trường Mầm non Đa Lộc là trường được công nhận đạt chuẩn quốc giamức độ 1, cơ sở vật chất và trang thiết bị, đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho các hoạtđộng giáo dục trẻ tương đối đầy đủ theo quy định

- Nhà trường có một đội ngũ cán bộ giáo viên có trình độ đồng đều, có tâmhuyết với nghề, 100% giáo viên có trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn, trường cókhuôn viên sạch đẹp, rộng rãi thoáng mát để trẻ vui chơi

- Bản th©n là tôi là giáo viên mới vào nghành năm 2011 nên cũng có kinh

nghiệm trong công tác chăm sóc – nuôi dưỡng và giáo dục trẻ, luôn có tinh thần

trách nhiệm cao trong công tác chuyên môn Tôi không ngừng học hỏi, tự bồidưỡng tôi luôn tìm tòi sách báo, các phương tiện thông tin từ ti vi, Internet ,thường xuyên học hỏi các đồng nghiệp qua các buổi dự giờ hoạt động, nhằmlĩnh hội kiến thức cho mình để nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ

- Một số phụ huynh rất quan tâm đến việc học tập của con em mình Trongcác hoạt động trẻ ngoan ngoãn nghe lời cô giáo, tích cực tham gia vào các hoạtđộng ở lớp cũng như ở trường

* Khó khăn:

Đa Lộc là một xã ven biển thuộc xã đặc biệt khó khăn, dân số đông Một

số phụ huynh còn chưa thực sự quan tâm đến ngành học, chưa hiểu được trẻ cầnhọc những gì và dạy như thế nào là đúng

- 100% trẻ là con em nông thôn, đời sống còn gặp nhiều khó khăn Chưa tíchcực đóng góp để xây dựng cơ sở vật chất trang thiết bị phục vụ công tác dạyhọc Đại đa số phụ huynh đi làm ăn xa để con ở nhà cùng ông bà, làm ảnhhưởng đến việc phối kết hợp giữa gia đình nhà trường về việc chăm sóc giáo dụctrẻ

- Bản thân còn hạn chế về sử dụng đàn

- Đồ dùng, đồ chơi tự tạo còn hạn chế

- Tuy cùng độ tuổi nhưng nhận thức của trẻ chưa đồng đều Một số trẻ tronglớp còn rụt rè, nhút nhát, chưa mạnh dạn hứng thú tham gia vào các trò chơi,hoạt động của lớp

Vào đầu năm học, tôi đã tổ chức các giờ hoạt động âm nhạc cho trẻ, qua đótôi nhận thấy có các hạn chế là một số trẻ tham gia vào hoạt động chưa hứngthú, một số trẻ chưa biết sử dụng đồ chơi đúng mục đích dẫn đến giờ hoạt động

âm nhạc đạt tỷ lệ thấp, từ đó có biện pháp phù hợp

Bảng1: K t qu kh o sát th c tr ngết quả khảo sát thực trạng ả khảo sát thực trạng ả khảo sát thực trạng ực trạng ạng

Nội dung

Tổng Số trẻ

Kết quả Đạt yêu cầu Chưa đạt yêu cầu

- Đối với giáo viên:

+ Chưa linh hoạt trong tổ chức hoạt động âm nhạc cho trẻ

+ Chưa chú trọng đến việc rèn kỹ năng ca hát cho trẻ

+ Việc lựa chọn nội dung tác phẩm âm nhạc lồng ghép vào các hoạt độnghàng ngày còn hạn chế.

- Đối với trẻ:

+ Trẻ chưa tích cực tham gia vào hoạt động ca hát

+ Trẻ hát chưa đúng giai điệu, hát chưa rõ lời, đôi khi còn chưa đúng lời.Trước những thực trạng trên, bản thân tôi là một giáo viên, tôi luôn bănkhoăn làm thế nào để cải thiện được những vấn đề trên Và có lẽ, chính sự yêunghề đã cho tôi thêm động lực để tiến hành nghiên cứu sâu về những hạn chế đó

để tìm ra một số biện pháp và đưa vào áp dụng trong thực tế giảng dạy củamình

2.3 Các biện pháp thực hiện

Biện pháp 1: Xây dựng nề nếp, thói quen cho trẻ

Do đặc thù lớp đông nên ngay từ đầu năm tôi đã rèn luyện cho trẻ có thóiquen ngồi đúng tư thế, chia tổ và sắp xếp chỗ ngồi cháu khá xen kẽ với cháu trungbình, cháu giỏi ngồi với cháu yếu, những trẻ nhanh nhẹn gần trẻ nhút nhát, chậmchạp, trẻ hiếu động ngồi với trẻ ít hiếu động, rèn luyện cho các cháu thói quen sửdụng đồ dùng học tập Thời gian đầu, tôi phải đưa ra những nội quy của lớp, yêucầu trẻ phải cùng nhau nhớ nội quy của cô, đến giờ hoạt động trẻ vào đúng vị tríngồi ngay ngắn, đúng nơi quy định, về giờ giấc đến lớp, sinh hoạt ăn, ngủ, họctập, vui chơi, lao động tự phục vụ nhằm tạo tính kỷ luật, tập thể cho trẻ Đồngthời, rèn cho trẻ một số thói quen tốt như khi khách đến lớp phải biết đứng dậychào, nhận hoặc đưa đồ vật bằng hai tay, muốn phát biểu phải giơ tay… Lớp tôidiện tích lớp hẹp, học sinh đông nên tôi phải sắp xếp chỗ ngồi phù hợp để trẻ dễdàng ra vào và lấy đồ dùng phục vụ cho hoạt động Tôi chia lớp ra thành 3 tổ, để

dễ kiểm soát và có điều kiện hướng dẫn các kỹ năng tới từng trẻ

Bất kì một hoạt động giáo dục nào nếu muốn đạt được hiệu quả cao thìđiều đầu tiên cần thiết nhất đó là phải luyện nề nếp, thói quen, một số kỹ năng

cơ bản và kích thích sự sáng tạo của trẻ ở mọi lúc mọi nơi trong đó có hoạt động

âm nhạc Xây dựng nề nếp thói quen tốt sẽ giúp trẻ có ý thức trong mọi hoạtđộng

Luyện cho trẻ kỹ năng chú ý vào hoạt động, trẻ biết thực hiện theo hiệulệnh, khẩu lệnh, biết chia nhóm, biết về hàng và tạo cho trẻ có cảm giác tự tin,mạnh dạn, nhanh nhẹn và linh hoạt qua việc trẻ lên biểu diễn bài hát

Tôi luôn chú ý đến nhận xét tuyên dương, động viên khuyến khích trẻ kịpthời để kích thích trẻ thoải mái, vui vẻ tham gia hoạt động

Ví dụ: Trong giờ học một số trẻ ngồi tập trung chú ý tham gia tích cực,phát biểu bài sôi nổi trong giờ học, hát to, rõ ràng, đúng nhịp, biết thể hiện cảmxúc tôi kịp thời khen và nêu gương trước lớp Điều quan trọng là tôi luôn chú ýđưa nề nếp vào tiêu chuẩn bé ngoan để tất cả trẻ cùng phấn đấu thực hiện tốt,điều này trẻ rất thích vì được cô giáo cho cắm cờ Hình thức này đem lại nề nếplớp rất tốt dẫn tới các hoạt động nói chung và hoạt động giáo dục âm nhạc nóiriêng đạt hiệu quả cao

Sau khi áp dụng biện pháp này chất lượng giáo dục được nâng lên rõ rệt,không còn gặp nhiều khó khăn như trước, trẻ tự tin, mạnh dạn, hứng thú khithực hiện hoạt động âm nhạc không bị gò bó mà chất lượng giờ học đạt hiệu quả

Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch giáo dục hoạt động âm nhạc

Với trẻ mầm non, bài hát là một phương tiện để giáo dục trẻ nhiều mặt Do

đó, các bài hát giản dị, có tính nghệ thuật, ngắn gọn, dễ thuộc, dễ nhớ, phù hợpvới lứa tuổi sẽ hình thành ở trẻ thị hiếu âm nhạc trong sáng, lành mạnh, là cơ sởcủa tình cảm, thẩm mỹ, đạo đức tốt đẹp Để đạt được kết quả tốt cho hoạt độnggiáo dục âm nhạc, ta phải có kế hoạch giáo dục phù hợp, giáo viên phải xâydựng được kế hoạch tổ chức một cách có hệ thống Trên cơ sở kế hoạch nămhọc của ban giám hiệu, tôi xây dựng kế hoạch tháng - tuần Khi lập kế hoạch tổchức hoạt động âm nhạc cho trẻ, tôi luôn dựa vào mục tiêu của năm học, để đề

ra mục tiêu phù hợp với khả năng trẻ, phù hợp với từng giai đoạn phát triển củatrẻ, tôi lựa chọn sắp xếp các nội dung từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp,các bài hát phù hợp với chủ đề để trẻ dần làm quen và tạo được hứng thú cho trẻ,

do đó tôi xây dựng kế hoạch cụ thể cho cả năm học một cách cụ thể và phù hợp

Xây dựng kế hoạch cụ thể như sau:

+ Tôi bị ốm+ Cái mũi

- Nghe hát:

+ Ru con + Cánh én tuổi thơ+ Cây trúc xinh + Ru con

- Trò chơi:

+ Ai nhanh nhất

- Vận động theo nhịp:

+ Mời bạn ăn

- Dạy hát:

+ Cả nhà thương nhau

+ Nhà của tôi+ Mẹ yêu không nào

+ Cả tuần đều ngoan

+ Cháu yêu bà

- Nghe hát:

+ Cho con+ Niềm vui gia đình

+ Ba ngọn nến lung linh

+ Khúc hát ru của người mẹ trẻ + Ru con

- Trò chơi:

+ Nghe tiết tấu tìm

đồ vật+ Ai đoán giỏi

- Vận động múa minh họa:

+ Cả nhà thương nhau

- Dạy hát:

+ Em thích làm chú bộ đội+ Cháu thương chú bộ đội+ Cháu vẽ ông mặt trời

+ Đi cày+ Cháu yêu cô thợ dệt

- Nghe hát:

+ Ngày mùa vui+ Một sợi rơm vàng

+ Hạt gạo làng ta+ Em yêu cô chú công nhân

-Trò chơi:

+ Ai đoán đúng + Nhìn hình đoántên bài hát

- Biểu diễn cuối chủ đề

Vận động theo tiết tấu chậm

Tháng 5: Chủ đề: Quê hương- Đất nước- Bác Hồ

+ Đèn đỏ+ Đi trên vỉa hè+ Đường em đi

- Nghe hát:

+ Biển chỉ đường+ Em đi chơi thuyền

+ Anh phi công ơi+ Lớn lên cháu lái máy cày

- Trò chơi:

+ Nghe tiếng hát tìm đồ vật

+ Hãy bắt chước +

Ai đoán giỏi

- Vận động theo phách:

- Trò chơi:

+ Ai đoán giỏi + Khiêu vũ với bóng

- Vận động theo tiết tấu nhanh

- Dạy hát:

+ Em mơ gặp BácHồ

+ Yêu Hà Nội + Nhớ ơn Bác

- Nghe hát:

+ Bác Hồ người cho em tất cả + Em nhớ Tây Nguyên

+ Nhớ giọng Bác Hồ

- Trò chơi:

+ Ai nhanh nhất + Bao nhiêu bạn hát

- Biểu diễn cuối chủ đề

Với việc xây dựng kế hoạch giáo dục âm nhạc như trên, đã giúp tôi lựachọn được nội dung hoạt động một cách dễ dàng từ dễ đến khó, từ đơn giản đếnphức tạp, giúp trẻ dần làm quen với mọi hoạt động một cách nhẹ nhàng thoảimái, nội dung rất gần gũi với trẻ, giúp trẻ thêm tự tin và tích cực tham gia vàohoạt động

Biện pháp 3: Tạo môi trường hoạt động đa dạng, phong phú cho trẻ

Lứa tuổi mầm non trẻ học mà chơi, chơi mà học, thông qua chơi để trẻlĩnh hội kiến thức Vì vậy, việc tạo cơ hội cho trẻ được học tập, vui chơi trongmôi trường thân thiện, trẻ sẽ phát triển toàn diện về mặt thể chất, nhận thức,thẩm mỹ… Xây dựng cảnh quan, môi trường hoạt động trong và ngoài lớp rấtquan trọng, bởi qua các môi trường giáo dục này sẽ có sự hấp dẫn, kích thích trẻtham gia, khám phá, bộc lộ khả năng bản thân

Với môi trường âm nhạc cũng thế, nếu ta biết trang trí sắp xếp hợp lý vàtạo ra nhiều đồ dùng, đồ chơi, dụng cụ âm nhạc mới lạ, hấp dẫn, sáng tạo thì sẽlôi cuốn trẻ vào các hoạt động một cách nhẹ nhàng, thoải mái Đặc biệt đối vớitrẻ ở lứa tuổi này rất thích cái mới, cái đẹp Chính vì thế, với bản thân tôi luôntrú trọng đến việc xây dựng môi trường hoạt động cho trẻ với quan điểm lấy trẻlàm trung tâm, trẻ được chủ động sáng tạo Tôi luôn tận dụng diện tích phònghọc và chú ý bố trí sắp xếp các góc hoạt động phù hợp để tạo môi trường thânthiện với trẻ Mặt khác, trẻ có ấn tượng sâu sắc khi nghe nhạc qua đài, xem

băng đĩa, trẻ rất hào hứng muốn vào góc âm nhạc để thể hiện mình, hát và vậnđộng bằng các nhạc cụ, các loai trang phục Vì vậy, muốn trẻ thích thú, hàohứng thì bản thân tôi luôn làm mới góc nghệ thuật bằng nhiều hình thức để kíchthích trẻ Ngoài ra tôi luôn thay đổi cách bài trí góc âm nhạc thật sinh động theochủ đề để gây sự chú ý của trẻ Ví dụ: Chủ đề “Thế giới động vật”, tôi trang trígóc âm nhạc là hình ảnh những chú ếch con đang cầm đàn, trống… thi nhaunhảy múa… Chủ đề “Hiện tượng tự nhiên”, tôi trang trí góc âm nhạc là hìnhảnh những giọt mưa rơi tí tách xen kẽ các nốt nhạc đầy sắc màu và hình ảnh câycối hoa lá tốt tươi, gợi cho trẻ nhớ bài hát “Cho tôi đi làm mưa với”…

Từ những hình ảnh vui nhộn do cô và trẻ cùng trang trí, trẻ rất muốn mìnhlàm được như các bạn, được thể hiện tài năng của bản thân Điều quan trọngnữa để tạo hứng thú cho trẻ hoạt động âm nhạc thì phải chuẩn bị rất nhiều nhạc

cụ, băng đĩa nhạc thuộc các chủ đề khác nhau, các loại trang phục phù hợp vớinội dung từng bài hát Từ đó, kích thích trẻ muốn tham gia các hoạt động âmnhạc cùng cô và các bạn Tôi đã xây dựng môi trường trong và ngoài lớp nhưsau:

- Môi trường trong lớp:

Đối với môi trường trong lớp, tôi bố trí một cách khoa học nhằm tận dụng

tối đa diện tích phòng học để tạo môi trường học tập thân thiện, thoải mái chotrẻ hoạt động Các góc trong lớp tôi trang trí đẹp, phong phú, phù hợp nội dungchủ đề, phù hợp với sở thích và tâm lý của trẻ sẽ khơi nguồn cho những cảmxúc, tình cảm tích cực ở trẻ Đồ dùng đồ chơi đặt tại các góc, tôi đều trang trí vàchuẩn bị ở dạng mở để trẻ dễ dàng lựa chọn, phát huy tính tự chủ và tính sángtạo ở trẻ giúp trẻ phát triển

Ví dụ: Chủ đề “Trường mầm non”

Góc âm nhạc, tôi trang trí trên mảng tường cảnh sân khấu có hình ảnh các

bé đang đàn, hát, nhảy múa, chơi các nhạc cụ Trên giá để đồ dùng, tôi trang trí

mũ múa, các dụng cụ âm nhạc như: Đàn, trống, sắc xô, búp bê nhồi bông xinhxắn đang cầm các dụng cụ âm nhạc, tranh ảnh, đĩa nhạc về các bé rất ngộnghĩnh… Xung quanh lớp tôi trang trí thật sinh động làm nổi bật chủ đề tạohứng thú cho trẻ tích cực hoạt động

(Ảnh 1: Xây dựng môi trường giáo dục âm nhạc - Phụ lục)

Tôi luôn chú ý trang trí những hình ảnh thật sinh động, phong phú và hấpdẫn trẻ Tôi xây dựng góc hoạt động âm nhạc với cách trang trí đẹp, nhiều đồchơi đảm bảo an toàn, đa dạng về chủng loại, chất liệu Các đồ chơi được sắpxếp sao cho gọn gàng, dễ lấy, dễ cất, có thể sử dụng vào các hoạt động khác Đối với các chủ đề khác, tôi thường xuyên thay đổi đồ chơi, đồ dùng vềchất liệu, chủng loại, cách trang trí cho mới mẻ và lạ mắt và thay đổi theo từngchủ đề tạo cho trẻ cảm giác lạ mắt, thích thú và trẻ được chủ động thay đổi hìnhảnh, đồ dùng theo nội dung chủ đề trẻ đang được học từ đó kích thích tính linhhoạt sáng tạo cho trẻ

Ví dụ: Ở chủ đề "Thế giới động vật", tôi cùng trẻ chọn nguyên vật liệulàm mũ múa là bìa cứng, giấy A4 có in hình các con vật, sáp màu Tôi hướngdẫn trẻ cùng tô màu các con vật trên giấy A4, sau đó cắt và dùng keo dán lêntạo thành những chiếc mũ múa thật sinh động về các con vật sinh động đáng

yêu khác nhau.

- Môi trường ngoài lớp học:

Tận dụng môi trường, khuôn viên sẵn có trong nhà trường, tôi tổ chức chotrẻ theo hình thức sân khấu hóa Các quy định về đón, trả trẻ, quy định dạy trẻ,

12 nội dung về công tác tuyên truyền cho phụ huynh, quy đinh về vệ sinh cô, trẻ

ở nhóm/ lớp, hướng dẫn trẻ rửa tay bằng xà phòng, biểu đồ tăng trưởng của trẻ,các bài tuyên truyền kiến thức nuôi dạy trẻ, các bài thơ, câu chuyện, các bài hát

có trong chủ đề trẻ đang được học và trang trí một số tranh ảnh trẻ đang múahát

Từ việc đầu tư trang trí, tạo môi trường hoạt động cho trẻ đã tạo cho trẻ tâmthế thoải mái, trẻ được quan sát, tri giác các sự việc một cách cụ thể, giúp trẻlĩnh hội kiến thức một cách nhẹ nhàng thoải mái, giúp trẻ luôn hứng thú thamgia vào các hoạt động

Biện pháp 4: Tăng cường làm đồ dùng, đồ chơi dụng cụ âm nhạc

Để có đồ dùng đồ chơi, dụng cụ âm nhạc phong phú đa dạng cho trẻ hoạtđộng, tôi đã cố gắng dành mọi thời gian rảnh để hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồchơi tự tạo cùng cô để phục vụ cho các hoạt động của trẻ, khi tham gia làm đồdùng đồ chơi sẽ gây hứng thú cho trẻ, giáo dục trẻ có ý thức giữ gìn đồ dùng đồchơi…Tôi vận động phụ huynh quyên góp, sưu tầm một số nguyên liệu, phế liệunhư: Hộp bánh, sách báo cũ, lịch cũ, ống lon làm trống, vải vụn, các loại giấyvải, giấy nhăn bọc hoa, các loại ống tre làm đàn tranh, các hình ảnh trong tranhảnh cũ cắt ra làm đồ chơi phục vụ cho hoạt động theo từng chủ đề khác nhau

(Ảnh 2: Cô hướng dẫn trẻ làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo - Phụ lục)

Ví dụ 1: Làm trống tròn to, nhỏ

Nguyên liệu: Hộp bánh đa ni sa, keo nến, giấy dạ màu, dây cước …

Cách làm: Đục lỗ hai bên hông của hộp bánh để lồng dây đeo, tiếp theo đặthộp bánh lên giấy dạ ke theo hình hộp, cắt giấy dạ đã ke dùng keo nến dán xungquanh hộp bánh cho kín, cắt trang trí các họa tiết, đường diềm bằng giấy dạ kếthợp màu sắc hợp lý, đẹp mắt và dán lên trên mặt trống

Ví dụ 2: Làm trống lắc

Nguyên liệu: Vỏ lon bia, keo nến, giấy dạ màu, dây dướng, sỏi viên… Cách làm: Cắt đôi vỏ lon bia, bỏ sỏi vào trong, bóp nhỏ một đầu của lon biasau đó đúc vào lòng nửa vỏ kia cho thật chắc và kín, đục lỗ hai bên hông để lồngđoạn rướng làm tay cầm, tiếp theo cắt trang trí các họa tiết, đường diềm bằnggiấy dạ kết hợp màu sắc hợp lý, đẹp mắt và dán lên xung quanh trống

Ngoài ra tôi còn cùng trẻ chọn nguyên vật liệu làm mũ múa là bìa, giấymàu, xốp màu Tôi hướng dẫn trẻ cùng tô màu các loại quả, hình các con vật(bằng giấy màu), cắt, xé và dùng keo dán lên bài tạo thành những chiếc mũ múa

về các loại quả, các con vật khác nhau Trang trí các loại nhạc cụ sẵn có, tôi chotrẻ dán hoa lá và xắc xô, trống dán tua hoặc dây nơ vào phách tre, kèn… Có thểdùng giấy báo hay những loại giấy bọc hoa có kích cỡ lớn, tạo điều kiện cho trẻsáng tạo ra các kiểu áo váy để làm trang phục cho trẻ, có thể dùng các loại giấybóng kính, ống hút, xốp màu, lá cây tạo nhiều kiểu trang phục lạ mắt theo ýtưởng của trẻ, phục vụ thời trang của bé Những sản phẩm này để trẻ chơi, học

và trang trí cho góc âm nhạc nhằm giới thiệu và tuyên truyền với phụ huynh về