Một số biện pháp phát triển thẩm mĩ cho trẻ 5 6 tuổi thông qua hoạt động tạo hình thể loại vẽ ở trường MN triệu lộc

dục, các trường mầm non đã quan tâm chỉ đạo nâng cao chất lượng chuyên đề.Xong việc thực hiện chuyên đề của bản thân vẫn còn hạn chế dẫn đến kết quảđạt được của trẻ còn thấp như trẻ khô

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài.

Như chúng ta đã biết giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệthống giáo dục quốc dân, là nền tảng đầu tiên của ngành giáo dục đào tạo Chấtlượng chăm sóc, giáo dục trẻ mẫu giáo ở trường mầm non tốt có tác dụng rất lớnđến chất lượng giáo dục ở bậc học tiếp theo

Chương trình giáo dục mầm non ra đời với kì vọng sẽ đem đến cho đứatrẻ một sự phát triển toàn diện về tất cả các mặt: Thể chất; Ngôn ngữ; Nhậnthức; Tình cảm xã hội và thẩm mĩ cho trẻ mầm non nói chung và đặc biệt trẻmẫu giáo nói riêng Với mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt, chúng khác nhau vềthể chất và tâm lý Do đó, mỗi trẻ em có hứng thú, cách học và tốc độ học tậpkhác nhau và chúng đều có thể thành công Trẻ “học bằng chơi, chơi mà học” tốtnhất khi có người lớn hỗ trợ và mở rộng những gì chúng đang hứng thú và đangthực hiện.Vì vậy, với trẻ mầm non, giờ học được tiến hành dưới sự tổ chức,hướng dẫn sư phạm của giáo viên nhằm giúp trẻ lĩnh hội các tri thức mới, củng

cố, hệ thống hóa các tri thức đã có, đồng thời hình thành và rèn luyện các kỹnăng nhận thức, kỹ năng xã hội Cũng như trong hoạt động tạo hình luôn hấpdẫn đối với trẻ lứa tuổi mầm non, giúp trẻ phản ánh thế giới xung quanh cuộcsống con người một cách đa dạng phong phú và hấp dẫn đối với trẻ ở lứa tuổimẫu giáo

Ở trường mầm non, hoạt động tạo hình của trẻ bao gồm các dạng: Vẽ,nặn, xé, cắt dán, xếp hình….Trong mỗi dạng tạo hình đó, trẻ có thể thể hiện ấntượng, cảm xúc, cảm nhận của mình về thế giới xung quanh Bởi vậy, ở mỗidạng, cần hình thành cho trẻ một số phương tiện biểu cảm của nghệ thuật tạohình và cung cấp nguyên vật liệu riêng để trẻ thể hiện Đặc biệt trong giờ học vẽ,trẻ thích tự tay vẽ được một cái gì đó dù các hình còn đơn giản như ngôi nhà, cáicây, bông hoa, ô tô nhưng mang lại cho trẻ những cảm xúc thực sự khi tạo rađược một sản phẩm Còn đối với những gì trẻ không thích, không hứng thì trẻ sẽ

vẽ đại khái cho xong và cảm thấy hài lòng Hơn nữa tư duy của trẻ gắn liền vớicảm xúc, ý muốn chủ quan nên trẻ ghi nhớ những gì trẻ cảm thấy thích thú vàsay mê thực hiện ý tưởng sáng tạo của mình Ngoài ra, giờ vẽ còn hình thành ởtrẻ những kỹ năng như: Tư thế ngồi ngay ngắn, kỹ năng cầm bút , đó là những

kỹ năng rất cần thiết cho trẻ bước vào lớp 1

Không những thế với mỗi trẻ em nói chung, trẻ mầm non nói riêng đều cótâm hồn nhạy cảm với thế giới xung quanh trẻ, vì thế giới xung quanh chứađựng bao điều mới lạ hấp dẫn Trẻ thường tỏ ra dễ xúc cảm với cảnh vật xungquanh, trẻ dễ bị cuốn hút trước cảnh vật có nhiều màu sắc, hay một bông hoađẹp, bức tranh sinh động, đồ chơi ngộ nghĩnh, trẻ mầm non ham thích hoạt độngtạo hình, với trẻ tạo hình giống như cơm ăn nước uống hàng ngày của trẻ… Vớiđặc điểm tâm sinh lý như vậy nên năng khiếu thường được nảy sinh ngay từ tuổi

ấu thơ Vì vậy việc giáo dục thẩm mĩ tạo hình cần được bồi dưỡng ngay từ tuổimẫu giáo để ươm trồng những tài năng nghệ thuật cho tương lai

Nội dung hoạt động tạo hình trong trường mầm non là một phương tiệnphát triển thẩm mĩ cho trẻ rất hữu hiệu Vì vậy trong những năm qua phòng giáo

dục, các trường mầm non đã quan tâm chỉ đạo nâng cao chất lượng chuyên đề.Xong việc thực hiện chuyên đề của bản thân vẫn còn hạn chế dẫn đến kết quảđạt được của trẻ còn thấp như trẻ không hứng thú với hoạt động tạo hình, sảnphẩm tạo ra còn ít, chưa thể hiện được sự sáng tạo của trẻ Ngoài ra thì đối vớitrẻ 5-6 tuổi, đây là giai đoạn cuối của trẻ mẫu giáo, các kĩ năng vẽ của trẻ đãtương đối thành thục, nhưng bên cạnh đó cũng vẫn còn một số trẻ kỹ năng vẽchưa tốt, đôi khi bài dạy giáo cụ chưa đạt yêu cầu, đồ dùng và các phương tiệnhoạt động cho cô và trẻ ở từng chủ đề còn đơn giản và chưa khoa học nên đôikhi chưa thu hút được sự hứng thú của trẻ vào hoạt động

Từ những vấn đề đó, bản thân tôi là giáo viên trực tiếp đứng lớp 5-6 tuổi,tôi muốn đúc rút cho mình những kinh nghiệm thực tế, phải làm thế nào pháttriển thẩm mĩ cho trẻ một cách tốt và có phương pháp truyền thụ kiến thức tốtnhất để trẻ tích cực tham gia vào hoạt động tạo hình nói chung và thể loại vẽ nói

riêng Chính vì vậy tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp phát triển thẩm mĩ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động tạo hình thể loại vẽ ở trường mầm non Triệu Lộc.”

1.2 Mục đích nghiên cứu.

Tìm ra một số biện pháp phát triển thẩm mĩ cho trẻ 5-6 tuổi thông quahoạt động tạo hình thể loại vẽ, trường mầm non Triệu Lộc, năm học 2018-2019.Tạo cho trẻ có nền tảng vững chắc để bước vào lớp 1

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

Nghiên cứu 35 trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi A trường mầm non Triệu Lộc “Một số biện pháp phát triển thẩm mĩ cho trẻ 5-6 tuổi thông qua hoạt động tạo hình thể loại vẽ ở trường mầm non Triệu Lộc.”

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

Để đạt được kết quả nghiên cứu thành công tôi đã sử dụng các phươngpháp như:

- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết: Đọc và phân tích các tàiliệu có liên quan đến đề tài

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin: Khảo sát thực tếtrước và sau khi sử dụng biện pháp nghiên cứu

- Phương pháp thống kê xử lí số liệu: Sử dụng phương pháp thống kê toán học

để xử lý phân tích kết quả khảo sát và thực nghiệm sản phẩm

2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lý luận.

Hiểu rõ tầm quan trọng của việc dạy và học là vô cùng quan trọng, vậynên Bộ giáo dục và đào tạo đã ra chỉ thị số: 40/2008/CT-BGD và ĐT ngày22/7/2008 của Bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo về việc phát động phong tràothi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong các trườnghọc, trên cơ sở tập trung thực hiện các nhiệm vụ sau: Dạy và học có hiệu quả,phù hợp với đặc điểm của lứa tuổi học sinh ở mỗi địa phương, giúp các em tự tintrong học tập

Để việc dạy và học có hiệu quả ngày càng cao và nâng cao chất lượngphát triển toàn diện nhân cách cho trẻ mầm non nói chung, phát triển thẩm mĩ

nói riêng là việc làm vô cùng cần thiết và quan trọng để phát huy năng khiếu, sựnăng động sáng tạo của trẻ một cách tự nhiên Trong chương trình giáo dục mầmnon các hoạt động của trẻ được xây dựng phù hợp với từng độ tuổi, trong đóhoạt động tạo hình luôn hấp dẫn đối với trẻ lứa tuổi mầm non, giúp trẻ nâng caochất lượng giáo dục toàn diện về Đức - Trí - Thể - Mỹ và lao động phản ánh thếgiới xung quanh cuộc sống con người một cách đa dạng phong phú Thông quatạo hình trẻ được thử sức thả mình vào trong việc thể hiện sáng tạo thế giới riêngtheo tư duy của mình thành một tác phẩm nghệ thuật Ngoài ra, giờ vẽ còn hìnhthành ở trẻ những kỹ năng như: Tư thế ngồi ngay ngắn, kỹ năng cầm bút ,những kỹ năng rất cần thiết cho trẻ bước vào lớp 1 Nhằm thực nhiệm vụ giáodục trẻ đáp ứng với yêu cầu đổi mới trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóađất nước.

Mặt khác theo chương trình Giáo dục mầm non (Thông tư số

28/2016/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2016 của bộ trưởng bộ giáo dục đào tạo sửa đổi, bổ sung một số nội dung của chương trình giáo dục mầm non ban hành kèm theo thông tư số 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của bộ trưởng

bộ giáo dục và đào tạo) cũng đã nêu rõ: Đối với mẫu giáo, phương pháp giáo

dục phải tạo điều kiện cho trẻ được trải nghiệm, tìm tòi, khám phá môi trườngxung quanh dưới nhiều hình thức đa dạng, đáp ứng nhu cầu, hứng thú của trẻtheo phương châm “ học mà chơi, học bằng chơi” Chú trọng đổi mới tổ chứcmôi trường giáo dục nhằm kích thích và tạo cơ hội cho trẻ khám phá, thửnghiệm và sáng tạo ở các khu vực một cách vui vẻ

Hoạt động tạo hình của trẻ được coi là hoạt động mang tính sáng tạo nghệthuật nhưng chưa thực thụ Bởi quá trình hoạt động và sản phẩm hoạt động tạohình của trẻ thể hiện các đặc điểm của một nhân cách đang được hình thành.Mối quan tâm chính của trẻ là tập trung vào sự thể hiện biểu cảm chứ chưa phải

là hình thức nghệ thuật thực sự của tác phẩm

Với trẻ 5 – 6 tuổi đặc điểm vẽ của trẻ là vốn biểu tượng đã phong phúhơn, các vận động của tay đã vững vàng hơn và có sự kết hợp kiểm tra bằngmắt Trẻ bước đầu hành động có mục đích hình vẽ của trẻ đã cụ thể hơn, biếtnhiều chi tiết, biết phối hợp nhiều hình ảnh trong tranh vẽ của trẻ Trẻ đã biếtchú ý đến việc sắp xếp bố cục hình ảnh trong tranh, xuất hiện những cử độngđơn giản với màu sắc đậm tươi sáng và phong phú Mặt khác trẻ không thích vẽhình lặp đi lặp lại, trẻ chỉ thích vẽ hình ảnh mới lạ, sống động và màu sắc hấpdẫn Do tính không chủ định của trẻ mà trong quá trình tạo hình trẻ chưa có khảnăng độc lập, suy tính công việc sắp tới một cách chi tiết, các ý định miêu tả củatrẻ thường nảy sinh một cách tình cờ Trẻ chỉ quan tâm đến việc “vẽ cái gì” chứkhông phải “Vẽ như thế nào”, trẻ sẳn sàng vẽ bất cứ cái gì, không biết sợ, khôngbiết tới khó khăn trong miêu tả, trẻ vẽ những gì trẻ thấy, trẻ biết, trẻ nghĩ theocách cảm nhận của trẻ thơ chứ chưa hẳn là những gì giống như cái mà chúng tanhìn thấy

Hoạt động vẽ mẫu là cách nhìn mẫu vẽ lại bằng cách nhìn, cách nghĩ,cách cảm thụ của người vẽ, sử dụng đường nét màu sắc…vì vậy trong giờ vẽmẫu, cô phải đặt mẫu sao cho các góc nhìn của trẻ đạt được hình đẹp nhất, sau

đó có hướng dẫn cho trẻ quan sát Khi vẽ mẫu, cô không nên quá phụ thuộc vàomẫu, chủ yếu là trẻ đạt được nội dung chính, không dập khuôn, máy móc Trẻbắt đầu vẽ cô phải là người chú ý nhắc nhở trẻ chú ý tới bố cục tranh cho cân đốiđẹp mắt…

Vẽ theo đề tài trước tiên giúp trẻ hiểu nội dung chủ đề và mối liên hệ giữacác sự vật hiện tượng để lựa chọn vị trí và mối tương quan tỷ lệ trong bố cụctổng thể sao cho nổi bật nội dung của đề tài Đây là hình thức vẽ theo một chủ

đề cho trước dùng đường nét, màu sắc, hình mảng, tạo bố cục nhằm thể hiệncảnh sinh hoạt hay một vấn đề nào đó trong cuộc sống trên mặt phẳng hai chiều

Vẽ theo ý thích phát huy được trí tưởng tượng sáng tạo của trẻ, trẻ thể hiệncảm xúc, vốn tích lũy và sự hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh đem hết khảnăng để thể hiện theo cách làm cách suy nghĩ của trẻ Vẽ theo ý thích được trẻ

ưa thích nhất bởi khi vẽ trẻ được suy nghĩ theo ý tưởng của mình, trẻ có cảm xúctái hiện sáng tạo cảm xúc của mình qua từng nét vẽ, tô từng mảng màu, vẽ cácnhân vật trong tác phẩm của mình.Thông qua các bài vẽ mang lại cho trẻ nhữngcảm xúc thực sự khi trẻ tạo ra được một sản phẩm và giúp trẻ thể hiện được ước

mơ, được tìm hiểu, được vẽ, được tái tạo một cách chủ động Nội dung của chủ

đề trẻ được tự do lựa chọn theo ý thích của mình

Như vậy, xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ để thu hút được sự chú

ý của trẻ vừa dễ lại vừa khó vì trẻ rất hào hứng trước những điều mới lạ, rất dễchán với những gì quen thuộc và tâm sinh lý trẻ đang trên đà phát triển mà hoạtđộng tạo hình, đặc biệt thể loại vẽ có giá trị giáo dục rất lớn đối với sự phát triểntoàn diện của trẻ, nhất là phát triển năng khiếu thẩm mĩ, cần có những biện pháp

và lựa chọn các đề tài sao cho phù hợp với lứa tuổi, mang đến sức hấp dẫn, mới

lạ nhưng phải có tính giáo dục cao và hàm chứa tính thẩm mĩ nghệ thuật đúngvới mục đích, ý nghĩa của hoạt động học trong việc giáo dục trẻ mầm non

- Lớp được sự quan tâm của ban giám hiệu, tạo điều kiện tối đa về cơ sở vậtchất cũng như đồ dùng học tập của các cháu

- Tuy trẻ cùng độ tuổi song nhận thức không đồng đều nhiều trẻ vẽ chưa có sựsáng tạo và thể hiện bố cục bức tranh,còn yếu, khả năng phối màu chưa hài hòađẹp mắt, nhận xét tranh của trẻ còn hạn chế Một số trẻ còn mải chơi, chưa tíchcực hứng thú tập trung chú ý trong giờ học vẽ.

- Hình thức tổ chức hoạt động của cô đôi khi còn chưa thu hút và tạo hứng thúcho trẻ hoạt động tích cực

- Đồ dùng dạy học chưa phong phú chủ yếu là đồ dùng do giáo viên tự làm nêntính thẩm mĩ và khoa học chưa cao

- Tuy đã có biện pháp phối kết hợp với phụ huynh nhưng nhiều phụ huynh chưanhận thức được đầy đủ về tầm quan trọng của việc học vẽ Một số phụ huynhtuy cũng có quan tâm tới việc học vẽ của trẻ, song phương pháp dạy trẻ vẽ chưakhoa học như: Cầm tay trẻ vẽ, vẽ sẵn cho trẻ tô màu Nên chưa mang lại hiệuquả

2.2.3 Kết quả của thực trạng trên.

Trước khi áp dụng các biện pháp thực hiện tôi đã tiến hành khảo sát củatrẻ trong đầu năm học 2018 - 2019 thể hiện qua số liệu sau:

2.3 Các biện pháp tổ chức thực hiện.

Biện pháp 1 : Rèn thói quen nề nếp và nắm bắt đặc điểm tâm sinh lí trẻ trong hoạt động tạo hình thông qua thể loại vẽ.

Nề nếp của trẻ là bước đầu của một hoạt động, nếu chúng ta không đưa trẻvào nề nếp thì giờ hoạt động không đạt kết quả cao Khi trẻ có nề nếp tốt cùngvới sự hướng dẫn của cô, ngay ban đầu trẻ đã say mê với hoạt động, luôn thểhiện cảm xúc trí tưởng tượng cho hoạt động nghệ thuật

Với trẻ 5-6 tuổi việc rèn thói quen nề nếp trong hoạt động vẽ cho trẻ là rấtcần thiết vì đó là tiền đề cho trẻ bước lên tiểu học Vì thế ngay từ ban đầu tôi đãrèn cho trẻ có thói quen tự kê ghế ngồi vào bàn, ngồi ngay ngắn, không gậplưng, vẹo hông, dựa nằm ra bàn Tôi rèn cho trẻ có thói quen đi lấy và cất đồ

dùng đúng nơi quy định, biết nơi lấy và cất đồ dùng hoạt động vẽ như sáp màu,giấy Rèn nề nếp cho trẻ khi lấy đồ dùng không tranh dành nhau, lần lượt từngtrẻ một lấy Trong giờ hoạt động trẻ ngồi đúng tư thế, không nói chuyện riêng,không nói leo, nói phải xin phép cô, nói rõ ràng, mạch lạc, đủ câu… khi trả lờicâu hỏi phải giơ tay lên và nói con thưa cô Khi cô cho trẻ về chỗ ngồi vẽ thì trẻnhẹ nhàng về vị trí của mình, không chạy xô đẩy nhau Trẻ ngồi theo nhóm, tổhoạt động của mình Tôi rèn cho trẻ có thói quen tạo nhóm, tạo tổ theo hiệu lệnhcủa cô Ngoài ra tôi còn sắp xếp xen kẽ lẫn những trẻ nhanh nhẹn gần trẻ nhútnhát, chậm chạp, giao nhiệm vụ cho trẻ khá kèm trẻ yếu, có nhận xét động viênkịp thời những trẻ tích cực và tiến bộ Hướng dẫn trẻ cách chú ý lắng nghe, hiểu

và thực hiện các yêu cầu của cô, khuyến khích trẻ mạnh dạn trao đổi nhờ côhướng dẫn những chỗ chưa biết thực hiện với phương châm “Chưa biết mới phải

đi học, chăm học thì sẽ giỏi” Tôi cũng tập trung quan sát gần gũi, nhẹ nhàng,nghiêm khắc rèn trẻ tạo cho trẻ nề nếp, thói quen và kỹ năng thực hiện các hoạtđộng

Với biện pháp trên trẻ lớp tôi đã dần dần đi vào ổn định có thói quen nềnếp tốt trong hoạt động: Trẻ có nề nếp, có thói quen, có một số kỹ năng thựchiện các yêu cầu của cô, trẻ đã chú ý lắng nghe biết tập trung tư duy suy nghĩ vàthực hiện các yêu cầu của hoạt động Khi tôi tổ chức cho trẻ hoạt động theonhóm trẻ đã biết cách trò chuyện hỏi han thảo luận với nhau cùng nhau thựchiện các yêu cầu của cô

Đối với trẻ mầm non việc nắm bắt tâm sinh lí của trẻ là hết sức quantrọng Bởi những ngày đầu đến lớp mọi thứ đối với trẻ rất mới lạ, trẻ lạ trường,

lạ lớp, lạ cô giáo, vì thế trẻ rất sợ Nếu như cô giáo không để ý tới đặc điểm tâm

lý của từng trẻ, không biết tính cách của trẻ ra sao mà yêu cầu trẻ làm theo ýcủa cô sẽ khiến trẻ sợ hãi không muốn đi học Vì vậy trong mọi hoạt động trongngày của trẻ tôi luôn gần gủi trò chuyện, để nắm bắt tình hình tâm sinh lí của trẻ

từ đó nhận định được mức độ, khả năng hoạt động tạo hình của trẻ

Ảnh2: Cô đang trò chuyện cùng trẻ.

Ví dụ: Trong giờ đón trả trẻ hay trong giờ hoạt động của trẻ tôi luôn tìm

hiểu khả năng cá nhân của từng trẻ cụ thể qua trò chơi lồng ghép như: Cho trẻ

vẽ theo đề tài, vẽ theo ý thích Từ đó tôi xây dựng được kế hoạch để bồi dưỡngcho trẻ

Bên cạnh việc tìm hiểu tâm lí, kĩ năng của trẻ để cho hoạt động giờ vẽsáng tạo của trẻ đạt hiệu quả như mong muốn thì việc giáo dục nề nếp thói quencủa trẻ đóng một vai trò rất quan trọng

Không những thế mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt, chúng khác nhau vềthể chất và tâm lý Do đó, mỗi trẻ có hứng thú, cách học và tốc độ học khácnhau và chúng đều có thể thành công Trẻ học bằng chơi tốt nhất là khi có ngườilớn hỗ trợ và mở rộng những gì chúng đang hứng thú và đang thực hiện Dạyhọc lấy trẻ làm trung tâm khác với dạy học truyền thống là giáo viên khôngtruyền đạt kiến thức cho trẻ mà là tạo ra các điều kiện, các cơ hội để mọi đứa trẻđược chủ động, sáng tạo, tích cực hoạt động tự chiếm lĩnh kiến thức kinhnghiệm

Ảnh 3: Cô trò chuyện tìm hiểu tâm lí của trẻ.

Trong các hoạt động nói chung và giờ hoạt động tạo hình nói riêng trẻđược tự thể hiện, cô luôn là người động viên, khuyến khích trẻ sáng tạo, thể hiện

ý muốn của mình, tình cảm, cảm xúc và những hiểu biết của trẻ đối với sự vật,trẻ muốn được lựa chọn tăng cường các câu hỏi gợi ý, giúp trẻ củng cố và ápdụng những kinh nghiệm đã lĩnh hội trong các hoạt động khác nhau, động viêntrẻ suy nghĩ, thăm dò Sau đó trẻ làm xong “cô nói” cô rất thích con tô màuvườn hoa thế này hoặc bức tranh này trông đẹp quá

Từ đặc điểm tâm lí trên ta thấy không nên lạm dụng sản phẩm mẫu và làmmẫu, càng ít làm mẫu và cũng ít sử dụng vật mẫu sẽ càng kích thích trẻ tư duy

và tìm kiếm cách thể hiện Mặt khác sản phẩm mẫu sẽ làm giảm các cảm xúc đã

có trước của trẻ, làm giảm tính tích cực hoạt động trí tuệ của trẻ Vậy thông quacác hoạt động tạo hình, trẻ có thể sử dụng trí tưởng tượng, sáng tạo và trể hiệntình cảm, cảm xúc của trẻ Các hoạt động tạo hình giúp trẻ phát triển kỹ năngvận động tinh cải thiện sự phối hợp tay và mắt

Cón nếu trường hợp yêu cầu làm mẫu, chúng ta vừa làm mẫu vừa gợi ý đểtrẻ có khả năng sáng tạo trong khi thực hiện

Ví dụ: Trong khi làm mẫu, tôi luôn coi trọng quan điểm của trẻ, làm cho trẻ phát

triển khả năng so sánh, phân tích, suy nghĩ về sản phẩm mình làm Động viênkhuyến khích trẻ tự tìm, tự sáng tạo trong khi thể hiện Với nhóm trẻ chưa thểhiện được cô có thể kết hợp làm chung với trẻ về bức tranh đó kết hợp với lờiđộng viên khuyến khích giúp trẻ có tâm thế hơn, tạo cho trẻ cảm giác thoải máigiúp trẻ sẽ tích cực hoạt động sâu hơn Từ đó giúp trẻ phát triển khả năng, kỷnăng về tạo hình một cách tự tin Khi sử dụng biên pháp này tôi thấy trẻ mạnhdạn tự tin hơn trong khi thực hiện, trẻ được tự do trao đổi từ đó phát huy hết khảnăng của trẻ Trẻ có thói quen nề nếp tốt giúp cho quá trình tổ chức hoạt độngcủa cô được dễ dàng hơn, hiệu quả hơn và hình thành ở trẻ thói quen lao động

tự phục vụ mình

Biện pháp 2: Xây dựng kế hoạch cá nhân.

Để thực hiện tốt việc phát triển thẩm mĩ cho trẻ ngay từ đầu năm học bản

thân tôi đã xây dựng kế hoạch thật tốt Tôi căn cứ vào kế hoạch chỉ đạo của nhàtrường và đặc biệt hơn nữa là bám sát vào kế hoạch chỉ đạo của phó hiệu trưởngchuyên môn, khả năng nhận thức và tâm sinh lý của trẻ trong lớp tôi để nghiên

cứu và xây dựng kế hoạch cá nhân phù hợp Đây là việc làm thường xuyên và

liên tục đối với tôi trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ, đặc biệt là tổ chức hoạtđộng tạo hình trong giờ vẽ cho trẻ 5-6 tuổi mà tôi phụ trách Trong nội dungnày tôi lên cụ thể từ đầu năm học sau đó đưa ban giam hiệu duyệt mới thựchiện

Khi xây dựng kế hoạch cá nhân tôi căn cứ tình hình thực tế của trường,lớp, đồ dùng đồ chơi trong lớp do tôi phụ trách, bên cạnh đó tôi đặc biệt chú ýđến tâm sinh lí, nhận thức của các cháu và sự quan tâm của các bậc phụ huynhđến vui chơi của trẻ

Để nội dung phát triển thẩm mĩ cho trẻ thông qua hoạt động tạo hình đạtkết quả cao trong quá trình xây dựng kế hoạch, tôi đã đưa nội dung giáo dụcchủ đề lồng ghép ở mọi lúc mọi nơi, nội dung giáo dục phù hợp với tâm sinh lícủa trẻ từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, phù hợp từng chủ đề, phù hợpvới độ tuổi

Ví dụ: Chủ đề “Bản thân” tôi xây dựng kế hoạch cho trẻ vẽ áo sơ mi, vẽ

gấu bông, vẽ trang trí chiếc khăn hình vuông

Chủ đề “ Gia đình” tôi xây dựng kế hoạch cho trẻ vẽ lọ hoa và cái ô, cáilàn

Qua việc xây dựng kế hoạch như vậy trẻ lớp tôi đã rất hứng thú và tíchcực tạo ra những sản phẩm đẹp, kĩ năng tạo hình đã được nâng lên rõ rệt

Biện pháp 3: Tự học tự bồi dưỡng chuyên môn, nâng cao nghiệp vụ

Đây là việc mà bất kỳ giáo viên nào cũng nên làm và phải làm thườngxuyên Tôi thường đọc sách báo, xem tin tức trên các phương tiện thông tin đạichúng, trao đổi đồng nghiệp tiếp cận những cái mới tìm ra những hình thức,phương pháp tổ chức các hoạt động sao cho trẻ không bị nhàm chán, phù hợpvới khả năng của trẻ mình phụ trách Trẻ 5-6 tuổi có những khả năng nhận thức,trẻ bắt đầu biết được ý thức của những việc mình làm hàng ngày, muốn tự thểhiện mình trước bạn bè và những người xung quanh để nắm bắt được điều nàytôi phải tranh thủ đọc các tài liệu về tâm lý lứa tuổi, gần gũi tìm hiểu cá tính, khảnăng của từng trẻ để đưa ra những yêu cầu, hình thức phù hợp với nhận thức vàtâm lý của trẻ Tôi cũng tìm tòi, học hỏi thêm các hình thức tổ chức giúp trẻ cóđiều kiện sáng tạo trong các hoạt động, tạo cho trẻ biết tự thể hiện khả năng củabản thân dần dần trẻ thấy vui và yêu thích hoạt động tạo hình Ngoài ra tôi cũngchú ý học hỏi, tự mầy mò thêm cách tạo ra những sản phẩm tạo hình sáng tạo,sưu tầm tạo ra một số sản phẩm phong phú làm tài liệu mẫu, tìm phương pháphướng dẫn trẻ sao cho trẻ hứng thú và dễ hiểu nhất, phù hợp với nhận thức, khảnăng của trẻ Không những thế tôi còn luôn tham gia các lớp tập huấn chuyên đề

do phòng, trường tổ chức như chuyên đề giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, chuyên

đề phát triển thẩm mĩ, ngôn ngữ, phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ….tôi luôntham khảo kinh nghiệm qua các tập san, trên mạng internet…

Theo quan điểm của tôi, khi người giáo viên có vốn kiến thức vững vàng,

có kỹ năng sư phạm tốt, nhiệt tình tâm huyết với nghề, gần gũi yêu thương trẻthì chắc chắn sẽ thành công khi tổ chức các hoạt động cho trẻ

Biện pháp 4 Lựa chọn hình thức tổ chức linh hoạt, sáng tạo gây hứng thú cho trẻ theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.

Để thu hút được sự chú ý của trẻ vừa dễ lại vừa khó vì trẻ rất hào hứng trướcnhững điều mới lạ, nhưng dễ chán với những gì quen thuộc Trẻ mẫu giáo 5 - 6tuổi đã có ý thức rõ về những ý nghĩ, tình cảm của mình, trách nhiệm đối vớihành vi, trẻ đã biết phân tích tổng hợp không chỉ dừng lại ở đồ vật, hình ảnh màngay cả ở từ ngữ Chính vì vậy, với mục tiêu lấy trẻ làm trung tâm, xem trẻ làchủ thể của quá trình nhận thức, khi tổ chức cho trẻ hoạt động tạo hình cô tạotình huống để kích thích trẻ giải quyết thực hiện nhiệm vụ một cách tích cực.Qua đó trẻ chú ý vào giờ học, không khí giờ học trở nên hào hứng, không gò bó

mà vẫn đạt kết quả cao

Biện pháp này cô cần thực hiện như sau:

- Cô đặt các câu hỏi mở để trẻ suy nghĩ và trình bày ý tưởng của mình

Ví dụ : Đề tài : “Vẽ các phương tiện giao thông” Cô đặt câu hỏi :

+ Con sẽ vẽ bức tranh về các phương tiện giao thông như thế nào?

+ Con định vẽ những phương tiện gì trong bức tranh?

+ Con định bố cục tranh như thế nào cho hợp lý?

- Trong quá trình đàm thoại cô cần tôn trọng ý tưởng của trẻ, chú ý lắng nghe lờitrẻ nói Tôn trọng, khuyến khích sự sáng tạo của trẻ khi trẻ thực hiện nhiệm vụtạo hình Nếu trẻ chưa hiểu hết vấn đề cô sẽ gợi ý Nếu trẻ đưa ra ý tưởng vượtquá khả năng cô chuyển hướng sang nội dung đề tài phù hợp hơn

- Khi hướng dẫn trẻ hoạt động tạo hình, cô lấy trẻ làm trung tâm, khi tổ chức chotrẻ thực hiện nhiệm vụ cô bao quát, quan sát trẻ Khi trẻ thực hiện cô là ngườichỉ dẫn, giúp đỡ, gợi ý nhưng không được làm hộ trẻ Khuyến khích, động viêntrẻ tích cực hoàn thành tốt sản phẩm

- Yêu cầu của cô đối với trẻ phải mang tính hệ thống sắp xếp từ dễ đến khó, đảmbảo tính vừa sức, phù hợp với độ tuổi và khả năng của trẻ

Dạy vẽ cho trẻ 5 - 6 tuổi, tôi dạy trẻ sắp xếp các hình ảnh có mối quan hệ

tỉ lệ với nhau, dạy trẻ vẽ thể hiện được sự cử động đơn giản trong tranh, tô màu,phối màu sắc cân đối và gọn hơn

Trên cơ sở hướng dẫn lấy trẻ làm trung tâm, khi tổ chức cho trẻ hoạt độngvới tạo hình tôi khai thác được ở trẻ khả năng phát triển nhận thức và khả năngtạo ra các tác phẩm nghệ thuật mang tính sáng tạo, thẩm mĩ Tạo điều kiện chotrẻ học qua chơi, qua trải nghiệm tìm tòi bằng tư duy trực quan hình tượng Pháttriển sự hình thành tính tự tin, tự chủ, hứng thú hoàn thành nhiệm vụ một cáchtích cực

Ảnh 4: Trẻ tích cực hứng thú hoạt động.

Chương trình giáo dục Mầm non xây dựng thực hiện theo hướng mở phùhợp với các mức độ theo từng độ tuổi Để giờ hoạt động tạo hình có hiệu quảcao người giáo viên cần phải có sự linh hoạt sáng tạo trong hình thức tổ chứchoạt động cho trẻ Trên cơ sở đó tôi dùng các thủ thuật vào bài khác nhau, phùhợp với từng đề tài, ở từng chủ đề để gây được hứng thú cho trẻ Lựa chọn hìnhthức tổ chức tạo tâm thế thoải mái, không gò ép trẻ, mọi phương pháp đưa raphù hợp với kỹ năng, với nhận thức của trẻ, phát huy tính tích cực chủ động ở

trẻ Tạo điều kiện cho trẻ học qua vui chơi, qua trải nghiệm, tìm tòi khám phákhoa học, hình thành và rèn luyện kỹ năng tạo hình, phát triển năng khiếu thẩmmĩ.

Khi tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ, giáo viên dùng thủ thuật tạo tìnhhuống gây hứng thú cho trẻ bằng nhiều cách: Tham quan mô hình, tổ chức hộithi, mở triển lãm, kết hợp các trò chơi và bố trí sắp xếp chỗ ngồi cho trẻ với độihình có thể là theo tổ, theo nhóm, theo hình chữ U, hay kết hợp tạo ý thức laođộng nhẹ cho trẻ qua việc trẻ cầm đồ dùng tạo hình về chỗ ngồi để thực hiện Trong thể loại vẽ thì có 4 thể loại đó là: vẽ theo mẫu, vẽ theo đề tài, vẽtheo ý thích, và vẽ trang trí Đối với trẻ 5 - 6 tuổi, ngay từ đầu tôi phải xác định

rõ yêu cầu ở từng thể loại để hướng dẫn trẻ cho phù hợp và khoa học, cụ thể nhưsau:

Với thể loại vẽ theo mẫu: Dạy trẻ kĩ năng vẽ theo mẫu cô đã chuẩn bị

sẵn, các mẫu là những hình đơn giản để trẻ bắt chước làm theo Khi dạy cô cần

có mẫu cho trẻ xem, mẫu đó được để từ đầu đến cuối hoạt động học Cô cầnphải hướng dẫn kỹ cách vẽ cho trẻ Khi cho trẻ thực hiện, cô có thể hướng dẫnchi tiết cho những trẻ còn lúng túng chưa thực hiện được, đồng thời vẫn có thểkhuyến khích trẻ thể hiện nhiều hình theo mẫu hoặc trẻ miêu tả thêm tùy theo ýthích của trẻ Cuối cùng, cô dựa vào mẫu để cho trẻ xem lại sản phẩm của cảlớp

Ví dụ: Chủ đề Trường mầm non – Đề tài: Vẽ chân dung cô giáo (Mẫu),

- Giới thiệu bài, cho trẻ lấy đồ dùng và đi về chỗ ngồi

- Cho trẻ quan sát mẫu và trò chuyện về mẫu

- Cô vẽ mẫu, kết hợp phân tích các kỹ năng vẽ: Vẽ nét cong tròn, nét xiên, nétthẳng, cách phối hợp các nét tạo thành chân dung cô giáo

- Cho trẻ thực hiện

- Cô quan sát động viên, chỉ dẫn cho những trẻ gặp khó khăn khi thực hiện

- Cho trẻ trưng bày sản phẩm

- Nhận xét đánh giá

Với cách tổ chức như vậy tôi đã tạo được hứng thú cho trẻ khi cho trẻxem những hình ảnh trên máy chiếu, trẻ cảm nhận được hình ảnh của cô giáo rấtgần gũi và thân quen Như vậy trẻ dễ dàng khi thực hiện hoạt động lần lượt vẽ

từng bộ phận trên khuôn mặt hoàn thành chân dung của cô giáo Và kết quả làđã có rất nhiều bài vẽ đẹp, đúng theo mẫu của cô, trẻ nào cũng có sản phẩm củamình, giờ học hứng thú hơn Khi nhận xét tôi chú ý củng cố lại các kỹ năng vẽ,

kỹ năng tô màu cho trẻ Nhấn mạnh những sản phẩm theo mẫu đã đúng chưa,đồng thời vẫn khuyến khích những sản phẩm có sáng tạo của trẻ

Ví dụ: Chủ đề Gia đình - Đề tài: Vẽ cái làn cho mẹ (Mẫu) tôi tổ chức dưới

hình thức sau:

- Tạo hứng thú cho trẻ bằng thủ thuật giới thiệu sắp tới sinh nhật của mẹ bạn Hòanên bạn Hòa muốn có một món quà để tặng cho mẹ của mình nhưng bạn khôngbiết tặng món quà gì cho mẹ Lớp mình cùng giúp bạn chọn quà nhé

- Cô gợi ý là mẹ rất thích một cái làn dùng để đi chợ hàng ngày, dẫn dắt trẻ vào bài

vẽ cái làn tặng mẹ

- Giới thiệu bài, cho trẻ lấy đồ dùng và đi về chỗ ngồi

- Cho trẻ quan sát mẫu và trò chuyện về mẫu

- Cô vẽ mẫu, kết hợp phân tích các kỹ năng vẽ và từng bước vẽ (vẽ các nét ngang,nét xiên để tạo thành cái làn sau đó vẽ nét cong để làm quai)

- Sau đó cô cho trẻ thực hiện Cô quan sát động viên, chỉ dẫn cho những trẻ gặpkhó khăn khi thực hiện

- Trẻ thực hiện xong cho trẻ trưng bày sản phẩm

- Nhận xét đánh giá:

+ Cho trẻ nhận xét

+ Cô nhận xét, tuyên dương, lồng ghép giáo dục bảo vệ môi trường

Với hình thức gây hứng thú như vậy đã tạo cho trẻ mong muốn và tíchcực tham gia hoạt động để tạo ra sản phẩm của mình

Với thể loại vẽ theo đề tài:

Khi hướng dẫn trẻ ở đề tài này, cô có thể hướng tới một chủ đề hoặc chotrẻ quan sát sự vật hay cũng có thể cho trẻ xem một vài bức tranh để gợi mở.Khi trẻ vẽ, cô cất hết những đồ dùng trực quan để trẻ tự miêu tả ý thích củamình bằng các kỹ năng đã học Cô có thể gợi ý cụ thể cho từng trẻ, không nênhướng dẫn chung cho cả lớp, tránh áp đặt ý kiến của cô với trẻ Những sản phẩmđẹp, sáng tạo của trẻ, cô cần giới thiệu cho cả lớp xem chung

Ví dụ: Chủ đề Thực vật – Đề tài: Vẽ cây (Đề tài) xác định rõ mục đích

yêu cầu đối với trẻ là :

- Về kiến thức: Trẻ nhận biết được một số đặc điểm cơ bản của cây

- Về kỹ năng: Trẻ biết ngồi đúng tư thế và biết cách cầm bút vẽ, tô màu, rènluyện các kỹ năng: Vẽ nét thẳng đứng, nét cong, nét xiên Bố cục tranh hợp lýcân đối

- Về thái độ: Giáo dục trẻ có ý thức bảo vệ và chăm sóc cây xanh

Đề tài này tôi tiến hành cụ thể như sau:

Trước khi vào hoạt động, tôi đã tập trung trẻ cho trẻ quan sát cây ngoài sântrường, trò chuyện đàm thoại cùng trẻ nhằm củng cố cho trẻ kiến thức về câyxanh Thông qua quan sát cây ngoài sân, trẻ sẽ được tri giác về các đặc điểmthân cây, cành cây, tán lá một cách cụ thể, rõ ràng giúp cho trẻ có thể khắc sâu