Một số giải pháp tổ chức hoạt động làm quen với toán theo quan điểm GD LTLTT nhằm góp phát triển khả năng nhận thức cho trẻ 4 5 tuổi ở trường mầm non nga thái

Trong thực tiễn quá trình tổ chức các hoạt động nói chung và tổ chức hoạtđộng cho trẻ làm quen với toán nói riêng theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trungtâm đã được Sở giáo dục và đào

1.3 Đối tượng nghiên cứu

1.4 Phương pháp nghiên cứu

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

a Thuận lợi

b Khó khăn

c Kết quả khảo sát

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

Giải pháp 1 Nâng cao kỹ năng tổ chức hoạt động cho trẻ làm quen với toán

theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho bản thân

Giải pháp 2 Phát triển khả năng nhận thức cho trẻ làm quen với toán trên

hoạt động học

Giải pháp 3 Phát triển khả năng nhận thức cho trẻ làm quen với toán trên

các hoạt động khác theo hướng tích hợp

Giải pháp 4 Tạo môi trường toán học hấp dẫn kích thích sự hứng thú tham

gia hoạt động của trẻ

Giải pháp 5 Phối kết hợp với phụ huynh dạy trẻ làm quen với toán thông

qua các hoạt động thường ngày

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm

- Đối với hoạt động giáo dục, bản thân và đồng nghiệp

* Tài liệu tham khảo

* Danh mục các đề tài sáng kiến kinh nghiệm đã được hội đồng đánh giá xếp

loại kể từ khi vào ngành đến nay

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành cho các cháu thiếu niên, nhi đồngtình thương yêu và sự quan tâm đặc biệt Với Bác, trẻ em là những mầm non, những

người chủ tương lai của đất nước Bác nói: “Cái mầm có xanh thì cây mới vững,cái búp có xanh thì lá mới tươi quả mới tốt, con trẻ có được nuôi dưỡng giáo dục hẳn hoi thì dân tộc mới tự cường tự lập” Bác luôn đặt niềm tin và xác định rõ vai trò, trách

nhiệm của trẻ em là những người kế tục sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc:

“Bác mong các cháu chăm ngoan Mai sau gìn giữ giang san Lạc Hồng Sao cho tỏ mặt nhi đồng Việt Nam” Không chỉ có vậy, Bác còn thường xuyên quan tâm nhắc

nhở và giao nhiệm vụ bảo vệ, chăm sóc trẻ em cho các ngành, đoàn thể Trong Di

chúc thiêng liêng trước lúc đi xa, Người căn dặn:“Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và cần thiết”

Thực hiện lời căn dặn của Bác, trong những năm qua Đảng và Nhà nước taluôn coi trọng “Giáo dục là Quốc sách hàng đầu” điều đó được thể hiện rõ trong NghịQuyết số 29-NQ/TW của Hội nghị BCH Trung ương Đảng lần thứ 8 Khóa XI về

“Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng XHCN và hội nhập Quốc tế” Trong đó, “Đối với giáo dục mầm non, giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, hiểu biết, thẩm mỹ, hình thành các yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị tốt cho trẻ bước vào lớp1 Hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi vào năm

2015, nâng cao chất lượng phổ cập trong những năm tiếp theo…”

Ở lứa tuổi mầm non, trẻ vốn có một tiềm lực mạnh mẽ nếu được giáo dục nuôidưỡng chăm sóc tốt, các cháu sẽ sớm phát triển về thể chất, trí tuệ, tình cảm, thẩm

mỹ, kỹ năng xã hội một cách đúng hướng Đây là giai đoạn đặc biệt quan trọng trong

sự hình thành con người mới xã hội chủ nghĩa

Hoạt động cho trẻ làm quen với một số khái niệm sơ đẳng về toán là một tronghai nội dung quan trọng trong lĩnh vực phát triển nhận thức của trẻ Hoạt động làmquen với toán không chỉ giúp trẻ giải quyết các bài toán trong cuộc sống, góp phầnvào sự phát triển toàn diện của trẻ, đặc biệt là phát triển khả năng tư duy, năng lựchọc tập Chuẩn bị cho trẻ về tâm thế và những hiểu biết về toán để vào học toán ở lớpmột [1] Như vậy, việc tổ chức các hoạt động làm quen với toán phù hợp với khảnăng của trẻ có ý nghĩa không nhỏ trong việc góp phần phát triển trí tuệ, phát triểncác năng lực học tập, làm tiền đề để trẻ bước vào học tập ở trường phổ thông

Trong thực tiễn quá trình tổ chức các hoạt động nói chung và tổ chức hoạtđộng cho trẻ làm quen với toán nói riêng theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trungtâm đã được Sở giáo dục và đào tạo Thanh Hóa, Phòng giáo dục và đào tạo huyệnNga Sơn chỉ đạo thực hiện và bước đầu thu được kết quả nhất định Tuy nhiên, việcxây dựng môi trường hoạt động cho trẻ làm quen với toán chưa phong phú, chưa

được đầu tư cơ bản mà chỉ chuyển biến về hình thức, còn mang tính áp đặt Cácphương pháp tổ chức các hoạt động đặc biệt là cho trẻ làm quen với toán chưa linhhoạt; chưa tạo nhiều cơ hội cho trẻ hoạt động tích cực, hiệu quả tổ chức trong cáchoạt động giáo dục chưa cao; hình thức tổ chức chưa thực sự phong phú, hấp dẫn;kinh phí để mua sắm bổ sung các trang thiết bị cần thiết bổ sung cho trẻ làm quen vớitoán còn hạn chế Trẻ tham gia các hoạt động chưa tích cực, tiếp thu bài học chậm, trẻchưa thực sự là trung tâm của hoạt động.

Là một giáo viên mầm non tôi luôn nhận thức được tầm quan trọng của việcnâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho trẻ đặc biệt là giáo dục làm quen với biểutượng toán, giúp trẻ lĩnh hội những kiến thức cơ bản một cách nhẹ nhàng, chính xác,tạo sự thoải mái, nâng cao khả năng phát triển nhận thức cho trẻ Vì vậy, tôi đã mạnh

dạn tìm tòi, nghiên cứu và đưa ra một số kinh nghiệm “Tổ chức hoạt động làm quen với toán theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm nhằm phát triển khả năng nhận thức cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi ở trường mầm non Nga Thái” Đó cũng

chính là đề tài tôi chọn cho sáng kiến kinh nghiệm của mình năm học 2018 - 2019

1.2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu thực trạng làm quen với toán cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi tại Trườngmầm non Nga Thái Từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm tổ chức tốt các hoạt độnggiúp trẻ tích cực hoạt động làm quen với toán theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làmtrung tâm, nhằm nâng cao khả năng phát triển nhận thức, tạo tiền đề vững chắc chotrẻ, đáp ứng yêu cầu giáo dục hiện nay

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi và các hoạt động cho trẻ làm quen với toán theo quan

điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm

1.4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Sưu tầm, nghiên cứu, phân tích và tổng

hợp các tài liệu có liên quan để tìm hiểu cơ sở lý luận cho đề tài

- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phương pháp điều tra thực tế, thu thập

thông tin để nắm bắt được các các mức độ đạt được của trẻ về kiến thức, kỹ năngcũng như thái độ học tập và khả năng hứng thú của trẻ khi trẻ tham gia các hoạt độnglàm quen với toán ở trường mầm non Nga Thái

- Phương pháp thực nghiệm khoa học: Sử dụng tất cả các nhóm phương pháp

giáo dục vào hoạt động nhằm nâng cao kiến thức cho trẻ 4 - 5 tuổi làm quen với toán

- Phương pháp thống kê toán học: Sử dụng phương pháp thống kê toán học

28/2016/TT-khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc học ở cáccấp học tiếp theo và việc học tập suốt đời [2]

Mục tiêu Chương trình giáo dục trẻ mẫu giáo nhằm giúp trẻ em từ 3 đến 6 tuổiphát triển hài hòa về các mặt thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm, kỹ năng xã hội

và thẩm mỹ chuẩn bị cho trẻ vào học ở tiểu học Cùng với sự đồng tâm phát triển của

5 mặt giáo dục thì giáo dục phát triển nhận thức là vô cùng quan trọng bởi vì: Pháttriển nhận thức của trẻ là quá trình tiếp nhận, phản ánh lại và đáp ứng lại những thôngtin Đây là cơ sở để trẻ nhận biết và hiểu biết về thế giới, từ đó trẻ có thể vận dụnghoặc tác động vào thế giới xung quanh một cách phù hợp, đem lại hiệu quả cao hơn

Nội dung làm quen với toán trong chương trình giáo dục mầm non bao gồm:Giúp trẻ lĩnh hội những kiến thức sơ đẳng về tập hợp số lượng, con số, phép đếm; xếptương ứng; so sánh, sắp xếp theo quy tắc; Đo lường; Hình dạng; Định hướng trongkhông gian và định hướng thời gian [3] Việc tổ chức tốt các hoạt động nói chung, tổchức tốt hoạt động cho trẻ làm quen với toán theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làmtrung tâm nói riêng không chỉ là phương tiện, là điều kiện phát triển khả năng nhậnthức ở trẻ mà còn giúp trẻ nắm được các ngôn ngữ toán học như: tên các hình học, têncác hình dạng, kích thước, các mốc thời gian, không gian, tập hợp số lượng, phépđếm, đo lường

Thông qua hoạt động làm quen với toán giải quyết các kiến thức, kỹ năng,thuật ngữ toán học một cách bài bản, phải đảm bảo các nguyên tắc: “Lấy trẻ làmtrung tâm”, có nhiều ý tưởng hoạt động, tận dụng cơ hội và tạo điều kiện cho việc rènluyện và khả năng nhận thức của trẻ [4]

Từ đó có thể khẳng định rằng: Cho trẻ làm quen với toán là rất quan trọng, hoạtđộng làm quen với toán là 1 trong 2 nội dung không thể tách rời của lĩnh vực giáo dụcphát triển nhận thức do đó đòi hỏi chúng ta là những người làm giáo dục đang trựctiếp đứng lớp phải hiểu và nắm được tầm quan trọng, nội dung, phương pháp, hìnhthức, tổ chức tốt hoạt động Để tạo cơ hội cho trẻ được trải nghiệm, phát triển tiềmnăng sáng tạo và sự khéo léo của giáo viên và trẻ, từ đó giúp trẻ phát triển toàn diện

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.

Thực hiện nhiệm vụ năm học 2018 - 2019 của trường mầm non Nga Thái.Được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường tôi được nhà trường phân công phụtrách lớp mẫu giáo 4 - 5 tuổi, là lớp điểm của khối mẫu giáo nhỡ cho nên lớp tôi đãđược nhà trường tạo điều kiện đầu tư về sơ sở vật chất, mua sắm tương đối đầy đủcác trang thiết bị cho việc tổ chức các hoạt động Tuy nhiên trong quá trình tổ chứcthực hiện tôi gặp những thuận lợi khó khăn sau:

a Thuận lợi:

Trường mầm non Nga Thái là trường chuẩn Quốc gia mức độ 1, trường đượckiểm định đánh giá chất lượng giáo dục cấp độ 3 Có đủ điều kiện cơ sở vật chất chocác cháu học tập, sinh hoạt, ăn uống hợp vệ sinh, trang thiết bị

Nhà trường và phụ huynh đã quan tâm mua sắm các phương tiện, đồ dùng dạyhọc để phục vụ cho hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ Mặt khác, nhà trường cũng tạođiều kiện cho giáo viên tham quan học hỏi ở những trường trọng điểm

Bản thân tôi có trình độ Đại học, yêu nghề, mến trẻ, luôn nhiệt tình giảng dạy

và chăm sóc trẻ, luôn được sự tín nhiệm của phụ huynh được học sinh yêu mến, cóđầy đủ kiến thức về kỹ năng để tổ chức các hoạt động cho trẻ Bên cạnh đó tôi và cácgiáo viên trong trường đã được tham gia trực tiếp lớp học chuyên đề hè do phònggiáo dục tổ chức, được sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường về tinh thần, điềunày là nguồn động viên rất lớn cho bản thân tôi, tạo niềm tin yêu, niềm say mê trongnghề nghiệp

b Khó khăn:

Nga Thái là đơn vị vùng biển có số dân theo đạo thiên chúa chiếm tới 80%tổng số dân trong toàn xã Trình độ dân trí thấp, lại phân bố không đồng đều Kinh tếgia đình chủ yếu là làm nông nghiệp nên còn nhiều khó khăn như: Số trẻ chưa qualớp mẫu giáo 2, 3, 4 tuổi nên còn rụt rè, nhút nhát, chưa mạnh dạn, tự tin khi tham giacác hoạt động Một số trẻ hiếu động chưa tập trung tham gia các hoạt động Bản thânchưa có nhiều kinh nghiệm trong việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm lấy trẻ làmtrung tâm Cơ sở vật chất và đồ dùng trong nhóm lớp chủ yếu là đồ dùng mua sắm, cósẵn đồ chơi tự tạo còn ít Một bộ phận đi làm ăn xa để con ở nhà cho ông bà chăm sócnên khó khăn trong công tác phối hợp tuyên truyền chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dụctrẻ

c Kết quả thực trạng:

Để có cơ sở cho việc đánh giá thực trạng của việc tổ chức cho trẻ làm quen với toán cũng như nắm bắt được mức độ nhận biết về mức độ hứng thú, nhận biết về các biểu tượng con số và phép đếm, hình học, đo lường, không gian và thời gian trẻ tôi đã

tiến hành khảo sát chất lượng và đã thu được một số kết quả đó là: (Bảng 1- Xem phần phụ lục 1)

Từ kết quả khảo sát thực trạng chất lượng đầu năm bản thân tôi nhận thấy rằng:Khả năng hứng thú của trẻ tham gia các hoạt động làm quen với toán còn hạn chế.Khả năng nhận biết các hình học, đo lường, không gian và thời gian chưa cao, trẻchưa được tham gia một cách tự nguyện; Giáo viên chưa phối hợp tốt với phụ huynh

để khéo léo dạy trẻ học toán trong các hoạt động thường ngày; Việc xây dựng môitrường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm mới chỉ thể hiện ở bề rộng, chưa có chiều sâu,môi trường hoạt động cho trẻ xây dựng chưa phong phú, sáng tạo, còn rập khuôn, trẻchưa tích cực tham gia vào việc thiết lập môi trường giáo dục cùng cô mà chủ yếu dogiáo viên xây dựng sẵn Vì vậy cần phải có những giải pháp phù hợp để thực hiện tốtchuyên đề: “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm”, thiết lập môi trườnggóp phần tổ chức thực hiện các hoạt động cho trẻ 4 - 5 tuổi đạt hiệu quả cao hơn

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.

Qua quá trình tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với toán theo quan điểmgiáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi tôi đã thu được một số kếtquả khá khả thi đó là:

Giải pháp 1 Nâng cao kỹ năng tổ chức hoạt động làm quen với toán theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho bản thân.

Để hiểu rõ được quan điểm: Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm vàcách tổ chức thực hiện áp dụng quan điểm lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầmnon đặc biệt tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với toán tôi đã chủ động thamgia các lớp chuyên đề, các buổi hội thảo, các hoạt động thực hành do Phòng giáo dụcNga Sơn và nhà trường tổ chức Để nắm chắc nội dung kiến thức tôi đã tìm hiểunghiên cứu một số tài liệu như: Chương trình giáo dục mầm non (Ban hành kèm theothông tư số 28/2016/ BGD&ĐT ngày 30 tháng 12 năm 2016).

- Nghiên cứu tài liệu thực hành áp dụng quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trungtâm trong trường mầm non (bao gồm 6 nội dung)

- Nghiên cứu 6 mô đun dành cho giáo viên mầm non

- Bồi dưỡng, nâng cao chuyên môn về xây dựng trường mầm non lấy trẻ làmtrung tâm Dành cho cán bộ quản lý, giáo viên mầm non - Lương Thị Bình, NguyễnThanh Giang, Phạm Thị Huyền, Hoàng Thị Thu Hương - Nhà xuất bản giáo dục ViệtNam (Tháng 8/2017)

- Các hoạt động làm quen với toán của trẻ mầm non – Hoàng Thị Thu Hương –

Vũ Minh Ngọc – Nguyễn Thị Nga - Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam

- Tổ chức hoạt động dạy toán nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề chotrẻ mầm non – Tạp chí khoa học ĐHSP TPHCM – Trần Nguyễn Nguyên Hân – Nhàxuất bản giáo dục Việt Nam (23/3/2015)

- Hướng dẫn thực hành áp dụng quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trongtrường mầm non - Hoàng Thị Dinh, Nguyễn Thị Thanh Giang, Bùi Thị Kim Tuyến -Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam

- Hướng dẫn thực hiện chương trình giáo dục mầm non mẫu giáo nhỡ 4 - 5 tuổitheo thông tư 28/2016/ BGD&ĐT ngày 30 tháng 12 năm 2016)

- Hướng dẫn tổ chức các hoạt động giáo dục trong trường mầm non theo chủ đềtheo chương trình giáo dục mầm non trẻ 4 - 5 tuổi - Lê Thu Hương Chủ biên - Nhàxuất bản giáo dục Việt Nam

Ngoài ra, bản thân cùng Ban giám hiệu nhà trường tham gia lớp chuyên đề “Xâydựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” do phòng giáo dục Nga Sơn tổ chức.Sau khi học tập, nghiên cứu và tham gia các lớp chuyên đề tôi đã xác định được:Mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục cho đến hình thức tổ chức những hoạtđộng cụ thể của giáo viên như: Cách lập kế hoạch, xây dựng môi trường giáo dụccũng như cách tổ chức các hoạt động trên đều phải đảm bảo mọi trẻ đều được thamgia, tạo nhiều cơ hội cho trẻ được học tập trải nghiệm, quan tâm đến từng trẻ cũngnhư từng nhóm trẻ kích thích trẻ hoạt động

* Chủ động nâng cao kỹ năng lập kế hoạch: Tôi luôn xác định việc lập kế

hoạch giáo dục giúp cho giáo viên thực hiện mục tiêu giáo dục đầy đủ, có hệ thống,giúp giáo viên dự kiến trước nội dung, thời gian để tổ chức các hoạt động một cáchhiệu quả Mà còn giúp cho việc học của trẻ có thể trở nên hiệu quả hơn, hấp dẫn hơn,

đa dạng hơn và tiến bộ hơn nếu việc lập kế hoạch của giáo viên được thực hiện cóhiệu quả Chính vì vậy, trong quá trình giáo dục trẻ đòi hỏi người giáo viên phải liên

tục: Lập kế hoạch - thực hiện - đánh giá - điều chỉnh - lập kế hoạch cho thời gian tiếptheo để đánh giá nhu cầu của trẻ

Sau khi xây dựng kế hoạch xong tôi đã đưa ra cho Ban giám hiệu bổ sung góp

ý để thống nhất, khẳng định mục tiêu, giải pháp để đưa vào thực hiện Được Bangiám hiệu góp ý kiến tôi đã xác định rõ: Mục đích, yêu cầu, nội dung, biện pháp, thờigian thực hiện cho từng loại kế hoạch một cách cụ thể, rõ ràng như:

Ví dụ: Khi xây dựng kế hoạch năm học: Tôi đã bám sát các mục tiêu phản ánh

được kết quả mong đợi đáp ứng với sự phát triển của trẻ và Chương trình giáo dụcmầm non (ban hành kèm theo thông tư 28/TTBGD&ĐT, ngày 30/12/2016) Kế hoạchgiáo dục năm học thể hiện nội dung theo Chương trình giáo dục mầm non và phù hợpvới sự phát triển của trẻ Kế hoạch giáo dục năm học có dự kiến chủ đề, thời gianthực hiện phù hợp với khả năng của trẻ và điều kiện thực tế của vùng miền, địaphương, trường lớp

Hay đối với kế hoạch giáo dục chủ đề: Thể hiện các mục tiêu phù hợp với sựphát triển của trẻ và theo giai đoạn của kế hoạch giáo dục năm học, thể hiện được cácmục tiêu phù hợp với sự hiểu biết, nhu cầu, hứng thú của trẻ trong độ tuổi, phù hợpvới thực tiễn của địa phương

Đối với kế hoạch giáo dục tuần và kế hoạch ngày tôi luôn xác định đây là 2 kếhoạch quan trọng nhất bởi vì: Hai loại kế hoạch này sát với thực tiễn đang diễn ratrong lớp, giáo viên dễ nhìn thấy sự tiến bộ hay không tiến bộ của trẻ để có biện phápgiáo dục hiệu quả Qua đó giáo viên tập trung hơn vào trẻ Xây dựng kế hoạch giáodục trên cơ sở những gì trẻ đã biết và có thể làm, kế hoạch giáo dục phải phản ánhđược mức độ phát triển của từng cá nhân trẻ Bởi vậy, việc xác định mục tiêu rõ ràng,

cụ thể sẽ giúp giáo viên thuận lợi hơn trong việc tổ chức các hoạt động chăm sóc,nuôi dưỡng, giáo dục trẻ

* Học tập nâng cao kỹ năng tổ chức các hoạt động làm quen với toán: Để

nâng cao kỹ năng tổ chức các hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm tôi đã dự giờthực hành các hoạt động cho trẻ làm quen với toán tại Trường mầm non Thị trấn Nga

Sơn do cô Mai Thị Thúy thực hiện: Đề Tài: “Xếp tương ứng 1:1, Ghép đôi”; Hoạt động: Phát triển vận động: “Đi trong đường hẹp có mang vật trên tay” do cô Mai Thị

Lệ Trường mầm non Nga Yên thực hiện và các hoạt động khác như: Hoạt động chotrẻ làm quen với chữ cái e, ê; Hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học:Truyện: “Cây khế” do các giáo viên Trường mầm non Nga Thái thực hiện Từ nghiêncứu tài liệu, trực tiếp dự giờ, được nghe chuyên viên, Phòng giáo dục Nga Sơn, Hiệutrưởng, Hiệu phó các trường, BGH trường mầm non Nga Thái và các bạn đồngnghiệp trong huyện, trong trường tham gia đóng góp ý kiến tôi đã mạnh dạn xung

phong dạy thực hành cho đồng nghiệp dự: Đề tài: “Đếm đến 5 nhận biết nhóm có 5

đối tượng, nhận biết chữ số 5” (Xem phụ lục 2)

Không chỉ vậy, trong quá trình tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với toántôi luôn tìm tòi, sáng tạo, đổi mới phương pháp, đổi mới hình thức như: Cách tạohứng thú, cách làm và sử dụng đồ dùng trực quan, cách lựa chọn phương pháp, hìnhthức tổ chức, cách lồng ghép tích hợp hoạt động làm quen với toán thông qua các

hoạt động hàng ngày sao cho phù hợp với chủ đề, với đề tài thực hiện và điều kiệnthực tế, khả năng của trẻ.

- Tích cực thăm quan, học tập nâng cao khả năng về xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻn làm trung tâm: Để tạo được sự hứng thú cho trẻ khi tham gia các

hoạt động tôi đã đề xuất với ban giám hiệu tạo điều kiện tham gia tìm hiểu thực tế ởmột số trường trọng điểm trong huyện, trong tỉnh như: Trường mầm non Nam Ngạn,Trường mầm non Hoa Mai Thành phố Thanh Hóa; Trường mầm non Nga Giáp, Trường mầm non Nga Yên huyện Nga Sơn và hai lớp điểm Lớp cô Nhung, Lớp côLiễu Trường mầm non Nga Thái Ngoài ra tôi còn tham gia các hội thi làm đồ dùng

đồ chơi, thi giáo viên giỏi trường, giáo viên giỏi huyện do Phòng giáo dục và đào tạoNga Sơn tổ chức Từ đó nâng cao kiến thức về tổ chức các hoạt động nói chung vàcho trẻ làm quen với toán cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi nói riêng

Kết quả: Từ việc nghiên cứu các văn bản, tài liệu liên quan đến đề tài, bản thân

tôi đã nắm vững kiến thức về áp dụng quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm Tổchức tốt, linh hoạt, sáng tạo hoạt động cho trẻ làm quen với toán Xây dựng được môitrường giáo dục làm quen với toán phù hợp

Giải pháp 2 Phát triển khả năng nhận thức cho trẻ làm quen với toán trên hoạt động học.

Có rất nhiều cách để cho trẻ làm quen với toán như: Làm quen với toán thôngqua chơi; Làm quen với toán qua các tình huống trong cuộc sống; Làm quen với toánmột cách tự nhiên, tự phát Vậy phải làm thế nào để phát triển khả năng nhận thứccủa trẻ mẫu giáo trong giờ làm quen với toán? Hoạt động học là hoạt động giúp trẻlĩnh hội một cách bài bản nhất, chính xác nhất Hoạt động học luôn được xây dựngmột cách bài bản có mục đích, có kế hoạch Do vậy, khi tổ chức hoạt động học tôiluôn xác định mục đích yêu cầu của bài học là gì, căn cứ vào kế hoạch để chuẩn bị đồdùng đồ chơi phù hợp, lựa chọn trò chơi, phương pháp tổ chức hoạt động để mọi trẻđều được tham gia một cách hứng thú

* Dạy trẻ xếp tương ứng - Ghép đôi: Nói đến tương ứng 1 - 1 bao giờ cũng

cần 2 nhóm có số lượng bằng nhau để có thể ghép 1 đối tượng của nhóm này với 1đối tượng của nhóm kia Để chuẩn bị đầy đủ các đồ dùng trực quan tôi đã căn cứ vào

kế hoạch đã xây dựng về địa điểm tổ chức, số lượng đồ dùng, đồ chơi, trò chơi đểchuẩn bị đầy đủ cho cô và trẻ tránh tình trạng khi dạy lại thiếu đó là điều không nênbởi trẻ dễ bị tủi thân khi bạn có mà mình không có Nếu như với cách dạy truyềnthống giáo viên thường chuẩn bị những hình ảnh quen thuộc là những chiếc áo, quầnhay các vật dụng cắt từ xốp màu thì tôi đã chuẩn bị bằng vật thật đó là quần áo, khănmặt, bánh bông lan, hoa quả đủ số lượng cho cô và trẻ

Ví dụ: Đề tài “Xếp tương ứng 1: 1- Ghép đôi” Chủ đề “Gia đình”

Thay vì tổ chức cách dạy truyền thống là cô sắp xếp đồ vật ra trước, cả lớp trẻquan sát sau đó trẻ làm theo cô thì với hình thức này mọi trẻ đều được tham gia theotừng nhóm nhỏ Trẻ và cô cùng thực hiện một lúc Theo yêu cầu của cô như: Cô vừathao tác, vừa nói “Các con hãy lấy 1 móc cho cô nào, lấy tiếp 1 áo treo áo vào mócsao cho tương ứng 1 móc - 1 áo” cô nhắc lại 2 lần trẻ thực hiện cùng cô

Từ việc được quan sát vật thật, được trực tiếp thao tác với vật thật trẻ rất hứngthú thực hiện xếp tương ứng 1:1 và ghép đôi Trẻ hiểu được quy tắc sắp xếp mà cònbiết được các kỹ năng tự phục vụ trong cuộc sống đó là giúp mẹ phơi quần áo, tự lấy

đồ ăn thức uống để phục vụ bản thân Thông qua đó còn tích hợp các kỹ năng xã hộivào hoạt động Đó là những đồ dùng cô chuẩn bị bằng vật thật bên cạnh đó tôi cònchuẩn bị những đồ dùng mà do cô và trẻ tự làm ra để vận dụng vào bài dạy trẻ đó lànhững chiếc chai nhựa phế thải cũng được sử dụng vào hoạt động làm quen với toán

* Dạy trẻ nhận biết các hình học: Khi cung cấp những kiến thức cho trẻ khái

niệm hình học cơ bản trở nên thú vị hơn bao giờ hết Bởi thông qua các hoạt độngtích hợp, trẻ phải vận dụng phương pháp quan sát và đưa ra so sánh điểm khác biệtgiữa các hình khối Sau khi được tìm hiểu các khái niệm, hình tròn đơn giản là mộtnét cong tròn khép kín không có cạnh, không có góc; Hình có 3 góc, 3 cạnh là hìnhtam giác; Hình có 4 góc vuông không chỉ có hình vuông mà còn có hình chữ nhậtnữa

Sau khi cung cấp những kiến thức cơ bản cho trẻ trong giờ hoạt động Để giúptrẻ nhận thấy thế giới qua lăng kính toán học cùng với keo dán, bút màu, tôi đã chocác con được thỏa sức sáng tạo thế giới xung quanh từ những hình tròn lớn, nhỏ Đây

là phương pháp học hiệu nghiệm nhất giúp trẻ làm quen với các dạng hình học.Không chỉ là chơi, qua việc dán ghép các hình tròn với nhau, khả năng so sánh vànhận biết những đặc điểm của hình tròn và hình khối khác sẽ được hình thành rất tựnhiên Bằng trí tưởng tượng phong phú của mình, dưới sự chỉ dẫn của cô giáo, những

hình tròn nhiều kích cỡ dễ dàng “Biến hóa” thành những con vật đáng yêu của trẻ.

Sau những giây phút miệt mài, tập trung cao độ là khoảnh khắc hào hứng của các con

khi hoàn thành sản phẩm Từ những hình tròn vô tri, dưới bàn tay khéo léo trẻ “Biến hoá” thành con cá vàng xinh xắn, là bạn gấu đáng yêu và là chú chim non xinh xắn,

con bọ ngựa ngộ ngĩnh…( Hình ảnh 1 – Xem phụ lục 3)

Trong không khí học tập vui vẻ, hoạt động kết thúc trong mỗi trẻ thể hiện sự ấntượng thú vị về hoạt động làm quen với toán Một chút sáng tạo cùng với sự dẫn dắtcủa giáo viên qua những phương pháp: “Lấy trẻ làm trung tâm” giúp trẻ “Học quachơi, chơi mà học” mọi trẻ đều được thực hiện, thỏa sức thực hiện theo ý tưởng riêngcủa mình các biểu tượng toán ban đầu cứ ngấm dần vào trẻ theo cách giản đơn, khơidậy được sự thích thú khi tham gia hoạt động Để từ đó, giúp trẻ sẽ có được bướckhởi đầu về toán học làm nền tảng cho con học toán ở các lớp học, cấp học tiếp theo

tìm thức ăn tương ứng”; “Thỏ tìm chuồng” và lựa chọn đồ dùng, đồ chơi thích hợp

và hấp dẫn trẻ

Sau đó tổ chức các trò chơi theo nhóm Tạo các tình huống có vấn đề để kíchthích trẻ cùng nhau suy nghĩ tiếp nhận các vai chơi một cách tự nhiên Trò chơi đượclựa chọn sao cho vừa hình thành được biểu tượng ban đầu về hình dạng kích thướccho trẻ vừa phù hợp với chủ đề đang tiến hành Qua những trò chơi đó, biểu tượng vềhình dạng và kích thước của trẻ được củng cố đồng thời trẻ tiếp thu được những kinhnghiệm xã hội ở nhiều góc độ khác nhau Những kinh nghiệm ấy mang tính tích hợp

và cần cho cuộc sống của trẻ

Ví dụ: Trò chơi: “Xây nhà cho gấu con bằng các khối vuông, khối chữ nhật”

cô yêu cầu trẻ xếp cho mỗi bạn Gấu một ngôi nhà Thông qua trò chơi xếp nhà chogấu, đã hình thành cho trẻ kĩ năng tương ứng 1: 1 và trẻ được ôn lại nhận biết, gọi tênkhối vuông, khối chữ nhật

- Bên cạnh các hình thức tổ chức sử dụng vật thật, sử dụng trò chơi tôi còn đưa

yếu tố thi đua vào trò chơi nhằm cho trẻ hứng thú hơn và tích cực thúc đẩy trẻ thựchiện hành động chơi Khi yếu tố thi đua được đưa vào trò chơi sẽ làm cho hình thứcchơi trở lên phức tạp hơn, trẻ không hề có một mà đồng thời có hai ba hành độngchơi: Hành động nhận thức, hành động thi đua, hành động đóng vai Yếu tố thi đuathúc đẩy trẻ thực hiện hành động chơi và chú ý đến kết quả chơi Do đó, trẻ hoànthành nhiệm vụ ở mức độ tốt nhất, các biểu tượng lĩnh hội trong trò chơi ngày càngtrở lên chính xác hơn, hệ thống và phong phú hơn

Ví dụ: Trò chơi “Thi xem ai nhanh” - Chủ đề: “Thế giới động vật”.

Mục đích của trò chơi nhằm giúp trẻ biết xếp các con vật theo thứ tự từ nhỏđến to, từ thấp đến cao (hoặc ngược lại) Để chơi trò chơi này tôi đã chuẩn bị kéo,những tờ tranh ảnh, hoạ báo các con vật với các kích cỡ khác nhau Khi tiến hành,từng trẻ được phát các đồ dùng được cô chuẩn bị sẵn, yêu cầu trẻ cắt rời các con vật

từ tờ tranh ảnh hoạ báo, sau đó, yêu cầu trẻ sắp xếp các con vật vừa cắt được theo thứ

tự từ nhỏ nhất đến to nhất hoặc từ thấp nhất đến cao nhất Ai làm xong trước vàđúng yêu cầu sẽ được thưởng một đồ chơi đẹp Lúc đầu yêu cầu trẻ sắp xếp theo thứ

tự với ba con vật Sau đó tăng dần số lượng các con vật cho trẻ sắp xếp Như vậy quatrò chơi kĩ năng về vận động tinh của trẻ được củng cố, các biểu tượng về to/nhỏ, cao/thấp, của trẻ trở lên chính xác hơn, trẻ thích thú, tích cực thi đua hoàn thành nhiệm vụđược giao

Ngoài ra, khi tổ chức các trò chơi phải tạo điều kiện để mọi trẻ đều được thamgia trò chơi một cách tích cực, hứng thu bằng cách động viên, giúp đỡ khi cần thiết.Giữ nhịp điệu hợp lí của trò chơi để tạo sự hấp dẫn, lôi cuốn trẻ hứng thú tham gia

* Dạy trẻ định hướng không gian: Khi dạy trẻ định hướng không gian thì cần

phải chính xác, rõ ràng cho nên giáo viên càng nắm vững trình độ làm quen với toáncủa trẻ sẽ giúp cho việc dạy trẻ học toán đạt kết quả cao

Trong giờ học, tôi cho trẻ ngồi xen kẽ giữa trẻ học khá với trẻ học yếu đểnhững trẻ học khá có thể giúp những bạn học yếu nắm bắt kiến thức tốt hơn và chínhxác hơn

Ví dụ: Khi tôi dạy trẻ xác định phía trước - phía sau, phía trên - phía dưới của

bản thân Trước tiên tôi tạo tình huống gợi mở dẫn dắt để trẻ có thể xem xét, quan sát

và phát hiện những biểu tượng mới cụ thể: Để trẻ xác định được phía trên - phía dưới,tôi treo một quả bóng bay trên cao và buộc dây vào 1 hộp quà phía dưới và để có thểnhìn thấy trẻ phải ngẩng đầu lên Cô hỏi trẻ: Quả bóng đó ở phía nào của con? Tạisao con biết nó ở phía trên? Trẻ phải nói được rằng vì con phải ngẩng đầu nên conmới nhìn thấy nó

Tương tự như vậy muốn dạy trẻ xác định phía dưới tôi dấu đồ vật ở dưới gầmghế và hỏi trẻ muốn nhìn thấy vật dấu đó con phải làm như thế nào? Trẻ phải dựa vàovốn kinh nghiệm của mình và suy nghĩ để trả lời câu hỏi đó của cô là cần phải cúixuống mới nhìn thấy vật đó vì nó để ở phía dưới

Ví dụ: Dạy trẻ xác định phía trước thì tôi tạo tình huống và tổ chức cho trẻ học

qua các trò chơi, và sử dụng các đồ chơi để trẻ hứng thú học Qua đó giúp trẻ hiểuđược rằng với những đồ vật nhìn thấy được là ở phía trước còn những gì không nhìnthấy được là ở phía sau

Dạy trẻ xác định phía trên - phía dưới, phía phải - phía trái trong không gianbằng cách: Lần 1: Dạy trẻ xác định tay phải - tay trái bằng cách sử dụng đồ dùng trựcquan: Hoa, cờ…Tay phải cầm hoa đỏ, tay trái cầm hoa xanh thì tôi thấy trẻ vẫn còn bịnhầm nhiều Qua giờ dạy đó, tôi suy nghĩ rất nhiều mình cần phải làm thế nào để trẻxác định tay phải - tay trái nhanh hơn và chính xác hơn

Lần 2: Tôi dạy kết hợp với trò chơi: Cho trẻ chơi trò chơi làm động tác môphỏng các hành động như: Đánh răng, ăn cơm nhằm giúp trẻ khắc sâu tay phải, taytrái; phía trên phía dưới; phía trước, phía sau

* Dạy trẻ định hướng về thời gian: Để dạy trẻ nhận biết về thời gian một cách

chính xác nhất, Có rất nhiều cách giúp trẻ làm quen với khái niệm thời gian mà chưa

cần phải “nhìn mặt” đồng hồ Trong quá trình trò chuyện với trẻ, tôi đã nhấn mạnh một số từ như “trước khi”, “sau khi”, “buổi sáng”, “buổi trưa”, “buổi tối”, “bây giờ”, “sau đó”… để trẻ cảm thấy quen thuộc và bắt đầu hình thành khái niệm về thời

gian thông qua những từ ngữ đó Chính vì vậy, khi cung cấp kiến thức cho trẻ ngônngữ khi nói ra phải chuẩn xác và bạn cần thực hiện đúng những gì mình nói

Ví dụ: Khi cô yêu cầu trẻ: Chúng ta sẽ ăn cơm trưa sau khi rửa tay sạch sẽ

Thông qua hành động và lời nói của giáo viên, trẻ sẽ hiểu được rằng, việc trẻcần làm trước là đi rửa tay Khi việc đó xong, trẻ sẽ được ăn cơm trưa Từ đó, khái

niệm “sau khi” được hình thành

Hay khi tổ chức cho trẻ chơi trò chơi “Vận chuyển lương thực về kho” Yêu

cầu trẻ thực hiện trong vòng 3 phút và khi đã hết thời gian quy định, giáo viên có thểnhắc trẻ rằng thời gian 3 phút sắp hết để trẻ gấp rút thực hiện bài thi Sau đó hãy nhắcnhở trẻ là đã hết thời gian chơi Dần dần, dù chưa biết được chính xác giờ, phút, giây

là như thế nào nhưng trẻ đã có thể nhận ra rằng thời gian 3 phút là ít hơn so với thờigian là 5 phút

Tuy nhiên trong quá trình cung cấp kiến thức toán học cho trẻ không phải lúcnào trẻ cũng làm đúng theo yêu cầu của cô Vì vậy, giáo viên phải chấp nhận đó là

điều bình thường Hãy coi các lỗi của trẻ là cơ hội cho trẻ tìm hiểu cái mới Cho trẻthời gian suy nghĩ là điều rất cần thiết Khả năng tiếp nhận của mỗi trẻ rất khác nhau,giáo viên không nên nôn nóng Nhận thấy trẻ bối rối, giáo viên cần quan tâm, lắngnghe Cần kiên nhẫn sử dụng câu hỏi gợi ý từng bước một, vui vẻ khuyến khích trẻlàm đi làm lại Thái độ thân thiện và lời khen ngợi đầy cảm xúc của giáo viên luôn làđộng lực khích lệ, động viên, ấm áp đối với trẻ.

Ví dụ: Khi cho trẻ dán bánh xe ô tô theo yêu cầu của cô nhưng có 1 bạn lại dán

hình tròn lúc này cô phải khéo léo nhắc nhở trẻ Con thấy hình tròn có lăn đượckhông? Vậy hình nào lăn được? Con phải thay bằng hình gì thì ô tô của con mới chạyđược?

Kết quả: Thông qua việc tổ chức tốt các hoạt động làm quen với toán đã giúp

95% số trẻ trong lớp nhận biết các biểu tượng toán ban đầu một cách chính xác, trẻlàm quen với phép đếm, con số, hình dạng, kích thước, không gian, thời gian bằngnhiều cách khác nhau Trẻ tích cực, chủ động tham gia các hoạt động; Sáng tạo thểhiện các bài tập bằng nhiều cách khác nhau; Trẻ thích hoạt động theo nhóm, cá nhân.Thể hiện khả năng sáng tạo theo cách riêng của mình

Giải pháp 3 Phát triển khả năng nhận thức cho trẻ làm quen với toán trên các hoạt động khác theo hướng tích hợp.

Giáo dục tích hợp lấy hoạt động làm trung tâm được tiến hành dựa trên cơ sởtrẻ em được học tập 1 cách tự nguyện, lựa chọn hoạt động học tập phù hợp với nhucầu, hứng thú và nguyện vọng của bản thân trên tinh thần được tham gia học tập ở tất

cả các góc hoạt động Mục đích của việc hình thành các biểu tượng ban đầu về toánhọc cho trẻ là phải giúp trẻ có thể sử dụng được số học trong quá trình học tập, tìmkiếm và phát hiện, giải quyết tốt được những vấn đề liên quan đến toán trong cuộcsống sinh hoạt hàng ngày Chính vì vậy, hoạt động toán học dành cho trẻ phải đượctích hợp với tất cả các nội dung có liên quan đến sự phát triển toàn diện của trẻ như:

- Thông qua hoạt động khám phá khoa học: Tổ chức cho trẻ chơi trò chơi

“Chiếc túi kỳ lạ” nhằm rèn luyện khả năng tri giác và xác định hình dạng của các loạiquả, của các đồ vật – tùy thuộc vào đồ dùng đồ chơi mà giáo viên lựa chọn

Hay để hình thành định hướng không gian cho trẻ và để dạy trẻ nhận biết, phânbiệt vị trí sắp đặt của các bộ phận trên cơ thể người: đầu, tay phải, tay trái, mặt, lưng

Từ đó xác định các hướng: phía trên - phía dưới, phía trước - phía sau khi lấy mìnhlàm chuẩn Với những trò chơi hấp dẫn này cho trẻ rèn luyện cách xác định, địnhhướng không gian khi lấy mình làm chuẩn, lấy người khác làm chuẩn, lấy đồ vật làm

chuẩn Ví dụ: Trò chơi “Đi tìm kho báu” tôi yêu cầu trẻ quan sát các dấu hiệu chỉ

dẫn trên “Bản đồ” rồi đọc to thành lời và thực hiện theo chỉ dẫn Mục đích trò chơigiúp trẻ rèn luyện kỹ năng xác định vị trí, định dạng đồ vật một cách tích cực

Với các biện pháp nêu trên, trẻ cần nhận thấy nếu không mô tả đúng hoặc xácđịnh sai vị trí thì mọi người sẽ khó khăn như thế nào khi tìm kiếm, nhận biết mọi vậtxung quanh

- Thông qua hoạt động âm nhạc: Giúp trẻ vận dụng những kiến thức đã học

vào thực tế như: Sử dụng tay phải, tay trái để múa, đi theo đội hình vòng tròn hoặc kỹnăng cho trẻ lên hát múa theo tổ, cho trẻ đếm xem có bao nhiêu bạn

- Thông qua hoạt động tạo hình: Cho trẻ trang trí bưu thiếp tặng người thân

bằng cách cắt dán những thành viên trong gia đình tạo thành cuốn Anbum Vẽ, tô màu, nối các đồ vật theo số lượng và kích thước Hay, tôi dùng những hộp giấy cũ

để thiết kế thành những ngôi nhà Sau đó cho trẻ viết số nhà của mình lên những tấm bìa và gắn lên mái nhà Cho trẻ xếp nhà thành 1 dãy số Giờ chơi cho trẻ tìm nhà của mình và đọc số nhà mình cho các bạn nghe

- Thông qua hoạt động phát triển thể chất: Bật qua 5 vòng liên tục cô cho trẻ

đếm số vòng, về đúng số nhà Cho trẻ chuyền bóng theo phía phải và phía trái củabản thân, trẻ không chỉ được vận động thể lực mà còn được ôn lại những kiến thức đãđược học Trong khi chơi chuyền bóng trẻ phải nhớ lại đâu là phía phải, phía trái củabản thân để nhận và chuyền cho đúng Hay: Cho trẻ bật chụm, tách ô có các con sốkỳ diệu, cô yêu cầu trẻ bật và nói được các số có trong từng ô

- Thông qua hoạt động làm quen với tác phẩm văn học: Sử dụng các câu

chuyện, trò chơi mà trẻ yêu thích: Khi trẻ yêu thích trò chơi, các câu chuyện thì việccung cấp các kiến thức nói chung và kiến thức về thời gian nói riêng sẽ rất hiệu quả.Khi kể chuyện cho trẻ, nhấn mạnh các yếu tố thời gian, số đo thời gian, tính logic củavấn đề và sự diễn biến của các tình tiết câu chuyện gây hấp dẫn cho trẻ thì trẻ sẽ nhớlâu Sự sắp xếp, bố trí nhân vật cũng sẽ làm cho câu chuyện có tính gây cấn, ly kỳ vàhấp dẫn Đồng thời giúp trẻ dễ dàng linh hoạt nhanh và nhớ lâu hơn

Ngoài ra, tôi thường xuyên trò chuyện với trẻ bằng các câu hỏi như: Buổi sángcon thường làm gì? Buổi tối con thường làm gì? Mùa đông con mặc quần áo như thếnào? Để giúp trẻ hình thành biểu tượng về các buổi trong ngày, các ngày trong tuần,cũng như các mùa trong năm

- Thông qua hoạt động góc: Bên cạnh giờ học, các trò chơi là cơ hội cho trẻ

làm quen với toán Có rất nhiều góc chơi khác nhau là nơi trẻ làm quen với toán vàphát triển khả năng nhận thức

Ví dụ: Chủ đề “Gia đình”.

+ Ở góc nấu ăn tôi cho trẻ chơi nấu ăn, tích hợp toán học bằng cách cho trẻ

đếm đồ chơi, đếm bát, thìa, xếp tương ứng 1:1 (Hình ảnh 2 - Xem phụ lục 3)

+ Góc đóng vai: Để giúp trẻ nhận biết con số trên máy tính, điện thoại, ti vi,tiền, vé vào cửa nhận biết số giờ cần có mặt Giúp trẻ hiểu về con số, cách tạo tách sốlượng… cho trẻ đếm to, rồi đếm thầm Con số chỉ ngày sinh của trẻ và những ngườithân trong gia đình; con số chỉ cân nặng; con số chỉ số lượng… cứ như vậy chúng ta

đã giúp trẻ nhận thấy các con số không thể thiếu trong cược sống của mọi người mộtcách thật nhẹ nhàng

+ Góc xây dựng: xây dựng ngã tư đường phố (Hình ảnh 3 - Xem phụ lục 3)

Để phát triển khả năng nhận thức trong các trò chơi tôi còn tham gia vào cáctrò chơi như 1 vai chơi Tạo ra tình huống chơi, đặt ra 1 số câu hỏi gợi mở để trẻ thựchiện

Ví dụ: Tôi đến góc phân vai: Xin chào cô, cô đang nấu gì đấy ạ? Nấu bột cho

bé cô nấu mấy thìa đấy ạ, cô đã nêm gì chưa? Trẻ được thực hành thao tác qua việcđong số thìa bột, nêm gia vị, đong nước nấu bột bằng một đơn vị đo đó là thìa

Đến góc bán hàng tôi đặt câu hỏi giao tiếp để khai thác sự hiểu biết của trẻ:Bao nhiêu tiền 1 quả dứa? Tôi muốn mua 2 quả thì hết bao nhiêu tiền? Cô ơi cái nồicơm điện này sử dụng thế nào?…Thông qua nhập vai chơi cùng trẻ, gợi mở để trẻthực hiện, giúp trẻ củng cố kiến thức toán học, phát triển nhận thức của trẻ qua tìmhiểu, khám phá về các sự vật hiện tượng, các mối quan hệ trong cuộc sống hằng ngày

Hoặc để trẻ tự thực hành chơi với các đồ chơi toán học theo ý tưởng riêng củatrẻ như: Trẻ tự sắp xếp theo quy tắc, tập thêm bớt, tạo nhóm …

(Hình ảnh: Trẻ tự chơi với các đồ dùng, đồ chơi toán học theo ý tưởng riêng)

- Thông qua hoạt động ngoài trời: Cho trẻ chơi trò chơi “Nhảy lò cò” trẻ rất

thích chơi trò chơi này vì nó phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của trẻ Hơn thế nữatôi muốn dùng trò chơi này để ôn lại cho trẻ kiến thức về con số và phép đếm cụ thểtrẻ nhảy vào ô nào trẻ sẽ nói con số và đếm theo thứ tự quy định

Bên cạnh tổ chức các trò chơi, các hoạt động quan sát ngoài trời có tích hợpcác hoạt động toán học tôi còn tổ chức cho trẻ chơi ở góc chơi với cát nước, khi trẻtham gia góc này tôi nhận thấy trẻ rất thích thú, được thỏa sức thực hiện theo ý tưởngriêng của mình qua việc đong, đo nước, theo dõi dòng chảy của nước từ cao xuốngthấp, in hình các con vật, các hình khối mà trẻ thích, quan sát vật nổi vật chìm… Dovậy, tôi đã khai thác triệt để, tận dụng mọi cơ hội để cung cấp, củng cố toán học chotrẻ bằng cách sử dụng các câu hỏi để trẻ phải trả lời

Ví dụ: Trẻ đang chơi với nước tôi tham gia vào quá trình chơi của trẻ và hỏi:

Bác ơi bác đang làm gì đấy ạ? Bác đổ nước vào bình để làm gì? Bao nhiêu gáo thìđầy bình hả bác? Con có thích dòng nước này không? Nước có ích lợi gì? Vì sao

ạ?….Con đang làm gì? In hình gì? Xây gì? (Từ các câu hỏi của cô và câu trả lời củatrẻ nhằm củng cố thêm kiến thức toán học và phát triển khả năng nhận thức của trẻ vềtoán học đối với cuộc sống thường ngày.

(Hình ảnh: Trẻ tham gia thực hành trải nghiệm tại góc chơi với cát, nước)

Kết quả: 97% trẻ được tham gia các hoạt động một cách tích cực Trẻ chủ

động tham gia các trò chơi, các hoạt động trải nghiệm, tiếp thu bài học một cách nhẹnhàng, thoải mái Bản thân đã linh hoạt, sáng tạo trong công tác chuẩn bị, đến việc tổchức thực hành các phương pháp, biện pháp cung cấp các biểu tượng toán ban đầugóp phần phát triển nhận thức cho trẻ một cách phù hợp, hiệu quả

Giải pháp 4: Tạo môi trường toán học hấp dẫn kích thích sự hứng thú tham gia hoạt động của trẻ

Theo nhà toán học Copley “Môi trường lớp học thuận lợi cho việc học toán của trẻ có nghĩa là môi trường mà tài liệu cần thiết cho việc tìm hiểu các khái niệm

về toán được trang bị đầy đủ, phong phú Môi trường cho trẻ học toán được chia làm góc toán và tài liệu hoạt động toán” [4]

4.1 Tạo góc toán giúp trẻ hoạt động tích cực.

Góc toán là không gian được sắp xếp để trẻ tìm hiểu khái niệm và các mốiquan hệ toán học, để trẻ tư duy, thảo luận, ứng dụng các cách giải quyết vấn đề bằngkiến thức toán học của mình Thông qua kinh nghiệm sử dụng tài liệu toán (trangthiết bị, đồ dùng phục vụ cho trẻ hoạt động), trẻ được phát triển kiến thức về toán, cómối quan tâm đến toán và ứng dụng kiến thức về toán trong sinh hoạt hàng ngày Do

đó khi xây dựng góc toán tôi đã thực hiện như sau:

Xây dựng góc toán phải xa với góc động bởi trẻ cần không gian yên tĩnh để trẻ

có thể tập trung suy nghĩ và tìm hiểu Phải đảm bảo không gian đủ cho trẻ hoạt động.Cần bố trí bàn, ghế cho trẻ hoạt động cá nhân Góc toán được trải thảm để trẻ có thể

góc khác như góc chơi đóng vai, góc khám phá khoa học, góc sách truyện, góc tạohình, vì tài liệu chơi của các góc này có mối liên quan với nhau bổ trợ cho nhau.

Bên cạnh đó hình ảnh trang trí cũng phải đẹp mắt, màu sắc hài hòa, sinh động,ngộ nghĩnh, không quá rực rỡ, lòe loẹt, hình ảnh rõ nét, phù hợp với đặc điểm khảnăng của trẻ, không quá nhiều hình ảnh, quan tâm đến chữ viết, dùng chữ in thường

và chữ viết thường, nhằm thúc đẩy khả năng suy nghĩ toán học và năng lực giải quyết

vấn đề của trẻ (Hình ảnh 4 – Xem phụ lục 3)

Ngoài ra tôi phải trang bị tài liệu, đồ dùng, đồ chơi phong phú, sắp xếp và bảoquản tài liệu một cách hợp lý Đặc biệt phải thường xuyên thay đổi để tạo sự thu húttính tò mò của trẻ Thay đổi luân phiên tài liệu chơi phong phú, đa dạng về chủng loại

để duy trì và liên tục tác động đến hứng thú chơi của trẻ Tạo không gian riêng biệtcho góc toán bằng cách bố trí kệ, tủ trong góc tạo thành hình chữ L hay chữ U Linhhoạt thay đổi các vị trí để trẻ hoạt động tùy vào hoạt động của trẻ, giáo viên có thể

mở rộng hay giảm bớt không gian chơi khi cần thiết

Ví dụ: Để tạo hứng thú cho trẻ tham gia vào hoạt động tôi đã cùng trẻ tạo môi

trường toán học bằng cách dùng xốp dạ cắt hình ảnh tạo thành những chiếc bút chìmàu xếp từ cao xuống thấp Bên cạnh là hình 1 một đoàn tàu với các hình học khácnhau: Hình vuông, hình tam giác, hình chữ nhật và hình tròn Cùng với các hình ảnh,các con số toán học nhảy nhót phía trên, trông rất ngộ nghĩnh, đẹp mắt, với màu sắc

rõ ràng, hấp dẫn, tạo sự mới lạ cho trẻ khi tham gia hoạt động Không chỉ thế ở phíadưới góc toán, và ở tủ đồ dùng tôi sắp xếp các loại học liệu, đồ dùng học toán của trẻgọn gàng, ngăn nắp phân loại từng loại một như: Nắp chai, vỏ sò, đá cuội, các loạihột hạt, các con số, các hình khối … để trẻ xếp theo ý tưởng của mình Ngoài ra, còn

có các loại đồ dùng học tập như vở học toán dành cho trẻ 4 - 5 tuổi, bộ đồ dùng họctoán… dành cho trẻ thực hiện bài tập

- Khi tổ chức cho trẻ quan sát (trẻ chơi) những chiếc bút chì màu tôi trò chuyệncùng trẻ: Có mấy chiếc bút chì màu? Bút chì màu nào cao nhất? Bút chì nào thấphơn? Bút chì màu nào thấp nhất? Trẻ nhận biết những chiếc bút chì màu và mối quan

hệ các bút chì màu theo nhận thức của từng trẻ để giúp trẻ tìm hiểu về các bút chìmàu Sau đó cho trẻ so sánh chiều cao của 3 đối tượng những bút chì màu mà cô cùngtrẻ đã cắt rời và dán lên bảng theo trình tự: Cao nhất - thấp hơn - thấp nhất

- Hay với đề tài: “Nhận biết đặc điểm hình vuông, hình tam giác, hình tròn và nhận dạng các hình đó trong thực tế Ghép các hình học tạo thành hình mới”

Tôi cho trẻ quan sát các ngôi nhà bên cạnh trường, cho trẻ quan sát, nhận xét,nói lên cấu tạo của các ngôi nhà sau đó cô khái quát lại để trẻ hiểu một cách chínhxác như: Hình chữ nhật là tường nhà, hình tam giác là mái nhà và hình vuông là cửasổ…Bên cạnh tôi cho trẻ liên hệ thực tế xung quanh, hình tròn là ông mặt trời Hay ởgần trường tôi có đường tàu chạy qua tôi tận dụng khi có tàu chạy qua để cho trẻ quansát và nhận xét hình dạng của các toa tàu… qua đó cung cấp kiến thức toán học trongcuộc sống thường ngày cho trẻ